حەدیسا چل و سیێ
عَـنْ ابْنِ عَبَّاسٍ - رَضِيَ الله عَنْهُما –، عَـنْ النَّبِيِّ -صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- قالُ: ( أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَهُوَ لِأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ ).رواه البخاري ومسلم
ژ عهبدللاهێ كوڕێ عهبباسى -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆت: پشكا ههر ئێكى (ژ میراتى) بدهنێ، وئهوا دمینت بۆ نێزیكترین زهلامیه بهحسێ وى هاتیهكرن. بوخارى وموسلم ڤهدگوهێزن
ئهڤ حهدیسه بهحسێ پشك وبارێن میراتى دكهت، دهمێ ل سهر میراتگران دئێنه لێكڤهكرن.. وتشتهكێ ئاشكهرایه كو میراتێ مرۆڤێ دمرت، خودێ د قورئانێ دا لێكڤهكریه، ونههێلایه ب هیڤیا مه وئجتهادا مه ڤه، تشتێ گرنگیا ڤێ مهسهلێ ڕادگههینت.
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ئهو پشك ونهصیبێن خودێ د كیتابا خۆ دا ئاشكهرا كرین، كو نیڤه، ونیڤا نیڤێیه (چارێك)، ونیڤا وێ (ههشتێك)، ودوسێئێك، ونیڤا وان سێئێك، ونیڤا وێ (شهشێك)، وئهوا دمینت ژ میراتى، هوین بدهنه نێزیكترین زهلامى بۆ مرى كو دبته (عهصهبه) وهكى زانایێن فقهێ میراتى دبێژنێ.. وئهڤه كو ئهو میراتێ زێده دبت بۆ عهصهبهیه، تشتهكه د ئایهتان دا نههاتیه، ڤێجا دهمێ ئهم ڤێ حهدیسێ ددانینه بهر ئایهتێن میراتێ ئهوێن د سوورهتا (النساء) دا هاتین، مهسهلا لێكڤهكرنا میراتى ئاشكهرا دبت.
⚪️مفایێن حهدیسێ:
1- ئهڤ حهدیسه تهئكیدێ ل سهر هندێ دكهت كو دڤێت پشكا ههر ئێكى ژ میراتى -وهكى د قورئانێ دا هاتى- بۆ بێتهدان، ونابت ب چو هێجهتا ههبت، بارا كهسێ ژ میراتى -بێى وى- بێته خوارن.
2- ئهوا زێده دبت ژ میراتى، پشتى لێكڤهكرنا وى ل دویڤ نهصیبان، بۆ عهصهبهى دئێتهدان، كو نێزیكترین زهلامه بۆ مرى.
