ڕاستییا ڤیانا مه‌ بۆ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لێ بن ـ

admin95




 


ڕاستییا ڤیانا مه‌ بۆ

پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لێ بن ـ


خودێ مرۆڤ یێ ئافراندى ودو جیهازێن سه‌ره‌كى د له‌شێ وى دا یێن چاندین دا ئه‌و پێ ب ڕاستییێ بكه‌ڤت ، ئێك د سه‌رێ وى دا كو عه‌قله‌ ، ویێ دى د سنگێ وى دا كو دله‌ .. وئه‌گه‌ر كارێ عه‌قلى ئـه‌و بـت تـشـتـى ل سه‌ر ڕاستىیا وى ببینت ، و ب ڕێكا ده‌لیلێ به‌رچاڤ د حه‌قیقه‌تا تشتێ نه‌ به‌رچاڤ بگه‌هت كارێ دلى ئه‌وه‌ ل به‌ر ڕۆناهییا دیتنا عه‌قلى بچت وئه‌و تشت بڤێت یێ عه‌قلى بنه‌جهكرى كو ئه‌و باشىیه‌ وئه‌و تشت نه‌ڤێت یێ عه‌قلى بنه‌جهكرى كو ئه‌و خرابییه‌ ، وهه‌ر جاره‌كا ئێك ژ ڤان هـــه‌ردو جــیـهازان د له‌شێ مرۆڤه‌كى دا ژ كاركه‌فت یان ژى ب دورستى ب كارێ خۆ ڕانه‌بوو دێ بینى ئه‌و مرۆڤ دێ بته‌ كه‌سه‌كێ نه‌ یێ طەبیعى ، چونكى ل وى ده‌مێ دڤێت عه‌قلێ وى بڕیارێ بده‌ت حه‌زكرنێن دلـێ وى دێ وى ب ڕێـڤـه‌ بـه‌ن ، یان به‌روڤاژى ڤێ چه‌ندێ ل وى جهێ دل دڤێت بكه‌ڤته‌ كارى عه‌قل دێ خۆ هاڤێته‌ مه‌یدانێ ، و د هه‌ردو حاله‌تان دا حه‌قى دێ ئێته‌ به‌رزه‌كرن .


ودل ب عاطفه وڤیانا خۆ ڤه‌ ئه‌گه‌ر نه‌با خێرخوازى وقه‌نجى دا مینت خه‌ونه‌كا شرین ل جیهانا خه‌یالـێ ، وعه‌قل ب موكمى وبنه‌جهىیا خۆ ڤه‌ ئه‌گه‌ر نه‌با دلچوون وهه‌وایێ نه‌فسێ دا به‌رێ خودانى ده‌نه‌ ڕێكا تێچوون وشه‌رمزارى وپه‌شێمانىیێ .


ژ بـه‌ر ئـه‌ڤا بــۆرى هـه‌ر دیـن وگازىیه‌كا حه‌ق یا هه‌بت ـ و ل به‌رى هه‌مىیان دینێ ئیسلامێ ـ ڕۆژا مرۆڤ ئاخافتى گۆتنا خۆ یا ئاراسته‌ى عه‌قلێ وى كرى دا ئه‌و هزر بكه‌ت وتێ بگه‌هت ، ویا ئاراسته‌ى دلـێ وى كرى دا ئه‌و حه‌ز بكه‌ت وداخبار ببت .


و ژ تشتێن زێده‌ ئاشكه‌رایه‌ كو عه‌قل ئه‌گه‌ر گه‌هشته‌ وێ پێكێ كو د تشتى بگه‌هت دێ ل به‌رانبه‌ر ئێك ژ دووان ڕاوه‌ستت ، یان دێ باوه‌رىیێ ب هه‌بوونا وى تشتى ئینت ئه‌گه‌ر عه‌قله‌كێ ساخله‌م بت ، یان دێ ئینكارا وى تشتى كه‌ت ئه‌گه‌ر عه‌قله‌كێ ئێشه‌وى بت ، وته‌صه‌وورا تشتى یان باوه‌رى ئینانا ب وى هه‌ر وه‌سا نه‌ ته‌صه‌وورا وى یا نه‌باوه‌رى ئینانا ب وى دویـمـاهـى قـویناغـه‌ عه‌قل دگه‌هتێ ، وئه‌ڤێ گه‌هشتنێ چو پرت پرتكرن بۆ نینه‌ ، نه‌ وه‌كى دلى ئه‌وێ عاطفەیه‌كا وه‌سا هه‌ى گه‌له‌ك ده‌ره‌جان ب سه‌ر دكه‌ڤت یان ب بن دكه‌ڤت ، وشه‌وقه‌كا وه‌سا هه‌ى ئه‌زمان وقه‌له‌م به‌رانبه‌ر وه‌صفا وێ خۆ حێبه‌تى وبێزار دبینن !


