ئهو مرۆڤێ ب قورئانێ
د سهر دا دچت
د حهدیسهكا دورست دا یا (ئبن حببان) ژ (حوذهیفهی) ڤهدگوهێزت، هاتییه، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (إن أخوف ما أخاف علیكم رجل قرأ القرآن حتی إذا رئیت بهجته علیه وكان ردءاً للإسلام، انسلخ منه ونبذه وراء ظهره، وسعی علی جاره بالسیف ورماه بالشرك) قلت: یا نبی الله أیهما أولی بالشرك الرامی أو المرمی؟ قال: (بل الرامی).
د ڤێ حهدیسێ دا ئهوا تو دبێژی ئهڤرۆ یا هاتییه گۆتن پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ئاشكهرا دكهت كو تشتێ ژ ههمییان پتر ئهو ژێ دترست ل سهر ئوممهتا خۆ ڕهنگهكێ مرۆڤانه ب قورئانێ د سهر دا دچن!!
و بهلكی گهلهك ژ ههوه نوكه ژ ڤێ گۆتنێ عهجێبگرتی دبن، و د گهل خۆ پسیار دكهن: ئهرێ سهرداچوونا ب قورئانێ یا چاوایه؟ یا ئهم دزانین ئــهوه قــورئــان خــودانـی ب هیدایهت دئینت و بهرێ وی ددهته ڕێكا دورست نه كو وی د سهر دا دبهت، بهلێ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- د ڤێ گۆتنا خۆ دا بۆ مه دیار دكهت كانێ چاوا قورئان بۆ هندهكان دبته هیدایهت ئهگهر ب دورستی تێ گههشتن و كار پێ كر، وهسا ئهو بۆ هندهكێن دی دبته ئهگهرا ضهلالهتێ، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- بهحسێ زهلامهكی دكهت، و وی دكهته نــمــوونــه بـــۆ توخمهكێ مرۆڤان، ل سهر دهمێ وی نهبوون، بهلێ ب وهحییا خودێ وی دزانی كو ئهو دهمهكی د ناڤ ئوممهتێ دا دێ دهركهڤن، و بۆ ئوممهتێ دێ بنه بهلا و موصیبهت، و بهرێ وێ دێ دهنه گرفتارییێن مهزن، ئهڤ توخمێ مرۆڤان، یێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- زهلامهك بۆ وان كرییه نموونه -وهكی مه گۆتی- دچاوانن؟ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: وی قورئان یا خواندی، و باش هزرا خۆ د ڤێ گۆتنێ دا بكهن: قورئان یا خواندی.. یهعنی: ئهو بۆ خواندنا قورئانێ یێ زیرهكه، نێزیك ژ قورئانێ دژیت، بهلێ گــرفـتــاریـیــا وی ئـــهوه ئهو هزر دكهت قورئان ب تنێ تێرا وی ههیه، لهو ئهو چو ژ سوننهتا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- نزانت، یان نهڤێت بزانت، و ئحتماله ههر باوهرییێ ب سوننهتێ نهئینت ژی!!
پشتی ئهو قورئانێ دخوینت.. پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (حتی إذا رئیت بهجته علیه) یهعنی: هندی ژ وی دئێت ئهو بهرگهڕیانێ دكهت كو كاری ب قورئانێ بكهت -وهكی ئهو تێ دگههت- نه وهكی پێغهمبهر و صهحابی تێ گههشتین، و چونكی ئهو د شریعهتی دا نه یێ زانایه، و گوهداریا زانایان ژی ناكهت، ئهو زوی دێ د سهر دا چت، د سهردا دچت نه مهعنا كافر دبت، و دینی ب پشت گوهـ ڤه لێ ددهت، و باوهرییێ ب قورئانێ نائینت.. نه! بهلكی مونحهرف دبت.
