(22) ئه‌م كینه‌؟

admin95



 


(22)

ئه‌م كینه‌؟


په‌یڤا خۆ یا ئه‌ڤرۆ ب پسیاره‌كا غه‌ریب دێ ده‌ست پێ كه‌ین، ئه‌و ژى ئه‌ڤه‌یه‌: ئه‌رێ ئه‌م كینه‌؟

وبه‌لكى گه‌له‌ك ژ هه‌وه‌ بێژن: به‌رسڤا ڤێ پسیارێ گه‌له‌كا ب سناهیه‌، ماده‌م ئه‌م نڤێژان دكه‌ین، وڕۆژیان دگرین، مه‌عنا ئه‌م موسلمانین، ودبیت هنده‌ك كه‌س هه‌بن هزر بكه‌ن: ماده‌م ناڤێ موسلمانان ل سه‌ر مه‌یه‌، مه‌عنا ئه‌م به‌حه‌شتینه‌، كارێ مه‌ یێ چاوا بت یێ چاوا نه‌بت! وئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌ر ژ سه‌رى نه‌چینه‌ به‌حه‌شتێ ژى، مسۆگه‌ر پشتى ده‌مه‌كى دێ ئێینه‌ برن بۆ به‌حه‌شتێ ڤێجا ما مه‌ چ ددى دڤێت؟


ودا كو بۆ مه‌ دیار بت كانێ ئه‌ڤ گۆتنا مه‌ یا دورسته‌ ده‌مێ ئه‌م دبێژین: ئــه‌م مــوســلـمـانین، یــان نه‌! ئه‌ز دێ هنده‌ك گۆتنێن پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- بۆ هه‌وه‌ ڤه‌گوهێزم، ئه‌و د ده‌سپێكا ڤان هه‌مى گۆتنان دا دبێژت: (لیس منا) یه‌عنى پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ئه‌و كه‌س نه‌ ژ مه‌یه، یان: ئه‌و كارێ ئه‌و كه‌س دكه‌ت نه‌ ژ كارێ مه‌یه‌..


- مه‌ كێ؟ 

- مه‌ موسلمانان، ئوممه‌تا ئیسلامێ..

پاشى ئه‌و وان كاران بۆ مه‌ دیار دكه‌ت.. وده‌مێ پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: نه‌ ژ مه‌یه‌، هه‌ر وه‌كى ب زمانێ سیاسه‌تا ئه‌ڤرۆ دئێته‌ گۆتن: (جنسى) ژێ دئێته‌ ستاندن، وئه‌و ژ مافێ (مواطه‌نێ) دئێته‌ بێ باركرن، هه‌وه‌ گوهـ لێ بوویه‌ هنده‌ك جاران مرۆڤه‌ك دێ كاره‌كێ وه‌سا كرێت د ده‌ر حه‌قا وه‌لاتێ خۆ دا كه‌ت كو ببته‌ ئه‌گه‌را هندێ (مه‌رسوومه‌ك) ژ ده‌وله‌تێ ده‌ركه‌ڤت جنسییا وى مرۆڤى ژێ بێته‌ ستاندن؟ ئه‌ها ئه‌ڤه‌ ژى وه‌كى وێ مه‌سه‌لێیه.. ژ به‌ر ڤان كارێن كرێت پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- (جنسییا ئیسلامى) ژ ڤان ڕه‌نگه‌ مرۆڤان ‌ستینت، ڤێجا ئه‌و مرۆڤ كینه‌؟ وتو بێژى هنده‌ك ژ وان د ناڤ مه‌ دا هه‌بن؟

گوهێ خۆ بده‌نێ.. 


- (ئبن حببان) ژ عه‌بدللاهێ كوڕێ عه‌بباسى ڤه‌دگوهێزت، دبێژت: پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆت: ( ليس منا من لم يوقر الكبير، ويرحم الصغير، ويأمر بالمعروف، وينه عن المنكر ) یه‌عنى: ئه‌و كه‌سێ قه‌درێ مه‌زنان نه‌گرت، وره‌حمێ ب بچویكان نه‌به‌ت، وفه‌رمانێ ب باشیێ نه‌كه‌ت، وخه‌لكى ژ خرابیێ نه‌ده‌ته‌ پاش، ئه‌و نه‌ ژ مه‌یه‌.


ئه‌رێ د ناڤ مــه‌ دا هــنــده‌ك هــه‌نــه‌ قه‌درێ مه‌زنان ناگرن، وره‌حــمــێ ب زارۆكان نابه‌ن، وهه‌ر نزانن باشی یان خرابی چیه‌، دا به‌رێ خه‌لكى بده‌نێ یان وان ژێ بده‌نه‌ پاش؟


- (موسلم) ژ ئه‌بوو هوره‌یره‌ى ڤه‌دگوهێزت، دبێژت: جاره‌كێ پێغه‌مبه‌رێ خودێ -سلاڤ لێ بن- دبه‌ر زه‌لامه‌كى ڕا چوو گه‌نم دفرۆت، گه‌نمێ وی گه‌له‌ك یێ باش بوو، پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- ده‌ستێ خۆ كره‌ د ناڤ گه‌نمى ڕا دیت ئه‌و ژ ناڤ دا یێ ته‌ڕه‌، یه‌عنى: یێ خرابه‌، یێ باش ئینابوو ب سه‌ر ڤه‌ ویێ خراب كربوو د بن ڤه‌؛ دا بكڕ نه‌بینن، ئینا پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆتێ: ئه‌ڤه‌ چیه‌ خودانێ گه‌نمى؟ وى گۆت: ئه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ بارانێ یا لێكرى، گۆتێ: پا بۆچى ته‌ گه‌نمێ ته‌ڕ نه‌دئینا ب سه‌رڤه‌ دا خه‌لك ببینن؟ پاشى گۆت: ( من غش فلیس مني )یان: ( لیس منا من غشنا )ئه‌و كه‌سێ غـشـێ بكه‌ت نه‌ ژ منه‌ یان نه‌ ژ مه‌یه‌.


