هندەك رەنگێن عەزابا جەهنەمییان

 هندەك رەنگێن عەزابا جەهنەمییان

بەری نوکە مە بەحسێ هندەك ژوان گونەهان کربوو یێن بەرێ خودانێ خو ددەنە ئاگری ، و ل ڤێرێ ئەم دێ بەحسێ هندەك رەنگێن عەزابا جەهنەمییان کەین و کانێ ژبەر چ ئەڤە ب ڤی رەنگی دئێنە عەزابدان.

1- عەزابا وێ ژنکێ ئەوا ب مرییا دبێژت، ئەگەر ئەو مر و توبە نەکر دجەهنەمێ دا جلکەکێ ژ قەترانێ و ئێکی ژ گوریێ دکەنە بەر ، وەکی دوێ حەدیسێ دا هاتی ( ئبن ماجە ) ژ ( ئەبوو مالکێ ئەشعەری )ڤەدگوهێزت و دبێژت: پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوت : (النائحة إذا مات ولـم تـتـب قـطـع الله لها ثياباً من قطران ودرعاً من لهب النار)  ئەو ژنکا ب مرییا دبێژت ئەگەر مر و توبە نەکر نةكر خودێ جلکەکێ ژ قەترانێ و ئێکی ژ گورییا ئاگری دێ کەتە بەر.

2- ( بوخاری ) ژ ( ئوسامەی) ڤەدگوهێزت ، دبێژت: من گوهــ ل پێغەمبەری بوو سلاڤ لێ بن دگوت: (يجاء بالرجل يوم القيامة فيلقى في النار ، فتندلق أقتابه في النار ، فيدور كما يدور الحمار برحاه ، فيجتمع أهل النار عليه ، فيقولون : أي فلان ما شأنك ؟ أليس كنت تأمرنا بالمعروف ، وتنهانا عن المنكر ؟ قال : كنت آمركم بالمعروف ولا آتيه ، وأنهاكم عن المنكر وآتيه ) روژا قیامەتێ زەلامەکێ دێ ئینن هاڤێنە دئاگری دا رویڤیکێن وی دێ کەڤنە دئاگری دا و ئەو وەسا دێ ل دور زڤرت وەکی کەر ل دور جەنجەرێ دزڤرت ، ڤێجا خەلکێ ئاگری دێ لێ کوم بن و بێژنێ : فلان کەس تە خێرە؟ ما تو نە ئەو بووی تە بەرێ مە ددا باشییێ و ئەم ژ خرابیێ دداینە پاش ؟ ئەو دێ بێژت : بەلێ ، من بەرێ هەوە ددا باشیێ و من باشی نەدکر ، و من هوین ژ خرابیێ ددانە پاش و من خرابی دکر.

ئەڤە عەزابا وان زانایانە یێن رێکا دروست نیشا خەلکی ددەن و ئەو ب خو ل رێکێن خەلەت دچن.

3- ( بوخاری و موسلم ) ژ ( ئەبوو هورەیرەی ) ڤەدگوهێزن و دبێژن: پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوت : (من تردى من جبل فقتل نفسه فهو فـي نار جهنم يـتـردى فيه خالدا مخلدا فيها أبدا ، ومن تحسى سما فقتل نفسه فسمه في يده يتحساه في نار جهنم خالدا مخلدا فيها أبدا ، ومن قتل نفسه بحديدة فحديدته في يده يجأ بها فـي بطنه فـي نار جهنم خالـدا مخلدا فيها أبدا ) هەچیێ خو د چیایەکێ دا هاڤێت و خو کوشت ، ئەو هەروهەر دئاگرێ جەهنەمێ دا دێ ئێتە هاڤێتن ، و هەچیێ ژەهرەك ڤەخواربت و خو کوشت بت ژەهرا وی دێ د دەستی دا بت و دئاگرێ جەهنەمێ دا هەروهەر ئەو دێ وێ ڤەخوت، و هەچیێ خو ب ئاسنەکێ کوشت بت ئاسنێ وی دێ ددەستی دا بت و هەروهەر ئەو دئاگرێ جەهنەمێ دا دێ زکێ خو پێ درینت.

مەعنا: ئەو مروڤێ ددنیایێ دا خو بکوژت روژا قیامەتێ دجەهنەمێ دا عەزابا وی دێ ب وی رەنگی بت یێ وی خو پێ کوشتی.

