(14) تشتێ هوین پێ دژین
نه ژیانا لهشى.. چونكى مرۆڤێ زێندى خۆ مهجبوورى دو ڕهنگێن ژیانان دبینت:
ژیانا لهشى، یا كو تشتێ ب مفا ویێ ب زیان بۆ لهشێ خۆ پێ دزانت، ڤێجا ئــهو وى تــشـتـى بــۆ خـۆ هلبژێرت یێ مفایێ وى تێدا، وخــۆ ژ وى تشتى بدهته پاش یێ زیانا وى تێدا، وههر جارهكا كێماسیهك گههشته ڤێ ژیانا وى، ل دویڤ وێ كێماسیێ نهخۆشى ولاوازى دێ گههتێ، لهو ئهم دبینین ژیانا مرۆڤێ نساخ ویێ خهمگین ویێ ههژار ویێ ترس ل نك ههى ژ ژیانا وى مرۆڤى یێ ئهو چهند ل نك نهههى تمامتره.
ژیانا رحێ، یان یا دلى وهكى ئهم هندهك جاران دبێژینێ، و ب ڤێ ژیانێیه مرۆڤ حهقیێ ونهحهقیێ، هیدایهتێ وسهرداچوونێ، ودورستى وخهلهتیێ ژێك جودا دكهت، ئـهڤ ژیانهیه هـێـزا ڤـاڤـارتن وژێك جوداكرنا د ناڤبهرا تشتێ ب مفا ویێ ب زیان دا ددهته خودانى، وئهوه هێزا باوهرى وئیراده وحهژێكرنا حهقیێ ددهت، ههر وهسا هێزا نهڤیانا باطلى ژى.. وههست وشعوور وڤیان ونهڤیانا ههر ئێكى ل دویڤ بارا وییه ژ ڤى ڕهنگێ ژیانێ.
وكانێ چاوا ژیانا لهشى بۆ كهسێ ساخ وبێ كێماسى تمامتره، وزانینا وى ب تشتێ ب مفا ویێ ب زیان بۆ وى پتره، وهسا ژیانا دلى ژى بۆ كهسێ دلهكێ ساخ ههى تمامتره، وههر كهسهكێ زێندى دهمێ تو بهرێ خۆ ددهیێ دێ بینى ئهو زێده زێده ژیانا خۆ یا لهشى دپارێزت، چاڤدێریێ لێ دكهت، وخۆ ژ وان تشتان ددهته پاش یێن كێماسیێ دگههیننه ڤێ ژیانا وى، بهلێ بهرانبهر ڤێ چهندێ ئهم دبینین گهلهك كهس ههنه خهمێ ژ ژیانا خۆ یا دلى ناخون، ولێ ناگهڕیێن خۆ ژ وان تشتان بدهنه پاش یێن كێماسیێ دگههیننه ڤى ڕهنگێ ژیانا وان، ههر چهنده ههوجهییا وى بۆ ههر دو ڕهنگێن ژیانان هندى ئێكه.. بۆچى؟
ب ڕاستى ئهڤه جهێ حێبهتیێیه!!
د ئایهتهكێ دا خودایێ مهزن گازیهكێ پێشكێشى خودان باوهران دكهت، وفهرمانهكێ ل وان دكهت، كو ئهو د بهرسڤا خودێ وپێغهمبهرێ وى بێن، دهمێ ئهو بهرێ وان ددهنه وى تشتى یێ ئهو پێ دژین.. ژینا دلى، خودێ دبێژت:(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ)(الأنفال 24) ومهعنا ڤێ ئایهتێ ب كورتى ئهڤهیه: گهلى خودان باوهران، هوین د بهرسڤا خودێ وپيغهمبهرى وهرن ئهگهر وان هوين بۆ وى تشتى گازيكرن يێ هوين پێ بژین، وهوين بزانن هندى خودێیه ئهوه يێ دكهفته ناڤبهرا مرۆڤى ودلێ وى دا، وهوين بزانن كو هوين بـۆ نك وى دێ ئێنه كۆمكرن.
و ژ ڤێ ئایهتێ چهند مهسهلهكێن گرنگ بۆ مه ئاشكهرا دبن، ژ وان:
یا ئێكێ: ژیانا رووحى (یا دلى) یا تمام و ب مفا بۆ مرۆڤى ب هندێ پهیدا دبت دهمێ ئهو د بهرسڤا خودێ وپێغهمبهرى دئێت، وگۆتن وفهرمانێن وان ب جهـ دئینت، ویێ د ڤێ بهرسڤێ نهئێت وى چو ژیان نابن، ههر چهنده ئهو دژیت ب وێ ژیانا ههڤپشك یا د ناڤبهرا وى وحهیوانهتان دا هـهى، كـو ژیـانـا لهشیه، چونكى وى دلهكێ مرى دێ ههبت، وئهو كهسێن ب ڤى ڕهنگى بن، ئهو دمرینه ئهگهر خۆ دساخ ژى بن، نه وهكى وان یێن دژین ژیانهكا رووحى، ئهڤه دساخن ئهگهر خۆ ب لهشى ڤه دمرى ژى بن.
