ناڤبڕا دههێ
هندهك گونههێن پێتڤى مرۆڤ خۆ ژێ بدهته پاش یێن نههى ژێ هاتیهكرن
هندهك گونههـ ودهلیلێ وان ژ حهدیسێن دورست یێن كو ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- هاتینه ڤهگوهاستن:
•خۆمهزنكرن:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ هندى زهررهیهكێ خۆمهزنكرن د دلى دا ههبت ئهو ناچته بهحهشتێ ). وخۆمهزنكرن ئهوه مرۆڤ حهقیێ قهبویل نهكهت، وخهلكى كێم ببینت.
•ریمهتى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ كارهكى بكهت دا خهلكى گوهـ لێ ببت، ڕۆژا قیامهتێ خودێ ههتكا وى د ناڤ خهلكى دا دێ بهت، وههچیێ ریمهتیێ بكهت ڕۆژا قیامهتێ خودێ یا دلێ وى دێ بۆ خهلكى ئاشكهرا كهت ).
•داخوازا علمى بۆ دنیایێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ خۆ فێرى علمهكى بكهت یـێ كو كنارێ خودێ پێ دئێته خواستن ووى ژ بهر هندێ بت دا تشتهك ژ دنیایێ بگههتێ ڕۆژا قیامهتێ ئهو بێنا بهحهشێ سهح ناكهت ).
•كرنا كارى ژ بهر مرۆڤان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خودایێ پاك وبلند دبێژت: ئهز دهولهمهندترینێ شریكانم ژ شركێ، ههچیێ كارهكى بكهت وئێكێ دى تێدا بۆ من بكهته شریك ئهز دێ وى وشركا وى هێلم ).
•هێلانا نڤێژا ئێڤارى وئهینیێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ نڤێژا ئێڤارى بهێلت كارێ وى دێ پویچ بت ) ودبێژت: ( ههچیێ سێ جاران ژ سستى نڤێژا ئهینیێ نهكهت خودێ خهتمێ دێ ل سهر دلێ وى دهت ).
•بێخیرهتى د كرنا نڤێژێ دا:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهو پهیمانا د ناڤبهرا مه ووان (كافران) دا نڤێژه، ڤێجا ههچیێ وێ بهێلت ئهو كـافر بوو ) ودبـێــژت: ( د ناڤبهرا زهلامى وشركێ دا نهكرنا نڤێژێیه ).
•نهدانا زهكاتێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچی خودانێ زێڕى وزیڤی ههبت وحهقێ وان نهدهت دهمێ دبته ڕۆژا قیامهتێ پـرتــێـن وى زێڕ وزیڤى دێ ل سهر ئاگرێ جههنهمێ سۆر كهن وتهنشت وئهنى وپشتا وى پێ داخ كهن، ههر جارهكا سار بوو جارهكا دى دێ وى پێ داخ كهن، ل ڕۆژهكا درێژیا وێ هندى پێنجى هزار سالان، حهتا حوكم د ناڤبهرا بهنیان دا دئێتهكرن پاشى رێكا وى دێ بۆ ئێته نیشادان یان بۆ بهحهشتێ یان بۆ ئاگرى ).
•جاسووساتى:
( ههچیێ گوهێ خۆ بدهته گۆتنا هندهك مرۆڤان ووان پێ نهخۆش بت، یان ژێ بڕهڤن، ڕۆژا قیامهتێ رصاصێ حهلاندى دێ ڕێژنه گوهێن وى ).
•فهسادى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهوێ فهسادیێ وقهسه ڤهگوهێزیێ بكهت ناچته بهحهشتێ ).
•نهكامى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- بهحسێ غهیبهتێ دكهت ودبێژت: ( غهیبهت ئهوه تو بهحسێ برایێ خۆ بكهى ب ڕهنگهكێ وهسا كو وى پـێ نهخۆش بت ) ودبێژت: ( دهمێ ئهز چوویمه عهسمانان ئهز د بهر هندهكان ڕا چووم هندهك نینۆكێن سفرى پێڤه بوون پهنج پێ ل ڕوى وسنگێن خۆ دكرن، من گۆت: ئهى جبریل ئهڤه كینه؟ وى گۆت: ئهڤه ئهون یێن گۆشتێ خهلكى دخۆن وبهحسێ نامویسا وان دكهن ).
