,
چاوا دێ بییه مرۆڤهكێ دلشاد؟
401-[ رَبَّنَا وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرا ] یا رهبـى تو بارهكێ گران ل مه نهكهى ئهم هندهك بهنییێن لاوازین، وهندهك مـرۆڤێن ههژارین، وتویى ته ئهم فێركرین چاوا دوعـایـێ ژ تـه بكهین، ڤێجا تو د بهرسڤا مه وهره وهكى مه دوعا ژ ته كرى.
402-[ رَبَّنَا وَلا تُحَمِّلْنَا مَا لا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ] یا رهبـى وئهو تشتێ زێدهى هێزا مه بت تو نهدانه سهر ملێن مه، ئهگهر نه ئهم دێ بێزار بین، دلێن مه ونهفسێن مه دێ وهستیێن، تو كارێ مه بۆ مه ب ساناهى بێخه وهكى ته ب ساناهى ئێخستى، و ل سهر مه سڤك بكه وهكى ته كرى.
403-[ وَاعْفُ عَنَّا ] وتـو مـه عـهفـى بـكـه، ئهمـیـن خودانێن خهلهتییێ، وخرابى ژ مه پهیدا بت، وكێماسى و تهخسیرى ژ مهیه، وتو خودایێ مهرد ودلۆڤانى.
404-[ وَاغْفِرْ لَنَا ] وتو گونههێن مه ژێ ببه، ژ ته پێڤهتر كهس نینه گونههان ژێ ببهت، و ژ ته پێڤهتر كهس نینه عهیبان ڤهشێرت، و ژ ته پێڤهتر كهس نینه ل خودانێ تهخسیرییێ ببۆرت، و ژ ته پێڤهتر كهس نینه قهنـجـییـێ ل خرابكارى بكهت.
405-[ وَارْحَمْنَا ] وتو رهحمێ ب مه ببه، ب رهحـما ته ئهم دێ دلشاد بین، و ب دلۆڤانییا ته هیڤییێن مه دێ ژین، و ب رهحـمـا ته كارێن مه دئێنه قهبویلكرن، و ب رهحما ته حالـێ مه چێ دبت.
406-(بعثت بالحنيفية السمحة ـ ئهز ب دینێ تهوحیدێ یێ ب ساناهى هاتیمه هنارتن) ڤێجا ڤى دینى چو زهحمهت ووهستیان وشداندن تێدا نینه، بهلكى ئهو یێ ب ساناهییه ل دویڤ خوڕستییا مرۆڤى یه وئابۆر تێدا ههیه.
407-(إياكم والغلو ـ هشیارى شداندنا د دینى دا بن) ل دویڤ سوننهتێ ههڕن، پێگیرییێ پێ بكهن وبیدعهیان نهكهن، ب ساناهى بـێـخـن و ب زهحمهت نهئێخن، د ناڤنجى بـن ودتـونـدكـار نهبن، وچویێ لـێ زێده نهكهن.
408-(أمتي أمة مرحومة ـ ئوممهتا من رهحم یا پێ هاتییه برن) خودایێ وێ خودانێ وێ یه، وپێغهمبهرێ وێ سهروهرێ پێغهمبهرانه، ودینێ وێ باشتـرینێ دینانه، وئهو چێـتـرینێ ئوممهتانه، وشریعهتێ وێ جوانـتـرینێ شریعهتانه.
409-(ذاق طعم الإيمان من رضي بالله رباً، وبالإسلام ديناً، وبـمـحـمـد رسولاً ـ وى تام كره باوهرێ یێ ب خودێ رازى بـبـت خـودا، و ب ئیسلامێ دین، و ب موحهمـمهدى پێغهمبهر).
410-هشیارى خۆ نهرازیكرنێ به چونكى ئهو دهرگههێ خهم وكۆڤانانه، دلى بژاله دكهت، وحالى تێك ددهت ونهخۆش دكهت، وعهمرى بهرزه دكهت.
411-رازیبوون رحهتى وتهنایى وخۆشى وپشت ڕاستى وكهیفخۆشییێ دگههینته دلى.
412-رازیبوون دلى ژ دهغهل وحیلهبازى وكهرب ونهڤیان وبێنتهنگى وشڕاتییێ پاقژ دكهت.
413-ههچییێ ژ خودێ رازى ببت ئهو دلـێ وى دێ تژى ڕۆناهى وباوهرى وڤیان وقهناعهت ورازیبوون كهت، دێ وى دهولهمهند وتهنا كهت، ودێ بهرێ وى دهته تـۆبێ.
