22. مفا و زیان د دهست پێغهمبهرى
ب خۆ ژى دا نینه
(26) عَنْ أَبِـي هُرَيْرَةَ -رَضِيَ اللهُ عَنْهُ- قَالَ: قَامَ رَسُولُ الله -صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- حِينَ أَنْزَلَ الله عَزَّ وَجَلَّ ( وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ ٢١٤ ( قَالَ: ( يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ -أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا- اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ، لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ الله شَيْئًا، يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ الله شَيْئًا، يَا عَبَّاسُ بْنَ عَبْدِ المُطَّلِبِ لاَ أُغْنِي عَنْكَ مِنَ الله شَيْئًا، وَيَا صَفِيَّةُ عَمَّةَ رَسُولِ الله لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ الله شَيْئًا، وَيَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَلِينِي مَا شِئْتِ مِنْ مَالِي لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ الله شَيْئًا ).رواه البخاري و مسلم
ئهبوو هورهیره -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: دهمێ خودێ ئهڤ ئایـهتــه ئـیـنـایــه خـــوارێ: ( وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ 214 ) پـێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ڕابوو ڤه و گۆت: گهلى قورهیشییان -یان پهیڤهكا نێزیكى وێ- خۆ بكڕن ئهز مفایى ب تشتهكى ژ خودێ ناگههینمه ههوه، گهلى مالباتا عهبدمهنافى ئهز مفایى ب تشتهكى ژ خودێ ناگههینمه ههوه، ئهى عهبباسێ كوڕێ عهبدلموططهلبى ئهز مفایى ب تشتهكى ژ خودێ ناگههینمه ته، ئهى صهفییایا مهتا پێغهمبهرێ خودێ ئهز مفایى ب تشتهكى ژ خودێ ناگههینمه ته، ئهى فاطمایا كچا موحهممهدى ته چهند ژ مالێ من بڤێت ژ من بخوازه، ئهز مفایى ب تشتهكى ژ خودێ ناگههیننمه ته. بوخارى و موسلم ڤهدگوهێزن
مفا و زیان د دهستێ خودێ ب تنی دایه، و بهس ئهوه دشێت باشییێ بگههینته مرۆڤى یان خرابییێ ژ مـرۆڤـى بـدهتـه پـاش، ئهڤه كالكلكا باوهرییێیه د عــهقـیــدهیــا ئـیـسـلامى دا، ژ بهر ڤێ چهندێ دڤێت هیڤییا مرۆڤى ب خودێ ب تنێ بت، و ترسا وى ژى ژ خودێ ب تنێ بت، دا تهوحیدا وى یا دورست و تمام بت، و دڤێت مه باوهرى ههبت كو ژ خودێ پێڤهتر كهس نهشێت مفایى یان زیانێ بگههینته مرۆڤى، ئهگهر خۆ ئهو كهس پێغهمبهر ب خۆ ژى بت -سلاڤ لێ بن- د گهل بهایێ وى یێ مهزن ل نك خودێ، ژ بهر هندێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆته مرۆڤێن خۆ یێن نێزیك و ئویجاخا خۆ: ئهگهر خودێ باشییهك بۆ ههوه ڤیا ئهز نهشێم وێ ژ ههوه بدهمه پاش، و ئهگهر وى خرابییهك ژى بۆ ههوه ڤیا ئهز نهشێم وێ ژ ههوه پال بدهم، لهو دڤێت هوین كارى بۆ خۆ بكهن، و خۆ نههێلنه ب هیڤییا من ڤه.
و ئهڤ حهدیسه هندێ دگههینت كو ههچییێ خۆ بهێلته ب هیڤییا كهسهكى ڤه، ئهگهر خۆ ئهو كهس پێغهمبهر بت یان مرۆڤهكێ چاك و وهلى بت، و هزر بكهت ئهو ل دنیایێ دێ مفایى گههینتێ و زیانێ ژێ دهته پاش، یان ل ڕۆژا قیامهتێ دێ وى بهته بهحهشتێ و ژ ئاگرى پارێزت، ئهو دێ كهفته د خانهیا شركێ دا؛ چونكى ئهڤ كاره ب خودێ ب تنێ دبت، نه ب كهسێ دى.
ئیمامێ بوخارى ژ عهبدللاهێ كوڕێ عومهرى ڤهدگوهێزت، دبێژت: پشتى پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- سهرێ خۆ ژ روكووعێ ڕاكرییه ڤه د ركاعهتا دووماهییێ دا ژ نڤێژا سپێدێ، گۆت: یا رهبى لهعنهتان ل فلان و فلان و فلانى بكه.. نفرین ل صهفوانێ كوڕێ ئومهییهى و سوههیلێ كوڕێ عهمرى و حارثێ كوڕێ هیشامى كرن.. ئینا ئهڤ ئایهت هاته خوارێ: ( لَيۡسَ لَكَ مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٌ أَوۡ يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡ أَوۡ يُعَذِّبَهُمۡ فَإِنَّهُمۡ ظَٰلِمُونَ 128)
یهعنى: ئهى پێغهمبهر د كارێ بهنییان دا چو تشتهك د دهستێ ته دا نينه، و بهلكى هندهك ژ ڤان يێن شهڕێ ته كرى دلێ وان بۆ ئيسلامێ ڤهببت وموسلمان ببن، ڤێجا خودێ تۆبێ بدانته سهر وان. و ئهوی عهزاب بدهت یێ بمينته ل سهر كوفرا خۆ. و ئاشكهرایه كو ئهڤ ههر سێ مرۆڤه ل ڕۆژا ڤهكرنا مهكههێ موسلمان بوون.
•ژ وان مفایێن د ڤێ حهدیسێ دا ههین ب كورتى:
1- مفا و زیان د دهستێ خودێ ب تنێ دانه.
2- د مهسهلا گههاندنا مفایى و زیانێ دا چو ب دهستێ پێغهمبهرى ب خۆ ژى -سلاڤ لێ بن- نینه، و چو كێماسى بۆ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- د ڤێ چهندێ دا نینه، چونكى ئهڤه كارهكێ تایبهتێ خودێیه.
3- ژ شركێیه مرۆڤى باوهرى ههبت كو ژ بلى خودێ و بێى دهستویرییا وى ئێكێ دى ههیه بشێت مفایى و زیانێ بگههینت.