•لهعنهتكرن:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( لهعنهت باراندن ل خوان باوهرى وهكى كوشتنا وییه ) ودبێژت: ( ئهوێن لهعنهتان ل خهلكى دبارینن ڕۆژا قیامهتێ نهدبنه مههدهرچى ونهدبنه شاهد ).
•حهسویدى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( هشیارى حهسویدیێ بن، هندى حهسویدیه وهسا خێرێن خودانى دخۆت وهكى كو ئاگر دارى یان پویشى دخۆت ).
•كافركرنا موسلمانى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر زهلامهكێ بێژته برایێ خۆ: كافر، ئهو دێ ل ئێك ژ وان زڤڕت، ئهگهر ئهو یێ وهسا نهبت ئهو دێ ل وى زڤڕت یێ ئهو ئاخفتن گۆتى ).
•ترساندنا موسلمانى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( حهلال نینه بۆ موسلمانهكى ئهو موسلمانهكێ دى بترسینت ) ودبێژت: ( ههچیێ ب ئاسنهكى ئیشارهتێ بكهته برایێ خۆ ملیاكهت لهعنهتان ل وى دكهن حهتا ئهو وێ دهێلت ).
•بهلاڤكرنا نهێنیان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خرابترین مرۆڤ ل نك خودێ ڕۆژا قیامهتێ ئهو زهلامه یێ ب تنێ دمینته د گهل ژنكا خۆ، پاشى دچت نهێنیێن وێ بهلاڤ دكهت ).
•ریبا:
پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- لهعنهت ل وى كرییه یێ ریبایێ دخۆت ویێ وهكالهتا وى دكهت. ودبێژت: ( ئهگهر زهلام دهرههمهكێ ریبایێ بخۆت وئهو پێ بزانت، ئهو ژ سیهـ وشهش زنایان دژوارتره ).
•ڤهخوارنا مهیێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( پێنج كهس ناچنه بهحهشتێ: ئهوێ بهردهوام مهیێ ڤهدخۆت، وئهوێ باوهریێ ب سحرێ بینت، وئهو مرۆڤاینیێ ببڕت، وخێڤزانك، وئهو كارێ خۆ دكهته مننهت ).
•دهركهفتنا ژنێ ژ مالێ پشتى بێنێن خۆش ل خۆ كرین:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر چاڤهكێ ههبت زنایێ دكهت، وئهو ژنكا بێنێن خۆ ل خۆ دكهت و د بهر دیوانهكێ ڕا بچت ئهو یا هۆ وهۆیه ) یهعنى: ههر وهكى وێ زنا كرى.
•بهرێخۆدانا تشتێ حهرام:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر مرۆڤهكى نهصیبێ وى ژ كرنا زنایێ ل سهر هاتیه نڤیسین ههر چاوا بت دێ كهت، ههردو چاڤ زنایێ دكهن وزنایا وان بهرێخۆدانه، وههردو گوهـ زنایێ كهن وزنایا وان گوهدانه، وئهزمان زنایێ دكهت وزنایا وى ئاخفتنه، و.. ودل حهز دكهت، وعهورهت وێ چهندێ ڕاست دهردئێخت یان درهو ).
•مانا ب تنێ د گهل ژنكا بیانى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئێك ژ ههوه بلا ب تنێ نهمینته د گهل ژنكهكێ ئهگهر دێ شهیتان بته یێ سیێ د گهل وان ).
•كارێ قهومێ لووطى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خودێ لهعنهتێ ل وى بكهت یێ كارێ قهومێ لووطى بكهت ) ودبێژت: ( ههچیێ ههوه دیت كارێ قهومێ لووطى بكهت ههردووان بكوژن ).
•كرنا فاحشێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهز د گهل وان ههردووان چووم من دیت خانییهكێ وهكى تهنویرێ ئاڤاكرى ههبوو، ل سهرى یێ تهنگ بوو و ل بنى یێ فرههـ، ل بنى ئاگر دهاته هلكرن، هندهك زهلام وژنكێن ڕویس تێدا بوون، ههر جارهكا ئاگر هاتبا خۆشكرن ئهو بلند دبوون حهتا نێزیك بوو ژێ دهركهڤن، وگاڤا كێم دبوو دكهفتنه تێدا، من گۆت: ئهڤه چیه؟ وان گۆت: وئهوێن ته د تهنویرێ دا دیتین ئهو زناكهر بوون ).
