چاوا دێ بییه مرۆڤهكێ دلشاد؟
101-- بـهرێ خـۆ بـده لایـێ گهش ژ موصیبهتێ، وخێرا ژ وێ دگههته ته ل بیـرا خۆ بینهڤه، وتو بزانه كو موصیبهتێن ژ وێ ب زهحـمـهتـتـر ژى ههنه، وبێهنا خۆ ب وان بینه یێن ئاتاف ب سهردا هاتین.
102-- ئهوا هاتییه سهرێ ته نهدبوو نهگههته ته، وئهوا نهگههشتییه ته ژى نهدبوو بگههته ته، وقهلهم ب وێ هشك بوویه یا دگههته ته، وته چو دهست د قهزا وقهدهرێ دا نینه.
103- خوسارهتییێن خۆ بكه فایده، و ژ لهیموونێ ڤهخوارنهكا شرین چێكه، ومستهكا شهكرێ بكه ناڤ ئاڤا موصیبهتێ، وخۆ د گهل كاودانێن خۆ ڕێك بێخه.
104- ژ رهحما خودێ بێ هیڤى نهبه، وپشتهڤانییا خودێ ژ بیـر نهكه، وپشتهڤانى ب قهدهر ههوجهیییێ دئێته خوارێ.
105- خێر د وى تشتى دا یێ ته نهڤێت پتـره ژ وى تشتێ ته دڤێت، وتو نزانى كانێ دویماهى چیه، وچهند نعمهت ههنه د ناڤ موصیبهتێ دا دپێچاینه، وچهند خێر د ناڤ كراسێ خرابییێ دا ههنه؟!
106- خیالا خۆ گرێده دا ئهو ته نههاڤێته د نهالێن خهمان دا، وبهرگهڕیانێ بكه كو تو هزرا خۆ د وان نعمهت وبههره وقهنجییان دا بكه ئهوێن ل نك ته ههین.
107- نههێله قهرهبالغ ل مال ونڤیسینگهها ته پهیدا ببت، چـونـكـى بێ دهنگى وتهنایى وتهرتیب ژ نیشانێن سهعادهتێنه.
108- نڤێـژ باشتـرین هاریكاره بۆ مرۆڤى دژى نهخۆشییان، وئهو نهفسا مرۆڤى بهر ب ئاسۆیێن بلند ڤه دبهت، ورحا مرۆڤى دبـهتـه بلندییا ڕۆناهى وئیفلهحێ.
109- كارێ ب مجدى وخودان بهرههم بت نهفسا مرۆڤى ژ دلچوونێن خراب، وهزرێن پیس وگونههكار، ومهیلدارییێن حهرام ئازاد دكهت، (ڤێجا تو ههردهم خۆ ب كارهكێ ب مفا ڤه موژیل بكه).
110-دلخۆشى وسهعادهت دارهكه خوارن وڤهخوارن وبا وڕۆناهییا وێ باوهرییا ب خـودێ وڕۆژا قـیـامـهتێ یه، (ڤێجا ڤێ باوهرییێ تو ژ دهست خۆ نهكه ئهگهر تهڤیا دارا ته یا سهعادهتێ هشك نهبت).
111-ههچییێ تۆرهیهكێ مهزن، وزهوقهكێ ساخلهم، وئـهخـلاقـهكـێ بلند ل نك ههبت، دێ خۆ دلخۆش كهت ودێ خهلكى ژێ دلخۆش كهت، وچاكییا حال وئهحوالان دێ ب دهست خۆ ڤه ئینت.
112- بێهنا دلـێ خۆ ڤهده، چونكى دل ژى دوهستـیـێـت، وگهلهك شێوهیان د گهل ب كار بینه، وبۆ وى ل گهلهك ڕهنگێن زانین وحكمهتێ بگهڕیێ.
113- زانین سنگى فـرهه دكهت، ومرۆڤى دویربین دكهت، وئاسۆیان ل بهراهییا نهفسێ ڤهدكهت، ڤێجا ئهو ژ خهم وكۆڤان وكهسهران دهردكهڤت.
