ره‌حم .. ڕێبازا وى بوو [ يا أيها الناس إنما أنا رحمة مهداة ]

admin95




 


ره‌حم .. ڕێبازا وى بوو

[ يا أيها الناس إنما أنا رحمة مهداة ]



د قورئانێ و حه‌دیسێ دا دو ( نه‌ص ) یێن هه‌ین تبیعه‌تێ وێ پێغه‌مبه‌رینىیێ یا موحه‌ممه‌د ـ سلاڤ لـێ بن ـ پێ هاتىیه‌ هنارتن بۆ مـه‌ د چه‌ند په‌یڤه‌كێن كورت دا كۆم دكه‌ن ، نه‌صا قورئانێ ئایه‌تا ( 107 ) یه‌ ژ سووره‌تا ( الأنبیا‌ء ) ئه‌وا تێدا هاتى : [ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ ].


ونه‌صا حه‌دیسێ ئه‌و حه‌دیسه‌ یا ( حاكم ) ژ ( ئه‌بوو هوره‌یره‌ى ) ڤه‌گوهاستى وتێدا هاتى : [ يا أيها الناس إنما أنا رحمة مهداة ] .


وهه‌ر كه‌سه‌كێ زانا ب زمانێ عه‌ره‌بان دێ زانت كو ڤان هـه‌ردو نه‌صان ( حه‌صر ) یا تێدا هه‌ى وه‌كى زمانزان دبێژن ، جاره‌كێ ب ( ما ) و ( إلا ) یێ ، وجارا دى ب ( إنما ) یێ ، خودێ دبێژته‌ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ : ئه‌ى موحه‌ممه‌د مه‌ تو نه‌هنارتى پێغه‌مبه‌ر ژ به‌ر تشته‌كى ب تنێ ژ به‌ر هندێ نه‌بت دا تو ببیه‌ ره‌حم ودلۆڤانى بۆ عاله‌مێ هه‌مىیێ ، وخودێ تێ نه‌بت هه‌ر تشته‌كێ دى یێ هه‌بت عاله‌مه‌ .


وپێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ دبێژت : گه‌لى مرۆڤان ! هه‌ما ئه‌ز ره‌حمه‌كم هاتمه‌ هنارتن .


مه‌عنا : هه‌ر وه‌كى خودێ وپێغه‌مبه‌رێ وى دڤێت بێژنه‌ مرۆڤان هه‌مىیان موسلمان ونه‌ موسلمانان : شریعه‌تێ ئیسلامێ وڕێبازا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ ره‌حمێ پێڤه‌تر تشته‌كێ دى نینه‌ !


وپشتى ڤى عنوانێ مه‌زن یێ خودێ وپێغه‌مبه‌رى بۆ ڕێبازا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ داناى دا به‌رێ خۆ به‌دینه‌ سه‌رهاتىیا ڤى پێغه‌مبه‌رى د گه‌ل ره‌حمێ ودلۆڤانىیێ دا بزانین كانێ ئه‌و گۆتن و شعاره‌كێ ب ده‌ڤى بوو یان ژى تبیعه‌ته‌كێ چاندى بوو د شه‌خصییه‌تا وى دا ..


ژ سیره‌تا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ مه‌ هه‌مىیان زانىیه‌ كو هێشتا ئـه‌و نه‌هاتىیه‌ دنیایێ خودێ ئێتیمى بۆ وى كربوو بار وپشك ، وهێشتا ب دورستى ئه‌و د دنیایێ نه‌گه‌هشتى ده‌یكا وى ژى ئه‌و هێلا و ب ڕێكا بابێ وى دا چوو ، بوو سێوى ژى .. ده‌مێ عه‌مرێ وى بوویه‌ هه‌شت سال باپیرێ وى ئه‌وێ لـێ دگه‌ڕیا جهێ ده‌یكا وى وبابێ وى بگرت ئه‌و ژى مر .. ل وى ده‌مێ هه‌ڤالێن وى د كۆشا ده‌یبابان دا و ل به‌ر سنگێ وان كه‌یف وته‌ناهى ددیت به‌رێ وى دما ل عه‌سمانى .


