23. (غولوو) د دینى و مرۆڤان دا چێ نابت
چونكى ئهو مرۆڤى دبهته هیلاكێ
(27) عَنْ عُمَرَ بنِ الخطابِ -رَضِيَ اللهُ عَنْهُ- قالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ -صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- يَقُولُ: ( لاَ تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ، فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُهُ، فَقُولُوا: عَبْدُ الله وَرَسُولُهُ ).رواه البخاري
عومهرێ كوڕێ خهططابى -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: من گوهـ ل پێغهمبهرى بوو -سلاڤ لێ بن- دگۆت: زێده مهدحێن من نهكهن وهكى فهلهیان زێده مهدحێن كوڕێ مهریهمێ كرین، ههما ئهز بهنییێ ویمه، ڤێجا هوین بێژن: بهنییێ خودێ و پێغهمبهرێ وى.بوخارى ڤهدگوهێزت
(28) عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ -رَضِيَ اللهُ عَنْهُما-، قَالَ : قَالَ لِي رَسُولُ الله -صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- غَدَاةَ جَمْعٍ : ( هَلُمَّ الْقُطْ لِي ( فَلَقَطْتُ لَهُ حَصَيَاتٍ هُنَّ حَصَى الخَذْفِ ، فَلَمَّا وَضَعَهُنَّ فِي يَدِهِ ، قَالَ : ( نَعَمْ بِأَمْثَالِ هَؤُلاءِ، وَإِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ، فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِالْغُلُوِّ فِي الدِّينِ ).رواه أحمد
عهبدللاهێ كوڕێ عهبباسى -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: سپێدهیا رهجمێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆته من: وهره بهركان بۆ من ڤێده، من هندهك بهركێن هویر (وهكى وان یێن بۆ بهرتفكێ دئێنه ب كارئینان) بۆ وى ڤێدان، گاڤا وى ئهو كرینه د دهستێ خۆ دا وى گۆت: بهلێ، رهجمێ ب بهركێن هۆسا بكهن، و هشیار بن شــدانـدنــێ د دیـنــى دا نــهكــهن، چونكى ئهوێن بهرى ههوه ههما ب شداندنا د دینى دا چوونه هیلاكێ.ئهحمهد ڤهدگوهێزت
(غولوو) پـهیـڤـهكـا عـهرهبییه مهخسهد پێ دهرباسكرنا توخویبانه، و زێده ب ناڤدا چوونه چ ژ لایێ مهزنكرنا كهسهكى ڤه بت، یان شداندنا د مهسهلهكێ دا ب باوهرییهكێ یان گۆتنكێ یان كریارهكێ.. و (غولوو) د ههر تشتهكى دا یا باش نینه، و ئهگهر ئهو د دینى دا بت ئهو هێشتا دێ یا خرابتر بت؛ چونكى شداندنا د دینى دا ب ڕهنگهكێ نهڕێككهفتى د گهل شریعهتى سهرى دكێشته ئنحیراف و لادانا ژ ڕێكا دورست، كو ڕێكا ناڤنجییێیه، و د حهدیسا ئێكێ دا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- مه ژ وێ چهندێ ددهته پاش كو ئهم مرۆڤهكى ژ حهددێ وى یێ دورست بلندتر لێ بكهین، و گۆت: هوین هند زێده موبالهغێ د مهدحێن من دا نهكهن وهكى فهلهیان موبالهغه د مهدحێن عیسایێ كوڕێ مهریهمێ دا كرین حهتا ئهو ژ توخویبێن دورست دهرێخستى و دووماهییێ پشكهكا خوداینییێ دایێ، و گۆتین: ئهو كوڕێ خودێیه.. پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆت: ههما ئهز عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ ویمه، لهو دڤێت ئهم چویێ ژ سالۆخهتێن خوداینییێ بۆ پێغهمبهرى دهسنیشان نهكهین، وهكى كو بێژین: ئهو غهیبێ دزانت یان دشێت مـرۆڤــى بـبـهتــه بهحهشتێ، یان خرابییێ ژ مه بدهته پاش.. و ئهگهر ئهڤ چهنده د گهل پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- چێ نهبت و ئهو سهروهرێ پێغهمبهرانه و باشترینێ مرۆڤانه، پا ئهو د گهل ئێكێ ژ وى كێمتر ئێكجار چێ نابت.
و حهدیسا دویێ مه ژ هندێ ددهته پاش كو ئهم وان كاران یێن شهریعهتى ل بهر مه ب ساناهی كرین، ل سهر خۆ ب زهحمهت بێخین و شداندنێ تێدا بكهین، وهكى دهمێ ئهم ب كارێن حهجێ ڕادبین ئهم رهجمێ ب بهرێن مهزن بكهین ل شوینا بهركێن بچویك.. و ئهڤ ههردو حهدیسه دو نموونهیان بۆ مه بهرچاڤ دكهن ئێك یا عهقائدییه و یا دى یا كریارانه، و ئهڤ ههردو ڕهنگێن غولووێ سهرى دكێشنه توندییێ، و توندى بهرێ خودانى ددهته سهرداچوونێ، و سهرداچوون دهرگههێ هیلاكێیه. خودێ مه بپارێزت.
•ژ وان مفایێن د ڤێ حهدیسێ دا ههین ب كورتى:
1- غولوو چ د بیر و باوهران دا بت، چ د كار و كریارێن دینى دا بت، تشتهكێ دورست نینه دڤێت موسلمان خۆ ژێ بدهته پاش.
2- دڤێت مرۆڤ چو كهسان ژ حهددێ وان بلندتر لێ نهكهت، و چو سالۆخهتێن خودێ نهدهتێ، ئهگهر خۆ ئهو كهس پێغهمبهر ژى بت.
3- غولوو و شداندنا د دینى دا ڕێكا هیلاك و سهرداچوونێیه.
