ـ 13 ـ
ههوجهیى بۆ پتر نیشانان
دیرۆكا گهڕیانا مرۆڤى ل وان نیشانێن پهیوهندى ب بابكالكێن وى ڤه ههین گهلهك ژ سهد سالان نهبۆریه ، وئهڤێ لێگهڕیانا وى گهلهك نهێنیێن دهمێ بۆرى ئاشكهرا كرینه . وزانینێن مه نوكه ل سهر وى دهمـێ بــۆرى زویــتـر ژ دهمـێ بهرێ زێده دبن ، وههر سالهكا دبۆرت هژمارهكا پتـر یا مرۆڤان ل هێشتا دهلیلان دگهڕیێن ، ههر وهسا ڕاهێنان ب هژمارهكا پتـر ژ وان ل سهر ناسینا ڤان دهلیلان دئێنهكرن یێن كو دئێنه دیتن و د هندهك تهرز ونـمـوونهیان دا دئێنه ب ڕێزكرن .
وناسین ولێكدانا نیشانان د نـمـوونهیان دا ، كارێ ڕهنگهكێ شارهزایانه ل دهمێ جاك بۆشێه دى برتى دنیاس نهبوون ، وهنگى ئهو دهم بوو یێ زانینا چاخێ بهرى دیرۆكێ هێشتا پهیدا نهبووى ، وئهگهر دى برت ئهڤرۆ یێ زێندى با ئهو نهدما خودان ئارهزۆ ب تنێ ، بهلكى ئهو دا شێت ل سهر دهستێن شارهزایێن ڕاهێنهر فێر بت وئهو ب خۆ ژى بته ئێك ژ شارهزایان ، وئهو ئهڤرۆ دا هاریكاریا زانایێن هندهك هندهك مهیدانێن دى ژى ب دهست خۆ ڤه ئینت ، چونكى زانایێن فیزیكى وكیمیاگهرێن نوى ، وزانایێن شوینواران ، ویێن جیۆلۆجى ، وزانایێن هلكۆلینان هاریكاریێن گرنگ پێشكێشى زانایێن نوى یێن چاخێ بهرى دیرۆكێ كرینه .
بهلـێ ههمى شارهزایان ـ ڕاهێنانێن وان ب چ ڕهنگ بن ـ دڤێت گهلهك گرۆڤه ونیشانێن ڤـهوژارتنێ ل نك ههبن ، بۆ نـمـوونه ددانێ مرۆڤێ پهكینێ یێ ئێكانه ، ئهوێ ل فرۆشگهههكا عهتاریێ ل چینێ هاتیه كڕین ، زانینێن باش ل دۆر خودانێ خۆ نادهت بهلكى نادهنه زیرهكتـرین زانایێ چاخێ بهرى دیرۆكێ ژى ، لهو یا فهر بوو ب سهدان نیشان ـ ژ ددان وههستى وئامیرهتان ـ ل شكهفتێن چوكوتینێ بێنه دیتن بهرى ئهم گهلهك تشتان ژ مرۆڤێ پهكینێ وژینا وى بزانین ، وهێشتا گهلهك نهێنى كـو دڤـێـت ئهم ژ مرۆڤێ پهكینێ بزانین ، وئهو چهند ب دهست مه ناكهڤت بێى دیتنا هێشتا نیشانان ، و ژ بــهر ڤــێ ئــهگـهرێ یه گهلهك زانایێن بهرى دیرۆكێ ئهڤرۆ ـ وهكى دى برتى ـ سالێن ژیێ خۆ د كونێن بن عهردى ڤه دبۆرینن و ب بێنفرههى دكۆلن .
و دگهل هندێ .. وههتا ئهڤرۆ ژى شارهزایان ههمى دهلیلێن گرنگ هێشتا نهدیتینه ، ودیتنا گهلهك نوى بۆ شكهفتا لاسكۆ هندهك خودان ئارهزۆیێن گهنج پێ ڕابوون ، بهلـێ وان دزانى كو دڤێت ئهو دهست نهكهنه وى تشتێ وان دیتى ، ودڤێت ئهو ل سهرى وى نیشا هندهكێن وهسا بدهن بهایێ وى بزانن و وى ژ خرابكرنێ بپارێزن ، وههمى خودان ئارهزۆ ئهڤرۆ گرنگیا هێلانا ڤان ڤهدیتیا بێى دهستكرن دزانن ، ههتا هندهك شارهزا بێن و ل وى جهى ڤهكۆلینێ ل سهر بكهن یێ كو لـێ هاتینه دیتن ، وئهڤ زانینا ئهڤرۆ بهلاڤ ئێك ژ وان ئهگهرانه یێن كو بهلكى ڕێ بدهته خهلكێ سهدسالان بێت كو ئهو گهلهك تشتان ژ چیرۆكا مرۆڤێ بهرى دیرۆكێ بزانن .
ودبت سوباهى یان ل حهفتیا بێت یان ل ههیڤا بێت ڕۆژنامه دهنگ وباسێن گرنگ یێن ڤهدیتنهكا نوى یا كهسهكێ خودان ئارهزۆ بهلاڤ بكهن ، ودبت ئهو ڤهدیتن ببته ئهو گرۆڤهیێ بلند یێ زانایێن بهرى دیرۆكێ هیڤى دكهن كو ببینن دا دیتنهكا تایبهت یان ههڤدژ پێ مسۆگهر بكهن ، ودبت ئهڤ ڤهدیتنه بۆچوونهكا وان دهرنشیف بكهت ووان ب سهمتهكێ نوى ڤه بهاژۆت ، ڤێجا ئهگهر ته خۆ فێرى هندێ كر یێ هشیار بى و ل ڤان ڕهنگه تشتێن نهعهدهتى وهكى بهرێن غهریب بگهڕیێى ، دویر نهبینه بهرێ ته بۆ هندێ بێته دان كو تو ڤهدیتنهكا هۆ یا گرنگ ببینى وتو ببیه خودانێ وێ ڤهدیتنا چاڤهڕێیى بۆ دهێتهكرن .

