پێشگۆتن
ئێك ژ وان دوعایێن پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ژ خودایێ خۆ كرین، و خودێ ئهو بۆ ب جهـ نهئیناین، وهكى د حهدیسهكا دورست دا یا سهعدێ كوڕێ ئهبوو وهققاصى ژێ ڤهدگوهێزت، ئهوه خودێ ئوممهتا وى ڤێكڕا بهرنهدهت( موسلم (7442) ڤێ حهدیسێ ڤهدگوهێزت)، مهعنا: ژ قهدهرا بۆ ڤێ ئوممهتێ هاتییه نڤیسین ئهوه ئهو ڤێكڕا بچن، و دهم بـۆ دهمــى فـتـنـه و لێككهفتن د ناڤبهرێ دا پهیدا ببت، بـهلـێ ژ كهرهما خودێ د گهل ئوممهتێ ئهو بوویه وى حهز نهكرییه ئهڤ لێككهفتن و ژێكجودابوونه ببته ئهگهرا ژ ناڤچوونا ئوممهتێ، د گهلهك قووناغێن دیرۆكێ دا فتنهیێن دژوار د ناڤ ئوممهتێ دا پهیدابووینه، و ژێكجودابوونێن مهزن چێبووینه، بهلێ دهمهكێ درێژ پێڤه نهچوویه، ب بزاڤێن دلسۆزان ژ زانا و ڕێبهرێن ئوممهتێ، ئوممهتێ جارهكا دى سلامهتییا خۆ ڤهگهڕاندییه، و بهردهوامى دایه كاروانێ خۆ و قهستا ئارمانجا خۆ یا ههروههر كرییه كو بهلاڤكرنا ڕۆناهییا خودێیه.
و دیرۆكا كهڤن و یا نوى یا ڤێ ئوممهتێ بنهجهكرییه كو خرابترین ڕهنگێ ژێكجودابوونێ ئهو بوویه دهمێ دهستهكهكا چهكدار پهیدا دبت، ژ ڕێكا ڕاست لاددهت، و د گهل هندێ ژى هزر دكهت ئهو یا ل سهر ڕاستهڕێیا خودێ، و ئوممهت ههمى -ژ بهر هندهك گونههـ و كێماسی و لادانان- یا ژ ڕێكا خودێ دهركهفتى، و كافربووى، و موصیبهت هێشتا دژوارتر لێ دئێت دهمێ هندهك دلێن تژى كهرب و كین و هندهك دهستێن ڤهشارتى ل پشت پهردهیێ ڕهشێ نهیارهتییا ڤێ ئوممهتێ، ب دزى ڤه، دئێنه درێژكرن دا ئاگرێ فتنێ و جودابوون و لێككهفتنێ زێدهتر گهش بكهن.. وهكى ل ڤێ دووماهییێ د گهل پهیدابوونا فتنا (داعشێ) چێبووى.
و مه گۆت فتنه دهمێ یا ب ڤى ڕهنگى بت دژوارتره؛ چونكى سهرێن فتنێ دهمێ خۆ دیندار دبینن، و هزر دكهن بهڕهڤانییا ژ ئیسلامێ ب تنێ یا مایه ب هیڤییا وان ڤه، و ژ بلى وان ههر كهسهكێ ههبت ئهگهر چهند یێ باش ژى بت -مادهم بهیعه نهدایه وان- كافره، خرابییا وان ل سهر ئیسلامێ و موسلمانان ژ یا ههر ئێكێ دى مهزنتر لێ دئێت، زانایێ مهزن (شیخ الإسلام ابن تیمیه) د گۆتنهكا خۆ دا بهحسێ هندهك ژ ڤان ڕهنگه فتنهچییان دكهت، كو خهوارجن، و دبێژت: ((كهسهكێ ژ وان خرابتر بۆ موسلمانان نینه، نه جوهى و نه فهله؛ چونكى ئهو بۆ كوشتنا ههر موسلمانهكێ نه د گهل وان بت گهلهك دمجدن، خوینا موسلمانان حهلال دكهن، و مالێ وان ژى، و كوشتنا زارۆكێن وان دورست دبینن، و وان كافر دكهن، و ژ بهر نهزانینا وان یا مهزن و بیدعهیا وان یا ڕێكێ ل بهر وان بهرزه دكهت، ئهو هزر دكهن ئهڤه دیندارییه..))( ابن تیمیة: منهاج السنة النبویة، (5/247)).
