روقهییه-كچا خهدیجایێ
روقهییه، كچا خهدیجایێ یا دووێ بوو، بهری پێغهمبهرینی بۆ بابێ وێ بێت، بابێ وێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ئهو دابوو پسمامێ خۆ عوتبێ كوڕێ ئهبوو لهههبی، بهلێ هێشتا نهڤهگوهاست بوو، پشتی پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- هاتییه هنارتن و ئهبوو لهههبی دوژمناتییا وی كرى و سۆرهتا (تبت یدا أبی لهب) هاتییه خوارێ، ئهبوو لهههبی ژ كوڕێ خۆ عوتبهی خواست روقهییایێ بهردهت، بهرى كو ڤهگوهێزت.
پشتی روقهییا و عوتبه ژێك خلاس بووین، بابێ وێ ئهو دا عوثمانێ كوڕێ عهففانی، كو ئێك ژ وان كهسان بوو یێن ههر زوی باوهری ب پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ئینا، و ئێك ژ ماقویلێن (بنی أمیه) بوو، كو ئێك ژ بابكێن قورهیشییانه، نێزیكی پازده سالان ئهو د گهل ئێك مان حهتا روقهییا مری.
عوثمان و كابانییا وی روقهییه ئێكهمین دو كهس بوون د ڕێكا خودێ دا مشهخت بووین و قهستا وهلاتێ حهبهشه كرین، و د حهدیسهكێ دا هاتییه پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: هندی عوثمانه ئێكهمین كهسه پشتی لووطی -سلاڤ لێ بن- ب بچویك ڤه مشهخت بووی.
روقهییا چهند سالهكا ژ دهیبابێن خۆ دویر كهفت و د گهل زهلامێ خۆ ما ل حهبهشێ، پاشی ئهو د گهل موسلمانان زڤڕینه مهكههێ، و پشتی هنگی جارهكا دی پێكڤه مشهخت بوون و قهستا مهدینێ كرن.
دهمێ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- د گهل صهحابیێن خۆ دهركهفتییه بهدرێ ل سالا دووێ مشهختی، كچا وی روقهییا یا نساخ بوو، لهو وى دهستویری دا عوثمانی كو ئهو بمینته ل مال؛ دا چاڤدێرییێ ل كابانییا خۆ بكهت.
خودێ وهسا حهز كر بهری پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- و صهحابیێن وی سهرفهراز بزڤڕنهڤه مهدینێ پشتی وێ ســهركهفتنا مهزن یا ل بهدرێ دیـتـی، خــودێ ئـێـمــانــهتـــێ خــۆ ژ روقهییایێ ستاند، دهمێ عوثمان و هندهك زهلام ل سهر زیارهتان، وان گوهـ لێ بوو ئێكى ب دهنگهكێ بلند گازى كر: (الله أكبر)، عوثمانى گۆته ئوسامهی: سهح كێ مهسهله چیه؟
ئوسامه چوو و هات گۆت: ئهڤه بابێ منه یێ هاتی مزگینییێ ددهته موسلمانان كو ئهو ل بهدرێ یێن ب سهركهفتین.
روقهییا ل سالا دووێ مشهختی، نێزیكی پێنج سالان پشتی مرنا دهیكا خۆ، چووبوو بهر دلۆڤانییا خودێ و ژییێ وێ هێشتا نهبووبوو سیهـ سال.