414-ئهى فهقیر! صهبرهكا جوان بكێشه، تو ژ خهما مالى وخولامینییا سامانى، ووهستیانا كۆمكرنێ، وزێرهڤانییا مالییهتێ یێ ب سلامهتى، وڕۆژا قیامهتێ ژى حسێبا ته ل نك خودێ یا درێژ نابت.
415-ئهى ئهو كهسێ صهبر نهماى! مزگینییا ب بهحهشتێ سهرا صهبرا ته ل ته بت، وتو بزانه پێش صهبرا ته ڤه دلـێ ته دێ تژى ڕۆناهى بوویه، وتو ژ دیتنا تشتێن بۆ ته نهخۆش یێ هاتییه پاراستن.
416-ئهى نهخۆش! ئێشا ته ئهگهر خودێ حهز بكهت بۆ ته پاقژییه، گونههێن ته دێ پێ وهریێن، ودێ ژێ پاقژ بى، وئێشێ خۆمهزنكرنا ته نههێلایه ودلـێ ته جهلاكرییه.
417-بۆچى تو هزرا تشتێ نهههى دكهى وشوكرێ سهرا تشتێ ههى ناكهى؟ وتو نعمهتا حازر ژ بیـر دكهى وخـهمـێ سهرا نعمهتا نهحازر دخۆى، تو حهسویدییێ ب خـهلكـى دبهى وتو ژ وێ یا ل نك ته ههى بێ ئاگهه دبى.
418-كن في الدنيا كأنك غريب ـ د دنیایێ دا یێ وهسا به ههر وهكى تو مرۆڤهكێ غهریب) پرتهكا نانى، وقورچهكا ئاڤێ، وكراسهك، وهندهك شهڤ وڕۆژێن كێم ودهسنیشانكرى.. پاشى جیهان ب دویماهى دئێت، وڤهشارتنا مرۆڤێ ژ ههمییان دهولهمهندتر ویێ ژ ههمییان ههژارتر د قهبرى دا وهكى ئێكه.
419-مهلك ب رهخ خولامى ڤه دئێته ڤهشارتن، وسهرۆك ب رهخ حهرهسى ڤه، وشاعرێ ناڤدار ب رهخ فهقیرێ كهس نهنیاس ڤه، وزهنگین ب رهخ ههژارى ڤه، بهلـێ د نیڤا قهبرى دا كریار دژێك جودانه، ودهرهجه وهكى ئێك نینن.
420-ئهگهر ڕۆژهكا نوى گههشته ته بێژێ: ب خێر بـێـت مـێـڤانهكێ ب قهدر، پاشى ب كرنا فهرزهكێ، و ب جهئینانا واجبهكى، وتـۆبهیهكا نوى پێشوازییێ لـێ بكه، وتو وێ ب گونهه وخهمان شێلى نهكه، چونكى ئهگهر ئهو چوو نازڤڕتهڤه.
421-ئهگهر ته بیـرا خۆ ل دهمێ بۆرى ئیناڤه تو دیرۆكا خۆ یا گهش ل بیـرا خۆ بینهڤه دا كهیفا ته بێت، وئهگهر ته ڕۆژا خۆ ل بیـرا خۆ ئیناڤه تو وى كارى ل بیـرا خۆ بینهڤه یێ ته ب جهئیناى دا دلـێ ته خۆش ببت، وئهگهر ته بیـرا خۆ ل سوباهى ئیناڤه بیـرا خۆ ل خهون وهیڤییێن خۆ یێن جوان بینهڤه دا گهشبین ببى.
422-ژییێ درێژ سامانهكه ژ سهربۆڕان، وكۆمكهرهكه بۆ زانینان، وكۆمگههه بۆ پێزانینان، وههر جارهكا ڕۆژهك ب سهر ته دا دبۆرت دهرسهكێ د هۆنهرێ ژینێ دا ددهته ته، هندى ژییێ درێژه بهرهكهته بۆ كهسێن تێ بگههن.
423-دڤێت هندهك ترس ههبت بیـرا ته ل تهناهییێ بینتهڤه، وبهرێ ته بدهته دوعایێ، وته ژ خهلهتییێ بدهته پاش، وته ل ترسهكا مهزنتـر هشیار بكهت.
424-ودیـسـا دڤـێـت هندهك نساخى ژى ههبت بیـرا ته ل ساخلهمییێ بینتهڤه، ودارا خۆمهزنكرنێ ژ ڕهه وڕیشالان بینته دهرێ، دا دلـێ ته ژ خهوا غافلان هشیار ببت.
425-ژین یا كورته، ڤێجا تو وێ ب نهخۆشییێ كورتـتـر لـێ نـهكه، وههڤـال دكـێـمـن تو وان ب لۆمهلێكرنێ ژ دهست خۆ نهده، ودوژمن گهلهكن ڤـێـجـا تو وان ب ئهخلاقێ خۆ یێ نهخۆ زێدهتر لـێ نهكه.