و زانایێ ناڤدار ئبن كهثیر د دیرۆكا سالا (37) مشهختى دا دهمێ بهحسێ كوشتنا ئیمام عهلى بۆ خهوارجێن فتنهچى دكهت، دبێژت: ((خێرهكا مهزن د ڤێ چهندێ دا بۆ وى و بۆ خهلكێ شامێ ژى ههبوو؛ چونكى ئهگهر ئهو ب هێز كهفتبان ئهوا دا عهردى ههمییێ خراب كهن، عیراقێ و شامێ ژى، و وان زارۆكهكێ كوڕ یان كچ و زهلامهك و ژنهك نهدهێلا، چونكى مرۆڤ ههمى ل نك وان یێن فاسد بووین، فهسادهكا وهسا ژ بلى كوشتنا وان ب گشتى تشتهك وان دورست ناكهت))( ابن كثیر: البدایة والنهایة، تحقیق عبد الله التركی، ط دار هجر، 1418 هـ (10/584-585)).
ئهڤه حالێ خهوارجێن كهڤن بوو، ئهوێ بهحسێ وان ئهم د كتێبێن دیرۆكێ دا دخوینین، و خهوارجێن نوى ئهوێن ل ههر جههكى و ههر جارهكێ ناڤهكێ نوى ل سهر خۆ ددانن ئهم كریارێن وان ب چاڤ دبینین.. بهلێ جهێ مخابنییێ ئهوه ئهم دبینین دو ڕهنگێن مرۆڤان ب ڤان دهستهكێن ڕێبهرزه د سهر دا دچن:
- هندهك ژ سادهیى و نهزانین و عاطفهیا خهلهت هزر دكهن ئهڤ ڕێبهرزه جیهادێ د ڕێكا خودێ دا دكهن، و ئالایێ ئیسلامێ بلند دكهت، و د گهل وان خهلهتیێن وان ههین ژى ئهو ژ وان چێترن یێن ههڤڕكییا وان دكهن.. و ئهڤه دهرگهههكێ ب ترسه شهیطان بهرێ نهزانان ددهتێ دا ئهو پێ ژ ڕێكا ڕاست بهرزه كهت. ژ بهر ڤێ چهندێ بوویه پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- د گهلهك گۆتنێن خۆ دا ئهم ژ هندێ داینه پاش كو ب (دیندارییا سهرڤه) یا وان دهستهكان نهئێینه خاپاندن ئهوێن دێ د ناڤ ئوممهتێ دا دهركهڤن، و ژ ڕێكا دورست دهركهڤن، د گۆتنهكێ دا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( إِنَّ فِيكُمْ قَوْمًا يَعْبُدُونَ وَيَدْأَبُونَ، يَعْنِي: يُعْجِبُونَ النَّاسَ وَتُعْجِبُهُمْ أَنْفُسُهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ ) د ناڤ ههوه دا هندهك ههنه (مهخسهد: دێ ههبن) هند عیبادهتى دكهن، حهتا خهلك ب وان موعجب دبن، و ئهو ژى ب خۆ موعجب دبن، ژ دینى دهردكهڤن كانێ چاوا تیر ب لهز ئارمانجێ دسمت و ژێ دهردكهڤت( ئهحمهد (12972) ژ ئهنهسى ڤهدگوهێزت). مهعنا: عیبادهت و دیندارییا وان یا زێده چو مفایى ناگههینته وان، چونكى ڕێكا ئهو ل سهر دچن نه ئهو ڕێكه یا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- پێ هاتى.
- وهندهكێن دى ژ دلڕهشى و فێلبازى و نهڤیانا خۆ یا زێده بۆ ئیسلامێ خهلكى وه تێ دگههینن كو ئهو كارێ ئهڤ دهستهكێن ڕێبهرزه دكهن ب دورستى ئهوه یا ئیسلام پێ هاتى، و ههما كارێ پێغهمبهرى و صهحابییان ژى ههر ئهڤه بوو، و دا كو ئهو ڤێ درهوا خۆ یا مهزن بێخنه سهرێ نهزانان، دێ ڕابن وهكى كێزگولۆكێ چى پیساتى و درهوهكا د كتێبێن كهڤن دا هاتییه نڤیسین ب دفنا خۆ پالدهن و لێكدهن، و د دهزگههێن ڕاگههاندنێ دا یێن كو ئهو ب هۆنهرێ درهوێ ب ڕێڤه دبهن، بهلاڤ كهن، پشتى كو هندهك كهسێن سهروچاڤ پێچاى و ل پشت (لهقهبێن ئهبوو فلان ئهلعراقى یان ئهلمصرى یان ئهلشامى) ڤهشارتى ب فلمێن خۆ یێن د مونتاجى دا مونافهسا فلمێن هۆلیۆدێ دكهن، هارى وان دكهن..!