114- ژ دلخۆشییێ یه مرۆڤ بشێته ئاستهنگان وزهحمهتان لادهت، چونكى چو خۆشى وهكى خۆشییا سهركهفتنێ نینه، وچو كهیف وهكى كهیفا ناجحییێ نینه.
115- ئهگهر ته بڤێت د گهل خهلكى یێ دلخۆش بى وهسا سهرهدهرییێ د گهل وان بكه وهكى ته دڤێت ئهو سهرهدهرییێ د گـهل تـه بـكـهن، وتشتێن وان بێ بها نهكه، وقهدرێ وان نهشكێنه.
116- ئهگهر مرۆڤى خۆ نیاسى، وزانى چ علم ب كێر وى دئێت، ودورستى پێ ڕابوو، تاما ناجحییێ وخۆشییا سهركهفتنێ دێ سهح كهت.
117- مهعریفهت وسهربۆڕ وشارهزایى ژ كۆمكرنا سهرمالى مهزنتـره، چونكى كهیف هاتنا ب مالى كارهكێ حهیوانییه وكهیف هاتنا ب مهعرفهتێ كارهكێ ئنسانییه.
118-ئهگهر كهربێن ئێكى ژ ژن ومێران ڤهبوون بلا یێ دى خۆ بێ دهنگ بكهت، وههر ئێك ژ وان ههردووان بلا یێ دى قهبویل كهت د گهل وان كێماسییێن وى ههین، چونكى كهسهكێ بێ عهیب وكێماسى نینه.
119- ههڤالـێ چاك وگهشبین نهخۆشییان دێ ل بهر ته سڤك كهت، ودهرگههێ هیڤییێ دێ ل بهر ته ڤهكهت، ومرۆڤێ ڕهشبـیـن دنـیـایـێ د چاڤێن ته دا دێ ڕهش كهت (ڤێجا وى بۆ خۆ هلبژێره یێ ته بڤێت).
120- ههچییێ ژنكهكا چاك وخانى وساخلهمى وتێرا خۆ مال ههبت ئهو ژیارا خۆش وتهنا وى ب دهست خۆ ئێخست، ڤێجا بلا حهمدا خودێ بكهت وقانع ببت، چونكى ژ وێ پتـر خهمه وچو ددى نه.
121-((من أصبح منكم آمناً فـي سربه، معافى فـي جسده، عنده قوت يومه فكأنـمـا حـيـزت لـه الـدنـيـا ـ هـهچییێ ژ ههوه د جهێ خۆ دا یێ تهنا بت، و د لهشێ خۆ دا یێ ساخلهم بت، وقویتێ ڕۆژا خۆ ههبت، ههر وهكى دنیا ههمى یا وى)).
122- ((من رضي بالله رباً، وبالإسلام ديناً، وبمحمد رسولاً، كـان حقاً على الله أن يـرضـيـه ـ هـهچـییـێ ب ئهللاهى رازى خودا، و ب ئـیسـلامێ دیـن، و ب موحهممهدى سلاڤ لـێ بن پێغهمبهر، حهققه ل سهر خودێ وى رازى بكهت)) وئهڤهنه ستوینێن رازیبوونێ.
123- بناخهیێ سهركهفتنێ ئهوه خودێ ژ ته رازى ببت، وئهو كهس ژى ژ ته رازى ببن ئهوێن ل دۆر وڕهخێن ته، وكو نهفسا ته یا رازى بت، وتو كارهكێ ب بهرههم پێشكێش بكهى.
124- خوارن خۆشییا ڕۆژهكێ یه، وسهفهر خۆشییا حهفتییهكێ یه، وژنئینان خۆشییا ههیـڤـهكێ یه، ومال خـۆشـییا سالهكێ یه، وباوهرى خۆشییا عهمرى ههمییـێ یه، (ڤێجا وێ خۆشییێ بۆ خۆ پێش بێخه یا ته دڤێت).
