1. ئیخلاص و پاقژییا ئنیهتێ یا فهره
د ههمى گۆتن و كریاران دا
(1) عن عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ -رَضِيَ الله عَنْهُ- قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ الله -صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- يَقُولُ: ( إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّـيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى الله وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى الله وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا، أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ ). رواه البخاري ومسلم
ژ عومهرێ كوڕێ خهططابى -خودێ ژێ رازى بت- دئێته ڤهگوهاستن، دبێژت: من گوهـ ل پێغهمبهرى بوو -سلاڤ لێ بن-، دگۆت: ههما كار ب ئنیهتانه، و ههما ههر مرۆڤهكى ئهو ئنیهت بۆ ههیه یا وى كرییه دلێ خۆ، ڤێجا ههچیێ مشهختبوونا وى بۆ خودێ و پێغهمبهرێ وى بت، ئهوى مشهختبوونا وى بۆ خودێ و پێغهمبهرێ وییه، و ههچیێ مشهختبوونا وى بۆ دنیایهكێ بت دا بگههتێ، یان ژنكێ دا ماره بكهت، ئهوى مشهختبوونا وى بۆ وى تشتیه یێ ئهو بۆ مشهختبووى.
بوخارى و موسلم ڤهدگوهێزن
ئـهڤ حـهدیـسـه هندێ دگههینت كو چاكى و خرابییا ههر گۆتن و كریارهكێ ل دویڤ ئنیهتا خودانییه، ئهگهر وى ئنیهتهكا باش پێ ههبت، ئهو گۆتن و كریار دێ ژ وى ئێته قهبویلكرن، و ئهگهر ئنیهتا وى یا خراب بت ئهو ژێ نائێته قهبویلكرن، و ژ هندهك حهدیسێن دى ئاشكهرا دبت كو ژ بلى ئیخلاصا د ئنیهتێ دا شهرتهكێ دى ژى ههیه بۆ قهبویلكرنا گۆتن و كریاران ئهو ژى (ئتتباعه) یهعنى: مرۆڤ د ههمى كارێن خۆ دا دویكهفتنا قورئان و سوننهتێ بكهت، و تشتهكى د دینى دا ژ نك خۆ دهرنهئێخت. ژ بهر ڤێ چهندێ یا فهره ل سهر وى كهسێ بڤێت تهوحید و یهكتاپهڕێسییهكا دورست ل نك خۆ پهیدا بكهت كو شهرتێ ئیخلاص و ئتتباعێ ل نك خۆ پهیدا بكهت.
•ژ وان مفایێن د ڤێ حهدیسێ دا ههین ب كورتى:
1- ئهڤ حهدیسه دهلیله كو ئنیهت شهرته بۆ ههر كارهكى، و ئهو كارێ عیبادهت بت و بێ ئنیهت بێتهكرن نائێته قهبویلكرن.
2- فهره ل سهر موسلمانى بهرى كرنا ههر كارهكى ئهو حوكمێ وى بزانت، كانێ ئهو یێ دورسته یان نه، و یێ ڕێككهفتییه د گهل شریعهتى یان نه، دا پشتى هنگى بزانت كانێ ئهو وى بكهت یان نه.
3- ئنیهت ژ باوهریێیه؛ چونكى ئهو كارێ دلییه، و كارێ دلى ژى ل نك سوننیان دكهفته د بن ڕامانا باوهریێ ڤه.
