(2)
رامانا پهیڤا طاغووت
ب ناڤێ خودایێ مهزن ودلۆڤان
(پهیڤا طاغووت د زمانێ عهرهبان دا بۆ ههر كهسهكى پهرستنا وى بێتهكرن خودێ تێ نهبت دئێته گـۆتن) تــو بــزانـه ـ خـــودێ رهحـــمـێ ب تــه بـــبـهت ـ كو كــوفــرا ب طاغووتى وباوهرى ئینانا ب خودێ ئێكهمین تشته خودێ ل سهر مرۆڤى فـهركـرى ، ودهلیل ل سهر ڤێ چهندێ گـۆتـنا خودێیه :( وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنْ اُعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ ـ و ب ڕاستى د ناڤ ههر مللهتهكێ بۆرى دا مه پێغهمبهرهك هنارتبوو دا فـهرمـانـێ ب پــهرسـتـنـا خودێ وگوهدارییا وى ل وان بكهت ووان ژ پـهرسـتـنا شهیتانى وصهنهم ومرییان بدهته پاش) [ النحل : 36 ] .
وكـوفـرا ب طاغووتى ئهوه : ته باوهرى ههبت كو ههر پهرستنهكا ههبت ـ یا خودێ تێ نهبت ـ یا بهطاله ، و ژ خودێ پێڤهتر تو پهرستنا كهسێ نهكهى ، وته باوهرى ههبت كو ههر كهسهكێ ئێكى ژبلى خودێ بپهرێست كافره ونهڤیانا وى د دلـێ ته دا ههبت .
وڕامانا باوهرى ئینانا ب خودێ ئهوه : تو باوهرییێ بینى كو خودێ ب تنێ ئهو خودایێ حهقه یێ پهرستـن بۆ دئێتهكرن ، وتو ههمى ڕهنگێن پهرستنێ بۆ وى ب تنێ پێشكێش بكهى ونه بۆ چو كهسێن دى ، وتو حهز ژ وان ههمى كهسان بكهى یێن ئیخلاصێ د پهرستنێ دا دكهن وپشتهڤانییا وان بكهى ، ونهڤیانا بوتپهرێسان ل نك ته ههبت وتو نهیارهتییا وان بكهى ، وئهڤهیه دینێ ئیبـراهیمى یێ كو ههچییێ دلـێ خۆ نهبهتێ ئهو وى سڤكى ب خۆ كرییه .
وئـهڤـهیـه ئهو چاڤلێكرن یا خودێ بهحس ژێ كرى دهمێ گـۆتى :( قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَه ـ ب ڕاستى چاڤلێكرنهكا باش بۆ ههوه ، گهلـى خودان باوهران ، د ئـیـبـراهـیـمـى وخودان باوهرێن د گهل وى دا ههبوویه ، دهمێ وان گۆتییه مللهتێ خۆ یێ كوفر ب خودێ كرى : هندى ئهمین ئهم ژ ههوه و ژ وى تشتێ هوین ژبلى خودێ دپهرێسن دبهرینه ، مه كافرى ب ههوه كر ، وئهم ب وێ كوفرێ دڕازى نینین یا هوین ل سهر ، ودوژمناتى د ناڤبهرا مه وههوه دا ئاشـكـهرا بـوو وههروههر دێ مینت هندى هوین دكافر بن ، حهتا هویت باوهرییێ ب خودێ ب تنێ بینن ) [ الممتحنة : 4 ] .
وطاغـووت پهیڤهكا گشتییه ، ههر كهسهكێ پهرستـن بۆ بێتهكرن ـ ژبلى خودێ ـ وئهو یێ پێ ڕازى بت ئهو طاغووته ، وطاغووت گهلهكن ، وسهرێن وان پێنجن :
یێ ئێكێ : شهیتانه ئهوێ بۆ پهرستنا نه بۆ خودێ گازى دكهت ، ودهلیل گـۆتنا خودێیه : ( أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَابَنِي آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَـدُوٌّ مُبِين ـ خــودێ دبـێـژته مرۆڤان : ئهرێ ما من ل سهر ئهزمانێن پێغهمبهرێن خۆ شیـرهت ل ههوه نهكربوو كو هوین پهرستنا شهیتانى نهكهن وگوهێ خۆ نهدهنێ ؟ هندى ئهوه ئهو بۆ ههوه دوژمنهكێ ئاشكهرایه) [ یس : 60 ] .