426-د خهمخوارنا ژ كارى دا تو وهكى مێرییێ به، سهد جاران ئهو دكهڤت حهتا ب سهر دارێ دكهڤت، بهلـێ ئهو دچت وناوهستیێت.
427-وتو وهكى مێشا هنگڤینى به شرینییێ دخۆت، وشرینییێ ددانت، وئهگهر دادا سهر گایهكى ئهو وى ناشكێنت، وئهگهر چوو سهر گولهكێ ئهو وێ بریندار ناكهت.
428-ملیاكهت ناچـنـه د وێ مالـێ ڤه یا صهیهك لـێ بت، پا چاوا تهناهى دێ چته د وى دلى دا یێ صهیێن شهههوات وشوبوهاتان تێدا؟
429-هشیارى وان دیوانان به یێن ههڤڕكى لـێ ههى، چـونـكى دین ل وان جهان ب بهایهكێ ئهرزان دئێته فـرۆتن، ومروهت دكهفته تهنگاڤییێ، وبـێـخـێـر پێ ل نامویسێ ددانن.
430-[ وسابقوا ـ هـوین لهزێ بـكـهن ] وهـهوه ژ لهزكرنێ پـێـڤـهتر چو ددى نینه، چونكى زهمان یێ دبـۆرت، وڕۆژ یا دچـت، وههیڤ ل جهێ خۆ ڕاناوهستت، وبا ڕادبت، ڤێجا تو ڕانهوهسته كاروانێ ژینێ خۆ ل ته ناگرت.
431-[ وسارعوا ـ بكهنه غار ] بهر ب بلندییێ ڤه ههڕه ومهجدێ وهستیانا خۆ ههیه، وسهركهفتن ل سهر سێنیكهكا زێڕى نائێته پێشكێشكرن، بهلكى ئهو د گهل ڕۆندك وخوین ونهنڤستن ووهستیان وبرس وزهحـمـهتـێ دئێت.
432-بێهنا خوها پالهى ژ مسكێ وى كهسى یێ كارى نـهكـهت خـۆشـتـره، وئاخ وئـۆفـێـن وى یێ زهحـمـهتـێ ب كارى ڤه دبهت ژ ستـرانێن بێخیرهتى جـوانـتـرن، ونانێ ب ترسى یێ كهسێ برسى خـۆشـتـره ژ پهزا یێ تێر.
433-ئهو خهبهرێن حهسوید دبێژنه مرۆڤێن سهركهفتى وهكى وان تۆپانه یێن ل دهمێ سهركهفتنێ دئێنه هاڤێتن دا سهركهفتن پێ بێته ڕاگههاندن، ودئهو دیعایهتهكا بێ پارهیه بۆ سهركهفتنێ.
434-سهركهفـتـن ئعتـرافێ ب نهسهب وناسناڤان وئاستێ زانین وپاره وهرگرتنێ ناكهت، بهلكى ههر كهسهكێ هممهت ونهفسهكا بهر ل بلندییێ ههبت وصهبرهكا جوان ل نك بت، ئهو دێ گههته بلندییێ.
435-خۆ ژ كارێن ب زهحمهت نهترسینه شێر بێ ترس بـهرهنـگـارى كـهرێ حـێـشـتـران دبت، وگازندهیێ ژ وهستیـانـێ نهكه كهر بێ نالین بارى هل دگرت، و ژ داخوازا خۆ بێزار نهبه صه ڕادهێلته فهریسهیا خۆ ئهگهر خۆ بچته د ناڤ ئاگرى ژى دا.
436-د كارێن خۆ دا ب رهئیا خۆ ب تنێ نهكه وپسیارا خۆ ب ههڤالان بكه، چونكى رهئیا دووان ژ رهئیا ئێكێ ب تنێ ب هێزتره، وهكى وهریسى چهند داڤهكا زێـدهتـر د گهل بت دێ ب هێزتر وشدیایـتـر لـێ ئێت.
437-ههچى ڕهخنهیا ل ته دئێته گرتن تو حسێب نهكه دوژمناتى، بهلكى تو مفاى بۆ خۆ ژێ وهربگره بێى بهرێ خۆ بدهیه مهخسهدا خودانێ ڕهخنهیێ، چونكى تو پتـر یێ ههوجهى ههلسهنگاندێ یى ژ مهدحان.
438-ههچـییـێ خـهلكى بـنـیـاسـت دێ رحهت بت، گهلهك كهیفا وى ب مهدحكرنا وان نائێت، و ب هاڤێتنا وان ژى تێك ناچت، چونكى ئهو زوى رازى دبت وكـهربـێـن وان ژى زوى ڤهدبن، وههوایێ نهفسێ وان ب ڕێـڤـه دبهت.