و ب سه‌ربۆر یا هاتىیه‌ زانین كو د ڤێ دنیایێ دا چ تشت وه‌كى ئێتیمىیێ دلـى نه‌رم ناكه‌ت وكانیكا ره‌حمێ د گیانێ مرۆڤى دا ناپه‌قینت ، چ تشت وه‌كى ئێتیمىیێ وه‌ ل مرۆڤى ناكه‌ت مرۆڤ ئحساسێ ب گرنگىیا ره‌حم پێبرنێ بكه‌ت ، وحه‌تا تو برسى نه‌بى تو ب دورستى نزانى برس چه‌ندا نه‌خۆشه‌ ..


تشتێ ژ هه‌مىیان خۆشتـر ل نك پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ د دنیایێ دا نڤێژ بوو ، وده‌مێ ئه‌و دچوو د نڤێژێ دا تو دا بێژى ئه‌و یێ ژ ڤێ دنیایێ ده‌ركه‌فتى ، وهه‌ما به‌سه‌ بێژین : ئه‌و ب خـۆ د گۆتـنـه‌كـا خۆ دا دبێژت : [ وجعلت قرة عـيـنـي في الصلاة ـ خودێ چاڤ روهنىیا من یا كرىیه‌ د نڤێژێ دا ] ..


هنده‌ك جاران پێغه‌مبه‌رى ده‌ست ب ڤێ نڤێژێ دكر ل مزگه‌فتێ ل به‌را صه‌حابىیێن خۆ ، ده‌نگێ گرىیا زارۆكه‌كێ ساڤا دا ئێتێ .. ئه‌و دا له‌زێ ل ڤێ نـڤـێـژا هنده‌ ل به‌ر وى شرین كه‌ت بۆ هندێ دا زوى خلاص ببت ، ودگۆت : [ إني لأدخل الصلاة أريد إطالتها فأسمع بكاء الصبـي فأخفف من شدة وجد أمه به ـ ئه‌ز دچـمـه‌ د نـڤـێـژێ دا ومن دڤێت ئه‌ز درێژ بكه‌م ، به‌لـێ دێ من گــوه ل ده‌نـگــێ گـرىیا زارۆكه‌كى بت ، ڤێجا ئه‌ز دێ له‌زێ ل نڤێژێ كه‌م ئه‌ز دبێژم نوكه‌ دلـێ ده‌یكا وى د دویڤ ڕایه‌ ] .


هنده‌ وى پێ نه‌خۆش بوو زارۆكه‌ك بكه‌ته‌ گرى .. وى پێ خۆش نه‌بوو مه‌زنتـرین عیباده‌ت كو نڤێژه‌ ببته‌ ڕێگر د ناڤبه‌را ده‌یكێ وزارۆكێ وێ دا كو ئه‌و وى ته‌نا كه‌ت !

ئه‌ڤه‌ ڕێـبـازا پێغه‌مبه‌رێ ئیسلامێیه‌ ، نه‌ كارێ وان ( نه‌زانان ) ژ ( دوعاتێن ضەلاله‌تێ ) ئه‌وێن دچنه‌ د ناڤ كۆمـێـن زارۆكان دا وخۆ دپه‌قینن و ژ بێ به‌ختى ڤى پیسه‌ كارێ خۆ ب ئیسلامێ ڕادده‌ن و ب جهادا پیرۆز ب ناڤ دكه‌ن .