و ئهگهر مهسهله ل ڤێرێ ژى ڕاوهستیابا دا یا سڤك بت، بهلكى ئهو هێدى هێدى ب دیرۆكا ئیسلامێ دا دئێن و دچن، و كارى بۆ هندێ دكهن بهرپهڕهكێ پاقژ نههێلن ئهگهر ب كینا دلێ خۆ ڕهش نهكهن، و زانایهكى نههێلن ب تایبهتى ئهوێن بهرێ خهلكى دایه ئیسلاما پاقژ و دویر ژ ڕێك و ڕێبازێن بیدعهچى و سهرداچووى، ئهگهر وى ب تیرۆر و توندڕهوى و هۆڤاتییێ سالۆخ نهدهن، دا هێجهتێ بدهنه وان یێن كار د دهستان دا كو هزر و بیرێن ڤان زانایان ب زنجیران قهیدكهن، و نههێلن بگههنه سهر و دلێن خهلكى.
و باشترین نموونه ل سهر ڤێ چهندێ ئهو ڕهشهپێل بوو یا مه دیتى د گهل پهیدابوونا فتنهچییێن (داعشێ) ژ لایێ هندهك كهسێن (ڤهشارتى) و هندهكێن (ئاشكهرا) هاتییه ڕاكن دژى وان زانایێن ئوممهتێ یێن بهرێ خهلكى دایه مهنههجێ كیتاب و سوننهتێ، بگره ژ ئیمام ئهحمهدى حهتا تو دگههییه ئهلبانى و ئبن باز و عوثهیمینى، د گهل ئبن تهیمیه و ئبن قهییم و محهمهدێ كوڕێ عهبدلوهابى.. ڤان زانایان یێن هزر و بیر و نڤیسینێن وان وهكى ستریهكێ لێ هاتین و ماینه د گهروییا دهستهكێن خهوارج و بیدعهچى و و دوژمنێن ڕاستهڕێیا خودێ ڕا.
ئهڤ كهسه ب ههمى هۆنهرێن درهوێ و ڕهنگێن تهحریف و وهربادان و خاپاندنێ هاتنێ، دا خهلكى وه تێ بگههینن كو داعش و ههر تیرۆرهكا ههبت فێقییێ وێ دارێیه یا ب دهستێ ڤان ڕهنگه زانایان هاتییه چاندن، بهلێ وهریسێ درهوێ یێ كورته، و ئهو دهم نهما هزر ب كلیلان بێتهگرتن، و ههر پهڕهكێ كتێبێن ڤان زانایان ئهوێن د دهر و بانان دا دئێنه خوار، و كهفتینه سهر ئامیرهتێن كۆمپیۆتهر و مۆبایلان ژى دهلیل و شاهدهكێ ئاشكهرایه كو ئهو دبهرینه ژ ههر گازییهكا مهنههجێ كیتاب و سوننهتێ پێ لێ بدانت، یا ڕیهدرێژ و دهلنگ كورت بت، یان ژى یا ب قاط و ریباط بت!!
و د ڤێ نامیلهكا بچویك دا دو نڤیسین ل دۆر ڤێ مژارا ژێگۆتى مه بهرههڤكرینه:
ئێك: ل دۆر زانایێ مهزن (شیخ الإسلام ابن تیمیه) یێ حهررانییه، ئهوێ داعش و هندهك كهسێن دى ژى ب هێجهتا داعشێ كار بۆ (تهشویها) وى كرى، ههر ئێكى ب ڕێكا خۆ یا تایبهت، مه ڤیا خواندهڤانان ل هندهك ڕاستییان ئاگههدار بكهین دا ئهو ب گۆتنێن بێ دهلیل نهئێنه خاپاندن.
و نــڤــیـسـیـنــا دویــێ: ل دۆر دهورێ زانا و ڕهوشهنبیرێ موسلمانه، دویر ژ ئنتمائا وى یا سیاسى و هزرى ل دهمێ فتنه د ناڤ ئوممهتێ دا دژوار دبت، وهكى دهمێ مه یێ نوكه، كانێ چاوا دێ ههلویستهكێ دورست وهرگرت، و خۆڕاگرتى مینت بێى ببته دویلكێ ههواران.
هیڤییا مه ژ خودایێ مهزن ئهوه ئهو مه و مللهتێ مه و ههمى موسلمانان ژ فتنه و گرفتارییان بپارێزت.
تهحسین دۆسكى
22 / شهووال / 1436