125- نـه ب خـهوێ و ب خـوارن و ڤـهخـوارنێ و نه ب ژنـئـیـنـانـێ تو سهعادهتێ ب دهست خۆ ڤه نائینى، ب تنێ سهعادهت ب كارى دێ ب دهست ته ڤه ئێت، وكاره جههك بۆ مرۆڤێن ل بهر ڕۆژێ دیتى.
126- هـهچـییـێ خـوانـدن ب دهست بكهڤت ئهو یێ دلشاده، چونكى ئهو ژ باغچێن جیهانێ چنینێ دكهت، و ل عهجێبییێن دنیایێ دگهڕیێت، وزهمانى وجـهـى دپێچت.
127- سوحبهتا د گهل برادهران خهمان ڤهدڕهڤینت، وتڕانهیێن ساده رحهتییه، وگوهدانا شعرێ دلى خۆش دكـهت (ڤـێـجـا تـو ڤان هـهر سـیـیـان ژ دهست خۆ نهكه).
128- تـویـى ب ڕهنـگـێ دیـتـنـا خۆ بۆ ژینێ ژینا خۆ ڕهنـگ ددهى، و ژیـنـا ته ژ هزرێن دورست دبت، ڤێجا (بۆ بهرێخۆدانا ژینێ) تو بهرچاڤكهكا ڕهش نهده بهر چاڤێن خۆ.
129- هزرا خۆ د وان دا بكه یێن ته دڤێن، وئهوێن ته نهڤێن دهمهكێ خۆ یێ ب تنێ ژى نهدێ، چونكى وان هاى ژ ته وخهمێن ته نینه.
130- ئهگهر ته دهست دا كارێ ب بهرههم ئهعصابێن ته دێ سار بن، ونهفسا ته دێ تهنا بت، ودلرحهتییهكا مهزن دێ ب سهر ته دا ئێت.
131- سهعادهت ودلخۆشى دحهسهب ونهسهب وزێڕ وزینهتێ دا نینه، بهلكى ئهو د دین وزانین وتۆره وگههشتنا ئارمانجێ دایه.
132- عهبدێن خودێ یێن ژ ههمییان دلخۆشتـر ل نك خودێ ئهون یێن دهستێن وان بۆ خێرێ دڤهكرى، وپتـر قهنجییێ ل برایێن خۆ دكهن، و ژ ههمییان باشتـر شوكرا قهنجییێ دكهن.
133- ئـهگـهر تـو ب دهمێ خۆ یێ نوكه دلخۆش نهبى، ل هیڤییێ نهبه دلـخـۆشى ژ عهردى بۆ ته دهركهڤت، یان ژ عهسمانى ب سهر ته دا ببارت.
134- هزرا خۆ د سهركهفتنا خـۆ دا بكه، و د بهرههمێ كارێ خـۆ ژى دا، و د وێ خێرێ دا یا ته پێشكێش كرى، وبلا كهیفا ته پێ بێت، وحهمدا خودێ سهرا وێ چهندێ بكه، چونكى ئهڤه سنگێ مرۆڤى فرهه دكهت.
135- ئهوێ خهما دوهى ژ ته ڤهكرى، خهما ئهڤرۆ وسـوبـاهـى ژى دێ ژ تـه ڤـهكـهت، ڤێجا خـۆ بهێله ب هـیـڤـییـا وى ڤه، وئهگهر ئهو د گهل ته بت تو دێ ژ كـێ تـرسـى؟ وئهگهر ئهو دژى ته بت دێ ته هیڤى ب كێ ههبت؟
136- د ناڤبهرا ته ومرۆڤێن دهولهمهند دا ڕۆژهكا ب تنێ یه، هندى دوهییه خۆشییا وێ یا چووى ئهو تاما وێ نابینن، وسـوباهـى نه یا منه ونه یا وانه، وههما ڕۆژهكا ب تنێ یا وانه.. چهند زهمانهكێ كێمه!
137- كهیفخۆشى نهفسێ سڤك دكهت، ودلى ب كهیف دئێخت، وههڤسهنگییێ دئێخته د ناڤبهرا ئهندامێن لهشى دا، وهێزێ ددهته مرۆڤى، وژینێ ب بها دئێخت، ومفاى ددهته عهمرى.