ویێ ژینا وى یا دلى ژ ژینا ههر كهسهكى تمامتر، ئهوه یێ گوهداریا وى بۆ گازیا خودێ وپێغهمبهرى ژ یا ههر ئێكى تمامتر، چونكى ههر تشتهكێ وان ئهو بۆ گازى كربت ژین تێدا ههیه، وههر پشكهكا ژ وێ یا وان ئهو بۆ گـازى كـرى ئـهگـهر ژ دهسـت وى چوو، مهعنا ئهو وى پشكهك ژ ژینێ وى ژ دهست خۆ كر..
د ئایهتهكا دى دا خودایێ مهزن ئیشارهتێ ددهته ڤێ ژیانێ دهمێ دبێژت: (أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ)( الأنعام122).
یهعنى: ئهرێ ما ئهو ههردو كهس وهكى ئێكن: یێ مه ژین دایێ و ژ مرنێ ڕزگاركرى، وڕۆناهیهك (هیدایهت) دایێ ئهو پێ د ناڤ خهلكى دا بێت وبچت، وئهوێ د ناڤ تاریان دا ماى ونهشێت ژێ دهركهڤت؟ نه.. ئهو وهكى ئێك نینن!
یێ ئێكێ: ڕاسته ب لهشێ خۆ یێ زێندى بوو، بهلێ ئهو ژ مریان حسێب دبوو، چونكى دلێ وى هیدایهت نهنیاسى بوو، مه دلێ وى تژى هیدایهت كر، ڤێجا ئهو زێندى بوو.
ویێ دووێ: چونكى هیدایهت نهنیاسى، وهكى خۆ ما دناڤ تاریان دا.
یێ ئێكێ: دهمێ د ناڤ خهلكى دا دچت، ڕۆناهیا وى یا د دهستى دا، لهو خهلكێ دى ههمى ههوجهى وینه ژ بهر ڕۆناهیێ، ویێ دووێ: كهسێ منهت پێ نینه، چونكى ئهو ژى وهكى وان یێ دهست ڤالایه ژ ڕۆناهیێ، وبهر پیێن خۆ نابینت.
مهسهلا دووێ یا ژ ئایهتێ ئاشكهرا دبت، ئهڤهیه: خودێ دبێژت: هوین بزانن كو خودێیه دكهفته ناڤبهرا مرۆڤى ودلێ وى، یهعنى: خودێ ژ مرۆڤى نێزیكتره بۆ دلێ وى؛ چونكى ئهوێ دكهفته ناڤبهرا ته وتشتى ئهو ژ ته نێزیكتره بۆ وى تشتى.. خودێ یێ نێزیكتره بۆ دلى، ئهو دزانت كانێ ههر دلهكى چ تێدا ههیه، دهمێ هوین د بهرسڤا خودێ وپێغهمبهرى دئێن، وهوین ب لهشى فهرمانێن وان ب جهـ دئینن، ئهو ب دلێن ههوه یێ زانایه، دزانت كانێ ئهڤ هاتنا ههوه د بهرسڤێ یا ژ دله، یان ژ ژ بهر مفایهكیه، یان ژ ترسێن تشتهكى دایه، هوین ل وى نائێنه ڤهشارتن؛ چونكى دلێن ههوه ل بهر وى دئاشكهرانه، و (ئستجابه) ئهگهر یا ب لهشى ب تنێ بت، چو فایدهى ناگههینته خودانى.
وهندهك زانایێن دى دبێژن: دهمێ خودێ دبێژت: هوین بزانن كو خودێیه دكهفته ناڤبهرا مرۆڤى ودلێ وى.. مهعنا وێ ئهوه خودێ دلى وهردگێڕت، بهر ب ئیمانێ ڤه دبهت، یان بهر ب كوفرێ ڤه. ههر وهكى ئایهتێ دڤێت بێژت: هشیار بن! ئهگهر هوین د بهرسڤا خودێ وپێغهمبهرى نهئێن، خودێ دلێن ههوه دێ مرینت وبهر ب كوفرێ ڤه بهت..
مهسهلا سیێ: ئهڤ ئایهته فهرمانا شهرعى وقهدهرا خودێ پێكڤه گرێ ددهت، دهمێ دبێژت: د بهرسڤا خودێ وپێغهمبهرى وهرن، یهعنى: ئهمرێ شهرعى ب جهـ بینن، پاشى دبێژت: خودێیه دلێن ههوه وهكى وى دڤێت وهردگـێـڕت، وئــهڤـه مـهسهلا قهدهرێیه، وهكى د ئایهتهكا دى ژى دا هاتى:(فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ(55)وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَىٰ وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ)(56) (المدثر 55-56).
ئهڤ قورئانه بیرئینانهكه بۆ وى یێ بڤێت بیرا خۆ لێ بینتهڤه، وئهو نهشێن بیرا خۆ لێ بیننهڤه ئهگهر خودێ حهز نهكربت.