439-تو هزر نهكه ئهگهر ئهندامهك ژ لهشێ ته یێ كێم بت ئهو دێ بته ئاستهنگ د ڕێكا ته دا بۆ گههشتنا ئارمانجان، چهند مرۆڤێن بهركهفتى مهجد ب دهست خۆ ڤه ئینایه وئهو دكۆرهنه، یان دكهڕن، یان دسهقهتن، یان دشهلهلینه، مـهسـهله مهسهلا هممهتێ یه نه مهسهلا لهشى یه.
440-دویـر نـیـنـه دهمێ خودێ تشتهكى ژ ته مهنعه دكهت، یان دهمێ ئهو تشتهكێ ته دڤێت نهدهته ته، یان تـه نـهگههینته مرادهكێ، ئهو قهنجییهك بت وى ل ته كرى، چونكى ئهو ژ ته پـتـر فایدێ ته دزانت.
441-ئهگهر تهنگاڤییهك گههشته ته تو بزانه ئهو عهورهكێ هاڤینییه زوى دێ بۆرت، وتو خۆ نه ژ دهنگێ وى ونه ژ برویسییا وێ نهترسینه، چونكى بهلكى وى عهورى بارانهك د گهل ههبت.
442-ههر حهفتییێ جارهكێ عهیالـێ خۆ دهربێخه گهڕیانهكێ دا ئهو عهیالـێ ته پتـر ب ته بدهته نیاسینێ، وژینا ته نوى بكهت، ومهلهلـێ ل نك ته نههێلت.
443-ئهوێ ل مالا خۆ دلخۆش نهبت ل چو جهێن دى دلخۆش نابت، وتو بزانه كو باشتـرین جـه نهفسا ته لـێ رحـهت وتـهنـا بت و ژ (تهكهللوفێ) دویر ببت مالا تهیه.
444-زانین وڕهوشهنبیرییێ مهجدا وێ دمینت ب تایبهتى بۆ وى یێ ب كارێ فێركرن ودانانا كتێبان ڕابووى، بهلـێ مهجدا شوهرهتێ ومهنصبى وهكى سیبهرێ یه نامینت، ووهكى كهسكهسۆرێ یه چو ڕاستى بۆ نینه.
445-هزر ئهگهر بێته هێلان دێ چته د خانا ئاتافان دا، ودێ خـهم وكـۆڤـانـان كێشت، ڤێجا تو نههێله هزرا ته ل دویڤ سهرێ خۆ بچت، بهلكى تو وێ ب وى تشتى گرێده یێ مفا تێدا ههبت.
446-تێكهلییا مرۆڤان، وگوهدانا ئاخفتنێن وان یێن بێ فایده، ومانا درێژ ل نك وان، هزرێ بژاله دكهت ودلى ڕهق دكهت، وچو ژ هندێ باشتـر نینه مرۆڤ خۆ ژ وان ڤهدهر بكهت و د گهل عیبادهتى وعلمى بمینت.
447-یـرۆزترین ڕێك ڕێكا تهیه بۆ مزگهفتێ، وتهناترین ڕێك ڕێكا تهیه بۆ مالا ته، و ب زهحـمـهتـتـرین ڕاوهستیان ڕاوهستیانا تهیه بهرانبهر سولتانى، ومهزنتـرین سهروبهرێ ته ئهو دهمه یێ تو تێدا دچیه سوجدێ.
448-گـوهـدانـا قـورئانـێ ب دهنگهكێ خۆش، وزكر ب دلهكێ ئاماده، وخهرجكرن ژ مالـێ حهلال، ووهعڤ ب ئهزمانهكێ رههوان، ئهڤه سفرێن نهفسَینه وبیستانێن دلینه.
449-ئهخلاقێ جوان وسالۆخهتێن بلند، ژ خشكۆكییا دێمى وڕهشاتییا چاڤان ونازكییا ڕوییان دجوانتـرن، چونكى جوانییا مهعنایێ ژ جوانییا شكلى مهزنتـره.
450-كرنا قهنـجـییان مرۆڤى ژ دویـمـاهییا خراب دپاڕێزت، ودیوارێ عهقلى مرۆڤى ژ كهفتنا ههوایێ نهفسێ مهنعه دكهت، وچهكوچێن سهربۆڕان ژ هزار وهعڤان ب مفاترن.
