چیرۆکا روویدانا دلتەزین یا خێزانا ئەنیس علوان ل غەزالیە ل سالا ١٩٩٢ ب هەمی وردەکاریێن وێڤە:
ل سالا ١٩٩٢، ئێراق د رەوشەکا ئابووری و جڤاکی یا دژوار دا دبۆری ب ئەگەرێ گەمارۆیا نێڤدەولەتی. د ڤێ رەوشێ دا، تاوانێن جودا جودا ل گەلەک جهان بەلاڤ ببوون. ئێك ژ وان تاوانێن هۆڤانە کو وێ دەمێ ئیراق هەژاند، تاوانا کوشتنا خێزانا ئەنیس علوان بوو ل تاخێ غەزالیە ل بەغدا. ئەڤ روویدانە ب "تاوانا غەزالیە" یا ناڤدارە.
روویدان و قوربانی
ل رۆژا سێشەمبی، ٣ێ ئەیلولا ١٩٩٢، پولیسێن نەجدە ل بەغدا هایداری روویدانەکا کوشتنێ ل مالەکێ ل تاخێ غەزالیە کربوون. دەمێ گەهشتینە جهێ روویدانێ، دیمەنەکێ گەلەک دلتەزین دیت. حەفت کەس ژ خێزانا (ئەنیس علوان راضی) ب شێوەیەکێ دڕندانە هاتبوون کوشتن. قوربانی ئەڤە بوون:
زەینەب: هەڤژینا ئەنیس.
سوعاد: خویشکا زەینەبێ.
زەهرە: دەیکا زەینەب و سوعادێ.
عەلی قەهرەمان: برایێ زەینەب و سوعادێ.
تەمارا و نیران: دوو کچێن عەلی قەهرەمان یێن گەنج.
لاشێ قوربانیان ل جهێن جودا یێن مالێ هاتبوون دیتن و هندەک ژ وان ب شێوەیەکێ گەلەک دڕندانە هاتبوون کوشتن و هەتا هندەک لاشە دەست ب خرابوونێ کربوون.
لێکۆلین و تاوانبار
پشتی لێکۆلینێن بەرفرەهـ، دەزگەهێن ئاسایشێ شیان تاوانباران دەستنیشان بکەن و بگرن. تاوانبار سێ کەس بوون:
مەهدی عەبد حەسەن (مەهدی عگێلی): سەرۆکێ تاوانباران و پلاندانەرێ سەرەکی.
خالد خەمیس
عامر خەلەف
د لێکۆلینان دا دەرکەفت کو چو ئاسەوارێن شکاندنا دەرگەهان نەبوون، کو ئەڤە نیشان ددەت کو قوربانیان دەرگەهـ بۆ تاوانباران ڤەکربوو، چونکی ئەو ناس و هەڤالێن ئێک بوون.
ئەگەرێن تاوانێ
ئەگەرێن ڤێ تاوانا هۆڤانە تێکەلیەک بوو ژ کێشەیێن کەسی، بازرگانی، تۆلڤەکرن، و دزیێ. ل گۆرەی دانپێدانێن تاوانباران د دادگەهێ دا، ئەگەرێ سەرەکی ناکۆکیەکا بازرگانی و کەسی د ناڤبەرا "ئەنیس علوان" و "مەهدی" دا بوو.
"مەهدی عگێلی" کو سەرۆکێ تاوانباران بوو، پێشتر شۆفێرێ (عەدنان خەیرالله)، براژنێ سەدام حسێنی بوو، و هەتا پەرتووکەک ژی لسەر ژیانا وی نڤیسیبوو. ئەڤ پەیوەندیە دبیت کو باوەریەکا زێدە دابیتە وی بۆ ئەنجامدانا ڤێ تاوانێ.
چاوانییا ئەنجامدانا تاوانێ
تاوانباران ب بەهانەیا کو ئەو ژ دەزگەهێن ئاسایشێ نە و دڤێن لێکۆلینێ دگەل "ئەنیس"ی بکەن لسەر هندەک تۆمارێن ڤیدیۆیی، دچنە د مالێ دا. پشتی کو دچنە ژۆر، دەست ب جێبەجێکرنا پلانا خۆ یا دڕندانە دکەن:
ئەنیس علوان: ئێکەم قوربانی بوو، ئەو ب حەبلەکی خەندقاندن.
عەلی قەهرەمان: پشتی ئەنیسی، ئەو ژی ب هەمان رەنگ هاتە خەندقاندن.
قوربانیێن دی: پشتی وان، قوربانیێن دی ئێك ل دیڤ ئێكێ ب شێوەیێن گەلەک بێ ڕەحمانە هاتن کوشتن. دیمەنێ هەرە دلتەزین، کوشتنا "تەمارا" بوو کو ب سەرڤەخوار ب پەنکەیەکێ ڤە هاتبوو هەلاویستن.
دادگەهـ و سزادان
دادگەهکرنا تاوانباران ب ئامادەبوونا (وەتبان ئیبراهیم حەسەن)، برایێ سەدامی ژ دایکێ و وەزیرێ ناڤخۆ یێ وی دەمی، هاتە کرن، کو ئەڤە گرنگییا دەولەتێ ب ڤێ کەیسێ نیشان ددەت.
د دادگەهێ دا، "مەهدی عگێلی" دانپێدان ب تاوانا خۆ کر و گۆت کو ئەگەرێ سەرەکی "تۆلڤەکرن" بوو.
پشتی دادگەهکرنەکا بلەز، دادگەهێ بڕیارا سێدارەدانێ بۆ هەر سێ تاوانباران (مەهدی، خالد، و عامر) دەرکر.
ژێدەر بشێوازێ ڤیدیو ل یوتوبی بەلاڤ کریە