4-  ( بوخاری) ژ ( ئەبوو سەعیدێ خودری) ڤەدگوهێزت،دبێژت : جارەکێ پٸغەمبەر سلاڤ لێ بن دەرکەفتە نڤێژا جەژنا رەمەزانێ یان یا حاجییان ، پشتی ژ نڤێژێ خلاس بووی وەعزەك ل خەلکی کر و فەرمان ب دانا خێران ل وان کر ، و گوت: ( گەلی مروڤان خێران بدەن( پاشی دبەر ژنکان را بوری و گوت:(يا معشر النساء تصدقن فإني رأيتكن أكثر أهـل الـنـار ) گەلی ژنان خێران بدەن من دیت پترییا خەلکێ ئاگری ژ هەوەنە، گوتن: ژ بەر چ ئەی پێغەمبەرێ خودێ؟ پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوت:(تكثرن اللعن ، وتكفرن العشير ، ما رأيت من ناقصات عقل ودين أذهب للب الرجل الحازم من إحداكن ، يا معشر النساء ) هوین گەلەك لەعنەتان ل خەلکی دکەن ، و قەنجییا زەلامێن خو ژبیر دکەن، و من نەدیتییە کێم عەقل و کێم دینەك زویتر عەقلێ زەلامەکێ موکم خراب بکەت ژ هەوە گەلی ژنان( و گاڤا پێغەمبەر سلاڤ لێ بن زڤرییە مال زەینەبا ژنکا عەبدللاهێ کورێ مەسعوودی هاتە نك پێغەمبەری سلاڤ لێ بن و گوتێ: ئەی پێغەمبەرێ خودێ ، تە ئەڤرو فەرمان ب دانا خێران ل مەکر و من هندەك چەکێ هەی من دڤێت ئەز بکەمە خێر ، بەلێ عەبدللاهــ یێ دبێژت: ئەو و عەیالێ وی ژ هەمییان هەژیترن ئەز ڤێ خێرێ دگەل بکەم، پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوتێ: (صدق بن مسعود زوجك وولدك أحق من تصدقت به عليهم ) کورێ مەسعوودی راست دبێژت ، یێ ژ هەمییان هەژیتر تو خێرێ دگەل بکەی زەلامێ تە و عەیالێ تەنە.

ژ ڤێ حەدیسێ دئێتە زانین کو سێ گونەهــ دبنە ئەگەرا هندێ کو ژن ژ زەلامان پتر بچنە جەهنەمێ  :

ئەزمان رەشی و بەحسێ خەلکی و هاڤێتنا وان و ئەڤە فێقیێ دیوانێن ژنکانە .

و ڤەشارتنا قەنجییێ ب تایبەتی یا زەلامی ، چونکی ژنکێ هندی تو قەنجیێ دگەل بکەی گاڤا تشتەك ژتە دیت بو وێ یێ نەخوش بت، دێ ئەوا بوری هەمیێ ژبیر کەت و بێژت تە چ قەنجی ل من نەکرینە!

و دسەردابرنا زەلامان، دێ بینی ژنەکا کێم عەقل دێ شێت ب فەند و فێل و ئەزمانێ خو یێ حلی موکمترین زەلامی گوهوریت ، و بەرێ وی دەتە گونەهێ و بێ ئەمرییا خودێ و یا دەیبابان.

ڤێجا ئەو ژنکا بڤێت خو ژ ئاگرێ جەهنەمێ بپارێزت دڤێت گەلەك و گەلەك خو ژڤان هەر سێ گونەهان بدەتە پاش، وگەلەك خێران ب مالێ خو بکەت ، و ئەگەر زەلامێ وێ یێ فەقیر بت ئەو و عەیالێ وی ژ هەر کەسەکێ دی پێتڤیترن ئەو خێرا خو بدەتێ.

5- ( موسلم) ژ (عیاضێ موجاشعی ) ڤەدگوهێزت: کو روژەکێ پێغەمبەری سلاڤ لێ بن دخوتبەکا خو دا گوت:(أهل النار خمسة : الضعيف الذي لا زبر له الذين هم فيكم تبعا لا يتبعون أهلا ولا مالا ، والخائن الذي لا يخفى له طمع وإن دق إلا خانه ، ورجل لا يصبح ولا يمسي إلا وهو يخادعك عن أهلك ومالك ، وذكر البخل أو الكذب والشنظير الفحاش) مەعنا : خەلکێ ئاگری پێنجن، ئەوژی ئەڤەنە:

1. ئەو مروڤێ لاواز ، یێ دژواری دحەقیێ دا ل نك نەبت، و ئەڤە ئەوە یێ ب دویڤەلانکییا خەلکی رازی بت ، و بەرێ وی نە ل دونیایێ یە و نە ل ئاخرەتێ.

2. ئەو مروڤێ خیانەتکاری بو وی بوویە تبیعەت، لەو دێ بینی دلێ خو دبەتە خیانەتێ ئەگەر خو ئەو تشت یێ بێ بها ژی بت.

3. و ئەو زەلامێ کارێ خو کرییە خاپاندنا خەلکی ، سپێدە و ئێڤاران وی کارەکێ دی نینە ژبلی فێلبازی و خاپاندنا خەلکی دمال و حالێ وان دا.

4. و ئەو مروڤێ درەوێ بکەت ، یان یێ بەخیل بت ، ئەڤە ژی ژ بەر ڤی کارێ خو خو هێژای ئاگرێ جەهنەمێ دکەت.

5. و ئەو مروڤێ ئەخلاقەکێ خراپ هەبت ، سەرەدەرییا وی دگەل خەلکی یا نەخوش بت ، و ئەزمانێ وی ددەرحەقا خەلکی دا یێ بەردایی بت،  ڤێجا ژبەر ڤی سالوخەتێ وی خەلك خو ژێ بکرن.

ئەڤەژی ژوان کەسانە یێن هەژی عەزابدانا ب ئاگرێ جەهنەمێ دبن ئەگەر خودێ رەحمێ پێ نەبت، و ل وان نەئێتە کەرەمێ ، دوعا مە ژ خودێ ئەوە ئەو مە ژڤان رەنگە مروڤان بپارێزت.