451-ئـهگـهر تـه مرۆڤ ب هزاران دیتن ژییێ خۆ ژ د بێخێرى وموژیلاهى ویارى وبـهرزهبـوونـێ دا بـۆرانـدییه تو حـهمـدا خودێ بكه سهرا وێ خێرێ یا ل نك ته ههى، چونكى دیتنا مرۆڤێ موبتهلا دلـێ كهسێ ب سهلامهت خۆش دكهت.
452-ئهگهر ته كافرهك دیت تو حهمدا خودێ سهرا ئیسلامێ بكه، وئهگهر ته مرۆڤهكێ بێ ئهخلاق دیت تو حهمدا خودێ سهرا تهقوایێ بكه، وئهگهر ته مرۆڤهكێ نهزان دیت تو حهمدا خودێ سهرا زانینێ بكه، وئهگهر ته مرۆڤهكێ موبتهلا دیت تو حهمدا خودێ سهرا سلامهتییێ بكه.
453-ڕۆژ بۆ ته یا هاتییه چـێـكـرن ڤـێـجا تو خۆ ب ڕۆناهییا وێ بشۆ، وبا بۆ ته یێ هاتییه چێكرن ڤێجا تو خۆشییێ پێ ببه، وڕویبار بۆ ته یێن هاتینه چێكرن ڤێجا تو تامێ ژ ئاڤا وان وهربگره، وفێقى بۆ ته یێ هاتییه دان ڤێجا تو خۆشییێ ب خوارنا وان ببه، وتو حهمدا وى بكه یێ كهرهم داى.
454-یێ چاڤ نهبن هیڤییا وى ئهوه دنیایێ ببینت، وئهوێ كهڕ خوزییا وى ئـهوه گوه ل دهنگان ببت، وئهوێ گاڤ نهبن حهز دكهت ب ڕێڤه بچت، ویێ لال ئومێدا وى ئهوه بشێت باخڤت، وتو یێ دبینى وته گوه لـێ دبـت، وتو ب ڕێـڤـه دچـى وتـو دئاخـڤـى (ڤێجا ما ئهڤ نعمهته دهێژاى شوكرێ نینن؟).
455-هزر نهكه ژین بۆ ئێكى تمام بوویه، ئهوێ خانى ههبت تورمبێل نینه، وئهوێ ژن ههبت وكار نینه بكهت، وئهوێ دلـێ وى دچته خوارنێ خوارن نینه، وئهوێ خوارن ههى خوارن یا ژێ هاتییه مهنعهكرن.
456-مـزگـهفـت بازارا ئاخرهتێ یه، وكتێب ههڤالا عهمرى یه، وكار صهبرئینه د قهبرى دا، وئهخلاقێ باش تاجا نامویسێ یه، ومهردینى جوانتـرین كراسه.
457-هشیارى كتێبێن بێ دینان به پیساتییهكا وهسا د وان دا ههیه دلـێ پیس دكهت، وژههرهكا وهسا تێدا ههیه نهفسێ دكوژت، وقڕێژهكا وهسا تێدا ههیه وژدانێ دبهت، وتشتهك ژ وهحییێ بـۆ تـه باشـتـر نینه، ئهو رحا ته پاقژ دكهت، ودهردێ ته دهرمان دكهت.
458-چو بڕیاران نهده دهمێ كهربێن ته ڤهدبن دا پـهشـێـمـان نهبى، چونكى ئهوێ كهربێن وى ڤهدبن هاى ژ خۆ نامینت، نه هشێن وى د سهرى دانه، ونه دشێت هزرێن خۆ بكهت.
459-خهم وى تشتى نازڤڕینت یێ چووى، وترس پاشهڕۆژێ باش ناكهت، ودودلى سهركهفتنێ ناگههینته خودانى، بهلكى نهفسا ڕاست ودلـێ رازى ئهون ههردو چهنگێن بهختهوهرییێ.
460-داخوازێ ژ خهلكى نهكه ئهو ڕێزێ ل ته بگرن حهتا تو ڕێزێ ل وان نهگرى، وسهرا شكهستنهكا گههشتییه ته تو لۆمهى وان نهكه، بهلـێ لۆمهى خۆ بكه، وئهگهر ته ڤیا خهلك قهدرێ ته بگرن تو قهدرێ خۆ بگره.
461-دڤـێـت خودانێ زنجێ ب زنجا خۆ رازى ببت دهمێ ل بیـرا خۆ دئینتهڤه كو قهسر دێ كاڤل بن، وخودانێ كراسێ دڕیاى دڤێت ب كراسێ خۆ قانع ببت دهمێ پشت ڕاست دبت كو ئاڤرمیش دێ ڕزت.
462-ههر كهسێ وان ههمى تشتان بكهت یێن نهفسا وى دخوازت دلـێ وى دێ بژاله بت، وكارێ وى دێ بهرزه بت، وخهما وى دێ مشه بت، چونكى چو توخویب بۆ داخوازێن نهفسێ نینن، ئهو گهلهك فهرمانان دكهت وگهلهك خودانى دخاپینت.