138- مالدارى وتهناهى وساخلهمى ودیندارى ستوینێن دلخۆشییێ نه، وى چو رحهتى نابت یێ دهست ڤالا بت یان بتـرست یان یێ نساخ بت یان یێ بێ باوهر بت، بهلكى ئهو د شهقائێ دا دژین.
139- ههچییێ ئعتدال نیاسى ئهوى دلـخـۆشـى نیاسى، وههچییێ ڕێكا ناڤنجى گرت ئهو ب سهركهفت، وهـهچـییـێ دویكهفتنا ساناهـییـێ كر وى ئفلهح دیت و ب مراد كهفت.
140- د سـهعـهتـا زهمـانـى دا پـهیـڤـهكا ب تـنـێ ههیه ئهو ژى: نوكه یه، و د فهرههنگا سهعادهتێ دا پهیڤهكا ب تنێ ههیه ئهو ژى: رازیبوونه.
141- ئهگهر موصیـبـهتـهك ب سهر ته دا هات هزرا ئێكا ژ وێ مهزنتـر بكه ئهو دێ ل سهر ته سڤك بت، وهزرا خۆ د چوونا وێ یا ب لهز دا بكه، وئهگهر تهنگاڤییا نهخۆشـییـێ نهبایه، بهرێ مرۆڤى نهدما ل كهیفا رحهتییێ.
142- ئهگهر تو كهفتییه د تهنگاڤییهكێ دا ل بیـرا خۆ بینهڤه كو تو كهفتبوویه گهلهك تهنگاڤییان وخودێ تو ژێ خلاس كـربـووى، هنگى تو دێ زانى كو ئهوێ تو ب سلامهتى ژ یا ئێكێ دهرباس كرى دێ ته ب سلامهتى ژ یا دى ژى دهرباس كهت.
143- ئهوێ خراب د گهل ڕۆژا خۆ ئهوه یێ ڕۆژا خۆ بۆراندى بێى حهقهكى ب جـه بینت، یان كارهكێ فـهر بكهت، یان مهجدهكێ بـۆ خـۆ ئاڤاكهت، یان سوپاسییهكێ ب دهست خۆ بێخت، یان زانینهكێ فێر ببت، یان مرۆڤاینییهكێ ب جـه بینت، یان خێرهكێ بكهت.
144-پـێـتـڤـییه ههردهم كتێبهك د دهستێن ته دا بت یان ل نێزیكى ته بت، چونكى هندهك دهم ههنه ژ قهستا زهعێ دبن، وكتێب باشتـرین تشته دهم پێ بێته پاراستن، وزهمان پێ بێته ئاڤاكرن.
145- ئهوێ قورئان ژ بهر، و ب شهڤ وڕۆژ دخوینت، ههست ب مهلهلـێ و بهتالـییـێ وشڕبوونێ ناكهت، چونكى قورئان ژیانا وى تژى دلـخـۆشى دكهت.
146- بڕیارهكێ نهده حهتا تو ژ ههمى لایان ڤه ڤهكۆلینێ ل سهر نهكهى، پاشى داخوازا هیدایهتێ ژ خودێ بكه وپـسـیـارا خـۆ ب مـرۆڤـێـن باوهرێ بـكـه، ئهگهر تو ب سهركهفتى ئهو مرادا ته بوو ب جـه هات، ئهگهر نه تو پهشێمان نابى.
147- مرۆڤێ عاقل ههڤالێن خۆ زێده دكهت ودوژمنێن خۆ كێم دكهت، چونكى ههڤال د سالهكێ دا چێ دبت ودوژمن د ڕۆژهكێ دا، ڤێجا خوزییا وى كهسى یێ خودێ ئهو ل بهر خهلكى شرین كرى.
148- حهددهكى بۆ داخوازێن خۆ یێن دنیایێ بدانه تو لـێ بزڤڕى، ئهگهر نه دلـێ ته دێ بژاله بت، وسنگێ ته دێ بهرتهنگ بت، وژیارا ته دێ نهخۆش بت، وتو دێ بێ حال بى.
