ناڤبڕا ئێكێ
ڕامانا عەقیدێ وئاشكەراكرنا گرنگییا وێ
كو ئەوە بناخەیێ دین ل سەر دئێتە ئاڤاكرن
ژ لایێ زمانی ڤە پەیڤا (عەقیدە) ژ گرێكا تشت پێ دئێتە گرێدان هاتییە وەرگرتن، وعەقیدا من ب فلان تشتی هەیە، یەعنی: من دل ووژدانا خۆ پێڤە گرێدایە، وعەقیدە: ئەو تشتە یێ مرۆڤی باوەری پێ هەی، دئێتە گۆتن: فلانی عەقیدەیەكا باش هەیە، یەعنی: عەقیدەیەكا ساخلەم ژ گومانێ، وعەقیدە كارەكێ دلییە، وئەو باوەرییا دلییە ب تشتی.
و د شریعەتی دا عەقیدە باوەری ئینانا ب خودێیە، و ب ملیاكەت وكتێب وپێغەمبەرێن وی، و ب ڕۆژا دویماهییێ، و ب قەدەرێ باشی وخرابییا وێ، ودبێژنە ڤان ستوینێن باوەرییێ.
وشریعەت ل سەر دو پشكان دئێتە لێكڤەكرن: پشكا باوەرییان، وپشكا كریاران، وپـشكا باوەرییان: ئەوە یا ب چاوانییا كریاران ڤە نەهاتییە گرێدان، وەكی باوەرییا ب خوداینییا خودێ، وفەربوونا پەرستنا وی، وباوەرییا ب ستوینێن دی یێن باوەرییێ یێن ژێگۆتی، وئەڤ پشكەیە دبێژنێ بناخە. وپشكا كریاران: ئەوە یا پەیوەندی ب چاوانییا كرنێ ڤە هەی، وەكی نڤێژێ وزەكاتێ وڕۆژییێ وكارێن دی هەمی، وئەڤ پشكە چەق وگایە، چونكی ژ لایێ دورستی ونەدورستییێ ڤە ل سەر یا دی دئێتە ئاڤاكرن.(شرح العقيدة السفارينية (1 / 4)، و دەمێ نڤیسەر دبێژیت: (ل سەر يا دى) مەبەست پێ پشکا باوەرییانە)
مەعنا عەقیدا دورست ئەو بناخەیە یێ دین ل سەر دئێتە ڕاكرن وكریار د گەل دورست دبن، وەكی خودایێ مەزن دبێژت: [ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوا لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحا وَلا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ - ڤێجا هەچییێ ژ عەزابا خودایێ خۆ بترست ودلێ خۆ ببەتە خێرا وی ل ڕۆژا دیدارا وی، بلا كارەكێ چاك بۆ خودایێ خۆ بكەت، وچو شریكان د پەرستنێ دا بۆ وی نەدانت ] (الكهف: 110).
ودبێژت: [ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنْ الْخَاسِرِينَ - و ب ڕاستی وەحی بۆ تە ئەی موحەممەد وبۆ پێغەمبەرێن بەری تە ژی هاتییە: كو ئەگەر تو شریكەكی بۆ خودێ بدانی كارێ تە دێ پویچ بت، وتو دێ ژ وان بی یێن تێ دچن ودنیا وئاخرەتا خۆ ب زیان ددەن ] (الزمر: 65).
ودبێژت: [ فَاعْبُدْ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ. أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ - ڤێجا تو پەرستنا خودێ ب تنێ بكە، وتو د هەمی دینێ خۆ دا ئیخلاصێ بۆ وی بكە. نێ گوهدانا ساخلەم وپاراستی ژ شركێ بۆ خودێ ب تنێیە ] (الزمر: 2-3).
ڤێجا ئــەڤ ئایـەتـە وگەلەك ئایەتێن دی یێن وەكی وان هندێ دگەهینن كو كریار ژ مرۆڤی نائێنە قەبویلكرن ئەگەر ژ شركێ دپاراستی نەبن، لەو پێغەمبەران -سلاڤ لێ بن- ژ هەر تشتەكی پتر پویتە ددا چاككرنا باوەرییێ، وتشتێ وان ل سەری بەرێ مللەتێ خۆ دایێ پەرستنا خودێ ب تنێ بوو وخۆدویركرنا ژ پەرستنا هەر ئێكێ دی ژبلی وی، وەكی خودێ گۆتی: [ وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَن اُعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوت - و ب ڕاستی د ناڤ هەر مللەتەكێ بۆری دا مە پێغەمبەرەك هنارتبوو دا فەرمانێ ب پەرستنا خودێ وگوهدارییا وی ل وان بكەت ووان ژ پەرستنا شەیتانی وصەنەم ومرییان بدەتە پاش ] (النحل: 36).
وهەر پێغەمبەرەك ل سەری دبێژتە مللەتێ خۆ: [ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ - عەبدینییا خودێ، وگوهدارییا وی ب تنێ بكەن، چونكی ژ وی پێڤەتر هەوە چو خودایێن دی نینن هێژای پەرستنێ بن ] (الأعراف: 59، 65، 73، 85) نووحی وهوودی وصالحی وشوعەیبی وهەمی پێغەمبەرێن دی ئەڤ چەندە گۆتبوو مللەتێن خۆ.
وپێغەمبەری -سلاڤ لێ بن- سێزدە سالان ل مەكەهێ پشتی هاتییە هنارتن خەلك بۆ تەوحیدێ گازی دكر، وكار بۆ چاككرنا عەقیدێ دكر، چونكی ئەوە ئەو بناخەیێ ئاڤاهییێ دین خۆ ل سەر دگرت، وگازیكەرێن دینی ومرۆڤێن چاكخواز ل هەمی دەمان ل سەر ڕێكا پێغەمبەران هاتینە، و ژ گازییا تەوحیدێ وچاككرنا عەقیدێ دەست پێ كرینە، پاشی پشتی وێ وان بەرێ خۆ دایە فەرمانا ب فەرمانێن دی یێن دینی.