463-ئهى ئهوێ كـوڕێ وى نهماى! قـهسـرا حهمدێ بۆ ته د بهحهشتێ دا ههیه، وئهى ئهوێ بارا وى ژ دنیایێ نهگههشتییێ! بارا ته ل بهحهشتێ خۆشییێ ل هیڤییا تهیه.
464-رزڤێ گهیرى د هێلینا وى دا ناگههتێ، وخوارنا شێرى د بیشهیا وى دا بۆ نائێته پێشكێش كرن، ومێرییێ خوارنا وێ د كونێ دا نائێته دان، بهلكى ئهو ههمى رزقێ خۆ دخوازن ولـێ دگهڕیێن، ڤێجا تو ژى وهكى وان لـێ بگهڕیێ دێ وێ بینى یا وان دیتى.
465-[ یحسبون كل صیحه علیهم ] ئهو هزر دكهن ههر گازییهكا دئێته ڕاهێلان دژى وانه، بهرى مرنێ دمرن، وچاڤێ وان یێ ل ههر موصیبهتهكا ههبت، وئهو هزرا ههر ئاتافهكا ههى دكهن، و ژ ههر دهنگ وخهیال و لڤینهكا ههى دترسن، چونكى دلێن وان دڤالانه، ونهفسێن وان دپهریشانن.
466-ئهگهر خودێ تو ئێخستییه د حالهكى دا حالهكێ دى ژ وى نهخوازه چونكى ئهو ب ته زاناتره، ئهگهر وى تو فهقیركرى نهبێژه: خوزى وى ئهز زهنگین كربام، وئهگهر وى تو نساخ كرى نـهبـێـژه: خوزى وى ئهز ساخ كربام.
467-بهلكى گیرۆبوونا ته ژ سهفهرهكێ خێر تێدا بت، ونهگههشتنا ته بۆ ژنكهكێ بهرهكهت تێدا بت، وزڤڕاندنا ته ژ كارهكى مهصلحهت تێدا بت، چونكى ئهو دزانت وتو نزانى.
468-كـهڤـر ژ دارێ ب هـێـزتـره، وئاسن و كهڤرى ب هـێـزتـره، وئاگر ژ ئاسنى ب هێزتره، وبا ژ ئاگرى ب هێزتره، وباوهرى ژ باى ب هێزتره.
469-ههر موصیبهتهكا دگههته ته ئهو دهرسهكه نائێته ژبیـركرن، وههر بهلایهكا دگههته ته د هزرا ته دا دئـێـتـه كـۆلان، لهورا ئهو ژ وان دهقانه یێن د هزرێ دا ههر دمینن.
470-سهركهفتن هندهك چپكن ژ نهخۆشى وتهعلاتى وبرین وئاخ وئۆخان، وكهفتن هندهك چپكن ژ بێ خهمى وكسلانى وبێزارى وسهرشۆڕى وسستییێ.
471-ئهوێ بهرێ وى ل ناڤ ودهنگێن بهروهخت بت، و ب بـهحـسـێ قهنج و علمهكێ ب مفا و كارهكێ چاك ل ههرمانێ نهگهڕیێت ئهو زهلامهكێ سادهیه وچو هممهت وى نینه.
472-[ یا بلال، أقم الصلاه، أرحنا بها ـ ئهى بیلال قامهتێ بگره، مه پێ رحهت بكه ] چونكى نڤێژ فهریضهكه ژ رحهتییێ، وڕویبارهكه ژ تهناهییێ، وبایهكێ هوین وخۆشه ب سهر نهفسێ دا دئێت وئاگرێ ترسێ وخهمێ ڤهدمرینت.
473-ئهگهر تو بێ ئهمرییا خودێ نهكهى، وزۆردارییێ ل كهسێ نهكهى، چاڤ روهن بنڤه، وخوزییێن ته تالعێ ته بلند بوو وكارێ ته باش بوو، وته چو دوژمن نینن.
474-خوزییێن وى یێ ب شهڤ بنڤت وخهلك دوعایان بۆ بكهن، وهیلاك بۆ وى بت یێ بنڤت وخهلك نفرینا لـێ بكهن، ومزگینى بۆ وى بت یێ دل حهز ژێ دكهن، وخوسارهتى بۆ وى بت یێ ئهزمان لهعنهتان لـێ دكهن.
475-ئهگهر تو دادییێ ل مهحكهما دنیایێ نهبینى بادهكا خۆ بلند بكه مـهحـكـهما ئاخرهتێ، ل وێرێ شاهد ملیاكهتن، ودهعوا یا پاراستییه، وقازى (أحكم الحاكمین) ه.
