گازیهكا نوى
وى گهلهك پێ خۆش بوو ب ڤى كارى ڕاببت؛ چونكى ئهڤه ئێكهمین جاره بابێ وى كارهكێ هۆسا دهێلته ب هیڤیێ ڤه، مهعنا هنده ئێدى بابێ وى ئعتراف پێ كر كو یێ بوویه زهلام ودشێت ب كارێن زهلامان ڕاببت.. وسپێدى زوى دهمێ ههسپێ وى دهشتێن ئهصفهانێ یێن ناڤدار ب كهسكاتیێ دبڕین، وى ههست ب بێنفرههیێ دكر، گهلهك جاران مرۆڤ ل باژێڕان ههست ب ڕهنگهكێ گرێدانێ دكهت، وچى گاڤا دهركهفته چۆلى ب ڕهنگهكێ ئازادیێ دحهسیێت، نه ئازادیا لهشى ب تنێ بهلكى ئازادیا هزر وبیران ژى..
دیمهنێ وان جۆتیاران یێن كو ل ناڤ ڕهز وبیستانان كار دكر، وئهو هوینكه بایێ ژ لایێ ڤان مێرگێن كهسك یێن كو بێهنهكا خۆش د گهل خۆ دئینا، وێ جوانیا ژ تیشكێن ڕۆژێ دهات دهمێ شوین تبلێن خۆ ل سهر دێمێ گول وكولیلكان دنهخشاندن.. ڤێ ههمیێ نهدشیا ڕێكێ ل وان هزر وبیرێن تێكهل وژێك جودا بگرت یێن كو ڕێكا خۆ بۆ سهرێ وى ددیت، هـنـدهك تــهخــمـیـنـێــن ب خهمگینیێ دتامداى خۆ ب سهر خهیالا وى ددا دهمێ وى ئهڤ تهخهیا زهحمهتكێش د ناڤ ڤان بیستانان دا ددیتن، ئهوێن ژینا خۆ ل بهر چاڤێ حهتاڤێ ل سهر ڤێ ئاخێ دحهلاند، وخوها ئهنیا خۆ دڕێته سهر، بۆ هندێ دا هندهك كهسێن دى ژ دهرهبهگ وخودانێن عهردى هژمارا خۆشیێن خۆ زێدهتر لێ بكهن، بێى ئهڤ ههژاره بگههنه تشتهكى ژبلى پاریهكێ وهسا یێ بهس پێ نهمرت.. بۆ جارا ئێكێیه ئهو پێ دحهسیێت كو ژ بهر ڤان دیمهنێن ئهو ل ڤێ دهشتێ دبینت دلێ وى بۆ وهرگرتنا هندهك مهعنایێن نوى یێ ڤهدبهت، ههر وهكى سۆراتى وزهراتى وكهسكاتیا ڤى عهردى هندهك پرتێن وان نهفسێن بریندارن یێن ب خوینا خۆ ئهڤ عهرده نهخشاندى، وجارهكا دى بێى ئهو ب خۆ بحهسیێت وى خۆ دیت یێ گۆتنا (ڕووزبه)ى ڤهدگێڕت: (لازمه ڕۆناهى ب سهركهڤت..!).
