مهقامێ ئێكێ تۆبهكرنه
1. تۆبهكرن ئێك ژ وان كارانه یێن خودێ ل بهر مه شرینكرین، وبهرێ مه دایێ دهمێ د ئایهتهكێ گۆتى: ( إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ) (البقرة: 222) خودێ حهز ژ تۆبهكهران دكهت، وحهز ژ وان دكهت یێن خۆ پاقژ دكهن، ڤێجا ئهگهر ته بڤێت تو ژ وان بى یێن خودێ حهز ژێ دكهن، ئهڤه ڕێك بۆ ته، قهست بكێ.. ڕێكا تۆبهكرنێ، ڕێكا خۆپاقكرنێ!
2. وتشتهكێ ژ قهستا نهبوو دهمێ خودایێ مهزن د ئایهتا بۆرى دا تۆبه وخۆپاقژكرن د گهل ئێك ئیناین، چونكى تۆبه ڕێكا خۆپاقژكرنا ژ نهجاسهتا مهعنهویه، كانێ چاوا ئاڤ ڕێكا خۆپاقژكرنا ژ نهجاسهتا حسسیه، قازانهكا نوى وپاقژ بینه دانه سهر كوچكهكێ ئاگرى، پشتى بێنهكێ بهرێ خۆ بدێ دێ بینى تهنشتێن وێ دڕهشن، گاڤا ته ڕهشاتیا وێ هێلا وجارهكا دى لێنان پێ كر، ڕهشاتى پتر دێ پێڤه مینت، حهتا دهمهك دئێت تو نوقتهكا سپى لێ نابینى، نه بهس هنده.. بهلكى ئهو ڕهشاتى دێ پێڤه نویسییێت وئێدى هندى تو بێیێ ژى تو نهشێى سپى بكهیهڤه! تۆبه ئهو ئاڤه یا ڕهشاتیا دلى پێ دئێته ژێبرن، وكهنگى ته دیتیه مرۆڤێ دلێ وى ل سهر كوچكێ گونههێ ڕهش بووى ژ ئاڤێ بێ منهت بووى؟!
3. ئهو كهس قهدرێ تۆبهكرنێ باش دزانت یێ دلێ وى ل سهر ئاگرێ گونههان ڕهش بووى، وئهوێ قهدرێ تشتهكى نهزانت دلێ خۆ نابهتێ، یاقووتهكا ژ ههمیان ب بهاتر بكه د ناڤ ئالفێ دهواران دا، پاشى بدانه بهر وبهرێ خۆ بدێ، ئهو دێ لێ خۆ بهته چ؟
بــێــزێ دكـت ژ قـهنجـان
ژ نـاز و رهمز و غهنجان
قــهدرێ گــولان چ زانــت
كهربهش دڤێ كهرێ ڕهش
خودێ دبێژت: (إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ)، و ل جههكێ دى دبێژت: (وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ) یێ تۆبه بكهت خودێ دێ حهز ژێ كهت، ویێ تۆبه نهكهت ژ زالمانه، ڤێجا ههر ئێك ژ مه بلا بهرێ خۆ بدهتێ كانێ وى دڤێت د گهل كێ بت؟!
4. نهتۆبهكرن یهعنى: ئیصرارا ل سهر گونههێ.. ومهزنترین مهعنایا د گونههێ دا ههى شكاندنا وێ پهیمانێیه یا مرۆڤى دایه خودایێ خۆ، وشكاندنا پهیمانا ڕامانا بێ شهرمیێ ددهت، و د سهر هندێ ژى ڕا گونههێ شوینوارێن خۆ یێن ئاشكهرا وڤهشارتى ل سهر خودانى ههنه، ژ یێن ئاشكهرا: كسلانى د كرنا عیبادهتى دا، هشكبوونا چاڤان، بێ بهایى د ناڤ خهلكى دا، وخهباتا بهردهوام بۆ ب دهستڤهئینانا شههوهتێن ئهرزان.. و ژ یێن ڤهشارتى: دلڕهقی، نهتامكرنا شرینیا طاعهتى، خۆژبیركرن..
