(1) رحهتیا دلى د ئیخلاص وطاعهتى دایه
گۆتنهكا خودێ ههیه، تێدا هاتیه:(وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ)(الحجر 21) وڤێ ئایهتێ ئهگهر مرۆڤ هویر هزرا خۆ تێدا بكهت دێ بینت خزینهیهك ژ خزینهیێن مهزنێن خودێ تێدا ههیه، خزینهیهكا مهعنایێن دهولهمهند.. خودێ ڕادگههینت كو ههر تشتهكێ ههبت گهلهك خزینهیێن وى (نه كو خزینهیهكا ب تنێ) ل نك خودێ ههیه، وخزینه -ئهگهر ب دورستى خزینه بت- ب ژێ ئینانهدهرێ خلاس نابت. وچونكى ئهڤ گهلهك خزینه یێن خودێنه، و ل نك وینه، كلیلێن وان ژى د دهستێ وى دانه، وئهوێ حهز بكهت تشتهكى بخوازت ژ عهقلداریێیه بچت قهستا خزینهیا وى بكهت، ودهمێ دچت قهست دكهتێ دڤێت بهرى هنگى ئهو هیڤیێ ژ وى بكهت یێ كلیلێن خزینهیێ ڤێ ههین.. ههر تشتهكێ ههبت، ئایهت دبێژت، خزینهیێن وى ل نك خودێنه، وههر تشتهكێ ئهگهر ته ڤیا وته داخوازا وى ژ ئێكێ دى -ژ بلى خودێ- كر، مهعنایا وێ ئهوه ته ئهو تشت ژ وى كهسى خواست یێ ئهو نه ل نك وى، ڤێجا بزانه!!
و د ئایهتهكا دى دا هاتیه: (وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهَىٰ) (النجم 42) و ئهڤێ خزینهیهكا دى یا مهعنایێن دهولهمهند تێدا ههیه، ئهڤ ئایهته ئاشكهرا دكهت كو ههر تشتهكێ ههبت دویماهیا وى بۆ خودێ دزڤڕت، لهو ههر مرادهكا ههبت ئهگهر مهخسهد پێ ئهو نهبت، وئارمانج ژێ ئهو نهبت، ونهگههته وى، ئهو مراد دێ یا بڕى بت، وچو بهرههم پێڤه نائێت، چونكى ئهو دویماهیا ئهو لێ دزڤڕت یا دورست نابت..
ودویماهیا هـهر تـشـتـهكى بــهس ل وى دزڤــڕت یـێ كار ههمى یێن وى، و ب دهستێ وى، وكار ههمى -بێ گومان- ب دهستێ وینه یێ ئهو داین، كو خودێیه، لهو دویماهیا ههر تشتهكى بۆ وییه، وئهوه ئارمانج ژ ههر تشتهكێ دئێته داخوازكرن. ههر كارهكێ نه ئهو ژێ ئارمانج بت دێ زهعێ بت، وههر دلهكێ نه ب ڤیانا وى ڤه بێتهگرێدان دێ ژ گههشتنا خۆشیێ زڕبار بت، وههر خۆشتڤیێ نه ژ بهر وى بێته حهزكرن ڤیانا وى دێ وهستیان وزهحمهت بت بۆ خودانى، ودویماهیهكا شـهرمـزار دێ پـێـڤـه ئێت:(الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ) (الزخرف 67)
وێ ڕۆژێ -دهمێ كار بۆ خودێ دزڤڕن- ئهوێن د دنیایێ دا حهز ژ ئێك ودو دكر، دێ بۆ ئێك ودو بنه دوژمن، ئهو تهقوادار تێ نهبن یێن بۆ خودێ حهز ژ ئێك ودو دكر.
ڤێجا وهكى هوین دبینن د ڤێ ئایهتێ دا: (وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ) ههر تشتهكێ ژ وى دئێته داخوازكرن هاته كۆمكرن، و د ڤێ ئایهتێ دا: (وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهَىٰ)ههر تشتهكێ بۆ وى دئێته داخوازكرن هاته كۆمكرن.. مهعنا: ژ وى پێڤهتر ئارمانجهك نینه بێته داخوازكرن، و ژ بلى وى ئارمانجهك نینه دویماهى بۆ بێته زڤڕاندن.
و د بن ڤێ چهندێ ڤه نهێنیهكا مهزن ژ نهێنیێن تهوحیدا خودێ ههیه، ئهو ژى ئهڤهیه: هندى دله، رحهت وتهنا نابت حهتا ب گههشتنا وى شاد نهبت، و ژ بلى وى ههر تشتهكێ بێته داخوازكرن، یان حهزكرن، نه ژ بهر وى ب خۆ ب خۆیه، بهلكى ژ بهر تشتهكێ دییه، وئهوێ ژ بهر وى ب خۆ ب خۆ ب تنێ دئێته حهزكرن یان داخوازكرن ئێكێ ب تنێیه، ئهو ژى ئهوه یێ زڤڕین دویماهیێ بۆ نك وى ب تنێیه، ویا بهرعهقل نینه دویماهى بۆ نك دووان بت، كا چاوا یا بهرعهقل نینه دهسپێك ژى ژ نك دووان بت. لهو ههچیێ دویماهیا داخـواز وڤـیـان وحـهزكـرنا وى بـۆ نك ئێكێ دى بت ژ بلى وى، یان گوهداریا ئێكێ دى ژ بلى وى بكهت، كارێ وى دێ پویچ بت، ومرادا وى ب جهـ نائێت، وتشتێ وى خواستى ب دهست ڤه نائێت، ب تایبهتى ل وى دهمێ ئهو گهلهك ههوجه دبتێ.. وههچیێ دویماهیا داخـواز وڤـیـان وحـهزكـرنا وى بـۆ وى ب تنێ بت، وگوهداریا وى بكهت، دێ گههته مرادێ وخۆشیا دین ودنیایێ دێ ب دهست كهڤت.