پێغه‌مبه‌رێ دلۆڤان ئه‌وێ دزانى گرییا زارۆكى چه‌ند یا گرانه‌ ل سه‌ر دلـێ ده‌یكێ پێ خۆش نه‌بوو نڤێژ ـ كو مه‌زنتـرین روكنێ ئیسلامێیه‌ ـ ببته‌ مانع د ڕێكا نه‌خشاندنا گڕنژینێ ل سه‌ر لێـڤێن زارۆكه‌كى ، چونكى وى ژ ( ته‌جروبا خۆ یا شه‌خصى ) دزانى چه‌ند تشته‌كێ نه‌خۆشه‌ ده‌مێ گرىیا زارۆكى دئێت سنگێ ده‌یكا وى ب ده‌ست نه‌كه‌ڤت سه‌رێ خۆ بدانته‌ .. وبه‌روڤاژى ڤێ چه‌ندێ وى دزانى چه‌ند یا گرانه‌ ده‌ستێ ده‌یبابان ژ عه‌یالى بێته‌ قه‌تاندن ، له‌و وى قه‌بویل نه‌دكر خۆ ( جیهاد ) ژى كو پـیـرۆزترین كاره‌ د ئیسلامێ دا ببته‌ ئه‌گه‌را ڤێ ڤه‌قه‌تاندنێ ..


د حه‌دیسه‌كا دورست دا یا هاتى : جاره‌كێ زه‌لامه‌ك هاته‌ نـك پـێـغـه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : ده‌ستویرىیێ بده‌ من دا ئه‌ز د گه‌ل ته‌ بێمه‌ جهادێ ، پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : [ ده‌یبابێن ته‌ د ساخن ؟ ] وى گۆت : بــه‌لـێ ، پــێـغـه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : [ د ده‌ر حه‌قا وان دا جیهادێ بكه‌ ] یــه‌عــنــى : بــزڤــڕه‌ مال خزمه‌تا وان بكه‌ ، ئه‌وه‌ جهادا ته‌ ! و د ریوایه‌ته‌كا دى دا هاتىیه‌ : وى زه‌لامى گۆت : به‌لـێ ، هه‌ردو د ساخن ، وده‌مێ ئه‌ز هاتیم هه‌ر دووان دكره‌ گرى ، ئینا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : بزڤڕه‌ڤه‌ وكانێ چاوا ته‌ ئه‌و گراندن وه‌سا وان بكه‌نینه‌ .. و ژ ڤێ ژى ئاشكه‌راتر ریوایه‌تا دىیه‌ ئـه‌وا تـێـدا هاتى : پێغه‌مبه‌رى گۆتى : [ نڤستنا ته‌ ل نك ده‌یبابێن ته‌ ، كو كه‌یفا وان ب ته‌ بێن ویارىیان بۆ ته‌ بكه‌ن بۆ ته‌ ژ هندێ چـێـتـره‌ د گه‌ل من بێیه‌ جهادێ ] .


ب دیتنا موحه‌مـمـه‌دێ دلۆڤان چاندنا گڕنژینه‌كێ ل سه‌ر لێـڤـێـن ده‌یبابان ب دنیایێ هه‌مىیێ نائێته‌ كڕین ، ئه‌گه‌ر خۆ بهایێ وێ ئه‌و جهاد ژى بت یا گازىیا ئیسلامێ به‌لاڤ دكه‌ت ، ره‌حما مه‌زن وجیهادا مه‌زن ل نك موحه‌ممه‌دى ئه‌وه‌ ده‌مێ دلـێ ده‌یبابێن خۆ خۆش دكه‌ت ، وهه‌وه‌ دیت چاوا وى ڕێ نه‌دا صه‌حابىیه‌كێ خۆ كو مه‌زنتـرین عیباده‌تى بكه‌ت ده‌مێ ئه‌و عیباده‌ت بوویه‌ ئه‌گه‌را هێلانا دلـێ ده‌یبابان .

ئه‌ڤه‌ ڕێبازا مه‌حه‌ممه‌دىیه‌ ـ سلاڤ لـێ بن ـ ره‌حم پاشى ره‌حم پاشى ره‌حم !