149- پێتڤییه ل سهر وى كهسى یێ خودێ گهلهك نعمهت د گهل كرین ئهو وان نعمهتان ب خودێ گرێ دهت، و ب گاعهتى بپارێزت، و ب خۆشكاندنێ چاڤدانێ لـێ بكهت دا دبهردهوام بن.
150- ههچییێ نهفسا وى ب تهقوایێ صافى بوو، وهزرا وى ب باوهرییێ پاقژ بوو، وئهخلاقێ وى ب خێرێ زهلال بـوو، ئـهو ڤیانا خـودێ وڤـیـانا خهلكى ژى دێ ب دهست كهڤت.
151- ئهو یێ كهسێ خاڤ وكسلانه ئهوێ ب دورستى وهستیاى وغهمگین، بهلـێ ئهوێ ب مجدى كارى دكهت ئهوه یێ زانى دێ چاوا ژیت، ودێ چاوا خۆ دلخۆش كهت.
152- كـهیـف و خـۆشـییـێـن ژیـنـێ گهلهك وگهلهك ژ خهم وموصیبهتێن وێ پـتـرن، بـهلـێ گـرفـتـارى ئهوه دێ چاوا شـێـیـن ب زیرهكى گههینه ڤێ خۆشییێ.
153- ئهگهر دنیا ههمى یا ژنكێ بت، وشههادێن جیهانێ ههمییێ بۆ بێنهدان، وههر نیشانهكا ههبت ب دهست ڤه بێت، بهلـێ وێ چو زهلام نهبن، ئهو دێ یا ژار بت.
154- ژینا پێكهاتى ئهوه تو جحێلینییا خۆ د گمووحێ دا بـبـۆرینى، وزهلامینییا خۆ د خهباتێ دا، وپـیـراتییا خۆ د هزركرنێ دا.
155- سهرا تهخسیرییێ تو لۆمهى خۆ ب تنێ بكه ولۆمهى كهسێ دى نهكه، وبزانه ته هند عهیب ههنه چاككرنا وان دێ ههمى وهختى تژى كهت، ڤێجا خهلكى بهێله.
156- یا ژ قهسر وقوسویران جـوانـتـر ئهو كتێبه یا تێگههشتنا مرۆڤى تیژ دكهت، ودلـێ وى خۆش دكهت، وههدارا وى دئینت، وسنگێ وى فرهه دكهت، وهزرا ب خودان دكهت.
157- داخوازا لێبۆرین وسلامهتییێ ژ خودێ بكه، چونكى ئهگهر ئهو ههردو بۆ ته هاتنه دان ئهو خێر ههمى گههشته ته، وتو ژ ههمى خرابییێ هاتییه پاراستن، وههمى سهعادهت ب دهست ته ڤه هات.
158- پـرتـهكـا نـانـى، وحـهفـت قـهسـپ، وترارهكێ ئاڤێ، وحێسیلكهكا د مهزهلهكێ ڤه د گهل قورئانهكێ، وسلاڤێ بده سهر دنیایێ!
159- دلشادى د خۆگۆریكرنێ دایه، وكـو مـرۆڤ پێ ل ئهزئهزییا خۆ بدانت، وقهنجییێ بكهت، ونهخۆشییێ نهگههینته خهلكى، وخۆ ژ ئهنانییهتێ وحهژخۆكرنێ بدهته پاش.
160- كـهنـییـا ژ قایـده سنگى فـرهه دكـهت، ودلـى ب هێز دئێخت، ومهلهلـێ ژ مرۆڤى دویر دكهت، ومرۆڤى بۆ كاركرنێ زیرهك دكهت.
161- عیبادهت دلشادییه، وچاكى سهركهفتنه، وههچییێ بهردهوام زكرى بكهت وئستغفاران بكێشت، وخۆ ههوجهى خودێ بكهت ئهو ئێك ژ مرۆڤێن قهنجه.