وبهرى ئهو بگههته گوندى دا وى كارى ب جهـ بینت یێ بابێ وى ژێ خواستى، و ل دهمهكێ ههسپێ وى ئهو ب سهر لاتهكا بلند ئێخستى، خانیكهكێ سپى یێ ب تنێ، د گهلیهكێ خۆش وئاسێ ڕا ب بهر چاڤان كهت، وبێى وى هاى ژ خۆ ههبت وى هند دیت كو وى بهرێ ههسپێ خۆ ب لایێ گهلى ڤه دا، ههر وهكى وى ژ بیركر كانێ بۆچى ئهو هاتیه.. وپشتى ئهو نێزیكى وى خانیكى بووى، دیت ئهو خانیكهكێ (موتهواچعه)، وهندى وى چاڤێن خۆ ل دۆر وڕهخان گێڕان كهس لێ نهدیت پسیارێ ژێ بكهت كانێ سوحبهتا ڤى خانیكێ ڤهدهر چیه، لهو نهچار بوو پتر خۆ نێزیك بكهت بهلكى كهسهكى ل ژۆر ببینت، گاڤا گههشتیه بهر دهرى دهنگهكێ غهریب هاتێ، هندى گوهێن خۆ ڤهچنین دا بزانت كانێ خودانێ دهنگى چ دبێژت، تشتهكى تێ نهگههشت، ههر وهكى ئهڤه ئهزمانهكێ بیانیه ئهو پێ دئاخڤت ونه فارسیه، بهلێ تشتێ وى زانى ئهو بوو ئهو ئاخفتنا ئهو دبێژت ئاخفتنهكا شرینه وگهرماتیهكا تێدا ههى، یا ژ دلى دهردكهڤت، لهو ههر زوى ئهو خۆ ل دلى ددهت..
وئهو پێ حهسیا ههر وهكى دهستهكێ ڤهشارتى یێ وى ب نك خانیكى ڤه پال ددهت، گاڤا گههشتیه بهر دهرگههى دیت ئهو چهند مرۆڤهكێن كێمن، ب ڕهنگهكێ غهریب -ل بهر وى- ڕادوهستاینه، و ل بهراهیا وان پیرهمێرهكێ ب ههیبهت یێ ڕاوهستیاى هندهك كاغهزێن كهڤن یێن ل بهر سنگى یێ ژێ دخوینت، وئهوێن دى مرۆڤێن ههمى د دویڤ وى ڕا یێ وێ گۆتنێ دوباره كهن یا ئهو دبێژت، سهقایهكێ رحهت وتهنا بوو، و ب نیشانان وى زانى كو ئهڤه ڕهنگهكێ پهرستنێیه ئهڤ كهسه بۆ خودایێ خۆ پێشكێش دكهن، بهلێ ئهڤه چ دینه ئهڤ مرۆڤه ل سهر؟ وئهڤه چ تشته ئهو دبێژن؟ و چ ئهزمانه پێ دئاخڤن؟
شهوقهكا زێده وى ههبوو كو بچت وى پیرهمێرى ڕاوهستینت وڤان پسیارێن خۆ ژێ بكهت، بهلێ جوانى وههیبهتا ڤى دیمهنى یێ ئهڤ مرۆڤه ههمى د ناڤ خۆ دا پێچاین ئهو ژ هندێ دا پاش كو ب لهزا خۆ دیمهنى تێك بدهت، هێدى د گهل خۆ گۆت: جارێ دا خۆ بگرم.. وهێدى چو ل پشت وان مرۆڤان ڕاوهستیا وبهرێ وى ما ل پیرهمێرى.
ههر وهكى كهس ب هاتنا وى نهحهسیاى، وان بهردهوامى دا ئاوازێن خۆ یێن خۆش، وكهس ژ وان لێ نهزڤڕى، ئهو ڕۆناهیا كێم یا د كولهكێن خانى ڕا دهاته ژۆر، وڕۆناهیا وان شهمالكێن ل بهر سنگێ وان دهل، نهدشیا تاریێ وێ ههمى تاریێ ڤهڕهڤینت یا د ژۆر ڤه ههى، ئهو تاریا جهووێ بێ دهنگى وههیبهتێ پتر لێ دكر، بهرێ وى ما ل پیرهمێرى.. ڕیهێن وى یێن سپى پشكهكا مهزن ژ سنگێ وى ڤهگرتبوو، سالێن گران كار د چاڤێن وى كربوو