ئه‌رێ د ناڤ ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دى دا ئه‌ڤرۆ هنده‌ك دكاندار هه‌نه‌ ئاڤێ د ناڤ شیرى هلدده‌ن دا ببته‌ گه‌له‌ك، یان فێقیێ باش دداننه‌ ب سه‌ر ڤه‌ ویێ ڕزى دكه‌نه‌ د بنى دا وهه‌میێ ب سعرا یێ باش دفرۆشن؟ هنده‌ك (موقاول) هه‌نه‌ غشێ ل ده‌وله‌تێ بكه‌ن ده‌مێ (مه‌شرووعه‌كێ) حكوومى چێ دكه‌ن، نه‌ ل دویڤ وان (مواصه‌فاتان) بـت یێ وان ب ده‌سـتـێ خـــۆ ل سه‌ر كاغه‌زێ نڤیسین وئیمزا كرین؟ هنده‌ك مامۆستا هه‌نه ده‌مێ دچنه‌ د صه‌فێ ڤه‌ وژدانا خۆ مورتاح ناكه‌ن وده‌رسێ هه‌میێ زه‌عێ دكه‌ن بێى فایده‌یه‌كى بگه‌هیننه‌ قوتابیێن خۆ؟ وهنده‌ك قوتابى هه‌نه‌ ده‌مێ دبته‌ ئمتحان ب غشێ ناجح دبن وحیلێ ل خۆ وسه‌یدایێ خۆ دكه‌ن، ده‌مێ وه‌سا خۆ نیشا وى دده‌ن كو ئه‌و دزانن وئه‌و ب خۆ نزانن؟


ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ هنده‌ك مرۆڤێن ب ڤى ڕه‌نگى دیتن مزگینیێ بده‌نێ وبێژنێ: پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- (جنسییا ئیسلامى) یا ژ ته‌ (سه‌حب) كرى ڤێجا بۆ خۆ ل (جنسییه‌كا دى) بگه‌ڕیێ!

- (ئه‌بوو داوود) ژ جوبه‌یرێ كوڕێ موطعمى ڤه‌دگوهێزت كو پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆت: ( ليس منا من دعا إلى عصبية، وليسَ منا من قاتلَ على عصبية، وليس منا من مات على عصبية ) ئه‌و نه‌ ژ مه‌یه‌ یێ گازیێ بۆ عه‌صه‌بییه‌تێ بكه‌ت، یان شه‌ڕى سه‌را عه‌صه‌بییه‌تێ بكه‌ت، یان ل سه‌ر عه‌صه‌بییه‌تێ بمرت. وعه‌صه‌بییه‌ت ئه‌وه‌ مرۆڤ گازییه‌كا دى یا (ئویجاخێ، یان ملله‌تى، یان ڕه‌نگ وڕوى، یان نفش وبنه‌مالێ، یان حزباتیێ) ل شوینا گازییا ئیسلامێ بدانت.


ئه‌رێ د ناڤ ئوممه‌تا ئیسلامێ دا هنده‌ك ملله‌ت هه‌نه‌ قڕكرنا هنده‌ك ملله‌تێن دى ڕادبن، ئه‌زمانێ وان دبڕن، وحه‌قی ناده‌نێ ئه‌و ل سه‌ر ئاخ خۆ سه‌ربه‌ست بژین، گوندێن وان وێران دكه‌ن، ومالێ وان تالان دكه‌ن، ومرۆڤێن وان كۆم كۆمه‌ دكوژن، چونكى ئه‌زمانێ وان یێ جودایه‌؟

- (ترمذى) ژ عه‌بدللاهێ كوڕێ عه‌مرى ڤه‌دگوهێزت، دبێژت: پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆت: ( ليس منا من تشبه بغيرنا )ئه‌و كه‌سێ ژ مه‌ بت وچاڤ ل هنده‌كێن دى یێن بیانی بكه‌ت، ئه‌و نه‌ ژ مه‌یه‌.


ئه‌رێ د ناڤ ئوممه‌تا مه‌ دا ئه‌وا دبێژته‌ خۆ: ئوممه‌تا ئیسلامێ، هنده‌ك زه‌لام وژن هه‌نه د جلكێ خۆ دا، د سه‌روبه‌رێ خۆ دا، د عورف وعه‌ده‌تێن خۆ دا، د كه‌یف وشاهى وسه‌رسالێن‌ خۆ دا، چاڤ ل وان ملله‌تان دكه‌ن یێن شه‌ڤ وڕۆژێن خۆ د نه‌یاره‌تییا مه‌ دا دكه‌نه‌ ئێك؟


د ناڤ مه‌ دا هنده‌ك كه‌س هه‌نه‌ كه‌یفا وان گه‌له‌ك دئێت ده‌مێ دبینت ئــه‌و یــان عــه‌یــالێ وى یــێ چــاڤ ل كافران دكه‌ن، وڤێ چه‌ندێ بۆ خۆ ب زیركى وپێشكه‌فتن دزانن؟


ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ هنده‌ك كه‌سێن ب ڤى ڕه‌نگى دیتن، بێژنێ: هوین بــۆ خۆ ل ناڤه‌كێ دى بگه‌ڕیێن ژ بلى ناڤێ مه‌؛ چونكى پێغه‌مبه‌رێ ئه‌و ناڤ یێ ژ هه‌وه‌ ستاندى!