162- ههڤالـێ ژ ههمییان باشتـر ئهوه یێ ته باوهرى پێ ههبت وتو ل نك وى رحهت ببى، وخهمێن خۆ بۆ بێژى، وپشكدارییا ته د كۆڤانێن ته دا بكهت، وسررا ته بهلاڤ نهكهت.
163- هزرا خۆشییهكا مهزنتـر ژ وێ یا تو تێدا نهكه دا ئهوا د دهستێن ته دا ههى ژى بێ تام نهبت، وچاڤهڕێى هندهك موصیبهتێن نههاتى ژى نهكه دا لهزێ ل خهم وكۆڤانان نهكهى.
164- هزر نهكه دێ شێى ههمى تشتان دهى، تو دشێى خێرهكا مهزن بدهى، بهلـێ كو تو ههر تشتهكێ ههى بدهى ئهڤه كارهكێ دویره.
165- ژنكهكا باش وتهقوادار، ومالهكا بـهرفـرهه، ورزقـهكـێ تـێرا مرۆڤى بكهت، وجیرانهكێ باش.. ئهڤه ژ وان نعمهتانه یێن گهلهك كهس ژ بـیـرا خۆ دبهن.
166- هۆنهرێ ژبـیـركرنا نهخۆشییێ نعمهته، وژبیـرنهكرنا نعمهتێ قهنجییه، وغافلبوونا ژ عهیبێن خهلكى باشییه.
167- لێبۆرین ژ تۆلستاندنێ ب تامتـره، وكار ژ بهتالییێ خـۆشـتـره، وقـهناعـهت ژ مالـى مهزنتـره، وساخلهمى ژ دهولهمهندییێ چێتـره.
168- مـرۆڤـێ ب تنـێ بت چێتـره ژ هندێ كو مرۆڤ د گهل ههڤالهكێ خراب ڕوینت، وههڤالـێ چاك چێتـره ژ هندێ مرۆڤێ ب تنێ بت، وخۆڤهدهركرن عیبادهته، وهزركرن گاعهته.
169- خۆڤهدهركرن هزران ب دهست مرۆڤى ڤه دئینت، وگهلهك تێكهلى ئهحـمـهقییه، وكو مرۆڤ باوهرییا خۆ ب خهلكى بینت عهقل سڤكییه، وكو مرۆڤ هزر دكهت ئهو دوژمنێن مرۆڤینه ڕهشبینییه.
170- ئهخلاقێ خراب عهزابه، ودلڕهشى ژههره، وغهیبهت رهزیلییه، وگهڕیانا ل دویڤ تهحسینێن خهلكى شهرمزارییه.
171- شوكرا نعمهتێ بهلایێ ددهته پاش، وهێلانا گونههێ دلى زێندى دكهت، سهركهفتنا ل سهر نهفسێ خۆشییا مرۆڤێن مهزنه.
172- نانێ ڕهق د گهل تهناهییێ شـریـنـتـره ژ هنگڤینى د گـهل ترسێ، وخـیـڤـهتـهك د گـهل ستارهى چـێـتـره ژ قهسرهكا چو ستاره تێدا نهبت.
173-كهیف هاتنا ب زانینێ یا بهردهوامه، ومهجدا وێ یا ههروههره، وناڤ ودهنگێ وێ دمینت، وكهیف هاتنا ب مالى دچت، ومهجدا وێ نامینت، وناڤ ودهنگێ وێ ب دویماهى دئێت.
174- كهیف هاتنا ب دنیایێ كارێ زارۆكانه، وكهیف هاتنا ب ئیمانێ كارێ چاكانه، وخزمهتكرنا مالـى رهزیـلییه، وكارێ بۆ خودێ بت شهرهف وبلندییه.
175- نهخۆشى د ڕێكا هممهتێ دا یا شرینه، ووهستیانا ب جهئینانا كارى رحهتییه، وخوها كارى مسكه، وناڤ ودهنگێن باش خۆشتـرین بێهنا خۆشه.