476-[ فاذكروني أذكركم ـ هوین من ل بیـرا خۆ بینن ئهز دێ ههوه ل بیـرا خۆ ئینم ] ئهگهر زكرى چو فایده نهبن ژ ڤێ پێڤهتر ئهو بهسه، وئهگهر وى چو مفا نهبن ژبلى هندێ كو خودایێ ته ته ل بیرا خۆ بینته ڤه ئهو مفا تێرا ته ههیه، ڤێجا ئهو چ خۆش بلندى ومهزنى ونێزیكى وشهرهفه.
477-مزگینى بۆ ته بت.. دهسنڤێژ نیڤا باوهرییێ یه، ئهو گونههان ژێ دبهت وخـرابـییا دشـۆت، ودلـێ تـه پـاقـژ دكهت دا ل بهرانبهر شاهێ شاهان ڕاوهستى.
478-خوزییـێـن ته.. نڤێژ گونههێن بهرى خۆ ژێ دبهت، ویێن ل بهرا خۆ ناهێلت، وتشتێ پشتى خۆ چاك دكهت، وئێخسیرییا خودانێ خۆ ڤهدكهت، وئهوه بیناهییا چاڤان.
479-ئـهو زهلامـێ دخوازت ههردهم ڕێزگرتنا خهلكى ب دهست خۆ ڤه بینت وچو جاران ڕهخنه لـێ نهئێتهگرتن، ئهو گهلهك دێ یێ دل نهخۆش وههژار بت، وگهڕیانا ل ناڤ ودهنگ وخۆ دیاركرنێ دوژمنا دلشادییێ یه.
480-نهڤهریات ودهرس د هۆنهرێ دلشادییێ دا نهس نینن، بهلكى لڤین وكار وبزاڤ پێ دڤێن، وهكى ڕێـڤـهچـوونا سهعهتهكێ ههر ڕۆژ، یان چوونا سێرانگههان.
481-گهلهك جاران پێشى بهرهنگارى شێرى دبت، ولـێ دگهڕیێت نهخۆشییێ بگههینێ، بهلـێ ئهو پویتهى پێ ناكهت، چونكى ئهو ب كارێ خۆ ڤه یێ موژیله.
482-هشیارى مرۆڤێ ڕهش بین به، تو دێ گولـێ نیشا وى دهى ئهو دێ بهرێ ته دهته ستـرییا وێ، وتو دێ ئاڤێ دهیه ڤێ ئهو دێ گلێشى بۆ ته ژێ ئینته دهر، وتو دێ مـهدحـێـن ڕۆژێ بـۆ كهى ئهو دێ گازندهیان بۆ ته ژ گهرما وێ كهت.
483-ئـهرێ ڕاسته تـه دلشادى دڤێت؟ تو دویر لـێ نـهگـهڕیـێ، ئهو تا د ته ب خۆ دا، د هزرا ته یا داهێنهر دا، د خهیالا ته یا جوان دا، د ڤیانا ته یا گهش بین دا، د دلـێ ته یێ ئاڤا ب خێرێ دا.
484-دلشادى بێهنهكا خۆشه تو نهشێى ل وان كهسێن دۆر وڕهخێن خـۆ بـكهى بێى هندهك چپك ژێ ب ته بكهڤن.
485-گرفتارییا مه ئهوه ڕۆژێ سهد جاران ئهم ژ غهیرى خودێ دترسین: ئهم دترسین زوى نهگههینه دهوامێ، ئهم دترسین خهلهت ببین، ئهم دترسین لهزێ بكهین، ئهم دترسین كهربێن فلان كهسى ڤهببن، ئهم دترسین فلان كهس د مه دا بكهفته شكێ.
486-گهلهك مرۆڤ هزر دكهن خۆشى ههمى نامینن بهلـێ ئهو هزر دكهن خهم ههمى دمینن، ئهو باوهرییێ ب مرنا خۆشییێ دئینن، وكوفرێ ب مرنا نهخۆشییێ دكهن.
487-هندهك ژ مه وهكى ماسییا كۆرهنه هزر دكهن دهمێ ئهو د دهریایێ دا ئهو یێن د پهرداغهمێ بچویك دا، ئهم د جیهانا باوهرییێ دا یێن هاتینه ئافراندن بهلـێ ئهم چیایـێـن نهڤـیـان وترس ودوژمنى وخهمێ ل دۆر خۆ دئالینین.
488-ژیـن یا ب بـهـایـه، بـهلـێ دیارییێ ههوجهیى ب وى ههیه یێ ژ ههژى بت، وئهوێن ژین بۆ وان دكهنت وئهو دگرین، وبۆ وان دگڕنژت وئهو ناڤ چاڤێن خۆ دكهنه گرێ، ئهو هێژاى مانێ نینن.