وبربوونه خوارێ، بهلێ هێشتا هندهك بهرمایێن جحێلینیێ د ڕویێن وى دا مابوو، ئهو پێ حهسیا كو جوداهیهكا مهزن د ناڤبهرا دێمێ ڤى پیرهمێرى ووان كاهنان دا ههیه یێن ئهو ل پهرستگهها باژێڕێ (جى) دبینت، ڕاسته ئهو تێ ناگههت كانێ ئهو چ گۆتنه ئهڤ پیرهمێره دخوینت، بهلێ د گهل هندێ ژى دلێ وى یێ بۆ ڤهدبت.. ما بێ دهنگ، ونهزانى بێ دهنگیا وى چهند ڤهكێشا، بهلێ وهكى وى مرۆڤێ خهونهكا خۆش ببینت پاشى ژ نشكهكێ ڤه ژێ هشیار ببت، وى هند خۆ دیت دهنگێ وان مرۆڤان قهتعه بوو، خۆ هشیار كر پیرمێر ب نك ڤه هات، و ب فارسیهكا شكهستى ڤه گۆتى:
- تو ب خێر هاتى.. وهسا دیاره كو كهیفا ته ب نڤێژا مه هات؟
- بهلێ، گهلهك.. ههر چهنده ئهز د وێ ئاخفتنێ نهگههشتم یا ههوه دخواند ژى بهلێ من ههست پێ كر ههر وهكى ئهو هندهك گۆتنن نهفسا مرۆڤى بهر جیهانهكا بلند ڤه دبهن، من گهلهك پێ خۆشه ئهگهر ئهز بزانم كانێ هوین چ كهسن وئهڤه چ دینه هوین ل سهر؟
كهیفا پیرهمێرى ب پسیارا وى هات، ووى ژ جلكێن جحێلى زانى كو ههر وهكى ئهو ژ كوڕێن تهخهیهكا بلنده د جڤاكا فارسى دا، لهو گهمهعیا وى ئهو بوو ئهو بشێت دینێ خۆ ل بهر ڤى جحێلى شرین بكهت، وقهناعهتێ بۆ وى پێ چێ بكهت، بهلكى ئهو ببته پشت بۆ وان یێن ڕێكا خودێ دگرن، پیرهمێرى گۆتێ:
- كوڕێ من! یا غهریب نینه ئهڤ گۆتنێن ته ژ مه گوهـ لێ بووین، ئێكسهر بچنه د دلێ ته دا؛ چونكى ئهو گۆتنا خودێیه، ئهزمانێ دلێن خودان باوهره ئهوێن مهزنیا خودێ دبینن.
ئاخفتنا خودێ.. دلێن خودان باوهر.. ئهڤه هندهك گۆتنێن غهریب بوون ل بهر وى، لهو وى پتر خۆ نێزیكى پیرهمێرى كر وگۆتێ:
- گۆتنا خۆ پتر بۆ من روهن بكه.. ئهو پیچهكێ ل بهر من یا ب زهحمهته!
پیرهمێرى گۆتێ:
- بـاشــه! بـنـاخـهیــێ دیـنـێ مــه ئـهوێ تو پسیار ژێ دكهى ئهوه: ته باوهرى ب خودێ ههبت كو ئهو ئێكێ ب تنێیه، ژین ومرن د دهستێ وى دایه، وى ئهم یێن داین وئهو دێ مه مرینت، وپشتى مرنێ جارهكا دى دێ مه زێندى كهته ڤه؛ دا حسێبێ د گهل مه بكهت.. وته باوهرى ب یهسووعێ مهسیح ژى ههبت كو ئهو ئهو پهیڤا خودێیه یا د مرۆڤى دا (تهجسید) كرى؛ دا بۆ ڕێ بهرزهیان ببته ڕزگاركهر..
مهسهلا ههبوونا خودایهكێ ب تنێ، ئهڤه تشتهكه گهلهك جاران فیگرهتا وى ژى بهرێ وى ددهتێ، وڕابوونا پشتى مرنێ ژى تشتهكه عهقلى قهناعهتا پێ ههى؛ دا مافێ مهزلوومان ژ زالمان بێته ستاندن.. بهلێ مهسیحێ ڕزگاركهر، وڕێنیشادانا سهرداچوویان؟ ئهڤه تشتهكێ نوییه ل بهر وى!
قهشهى ئهڤ چهنده تێ ئینادهر، لهو گۆتێ:
- وئهگهر تو حهز بكهى ئهز دشێم وێ پهیاما مهسیح پێ هاتى بۆ ته روهن وئاشكهرا بكهم.
وپشتى وى پێخۆشحالیا بۆ خۆشارهزاكرنا د ڤى مهجالى دا بۆ قهشهى دیار كرى، قهشهى دهست دایێ كورتیا وى دینێ مهسیح پێ هاتى بۆ وى ئاشكهراكر، وبۆ وى دیاركر كانێ مهسیحى وپشتى وى شاگرده ودویكهفتیێن وى چهند زهحمهت ب بهلاڤكرنا ڤى دینى ڤه دیت، وچهند خوین د ڤێ ڕێكێ دا هاتهڕێتن وچهند قوربانى هاتنهدان حهتا گۆتنا خودێ ب سهركهفتى و ل گهلهك جهان بــهلاڤــبــووى.. وبـێى ئهو ههردو ب خۆ بحهسیێن وان هند دیت ڕۆژ نێزیكه بهر ب ئاڤابوونێ ڤه بچت، و ژ نوى هاته بیرێ كو بابێ وى ئهو ب كارهكى هنارتبوو، لهو وى خۆ نهچار دیت خاترا خۆ ژ قهشهى ووان خودان باوهرێن د گهل دا بخوازت، ب هیڤیا هندێ كو ئهو جارهكا دى بێته نك وان؛ دا پتر خۆ د ڤى دینى دا شارهزا بكهت، وگۆته وان:
- ب خودێ ئهڤ دینه گهلهك ژ وى دینى چێتره یێ مه ههى!
وبهرى ئهو وان بهێلت، وى ژ بیر نهكر پسیارا قهشهى بكهت كانێ هێڤێنى ڤى دینى ل كیڤهیه؟
قهشهى گۆتێ: هێڤێنێ وى یێ ل شامێ.
وســهروبــهر ل قــهســرا دههقانێ باژێڕێ (جى) تێك چووبوو، پشتى دهم بهر ب ئێڤارهكا درهنگ ڤه چووى، ودههقانى نهدیتى كوڕێ وى یێ جحێل بزڤڕته مال، دلێ وى سهد ئاواز گۆتن، وتشتێ ژ ههمیان پتر ئهو ژێ پهشێمان بووى ئهو بوو وى داخــواز ژ كــوڕێ خــۆ كــرى كــو بچته ناڤ ملكێ وى ل گوندى، دا چاڤدێریێ ل كارى بكهت.. پشتى ئهو قاصد ژ گوندى زڤڕى یێ وى هنارتى وگۆتیێ: كوڕێ ته ههما ههر نهچوویه گوندى وناڤ ملكى ئهڤرۆ ههمیێ.. وى لهعنهت ل ملكى وبیستانا كر، ووهكى وى مرۆڤێ عهقل د سهرى نهمینت، ڕابوو ل ههسپێ خۆ سویا بوو، وكۆمهكا زێرهڤان وئێلچیان دانه دویڤ خۆ، بهلێ كیڤه بچت؟ نزا؟ گههشته ڕهخێ باژێڕى ل وى دهمێ نێزیك بوو ڕۆژ خاترا خۆ ژ دنیایێ بخوازت، و ژ بـاشـیـا ئـێـغـبـالا وى تهنگاڤیێ گهلهك ڤهنهكێشا، وى هند دیت كوڕێ وى ب تنێ ژ چۆلى یێ دئێت گوهوشى، ئهو بهر ب كوڕێ خۆ ڤه چوو، وزوى خۆ تێ وهركر وگۆتێ: كوڕێ من! ته خێره؟ تو ل كیڤه بووى؟ چ بهلا ب سهرێ ته نههاتینه؟
وپشتى ژێ زانى كو چو نهقهومیه، خۆ بێ دهنگ كر، وپسیارێن خۆ یێن دى بۆ مال هێلان، حهتا ئهو دمیننه ب تنێ!