وره‌حـما موحه‌مـمـه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ، یان ڕێــبـازا وى د ره‌حـمـێ دا ، ژ ڤى چارچووڤه‌یێ ره‌حم برنا ب مرۆڤان ژى ده‌باس بووبوو ، ( بوخارى ) حه‌دیسه‌كێ ژ ( سه‌عیدێ كوڕێ جــوبــه‌یــرى ) ڤــه‌دگــوهـێـزت دبێژت : جاره‌كێ ئه‌ز د گه‌ل ( عه‌بدللاهێ كوڕێ عومه‌رى ) بووم ئه‌م د به‌ر هنده‌ك جحێلان ڕا بۆرین وان مریشكه‌ك بۆ خۆ كربوو ئارمانج ، گاڤا وان عه‌بدللاه دیتى هه‌مى ڤه‌ڕه‌ڤین ، عه‌بدللاهى گۆت : كێ ئه‌ڤه‌ كرىیه‌ ؟ پـێـغـه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ له‌عنه‌ت ل وى كه‌سى یێن كرین یێ ئه‌ڤى كارى بكه‌ت . و د ریوایه‌تا ( موسلمى ) دا هاتىیه‌ : عه‌بدلاهى گۆت : پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ له‌عنه‌ت ل وى كه‌سى كرینه‌ یێ خودان رحه‌كى بۆ خۆ بكه‌ته‌ ئارمانج . یه‌عنى : ئه‌و مرۆڤ یێ له‌عنه‌تىیه‌ ئه‌وێ ستێركا خۆ ل تشته‌كێ خودان رح بگرت ووى بۆ خۆ بكه‌ته‌ ئارمانج و ژ قه‌ستا بكوژت ، ئه‌و تشت ئه‌گه‌ر خۆ حه‌یوانه‌كێ بێ خێر ژى بت .


ئه‌ڤه‌ ڕێبازا پێغه‌مبه‌رێ ئیسلامێیه‌ ، و ( موجاهدێن دویـمـاهىیا زه‌مانى ) ژ ( دوعاتێن چهلاله‌تێ ) ئه‌وێن ڕویێ ئیسلامێ یێ زه‌لال ب گه‌مارا خۆ قڕێژى وبـه‌قـه‌م دكه‌ن مرۆڤێن خودان باوه‌ر و بێ گـونـه‌ه ژ سـه‌ر كارێ وان دڕه‌ڤینن و د سه‌رداڤێن كینا خۆ یا تارى دا سه‌رژێ دكه‌ن ، ویارىیان ب له‌شێن وان دكه‌ن ، پاشى پارچه‌ پارچه‌ دكه‌ن .. و د گه‌ل گلێشى دهاڤێژن !

ـ بۆچى ؟

دبێژن : مه‌دڤێت هه‌ڤالێن مه‌ دل قایم ببن !

دڕه‌ش بـن ئـه‌و ڕویـێـن به‌رێ خۆ ژ مه‌نهه‌جێ مـوحـه‌مـمـه‌دى وه‌ردگێڕن ، و ب ڕێبازێن جاهلیه‌تێ رازى دبن .


وحــه‌تـا هـێـشـتا بۆ هه‌وه‌ ئاشكه‌را ببت كانێ جهێ ره‌حـمـێ د دلـێ ڤى پێغه‌مبه‌رێ مه‌زن دا چه‌ند بوو گۆتنێن وى ل دۆر ره‌حم برنا ب خودان رحان بۆ هه‌وه‌ ڤه‌گێڕین :


ل سه‌رى دێ بێژین : كه‌سه‌كێ خودان باوه‌ر نینه‌ حه‌ز نه‌كه‌ت ڕۆژا قیامه‌تێ ده‌مێ ته‌نگاڤى دژوار دبت ، وبه‌حه‌شت وجه‌هنه‌م ئاماده‌ دبن ره‌حم پێ بێته‌ برن ، و د گه‌ل به‌حه‌شتىیان بێته‌ كۆم كرن و ژ جه‌هنه‌مێ بێته‌ ئازا كرن .. وئه‌گه‌ر هه‌وه‌ بڤێت بزانن كانێ چیه‌ ڤێ مرادێ بۆ مرۆڤى ب جـه دئینت گوهدارىیا ڤان هه‌ر سێ حه‌دیسان ـ بۆ نموونه‌ ـ بكه‌ن :