•ئهوێ چاڤ ل یێ نه وهكى خۆ دكهت یان ل كافرى:
پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- لهعنهت ل وان ژنان كرن یێن خۆ وهكى زهلامان لێ دكهن، و ل وان زهلامان یێن خۆ وهكى ژنكان لێ دكهن. ودبێژت: ( ههچیێ چاڤ ل مللهتهكى بكهت ئهو ژ وانه ).
•ل بهرخۆكرنا بارۆكێ وچێكرنا نیشانان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خودێ لهعنهت ل وێ ژنێ كرینه یا مویهكى دئینت ب سهرێ خۆ ڤه دكهت، ویا داخوازا ڤێ چهندێ بكهت، و ل وێ ژنێ یا نیشانان بۆ خۆ چێ بكهت، یان داخوازێ ژ ئێكا دى بكهت كو ئهو بۆ وێ چێ بكهت ).
•شویكرنا بێ وهلى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر ژنكهكا بێ دهستویریا وهلیێ خۆ شوى بكهت شویكرنا وێ یا بهطاله، شویكرنا وێ یا بهطاله، شویكرنا وێ یا بهطاله ).
•ئهوێ خۆ بۆ ئێكێ دى ژبلى بابێ خۆ پالددهت:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ خۆ بۆ ئێكێ دى ژبلى بابێ خۆ پال بدهت وئهو دزانت بهحهشت ل سهر وى حهرامه )ودبـێـژت: ( ههچیێ خۆ بۆ بابێ خۆ پال بدهت ئهو كوفره ).
•كارنهكرنا ب وى تشتێ ئهو دزانت:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ڕۆژا قیامهتێ زهلامهكى دئینن دهاڤێنه د ئاگرى دا ڕویڤیكێن وى دكهڤن وئهو وهسا ل دۆر دزڤڕت وهكى كو كهر ل دۆر مدارێ دزڤڕت، ڤێجا خهلكێ جههنهمێ لێ دادجڕیێن ودبێژنێ: فلان كهس ته خێره، ما تو نه ئهو بووى یێ ته بهرێ مه ددا باشیێ وته ئهم ژ خرابیێ دداینه پاش؟ ئهو دێ بێژت: من بهرێ ههوه ددا باشیێ ومن ب خــۆ ئـهو نــهدكــر، ومن هوین ژ خرابیێ ددانه پاش ومن ب خۆ ئهو دكر ).
•ڤهشارتنا علمى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ پسیارا علمهكى ژێ بێتهكرن وئهو وى ڤهشێرت، ڕۆژا قیامهتێ ب لغاڤهكێ ئاگرى دێ ئێته لغاڤكرن ).
•درهوكرنا ل سهر پێغهمبهرى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( درهوهكا ژ كیسێ من نه وهكى درهوا ژ كیسێ ئێك ژ ههوهیه، ههچیێ ژ قهستا درهوێ ژ كیسێ من بكهت بلا جهێ خۆ د ئاگرى دا دورست بكهت ).
•درهو:
پـێــغــهمــبــهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( هشیارى درهوێ بن، ئهو یا د گهل سهرداچوونێ، وئهو پێكڤه د ئاگرى دانه ). ودبێژت: ( خودان باوهر درهوان ناكهت ). ودبێژت: ( شڤێدى من دیت دو زهلام هاتنه نك من.. وگۆتن: ئهوێ ته دیتى دهڤێ خۆ ددڕاند مرۆڤێ درهوین بوو، ئهو درهوهكێ دكهت ورهوا وى ژێ دئێته ڤهگوهاستن حهتا دگههته ههمى لایان، ڤێجا ڕۆژا قیامهتێ ئهڤ چهنده د گهل وى دئێتهكرن ).
•كرنا درهوێ بۆ تڕانهكرنێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( تـێـچوون بۆ وى بت یێ گۆتنهكا ژ درهو بێژت دا خهلك پێ بكهنه كهنى، تێچوون بۆ وى بت، تێچوون بۆ وى بت ).
•خۆنهپارساتنا ژ دهسنڤێژا زراڤ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خۆ ژ دهسنڤێژا زراڤ بپارێزن، چونكى ئهو ئێكهمین تشته حسێبا وى د قهبرى دا د گهل عهبدى دئێتهكرن ).
•سهفهرا ژنێ بێ مهحرهم:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( حـهلال نینه بۆ وێ ژنا باوهرى ب خودێ وڕۆژا قیامهتێ ههبت كو ڕێكا ڕۆژهكێ بچت ئهگهر مهحرهمهكێ وێ د گهل نهبت ).