176- دلشادى ئهوه قورئانا ته صهبرا ته بت، وكارێ ته ئارهزۆیا تهبت، ومالا ته جهێ عیبادهتى بت بۆ ته، وقهناعهت خزینا ته بت.
177- كهیف هاتنا ب خوارنێ وپارهى كارێ بچویكانه، وكهیف هاتنا ب ناڤ ودهنگێن باش كهیف هاتنا مهزنانه، وكرنا باشییێ مهجدهكه دویماهى بۆ نینه.
178-كرنا نڤێژان ب شهڤێ ههیبهتا خودانییه ل ڕۆژێ، وحهژێكرنا خێرێ بۆ مرۆڤان ژ پاقژییا وژدانێ یه، وبهندهوارییا بهرفرههییێ عیبادهته.
179-چار ڕهنگه هۆنهر د بهلایێ دا ههنه: حسێبركرنا خێرێ، وههڤالینییا صهبرێ، وزكركرنا باش، وچاڤهرێییا رهحمێ.
180- نڤێژا ب جماعهت، و ب جهئینانا واجبى، وڤیانا موسلمانان، وهێلانا گونههان، وخوارنا حهلالى، چاكییا دنیایێ وئاخرهتێ یه.
181- نهبه سهر، چونكى سهر ژ ههمى عهردێن دى پتـر دئێشت، وبلا بهرێ ته ل شوهرهتێ نهبت، چونكى وێ چهریبا خۆ ههیه، وقهتاندنا د گهل نه مهشهوورییێ سهعادهته.
182- ژ نیشانێن ئهحمهقییێ زهعێكرنا وهختى یه، وگیرۆكرنا تۆبێ یه، وكو مرۆڤ خهلكى ل خۆ بكهته دوژمن، وقهدرێ دهیبابان نهگرت، ونهێنییێن خۆ بهلاڤ كهت.
183- مرنا دلى ب هێلانا گاعهتى، وكرنا گونههێ یا بهردهوام دئێته زانین، ههر وهسا ب هندێ ژى دئێته زانین كو مرۆڤ پویته ب هندێ نهكهت كو ناڤ ودهنگێن مـرۆڤـى ب خـرابـى د ناڤ خهلكى دا بهلاڤ ببن، وكو ژ غـهزهبا خـودێ بێ منهت بت، ومرۆڤێن چاك كێم بكهت.
184-ئهوێ د مالا خۆ دا دلخۆش نهبت ل چو جهێن دى دلخۆش نابت، وئهوێ مرۆڤێن وى حهز ژێ نهكهن كهسهك حهز ژێ ناكهت، وئهوێ ئهڤرۆیا خۆ بهرزه بكهت سوباهییا وى ژى دێ یا بهرزه بت.
185- چار تشت ههنه دلـخـۆشـى پێڤه دئێت: كتێبهكا ب مفا، وكوڕهكێ چاك، وژنكهكا ئهڤیندار، وههڤالهكێ باش، وخودێ بهدهلى وان ههمییانه.
186- باوهرى وساخلهمى ودهولهمهندى وئازادى وتهناهى وجحێلینى وزانین ئهو ب كورتى ئهو تشتن یێن عهقلدار دخوازن، بهلـێ كێم جاران ئهو ههمى پێكڤه كۆم دبن.
187- ڤێ گاڤێ دلـێ خۆ خۆش بكه چونكى ته چو پـهیـمـان نـهستاندینه كـو تـو دێ مینى، وكهسێ ئهمان ژ دربێن زهمانى نهدایه ته، تو خهمێ بۆ خۆ نهكه تشتهكێ حازر وكهیفێ تشتهكێ ب دهین.
188-تشتێ ژ ههمـییـێ باشتـر ل دنـیـایـێ باوهرییا ب دورستییه، وئهخلاقێ ڕاسته، وعهقلێ دورسته، ولهشێ ساخلهمه، ورزقێ خۆشه، وههر تشتهكێ دى یێ ههبت موژیلاهییه.
189- دو نعمهتێن ڤهشارتى ههنه: ساخلهمییا لهشان، وتهناهییا وهلاتان، ودو نعمهتێن ئاشكهرا ههنه: ناڤ ودهنگێن باش، ودووندهها چاك.