489-نێچیرڤانهكى كۆترهك دكره دركهههكێ دا، وێ دهست ب خواندنا ئاوازان كر، ئینا نێچیرڤانى گۆتێ: ما ڤێ گاڤێ دهمێ ستـرانانه؟ وێ گۆت: دهم بۆ دهمى تهنگاڤى ڕادبن.
490-گۆتنه مرۆڤهكێ كاربنهجـه: بۆچى تو ناچیه نك سولتانى ئهو تیركێن زێڕى ددهت؟ وى گۆت: ئهز دترسم ئهگهر ئهو ژ من عێجز بوو ئهو سهرێ من ببڕت وبـكـهتـه د تیركهكى ژ وان تیركان دا وبۆ ژنكا من بهنێرت.
491-بۆچى تو گوهێ خۆ ددهیه ڕهوینا سهیان وتو گوهدارییا خواندنا بلبلان ناكهى؟ بۆچى ژ شهڤێ تو ڕهشاتییا وێ دبینى وتو بهرێ خۆ نادهیه جوانییا ههیڤێ وستێران؟ بۆچى تو گازندهیان ژ پێڤهدانا مێشا هنگڤینى دكهى وتو شرینییا هنگڤینى ژ بیـر دكهى؟
492-بابێ ته ئادهمى تۆبه كر ژ گونههێ ئینا خودایێ وى ئهو هلبژارت وبهرێ وى دا هدایهتێ، و ژ دووندهها وى پێغهمبهر وشههید وزانا ووهلى ئینانهدهر، ڤێجا ئهو پشتى گونههێ بلندتر لـێ هات ژ دهمێ بهرى گونههێ.
493-نووح ل دهمێ تووفانێ نالى وكره ههوار: ئهى خودایێ پڕ دلۆڤانێ منهتكار، د گاڤێ دا ههوار گههشتێ وئهو ب سهركهفت، بهلـێ ئهوێ كوفر كرى خوسارهت بوو وپاش كهفت.
494-یوونس دهمێ مایه د بنێ دهریایێ دا وى د ناڤ سێ تارییان دا نامـهیـهكـا ب لهز هـنـارت تـێـدا ئـعـتـراف ب گونههێ كر، وداخـوازا لێـبـۆرینێ ژ تهخسیرییێ كر، ئینا د گاڤێ دا ههوار وهكى برویسییێ ڤێڕا گههشت، چونكى نامهیهكا ڕاستگۆ بوو.
495-داوودى ب ڕۆندكێن خۆ گونههێن خۆ شویشتن، ئینا كراسێ تۆبا وى سپى بوو، چونكى قوماش د محرابێ دا هاتبوو ڤههاندن، وخهیات كهسهكێ ئهمین بوو، وكراس ل سحارێ هاتبوو شویشتن.
496-ئهگهر مهسهله ل ته شدیا، وتهنگاڤى ل ته دژوار بوو، وبێ هیڤى بوون گههشته ته، تو ل هیڤییا بهرفرههییێ به.
497-ئهگهر ته بڤێت خودێ خهما ته ڤهڕهڤینت تو هیڤییا خۆ ژ ههر كهسهكى ببڕه یێ بچویك بت یان یێ مهزن، وژبلى خودێ تو ئومێدا خۆ ب كهسێ ڤه گرێ نهده، وتو ژ ههمى مرۆڤان بێ هیڤى ببه.
498-نهفسا ته وهكى وێ ئاڤا ب ڕهنگه یا ڕهنگێ ئامانى وهكى ڕهنگێ خۆ لـێ دكهت، ڤێجا ئهگهر نهفسا ته یا رازى وكهیفخۆش بت تو كهیفخۆشى وخێرێ وجوانییێ دێ بینى، وئهگهر ئهو یا تهنگ وڕهشبین بت تو نهخۆشى وخرابى وكرێتییێ دێ بینى.
499-ئهگهر ته گوهدارییا خودێ كر وتو ب تشتێ ته ههى رازى بووى، وتشتێ ژ دهست ته دهركهفتى ته ژبیـرا خۆ بر، ئهو تو گههشتییه مرادێ وههر تشتهكێ باشێ ههى تو ڤێڕا گههشتى.
500-هـهچییـێ بیستانهك ژ باوهرییێ وزكرى د سنگى دا ههبت، وباغچهك ژ زانـیـن وسـهربـۆڕان د سـهرى دا هـهبـت، ئهو د خهما وى تشتى نابت یێ ژ دنیایێ نهگههشتییێ.