•نیهارا ل سهر مرى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ نیهار ل سهر بێتهكرن ڕۆژا قیامهتێ دێ پێ ئێته عهزابدان ). وپێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- لهعنهت ل وێ ژنێ كرینه یا نیهارێ ل سهر مرى بكهت ویا گوهداریێ بۆ بكهت.
•ئهوێ بهرێ خهلكى ددهته سهرداچوونێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ بۆ سهرداچوونهكێ گازى بكهت هندى گونهها وى یێ دویكهفتنا وى بكهت د ستویێ وى دا ههیه، بێى تشتهك ژ گونهها وان كێم ببت ).
•سویندا نه ب خودێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ ب ئێكێ دى ژبلى خودێ سویند بخۆت ئهو وى كوفر یان شرك كر ). ودبێژت: ( ههچیێ سویندهكێ بخۆت بلا ئهو ب خودێ سویند بخۆت یان خـۆ بـێ دهنگ بكهت ).
•سویندا ژ درهو:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ سویندهكێ بخۆت دا مالێ مرۆڤهكێ موسلمان بێ حهق بۆ خۆ بێخت، دهمێ ئهو دچته نك خودێ ئهو دێ یێ لێ ب غهزهب بت ).
•سویندخوارن ل دهمێ فرۆتنێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( هشیار بن ل دهمێ فرۆتنێ گهلهك سویند نهخۆن، چونكى ئهو مالى خرهج دكهت پاشى بهرهكهتێ ژێ ڕادكهت ). ودبـێـژت: ( ســویــنـد تـشــتـى خهرج دكهت وبهرهكهتێ ڕادكهت ).
•دزى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( مرۆڤێ دزیكهر دزیێ ناكهت دهمێ دكهت وئهو یێ خودان باوهر ). ودبێژت: ( خودێ لهعنهتێ ل دزى بكهت دهمێ هێكهكێ ددزت ڤێجا دهستێ وى دئێته بڕین ).
•ژێستاندنا عهردى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ بهوستهكا عهردى ب زۆردارى ژ ئێكى بستینت، ڕۆژا قیامهتێ خودێ دێ كهته تۆكهك وئێخته ستویێ وى حهتا وى د حهفت عهردان دا دبهت ).
•ئاڤاكرنا ل سهر قهبرى:
پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نههى یا كرى كو قهبر بێته گێچكرن، یان مرۆڤ ل سهر ڕوینت، یان ل سهر بێته ئاڤاكرن.
•غهدر:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ڕۆژا قیامهتێ دهمێ خودێ مرۆڤێن بهراهیێ ودویماهیێ كۆم دكهت، بۆ ههر غهدهچیهكى ئالایهك دێ ئێته بلندكرن، وئێته گۆتن: ئهڤه غهدرا فلان كوڕێ فلانییه ).
•ڕوینشتنا ل سهر قهبرى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهگهر ئێك ژ ههوه ل سهر پهلهكێ ڕوینت حهتا كراسێ وى بسوژت وبگههته لهشێ وى چێتره ژ كو ئهو ل سهر قهبرهكى ڕوینت ).
•تازیا ل سهر مرى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( حـهلال نـیـنـه بـۆ ژنهكا باوهرى ب خودێ وڕۆژا قیامهتێ ههبت كو ئهو تازیێ ل سهر مرییهكى بكهت پتر ژ سێ ڕۆژان، زهلامێ وێ تێ نهبت ).
•خواستن:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (سێ ههنه ئهز سویندێ ل سهر دخۆم، وئهز دێ گۆتنهكێ بۆ ههوه بێژم ژبهر بكهن.. وعهبدهك دهرگههێ خواستنێ ڤهناكهت ئهگهر خودێ دهرگههێ فهقیریێ ل بهر وى ڤهنهكهت ).
•فێلبازیا (تهناجوشێ) د كڕینێ دا:
پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نههى ژ هندێ كر مرۆڤهكێ باژێڕى بچته د ڕێكا وى دا یێ ژ دهرڤهى باژێڕى دئێت دا تشتـى بفرۆشتێ، وگــۆت: ( تهناجوشێ نهكهن، وئێك ژ ههوه خۆ نهكهته د بهر كڕین وفرۆتنا ئێكێ دى ڕا ). وتهناجوش ئهوه مرۆڤ سعرا تشتى گران بكهت نه دا بكڕت بهلكى دا ل سهر خهلكى گران بكهت ووان بخاپینت.