5. وگونههكاریێ ئهگهر چو خرابى تێدا نهبن ژبلى هندێ كو ئهو ناڤێ خودانى دگوهۆڕت ئهو بهسه خرابى، كهسهك دهمێ یێ دویر ژ گونههێ، دبێژنێ: قهنجیكار، وپشتى ئهو ب نك گونههێ ڤه دچت، دێ بێژنێ: خرابكار، وههر گوهۆڕینهكا د ناڤى دا پهیدا دبت، گوهۆڕینا د شوینوارى ژى دا د دویڤ دا دئێت.. وچهند فهرقهكا مهزنه د ناڤبهرا وى دا یێ خۆشیێ ژ طاعهتى دبینت ووى یێ خۆشیێ ژ گونههێ دبینت!
6. وتشتێ ژ ههمیان ب زیانتر ل سهر مرۆڤى گونههێن بچویكن، یێن ئهو چو هزرێ بۆ نهكهت، گونههێن مهزن ب خۆ ل بهر مرۆڤى دمهزنن، لهو دێ بینى ئهو خۆ ژێ ددهته پاش، وژێ تۆبه دكهت، بهلێ گونههێن بچویك یا ژ وى ڤه ئهو چو نینن، لهو خۆ ژێ نادهته پاش وهزرا تۆبهكرنێ ژێ ناكهت، و ژ بیر نهكهن ئهگهر ژههر یا كێم ژى بت وى دكوژت یێ فڕكهتێ، وئهو ئاگرێ باژێڕهكێ مهزن دسوژت ژ چریسكهكا بچویك دهست پێ دكهت.. (وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ).
7. خۆدویركرنا ژ تۆبێ، یهعنى: چوونا بهر ب گونههێ ڤه.. گونههـ ئهوا مرۆڤى تووشى دو بهلایێن مهزن دكهت:
یا ئێكێ: مرنا كرێت ودویماهیا خرابه (سوء الخاتمة)، چونكى پهلا باوهریێ ئهگهر ب كرنا گونههێ د دلى دا مر، دل دهمێ دمرت دێ د ناڤ تاریێ دا بت.
یا دووێ: بێ باركرنا ژ رزقى، ئیمام ئهحمهد ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ڤهدگوهێزت، دبێژت: (إن العبد لیحرم الرزق بالذنب یصیبه) عهبد ژ رزقى بێ بار دبت ژ بهر گونهها ئهو دكهت.
8. مهقامێ تۆبێ خودانى سهرفهراز دكهت، كانێ چاوا مانا د گونههێ دا خودانى ڕویسار وشهرمزار دكهت، وما دێ چاوا بێ ئهمریا وى كهى وئهو ته سهرفهراز بكهت؟ گونههـ ئهو پهردهیه یێ دكهفته ناڤبهرا ته ووى، وئهگهر هندهك ههبت كهیفا خۆ ب وێ ڕۆژێ بینن یا ئهو تێدا بووین، مرۆڤێ ب عهقل ئهوه یێ كهیفا خۆ ب وێ ڕۆژێ بینت یا وى تێدا خودایێ خۆ نیاسى، چونكى ئهوه ڕۆژا بوونا وى یا دورست.. وگونههكارى كهیف ب وێ ڕۆژێ دئێت یا ئهو تێدا گههشتیه مهقامێ ئێكێ یێ خۆپاقژكرنێ: مهقامێ تۆبێ (وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا(71)).
9. مهتهلا وى خودان باوهرێ خۆ ژ تۆبێ دویر دكهت، وقهستا گونههێ دكهت، مهتهلا ڕۆژێیه دهمێ دغهیرت، یان شهمالكێ دهمێ ل پشت پهردهیهكى دئێته هلكرن.. ههردووان ههبوونا بۆ ههى، بهلێ فایده ژ ڕۆناهیا وان نائێته دیتن، چونكى پهردهیهكێ ب سهر دا هاتى.. ڤێجا ئهگهر ته بڤێت فایدهى ژ ڕۆناهیا باوهریا خۆ ببینى پهردهیێ گونههێ ب تۆبێ هلده.