1 ـ موسلم ژ عه‌بدللاهێ كوڕێ مه‌سعوودى ڤه‌دگوهێزت ، دبێژت : پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت : [ حوسب رجل ممن كان قبلكم ، فلم يوجد له من الخير شيء ، إلا أنه كان يخالط الناس ، وكان موسراً ، فكان يأمر غلمانة أن يتجاوزوا عن المعسر ، قال : قال الله عز وجل نحن أحق بذلك منه تجاوزوا عنه ] یه‌عنى : حسێب د گه‌ل مرۆڤه‌كى ژ ئومـمـه‌تێن به‌رى هه‌وه‌ هاته‌كرن ، وى چو خێر نه‌بوون ، ب تنێ خێره‌ك نـه‌بـت بارێ وى یـێ ژێ تـژى بوو ، ئه‌و ژى ئه‌ڤه‌ بوو : ئه‌و مرۆڤه‌كێ ده‌وله‌مه‌ند بوو ، كڕین وفــرۆتــن دكر وتێكه‌لى خه‌لكى دبوو ، وگه‌له‌ك جاران تشت ب ده‌ین ددانه‌ خه‌لكى ودگۆته‌ وان جحێلان ئه‌وێن ل به‌ر ده‌ستێ وى كار دكر : ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ دیت مرۆڤه‌كى حالـێ وى یێ به‌رته‌نگه‌ لـێ ببۆرن ، خۆ لـێ بگرن یان ده‌ینى پێ بهێلن .. كارێ خێرێ یێ وى كرى به‌س ئه‌ڤه‌ بوو ، ره‌حم ب مرۆڤێ فه‌قیر دبر وبێنا وى ته‌نگ نه‌دكر ، دا ده‌ینێ وى بزڤڕینت ، خودێ گۆت : ماده‌م ئه‌ڤ عه‌بدێ من هنده‌ یێ ب ره‌حم بوو و ل خه‌لكى دبۆرى ، هوین ژى لـێ ببۆرن ، چونكى عه‌فو ولێبۆرین پـتـر بابه‌تى مه‌یه‌ .


2 ـ بوخارى ژ ئه‌بوو هوره‌یره‌ى ڤه‌دگوهێزت ، دبێژت : پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت : [ بينما كلب يطيف بركية قد كاد يقتله العطش ، إذ رأته بغي من بغايا بني إسرائيل ، فنزعت موقها فاستقت له به ، فسقته إياه ، فغفر لها به ] یه‌عنى : ده‌مه‌كى صه‌یه‌كێ نێزیك بوو تهێناتى وى بكوژت ل دۆر بیره‌كا ئاڤێ دزڤڕى ، ژنه‌كا ئسرائیلى یا ده‌همه‌ن پیس ئه‌و دیت ، ئینا خوفكا خۆ ژ پێ خۆ وچوو د بیـرێ دا بۆ تژى ئاڤ كر وئینا دایێ ، ژ به‌ر هندێ گونه‌هێن وێ بۆ هاتنه‌ ژێبـرن . 

 

3 ـ طەبه‌رانى ژ ئه‌بوو ژه‌ررى ڤه‌دگوهێزت ، دبێژت : من گـۆتـه‌ پـێـغــه‌مـبـه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ : چ كار هه‌یه‌ عه‌بدى ژ ئاگــرى رزگار بكه‌ت ؟ گۆت : وى گـۆتـه‌ مـن : باوه‌رىیا ب خودێ ، من گۆت : كاره‌كێ د گه‌ل باوه‌رىیێ ؟ گۆت : ئه‌گه‌ر ئه‌و ژ زى رزقى بده‌ت یێ خودێ دایێ ، من گۆت : ئه‌گه‌ر یێ فه‌قیر بت ونه‌شێت چو بده‌ت ؟ گۆت : بلا به‌رێ خه‌لكى بده‌ته‌ كارێ باش و وان ژ كارێ خراب بده‌ته‌ پاش ، من گۆت : ئه‌گه‌ر یێ نه‌زان بت ونه‌شێت ب ڤى كارى ڕاببت ؟ گۆت : بلا هاریكارىیا مرۆڤێ پێتڤى بكه‌ت ، من گۆت : پا ئه‌گه‌ر ئه‌و ب خۆ یێ پێتڤى بوو ونه‌شیا هاریكارىیا كه‌سێ بكه‌ت ؟ گۆت : بلا پشته‌ڤانىیا وى كه‌سه‌ بكه‌ت یێ زۆردارى لـێ هاتىیه‌ كرن ، من گۆت : ئه‌گه‌ر یێ بێ هێز بت ونه‌شێت هاریكارىیا وى كه‌سى بـكـه‌ت یـێ زۆردارى لـێ هاتىیه‌ كرن ؟ گۆت : پـێـغـه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گـۆته‌ من : ته‌ دڤێت خێره‌كێ د هه‌ڤالـێ خۆ نه‌هێلى ؟! نه‌هێله‌ خرابىیا ته‌ به‌هته‌ خه‌لكى . من گۆت : ئه‌ى پـێـغـه‌مبه‌رێ خودێ ! ئه‌گه‌ر ئه‌و ڤێ چه‌ندێ ژى بكه‌ت دێ چته‌ به‌حه‌شتێ ؟ گۆت : نینه‌ موسلمانه‌ك خه‌سله‌ته‌كى ژ ڤان خه‌سله‌تان بكه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌ستێ وى نه‌گرت حه‌تا وى دبه‌ته‌ به‌حه‌شتێ .


وباش هزرا خۆ د دویـمـاهىیا ڤێ گۆتنا پێغه‌مبه‌رى دا بكه‌ن : ( سه‌خله‌ته‌كى ژ ڤان سه‌خله‌تان ) یــه‌عـنى : ئه‌گه‌ر ساخله‌ته‌كا ب تنێ ژى ژ ڤان هه‌مى ساخله‌تان د گه‌ل ئیمانێ ل نك ته‌ هه‌بت ، تێرا هندێ هه‌یه‌ ئه‌و ته‌ ببه‌ته‌ به‌حه‌شتێ .


وجاره‌كا دى دێ بێژین : هزرا خۆ د ڤان هه‌ر سێ حه‌دیسان دا بكه‌ن دا بزانن ره‌حمێ چه‌ند بهایێ خۆ ل نك پێغه‌مبه‌رێ ئیسلامێ هه‌بوو :

ـ مرۆڤه‌كێ چو خێر نه‌كرین چو به‌حه‌شتێ چونكى ده‌مێ كڕین وفرۆتن دكر وده‌ین ددانه‌ خه‌لكى ( ته‌ساموح ) ل نك هه‌بوو ویێ ب ره‌حم بوو .


ـ ژنـه‌كـه‌كا كارێ وى خرابى چوو به‌حه‌شتێ چونكى صه‌یه‌ك ژ مرنێ خلاس كر وئاڤ دایێ .

ـ مرۆڤه‌ك دێ چته‌ به‌حه‌شتێ ئه‌گه‌ر دلـێ وى ب خه‌لكى ڤه‌ بت ، بشێت باشىیێ بگه‌هینته‌ وان بلا بگه‌هینتێ ، وئه‌گه‌ر نه‌شیا چو باش ژێ چێ ببن ، بلا نه‌هێلت چو خرابى ژ وى بگه‌هنه‌ كه‌سى .


هه‌وه‌ دیت ڤیانا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ بۆ ره‌حمێ وخێرخوازىیێ چه‌نده‌ ؟

وهه‌وه‌ زانى جه‌ریما وان كه‌سان چه‌نده‌ ئه‌وێن دلڕه‌قى ودوژمنى وكوشتن وبێ ره‌حمىیێ ب ناڤێ دینێ خودێ ل سه‌ر عه‌ردێ خودێ به‌لاڤ دكه‌ن ؟!