•چوونا ژنا بۆ سهر قهبران:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خودێ لهعنهت ل وان ژنكان كرینه یێت گهلهك دچنه سهر قهبران (. ودهیكا عهطییهى دبێژت: نههیا مه هاتهكرن ئهم ب دویڤ جهنازهیان بكهڤین.
•سلبوونا ژنێ ژ زهلامێ خۆ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهگهر زهلامى داخواز ژ ژنكا خۆ كر بچته سهر جهى ووێ وه نهكر، ملیاكهت لهعنهتان لێ دكهن حهتا لێ دبته سپێده ).
•كرنا غشێ ل مللهتى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر عهبدهكێ خودێ هندهك كهسان بێخته بن دهستان وڕۆژا ئهو دمرت ئهو بمرت ووى غش وان كربت خودێ بهحهشتێ دێ ل سهر وى حهرام كهت ).
•دانا فهتوایێ بێى زانین:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ بێ زانین داخوازا فهتوایهكێ ژێ بێتهكرن گونهها وى ل سهر وییه یێ فهتوا ژێ خواستى ).
•داخوازكرنا طهلاقێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههر ژنهكا ژ قهستا داخوازا بهردانێ ژ زهلامێ خۆ بكهت ل سهر وێ حهرامه ئهو بێنا بهحهشێ سهح بكهت ).
•گۆتنا وى تشتێ خودێ پێ نهخۆش بت:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( عهبدهك ههیه گۆتنهكا خودێ پێ نهخۆش بت دبێژت وئهو چو پویته پێ ناكهت، وئهو ب خۆ ژ بهر وێ ئاخفتنێ حهفتێ سالان د جههنهمێ دا دێ ئێته هاڤێتن ).
•ئاخفتنا زكرێ خودێ تێدا نهبت:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( بێى زكرێ خودێ گهلهك نه ئاخڤن، چونكى گهلهك ئاخفتن بێى زكرێ خودێ دلى ڕهق دكهت ).
•سلبوونا ژ موسلمانى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( حهلال نینه بۆ خودان باوهرهكى پتر ژ سێ ڕۆژان پشت بدهته برایێ خۆ ). ودبێژت: ( ههچیێ سالهكێ پشت بدهته برایێ خۆ ههر وهكى وى خوینا وى ڕێتى ).
•فهحشى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( مرۆڤێ ژ ههمیان خرابتر ڕۆژا قیامهتێ ل نك خودێ ئهوه یێ خهلك خۆ ژێ ددهنه پاش ژ بهر فهحشاتیا وى ).
•لێڤهبوون ژ دیاریێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهوێ ل دیاریا خۆ بزڤڕتهڤه وهكى صهیه دلێ خۆ ڕاكهت وبزڤڕینتهڤه (. ودبێژت: ( حهلال نینه بۆ زهلامى دیاریهكێ بدهت پاشى لێڤه ببت ).
•گازیكرن بۆ تشتێ بهرزه ل مزگهفتێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبـێـژت: ( هـهچیێ گوهـ ل زهلامهكى ببت ل مزگهفتێ گازى بكهت بۆ تشتهكێ خۆ یێ بهرزه، بلا بێژت: خودێ بۆ ته نهزڤڕینت مزگهفت بۆ ڤێ چهندێ نههاتینه ئاڤاكرن ).
•چوونا د بهر نڤێژێ ڕا:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ئهوێ د بهر نڤێژێ ڕا دچت ئهگهر زانیبا گونهها وى چهنده چلان ئهو مابا ژ پێیان ڤه بۆ وى چێتر بوو ).
•ئێشاندنا نڤێژكهران:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ پیڤاز یان سیر یان قوڕاد خوار بت بلا نێزیكى مزگهفتا مـه نـهبـت، چونكى ملیاكهت نهخۆشیا خۆ ژ وى تشتى دبینن یێ مرۆڤان پێ نهخۆش بت ).
•ڤهخوارنا نهدورست:
پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نههیا كرى مرۆڤ ئاڤێ ژ دهڤێ كونێ ئاڤێ ڤهخۆت، وئهگهر وى كهسهك دیتبا ژ پێیان ڤه ئاڤێ ڤهخوت ئهو پاشڤه دبر.
•ڤهخوارنا ب دهستێ چهپێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( كهس ژ ههوه ب دهستێ چهپێ نهخوت ونهڤهخوت چونكى شهیتان ب چهپێ دخوت وڤهدخوت ).