چ ڕهنگێ ئنحرافێ؟
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (سعی علی جاره بالسیف و رماه بالشرك) یهعنی: دینداریا وی یا خهلهت و تێگههشتنا وی یا نهدورست بۆ قورئانێ، ئێكا هند دێ ژ وی چێ دكهت ئهو جیرانێ خۆ یێ موسلمان كافر بكهت، و وی ب شركێ گونههبار بكهت، و كوشتنا وی حهلال بكهت، و بچت هێڕشێ بكهته سهر ب چهكێ خۆ دا وی بكوژت.
یهعنی: ئهو قورئانێ وهكی دلێ وی دخوازت تهفسیر دكهت، و ل دویڤ ڤێ تێگههشتنێ خهلكی كافر دكهت.. و بهری ههمییان جیرانێ خۆ! و پشتی وی كافر دكهت، و ههر ب ڤێ تێگههشتنا خهلهت فهتوایێ ب حهلالكرنا خوینا وی ددهت، و دهست ددهته چهكێ خۆ و دچت دا ڤی (حوكمێ شهرعی!) ب جهـ بینت، و ڤی كافری بكوژت، و ئوممهتا ئیسلامێ ژ خرابییا وی ڕزگار بكهت.
حوذهیفهی گۆته پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن-: ئهی پێغهمبهرێ خودێ! كی ژ وان ههر دووان پتر یێ هێژای شركێیه، ئهوێ چهكی بهرددهت یان ئهوێ چهك بۆ دئێته بهردان؟
پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- گۆت: ئهوێ چهكی بهردهت.
یهعنی: ئهوێ جیرانێ خۆ یێ موسلمان ب شركێ گونههبار دكهت، ئهو پتر یێ ههژی هندێیه موشرك بت، ئهگهر نه.. چاوا ئهو دێ موسلمانهكی كافر كهت، بێی وی دهلیلهكێ شهرعی ههبت، و د دویڤ دا دێ كوشتنا وی دێ حهلال كهت و خوینا وی ڕێژت؟!
و ئهگهر ئهڤ توخمه مرۆڤه ل سهر دهمێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- نهبن پشتی وی ب دهمهكێ كێم، هێشتا صهحابییێن وی دساخ پهیدا بوون، و ئوممهت پێ موبتهلا بوو، و خهلیفێ پێغهمبهری یـــێ راشــدی یێ چارێ ئیمام عهلی - ودێ ژێ رازی بت- ب شهڕێ وان ڕابوو، و ب دهستێن وان یێن پیس هاته شههیدكرن ژی، و پشتی صهحابییان ژی شهڕێ دژی ڤێ دهستهكا مونحهرف د ناڤ ئوممهتێ دا یێ بهردهوام بوو، و زانایێن ئوممهتێ یێن دورست ژی بهردهوام ب گۆتن و نڤیسینێن خۆ بهرانبهر (شبهات) و گومانێن وان ڕاوهستیان و ئوممهت ژ سهرداچوونا ب هێجهتێن وان یێن پویچ و پهلاچه هشیاركر.
و دبت ئهڤ دهستهكا مونحهرف ل چو دهمان د دیرۆكا مه دا وهكی ئهڤرۆ ب هێز نهكهت بت، و مهخسهدا من ب هێزدارییا وێ نه ئهوه دهستێ وان درێژ بوویه یان كریارێن وان زێده بـــووینه، بهلكی خهطهر د هندێ دایه عـــامــی و هــنـــدهك زانا ژی ب (شوبوهاتێن) وان یێن هاتینه خاپاندن، و هندهك ئلتزاماتێن ڤان نهزانان یێن شهكلی ب دینی، و گۆتنێن وان یێ بریسقهدار خهلكێ زانینا وی ب دینی یا كێم یێن وه لێ كرین ئهو هزر بكهن ئهڤ مرۆڤه (موجاهدن) و كاری بۆ ئیسلامێ دكهن!
و حهتا ئهم سهر و سیمایێن ڤان مونحهرفان ل عهصرێ مه یێ نوكه بزانین، دا ئهم پێ نهئێینه خاپاندن، مه دڤێت ب كورتی ئیشارهتێ بدهینێ:
