پێشگوتن
حەمد وسوپاسی بۆ وی خودایی بن یێ نفشێ مـرۆڤــی ژ نــەفـسـەكا ب تنێ دای، پاشی جۆتێ وێ ژێ ئافراندی، وگەلەك نێر ومێ ژێ چێكرین و ل سەر عەردی بەلاڤــ كرین، وصەلات وسەلام ل پێغەمبەرێ وی بن، ئەوێ هاتی رەحم ودلۆڤانی بۆ هەمی عالەمێ، ڕێ ئاشكەرا كر وبەرێ مە دایێ، وئەم ل سەرداچوونێ هشیار كرین وژێ داینە پاش، و ل هەر كەسەكێ ڕێكا وی گرتی، و ب شریعەتێ وی رازی بووی هندی دنیا هەبت.
•خویشك وبرایێن هێژا !
ئەگەر ئەم باش بەرێ بدەینە شەریعەتێ ئیسلامێ، ووان ڕێ وڕێبازێن ئەو پێ هاتی، دێ باش بۆ مە ئاشكەرا بت كو ڤی شەریعەتی ئەو پێپك وقاعیدەیێن بنەجـه یێن داناین یێن مالێ ژ هەمی ڕەنگێن گرفتاری وپارچەبوون وخرابیان دپارێزت، وئەو بیروڕا ومەبدەئێن ڕاست ژی یێن دەسنیشان كرین یێن كو هەمی ڕەنگێن خەلەت تێك گەهشتن وئاریشەیان ژێ ددەتە پاش، ئەو گرفتاری وخەلەت تێك گەهشتن وئاریشەیێن كو خۆشی ورحەتی وڤیانێ ژ نك خەكێ مالێ ڕادكەت، و ل شوینێ نەخۆشی وكەرب ونەڤیانێ دئینت، و ب ڕاستی هنگی ئەو ئارمانج ب بەر پێیان دكەڤت یا ( زەواج ) وچێكرنا ( خێزانێ ) ژ بەر هاتیە دورستكرن، كو پەیداكرنا ( ڤیان ودلۆڤانی ) یێیە.. خودایێ مەزن د ئایەتەكا پیرۆز دا دبێژت: [ وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ] (الروم: 21) ژ نیشانێن مەزنیا خودێ ئەوە وی جۆتێ هەوە ژ هەوە ب خۆ ئافراندیە، دا هوین پێ ڤەحەویێن، ووی ڤیان ودلۆڤانی كرە د ناڤبەرا هەوە دا، و د ڤێ چەندێ دا نشان بۆ وی مللەتی هەنە یێ هزرا خۆ د ئایەتان دا بكەت.
وهندی ئەڤــ ڤیان ودلۆڤانیە د ناڤــ مالێ دا، ب تایبەتی د ناڤبەرا ژن ومــێـــران دا هـــەبــت، مەعنا ئەو ئارمانجا مال ژ بەر هاتیە دورستكرن یا ب جههاتی، وهەر جارەكا ( سەفینا مالێ ) تویشی ڕەشەبایێن ئاریشە وگرفتاریان بوو، وڤێ سەفینێ كاپتنەكێ وەسا نەبت وێ بهاژۆت حەتا ب سلامەتی بگەهتە كنارێ تەناهیێ، بێ گومان ئەو سەفینە دێ تووشی ئاستەنگێن مەزن بت ودویر نەگرە ل دەمەكێ نێزیك پێلێن دژوار وێ نقۆ بكەت.
وپویتەپێكرنا ئیسلامێ یا بەرچاڤــ ب مالێ، وكاركرنا پێخەمەت پاراستنا مالێ ژ هەمی گرفتاری وئاریشەیان ژ هندێ دئێت چونكی مال ئەو لبنەیا سەرەكیە یا دیوارێ جڤاكێ ژێ پێك دئێت، وئاشكەرایە هندی لبنە یا موكم بت دیوار ژی دێ یێ موكم بت، ژ لایەكێ دی ڤە مال مەدرەسا ئێكێیە یا كەسێن جڤاكێ لێ دئێنە پەروەردەكرن، وهندی ئەو مەدرەسەكا ب ڕێك وپێك بت، ویا دویر بت ژ بەلا وگرفتاریان، ئەو كەسێن لێ دئێنە پەروەردەكرن ژی دێ دڕێك وپێك بن، وجڤاك دێ مفایی ژێ وەرگرت..
هەر ژ بەر ڤێ چەندێ بوویە ئیسلامێ بەرگەڕیان كریە كو وان هەمی ئاستەنگان ڕاكەت یێن كو دكەڤنە د ناڤبەرا ژن ومێران ودبنە ئەگەرا هـنـدێ كو ڤیان ودلۆڤانی ژ ناڤبەرا وان ڕا ببت، وتێك گەهشتن وتەناهی د ناڤــ مالێ دا نەمینت، ئیسلامێ بەرێ ژن ومێران دا وێ ڕێكێ یا دیوارێ ڤیانا وان پێ موكم دبت، وپەیوەندیا ژن ومێرینیێ د ناڤبەرا وان دا پتر ب هێز بكەڤت، دا ئەو بشێن مالەكا رحەت وتەنا، یا تژی ڤیان وتێك گەهشتن ئاڤا بكەن، كو ببتە ئەگەرا ئاڤاكرنا جڤاكەكا ب هێز. وهەر ژ بەر ڤێ چەندێ ــ دیسا دێ بێژین ــ ئەو كەسێن دڤێن جڤاكێ بهەڕڤینن، وئەخلاقێ ئوممەتێ د بەر پییان ڤەدەن، بەری هەر تشتەكی كاری بۆ ژێكڤەكرن وخرابكرنا مالێ دكەن، لێ دگەڕیێن پەیوەندیێ د ناڤبەرا ژن ومێران دا ژ لایەكی ڤە و د ناڤبەرا دەیباب وعەیالی دا ژ لایەكێ دی ڤە خراب بكەن وبێخنە ژێر گڤاشتنا ئاریشە وتەنگاڤیان، جار ب ناڤێ سەربەستی وئازادیا كەسی، وجار ب ناڤێ بەڕەڤانیا ژ مافێ ژنێ وزارۆكان، وجار ب هندەك ناڤێن دی.. وئارمانجا دویماهیێ هەر ئەوە ئەو ( سەفینا مالێ ) بێخنە بەر هەڕەبایێ نەرحەتیێ، دا جڤاكەكا سست وئـێـك نـەگـرتـی پـەیدا بكەت، ئو جڤاكا نساخ یا نەشێت بەڕەڤانیێ ژ هەبوونا خۆ بكەت، وبەر ب ئارمانجێن خۆ یێن مەزن ڤە بچت.
وتشتێ دبتە جهێ مخابنیێ ئەوە گەلەك جاران هەردو لایێن سەرەكی یێن بەرپڕس ژ پاراستنا مالێ كو ژن ومێرن، ژ بەر هندەك مەصلحەتێن خۆ یێن بەرتەنگ، یان پێخەمەت پاراستنا هندەك دیتن وبۆچوونێن خۆ یێن تایبەت، دەورێ خۆ یێ مەزن ژبیر دكەن، وبێی ب خۆ بحەسیێن دبنە باشترین ئامیرەت بۆ ب جهئینانا حەز وئارمانجێن وان كەسان یێن دخوازن جڤاكا وان بهەڕڤینن، دەمێ سەفینا مالا خۆ ل بەر هڕەبایێ ئاریشە وگرفتاریان دهێلن، وكاری بۆ هندێ ناكەن ئنیەتێن خۆ دورست بكەن، و د گەل ئێك ڕویننە خوارێ و ب رحەتی دان وستاندنێ بكەن، وگوهداریا ئێك ودو بكەن، وهندەك جاران ب گیانەكێ وەزشتی ــ وەكی برادەرێن مە یێن وەرزشڤان دبێژن ــ هندەك ( تەنازولاتان ) بۆ ئێك ودو بكەن، و ژ بورج وكەلاتێن خۆ یێن بلند بێنە خوارێ، وهەردو لا ئارمانجا خۆ بكەنە ( پارستنا مالێ ژ گرفتاری وئاستەنگان ) ئەگەر خۆ ل سەر حسێبا قەبویلكرنا هندەك خۆچەماندنێ ژی بت!
ڤێجا پێخەمەت ئاڤاكرنا مالەكا بێ ئاریشە وگرفتاری، ودورستكرنا ڕەوشەنبیریا دئێك ودو گەهشتنێ د ناڤبەرا ژن ومێران دا، مە دڤێت هـنــدەك خالـێـن گرنگ د ڤێ دەلیڤەیێ دا ب ڕەنگەكێ ئاشكەرا وصەریح ل بەر چاڤــ بدانین، دا زەلام بزانت كانێ واجبێ وی چیە وپێ لێ نەدانت، وكانێ حەقێ وی چەندە وزێدەتر نەخوازت، هەر وەسا دا ژن ژی بزانت كانێ واجبێ وی چیە وحەقێ وێ چەندە وژێ دەرباس نەبت، مەدڤێت هندەك گۆتنێن كورت بێژین..
هیڤیا مە ژ خودێ ئەوە ئەو مالێن مە ژ هەمی گرفتاری وئاستەنگان بپارێزت، وجڤاكا مە بكەتە جڤاكەكا وەسا هەر ئێك تێدا واجبێ خۆ بزانت و ب جـه بینت، ومافێ خۆ بزانت وببینت.. وئەو وێ دفن بلندیا وەسا ب رزقێ مە نەكەت یا ئێكا هند ژ مە چێ بكەت ئەم خۆ د سەر حەقیێ ڕا ببینین.