•بێ مرۆڤاینى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( یێ مرۆڤاینیێ ببڕت ناچته بهحهشتێ ). ودبێژت: ( گونهههك نینه پـتــر ژ هــهژى هندێ بـت خودێ د دنیایێ دا لهزێ ل عقووبهیا وێ بكهت ژ بڕینا مرۆڤاینیێ وخیانهتێ ودرهوێ، وقهنجیا ژ ههمیێ زویتى خێرا وێ دگههته خودانى مرڤاینیه، حهتا ئهگهر خهلكێ مالهكێ د فاجر ژى بن مالێ وان زێده دبت وهژمارا وان بۆش دبت ئهگهر ب مرۆڤاینى بوون ).
•نهدانا صلاوهتان ل سهر پێغهمبهرى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( دفنا وى مرۆڤى ب ئاخێ بكهڤت یێ بهحسێ من ل نك بێته كرن وصلاوهتان نهدهته سهر من ). ودبێژت: ( یێ بهخیل ئهو كهسه یێ بهحسێ من ل نك بێتهكرن وصلاوهتان نهدهته سهر من ).
•گۆتنا ئاخفتنێن مهزن:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( یێ ژ ههمیان پتر من نهڤێت وجهێ وى ڕۆژا قیامهتێ ژ من دویر ژ ههوه ئهوه یێ پڕبێژ بت وگۆتنێن مهزن بێژت دا خهلك بێژن ئهڤهیه یێ ب دهڤ وئهزمانه ).
•ب خودانكرنا صهیان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ صهیهك ههبت ژبلى صهیێ نێچیرێ یان یێ زێرهڤانیێ ههر ڕۆژ هندى دو قیراطان خێرێن وى كێم دبن ).
•ئێشاندنا حهیوانهتان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ژنهك هاته عهزابدان ژ بهر كتكهكێ وێ ئهو گرت حهتا مرى ).
ودبێژت: ( تشتێ خودان ڕح بت نهكهنه ئارمانج بۆ خۆ ).
•چێكرنا تهصویران:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( مرۆڤێ ژ ههمیان عهزابا وى دژوارتـــر ڕۆژا قــیـــامـهتێ ئهوه یێ تهصویران چێ بكهت (. ودبــێــژت: ( ملیاكهت ناچنه د وێ مالێ ڤه یا صهیهك یان تهصویرهك تێڤه بت ).
•نهیارهتیا وهلیێن خودێ:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( خودێ گۆت: یێ نهیارهتیا وهلیهكێ من بكهت من حهربه ل سهر وى ).
•كوشتنا موعاهدان:
كو ئهو مرۆڤن یێن نهموسلمان، یێن كو د ناڤ موسلمانان دا دژین، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ موعاهدهكى بێ حهق بكوژت ئهو بێن ناكهته بێنا بهحهشتێ، وبێنا وێ ڕێكا سهد سالان دئێته دیتن ).
•زڕباركرنا میراتگرى ژ میراتى:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( ههچیێ میراتێ میراتگرێ خۆ ببڕت، رۆژا قیامهتێ خودێ میراتێ وى ژ بهحهشتێ دێ بڕت ).
• ژ بێ ئیفلهحیا گونههان:
پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: ( پێنج تشت ههنه ئهگهر ب سهر ههوه دا هاتن، وئهز خۆ ب خودێ دپارێزم كو هوین بگههنێ: ههر مللهتهكێ فاحشه وهسا د ناڤ دا بهلاڤ بوو حهتا ببته تشتهكێ عهلهنى ئهو ئێش ونــهخــۆشــى یــێــن كو د ناڤ باب وباپیرێن وان دا نهههین دێ د ناڤ وان دا بهلاڤ بن، وههر جارهكا وان حیله د كێشان وپیڤانێ دا كرن خهلا دێ ل سهر وان ڕان وسولتان دێ زولمێ ل وان كهن، وگاڤا وان زهكاتا مالێ خۆ نهدا باران دێ ژ وان ئێنه قهتعهكرن وئهگهر ژ بهر حهیوانهتان نهبا ئێكجار باران ل ون نهدبارى، وههر جارهكا وان عههدا خودێ ویا پێغهمبهرێ وى شكاندن دوژمنهكێ نه ژ وان دێ ئێته سهر سهرێ وان وهندهكێ ژ وى مالێ د دهستێ وان دا ههى دێ ژ وان ستینت، وهندى مهزنێن وان حوكمى ب كیتابا خودێ نهكهن خودێ دێ وان بهردهته سهر وچاڤێن ئێك ).