یێ دووێ : ئهو حاكمێ زالمه یێ ئهحكامێن خودێ بگوهۆڕت ، ودهلیل گۆتنا خودێیه : ( أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا ـ ئهى موحهممهد ما ته كارێ وان منافقان نهزانییه ئهوێن ژ درهو دبێژن وان باوهرى ب وێ ئینایه یا بـۆ ته هاتییه خوارێ ، كو قورئانه ، و ب وێ ژى یا بهرى ته بـۆ پێغهمبهران هاتییه خوارێ ، ووان د حهلكرنا ههڤڕكییان دا دڤێت حوكمێ خـۆ ببهنه نك وى شریعهتێ بهطال یێ خودێ نه داناى ، وئهو ب خـۆ فهرمان یا ل وان هاتییه كرن كو ئهو باوهرییێ ب وى نهئینن ؟ وشهیتانى دڤێت وان ژ ڕێكا حهق دویـربكهت ، دویـراتییهكا دویـر )[ النساء : 60 ] . (ژ ڤـێ ئایـهتـێ ئاشـكـهرا دبــت كو باوهرییا ڕاست هندێ دخوازت خودان ل دویڤ شریعهتێ خودێ بچت ، و د ههمى كاران دا حوكمى پێ بكهت ، ڤێجا ههچییێ بێژت : ئهز خودان باوهرم ، پاشى حوكمێ طاغووتى ب سهر حوكمێ خـودێ بێخت ، ئهو د ڤێ گـۆتنا خـۆ دا یێ درهوینه).
یێ سىیێ : ئهو كهسه یێ كو حوكمى ب وێ نهكهت یا خودێ ئینایه خوارێ ، ودهلیل گـۆتنا خودێیه : ( وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ ـ وئهوێن حوكمێ خودێ یێ وى د كیتابا خـۆ دا ئـیـنایه خـوارێ گـوهـاڕتـى ، وباوهرى پـێ نـهئـیـناى ، وكار ب حوكمهكێ دى كرى ، ئهون یێن كافر) [ المائدة : 44 ] .
یێ چارێ : ئهوه یێ ژ درهو بێژت : ئـهز علمێ غهیبێ دزانـم ، ودهلیل گـۆتنا خودێیه : ( عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا . إِلَّا مَنْ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًاـ زانایێ تشتێ نـهبـهرچـاڤـه ، وئـهو كهسێ ژ بهنىیێن خۆ ب غـهیـبـا خـۆ ئاگـههـدار ناكهت ، ئهو تێ نهبت یێ وى بۆ پێغهمبهرینییێ هلبژارتى وپێ ڕازى بووى ، ئهو وى ب هندهكێ ژ غهیبێ ئاگههدار دكهت ، وئهو ل بهر دهستێ وى پێغهمبهرى و ل پشت وى هندهك ملیاكهتان دهنێرت دا ئهو وى ژ ئهجنان بـپـارێـزن) [ الجن : 26-27 ] .
وگـۆتـنا خودێ : ( وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَا إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِـنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِين ـ وكلیلێن غهیبێ ل نك خودێنه ، ژ وى پێڤهتـر كهس پێ نزانت ، و ژ وان : زانینا دهمـێ قیامهتێیه ، وهاتنا بارانێیه ، وتـشـتـێ د مـالـبـچـویـكـان دایه ، وكـرنـا كـارێ ل پاشهڕۆژێیه ، وجهێ مرنا مرۆڤىیه ، وئهو ههر تشتهكێ ل هشكاتى ودهریایێ دزانت ، وبهلگهك ژ دارهكێ ناوهریێت ئهگهر ئهو پێ نهزانت ، ڤێجا ههر دندكهكا د عهردى دا ڤهشارتى ، وههر تهڕاتى وهشكاتییهكا ههبت ، د كیتابهكا ئاشكهرا دا ـ كو لهوحێ پاراستىیه ـ یا هاتىیه بنهجهكرن) [ الأنعام : 59 ] .
یێ پێنجێ : ژبلى خودێ ئهوێ پهرستنا وى بێتهكرن وئهو یێ پێ ڕازى بت ، ودهلیل گـۆتنا خودێیه : ( وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ ـ وههچى فریشتهیێ بێژت ئهو خودێیه جزایێ وى جههنهمه ، ووهكى ڤى جزاى ئهم ددهینه ههر زۆردار وبوتپهرێسهكێ ههبت) [ الأنبیاء : 29 ] .
وتـو بـزانه كو مرۆڤ نابته خودان باوهر ب خودێ ئهگهر كوفرێ ب طـاغـووتى نهكهت ، ودهلیل ل سهر ڤێ چهندێ گـۆتنا خودێیه : ( فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدْ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيم ـ ڤێجا ههچىیێ كافرییێ ب وان ههمى تـشـتـان بـكـهت یێن ژبلى خودێ پهرستـن بـۆ دئێتهكرن وباوهرییێ ب خودێ بینت ، ئهو ل سهر ڕێكا باشتـر موكم وسهرڕاست بوو ، ووى خـۆ ب وى وهریسێ نهئێته بڕین ڤه ژ دینى گرت . وخودێ گوه ل گـۆتـنـێـن بهنىیێن خـۆ ههیه ، و ب ئنیهت وكریارێن وان یێ زانایه ، ودێ جزایێ وان سهرا دهتێ) [ البقرة : 256 ] .
سهرڕاستى : دینێ موحهممهدییه ـ سلاڤ لـێ بن ـ ، وسهرداچوون : دینێ ئهبوو جههلییه ، ووهریسێ موكم ونهئێته بڕین : شاهدهدانا ( لا إله إلا الله ) ه ، یا كو ههمى ڕهنگێن پهرستنێ بۆ خودێ ب تنێ بنهجهــ دكهت .