190- دلـێ فرهه میكرۆبێن كهربێ دكوژت، ونهفسا رازى مێش ومۆرێن نهڤیانێ دهردئێخت.
191-تهناهى نهرمتـرین ڕائێخه، وسلامهتى بهرفرههتـرین لحێـفه، وزانین خۆشتـرین خوارنه، وڤیان ب مفاترین دهرمانه، وستاره باشتـرین كراسه.
192-مرۆڤێ دلشاد ئهو نه یێ فاسق ونساخ ودهیندار وغهریب وغهمگین وگرتى ومهكرووهه.
193- دلشادى: نههێلانا تهنگاڤییێ، وڕاكرنا دوژمناتییێ، وكرنا چاكییێ، و ب سهركهفتنا ل سهر شههوهتێ یه.
194-ڕێكا ژ ههمییان بێ خهگـهرتـر ڕێـكـا تهیه بۆ مالا ته، وڕۆژا ژ ههمییان ب بهرهكهتـتـر ئهو ڕۆژه یا تو چاكییهكێ تێدا دكهى، وخرابـتـرین دهم ئهوه یێ تو نهخۆشییێ تێدا دگههینییه مرۆڤهكى.
195-ئهگهر مرۆڤهكى خهبهر گۆتنه ته بزانه وان خهبهر یێن گۆتینه خودایێ خۆ ژى، وى ئهو ژ نهبوونێ دان ئینا ئهو د ههبوونا وى دا كهفتنه گومانێ، ووى ئهو ژ برسێ تێركرن وان شوكرا ئێكێ دى كر، ووى ئهو ژ ترسێ تهنا كرن وان دوژمناتییا وى كر.
196-عهردى ل سهر سهرێ خۆ ڕانهكه، وهزر نهكه خهما خهلكى ئهمین، پهرسیڤ بێته ئێك ژ وان مرنا من ومرنا ته دێ ژ بـیـر كهن.
197-كهیفخۆشى تێرا مرۆڤى ههیه ووهلاته، وسلامهتى وئاكنجیبوونه، وئهوه مرۆڤى ژ فتنێ دپارێزت، وتهنگاڤییێ رزگار دكهت، وئهوه شوكرا نعمهتان وعیبادهتێ بهردهوام.
198-((كن فـي الـدنـيـا كـأنـك غريب أو عابر سبيل ـ د دنیایێ دا یێ وهسا به ههر وهكى تو مرۆڤهكێ غهریب یان ڕێڤنگ))، ((وصل صلاة مودع ـ ودهمێ تو نڤێژێ دكهى وهسا بكه ههر وهكى پشتى هنگى تو دێ خاترا خۆ ژ دنیایێ خوازى))، ((ولا تتكلم بكلام تعتذر منه ـ گۆتنا وهسـا نـهبـێـژه تو پشتى هنگى داخوازا لێبۆرینێ ژێ بكهى))، ((واجمع اليأس عما في أيدي الناس ـ وتو بێ هیڤیبوونا ژ وى تشتێ د دهستێ خهلكى دا ههى ل نك خۆ كۆم بكه)).
199-دلـێ خۆ نهبه دنیایێ خودێ دێ حهز ژ ته كهت، ودلـێ خۆ نهبه وى تشتێ ل نك خهلكى ههى خهلك دێ حهز ژ ته كهن، وكێمییێ قانع به، وكارى ب قورئانێ بكه، وخۆ بۆ وهغهرێ ئاماده بكه، و ژ خودێ بتـرسه.
200-چو ژیار وى كهسى نابت یێ ل بهر خهلكى ڕهش بت، وچو رحهتى وى نابت یێ نهیار بت، وچو تهناهییێ نابینت ئهوێ گونههكار بت، وچو ههڤال نابن یێ بێ ئهخلاق بت، وچو مهدحه بۆ وى نائێنهكرن یێ درهوین بت، وكهسێ باوهرى ب وى نابت یێ غهدرێ بكهت.
