گرنگییا ههبوونا زانایێ دورست
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- وهكى گهلهك زانا( وهكى بوخارى و ئبن ماجه و ترمذی و ئهبوو داوودى و هندهكێن دى) ژێ ڤهدگوهێزن، دبێژت: ( إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ، إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا، إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ، فَمَنْ أَخَذَهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ)، ژ ڤێ گۆتنێ دئێته وهرگرتن كو ئهو كارێ زانا پێ ڕادبن نێزیكه وهكى وى كارى بت یێ پێغهمبهر پێ ڕادبن، لهو دینى ب خۆ ههوجهیهكا مـــهزن ب وان هــهیـــه، پـشـتى هنگى مللهتان ژی ههوجهیی پێ ههیه، چونكی ل گهلهك دهمان ئهو بۆ خهلكى دبنه نموونهیێ بهرچاڤێ چاڤلێكرنێ، ئهو بهرێ وان ددهنه ئهخلاقێ بلند، پاقژییێ، دهسپاكییێ، ئێكگرتنێ، خواستنا حهق و حقووقان، ڕێنیشادانێ، بهلاڤكرنا علمی.. و هتد، و ل وى دهمێ ئوممهت دكهفته گرفتارییێ داخواز ل سهر ڤان زانایان هێشتا زێدهتر لێ دئێت، و گرنگییا وان هێشتا پتر لێ دئێت، چونكى نـهبــوونا وان هنگى دبـتــه نیشانا ئاشـكـهرا یا نهمانا علمى، ژ لایهكى ڤه، و ژ لایهكێ دى ڤه ڤالاتییا مهیدانێ ژ وان دبته ڕێخۆشكرنهك بۆ كهسێن نهزان كو بێته پێش، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- د گۆتنهكا خۆ دا(یا بوخاری و موسلم ژێ ڤەدگوهێزن )دبێژت: ( إِنَّ الله لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا يَنْتَزِعُهُ مِنَ الْعِبَادِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا اتَّخَذَ النَّاسُ رُؤُوسًا جُهَّالاً، فَسُئِلُوا فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا) یــهعــنـى: زانین ژ ناڤ ئوممهتێ نائێته ڕاكرن ب نهمانا زانینێ ئێكجارى، بهلكی ئهو ب نهمانا زانایان ڕادبت، و دهمێ زانایێن دورست نهمان، و چونكى خهلك ههردهم هــهوجــهى زانـایـانـه ئهو دێ هندهك سهرێن نهزان بۆ خۆ دانن، ڤێجا پسیار دێ ژ وان ئێنهكرن، و ئهو بێ زانین دێ فهتوایێ دهن، هنگى ئهو ب خۆ ژى دێ دسهردا چن و دێ خهلكی ژی د گهل خۆ دسهردا بهن.
و ژ ڤێ دووماهییێ گرنگییا زانایێن دورست بۆ مه ئاشكهرا دبت: ئهگهر ئهو نهمان هندهك نهزان ب جلكێ زانایان دێ خۆ نیشا خهلكی دهن، و دێ فهتوایێن وهسا خهلهت دهن یێن خهلك پێ دسهردا دچن.
و كهنگى بازارا ڤان نهزانان پتر گهرم دبت، و رهواج ل سهر وان زێده دبت؟
دهمێ گرفتاریێن مهزن سهرهكانییان شێلى دكهن؛ چونكى د ئاڤا شێلى دا نهبت ئهو نهشێن ڕاڤێ بكهن! و پسیار نهكهن كانێ موصیبهتا ئوممهتێ چهند مهزن دبت دهمێ مهزن دبنه دزێن دنیایا وان، و زانا دبنه دزێن دینێ وان!
