كیتابا میراتی
هي مفصلة في الكتاب العزيز، ويجب الابتداء بذوي الفروض المقدرة، وما بقي فللعصبة، والأخوات مع البنات عصبة، ولبنت الابن مع البنت السدس تكملة الثلثين، وكذا الأخت لأب مع الأخت لأبوين، وللجدة أو الجدات السدس مع عدم الأم، وهو للجد مع من لا يسقطه، ولا ميراث للإخوة والأخوات مطلقا مع الابن أو ابن الابن أو الأب، وفي ميراثهم مع الجد خلاف، ويرثون مع البنات إلا الإخوة لأم، ويسقط الأخ لأب مع الأخ لأبوين، وأولو الأرحام يتوارثون، وهم أقدم من بيت المال، فإن تزاحمت الفرائض فالعول، ولا يرث ولد الملاعنة والزانية إلا من أمه وقرابتها والعكس، ولا يرث المولود إلا إذا استهل، وميراث العتيق لمعتقه، ويسقط بالعصبات، وله الباقي بعد ذوي السهام، ويحرم بيع الولاء وهبته، ولا توارث بين أهل ملتين، ولا يرث القاتل من المقتول.
میرات: ئهو ماله یێ مرى پشتى خۆ دهێلت، و ل سهر مرۆڤێن وى یێن نێزیك دئـێـتـه لـێـكڤهكرن، (و ئهو د قورئانا پیرۆز دا ب بهرفرههى هاتییه دیاركرن، و دڤێت ژ وان بێته دهسپێكرن یێن بارێن دهسنیشانكرى بۆ ههین) و بار شهشن: نیڤ، و چارێك، و ههشتێك، و سێئێك، و دوسێئێك، و شهشێك.
و پشتى ئهڤ باره بۆ خودانان دئێنهدان (ئهوا دمینت بۆ عهصهبهینه) و عهصهبه سێ ڕهنگن: ئهو زهلامێ چو ژن نهكهڤنه د ناڤبهرا وى و مرى دا، و ئهو ژنا بارا وێ نیڤ ئهگهر یا ب تنێ بت و دوسێئێك ئهگهر ئێكا دى د گهل دا بت، و ئهو ژنا ههوجهى ژنهكا دى دبت حهتا ههردو پێكڤه ببنه عهصهبه، (و خویشك د گهل كچان دبنه عهصهبه) یهعنى: ئهوا مایى ژ مـیـراتـى پـشـتـى لێكڤهكرنا بارێن ههمییان دگههته وان، (و شهشێك بۆ كچا كوڕى د گهل كچێ ههیه دا دوسێئێك پێ تمام ببت، ههر وهسا خویشكا ژ بابێ ڤه د گهل خویشكا دهیبابى، و بۆ داپیرێ یان داپیران شهشێكه ئهگهر دهیك نهبت، و شهشێك بۆ باپیرى ژى ههیه ئهگهر ئهو د گهل دا نهبت یێ وى بێبار دكهت) وهكى بابێ.
(و خویشك و برایان چو میرات بۆ نینه ئهگهر كوڕ یان كوڕێ كوڕى یان باب ههبن، و میراتگرییا وان د گهل ههبوونا باپیرى خیلاف تێدا ههیه، و ئهو د گهل ههبوونا كچان دبـنـه مـیـراتـگـر، خویشك و برایێن ژ دهیكێ ڤه نهبن، و برایێ ژ بابێ ڤه بێبار دبت د گهل ههبوونا برایێ دهیبابى، و مرۆڤێن دى) یێن مرى ژ بلى خودان بار و عهصهبان (دبنه میراتگر، و ئهو فهرترن ژ بهیتولمالێ) یهعنى: ئهگهر مرۆڤهك مر و وى چو میراتگرێن خودان بار و عهصهبه نهبن، مرۆڤێن وى یێن دى میراتێ وى وهردگرن، و ئهگهر ئهو ژى نهبن میراتێ وى بۆ خزینهیا دهولهتێیه.
(و ئهگهر پشكێن خودان باران زێده بوون، ب رهنگهكێ وهسا كو چو بار بۆ هندهك ژ وان نهمینت، بارێن وان دێ ئێنه كێمكرن دا تێرا وان ههمییان بكهت، و دبێژنه ڤێ مهسهلێ عهوهل) چونكى ئهگهر ئهڤ چهنده نهئێتهكرن هندهكێن خودێ بار دایێ دێ میننه بێبار، و ئهڤه چێ نابت.
(و كوڕێ ژنا لیعان د گهل هاتییهكرن، و یا زناكهر ب تنێ میراتێ دهیكا خۆ ویێ مرۆڤێن وێ وهردگرن، و ئهو یێ وى وهردگرن، و چو میرات بۆ زارۆكى نینه حهتا دبت یێ زێندى، و میراتێ عهبدێ ئازاكرى بۆ وییه یێ ئهو ئازاكرى، و حهقێ وى دكهڤت ئهگهر مرى عهصهبه ههبن، و یێ دمینت بۆ وییه پشتى خودان بار بارا خۆ وهردگرن، و حهرامه وهلاء بێته فرۆتن یان ب دیارى بێتهدان) و وهلاء میراتگرییا سهییدى بۆ عهبدێ ئازاكرییه، (و خهلكێ دو دینان میراتگرییا ئێك و دو ناكهن، و كوژهك میراتێ كوشتى وهرناگرت).