وته‌ ئه‌گه‌ر باوه‌رى ب هزره‌كێ یان كه‌سه‌كى ئینا ، ئه‌گه‌ر ته‌ بڤێت ئه‌ڤ باوه‌رى ئینانا ته‌ خۆ ل سه‌ر بناخه‌یه‌كێ موكم ڕاگرت دڤێت تو ڤیانا دلى وهه‌وایێ نه‌فسێ ژى بده‌یه‌ د گه‌ل ، ئه‌گه‌ر نه‌ .. ئه‌و باوه‌رى ئینانا ته‌ دێ مینت تشته‌كێ گرتى د سه‌رێ ته‌ دا وچو كارتێكرنا وێ د ژینا ته‌ دا نابت ، یان حه‌سكه‌ى دیـمـه‌نى وه‌رگێڕه‌ : ئه‌گه‌ر ته‌ هزره‌ك یان كه‌سه‌ك ب دلى ڤیا قه‌ناعه‌تا عه‌قلى ژى بده‌ د گه‌ل وێ ڤیانا دلى ، دا ئه‌و ڤیان وه‌كى داره‌كا بێ ڕه‌ه نه‌بت كێمتـرین هشیارىیا عه‌قلى وێ ژ بن ببه‌ت .


و ب ڤێ ده‌سپێكێ من دڤێت ئه‌ز هه‌وه‌ د گه‌ل خۆ بگه‌هینمه‌ وێ ڕاستىیا ته‌عل یا كو ب ژیانا مه‌ موسلمانان ڤه‌ ئه‌ڤرۆ نیسیاى ، وبوویه‌ برینه‌كا كویر وكه‌فتیه‌ له‌شێ مه‌ ، وبوویه‌ ئه‌گه‌را هندێ كو موسلمانه‌تىیا مه‌ بوویه‌ داره‌كا خرش ، ژ دویر ڤه‌ یا ب خه‌مله‌ ، به‌لـێ یا بێ به‌ره‌ .


ودبت نوكه‌ پشتى ڤێ روهنكرنێ بۆ هه‌وه‌ ئاشكه‌را ببت كانێ مه‌خسه‌دا من ب وێ ڕاستىیا ته‌عل یان برینا كویر چیه‌ ؟

مه‌خسه‌دا من ئه‌وه‌ بێژم : ئه‌م موسلمان ئه‌ڤرۆ ، یان بلا بێژین : بارا پتـر ژ مه‌ موسلمانان ئه‌ڤرۆ موسلمانن ب عه‌قلى ب تنێ یان ب دلى ب تنێ ، یه‌عنى : یان ب هزرێ ب تنێ ئه‌و موسلمانن یان ب عاطفــێ ب تنێ ووان چو جاران نه‌جه‌ڕباندىیه‌ موسلمانه‌تىیا خۆ بكه‌نه‌ باوه‌رى وقه‌ناعه‌ته‌كا عه‌قلى ویا په‌سه‌ندكرى ژ لایێ دلى وعاطفــێ ژى ڤه‌ د ئێك ده‌م دا .. له‌و ئه‌م ـ د گه‌ل هێز وشیان وده‌وله‌مه‌ندى وهژمارا خۆ یا زۆر ڤه‌ ـ نه‌شیاینه‌ بگه‌هینه‌ وێ سه‌عاده‌تا ئیسلامى یا پێشىیێن ڤێ ئوممه‌تێ ـ د گه‌ل هێز وشیان وده‌وله‌مه‌ندى وهژمارا خۆ یا كێم ڤه‌ ـ گه‌هشتینێ !


وباشتـرین نموونه‌ ل سه‌ر ڤێ ڕاستىیا ئه‌م ئاخفتنێ ل دۆر دكه‌ین هه‌لویستێ مه‌یه‌ به‌رانبه‌ر پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ئه‌وێ بوویه‌ عه‌ده‌ت سالـێ ڕۆژه‌كێ ئه‌م بـیـرا خۆ لـێ دئینینه‌ڤه‌ ، وبه‌حسێ مه‌زنى وبهایێ وى دكه‌ین ، وڤیانا خۆ بۆ وى ب ده‌ڤى یان ب سه‌ر هژاندنێ به‌رچاڤ دكه‌ین ، و ل ڕۆژێن دى یێن سـالـێ ئه‌گه‌ر ئه‌م ب ته‌رازىیا شریعه‌تێ ڤى پێغه‌مبه‌رى خۆ بكێشین ، ئه‌گه‌ر بێژم : دێ شه‌رمزار ده‌ركه‌ڤین ، دبت ئه‌ڤ په‌یڤه‌ یا كێم بت !!


حه‌ژێكرنا مه‌ بۆ پـێـغـه‌مـبـه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وه‌كى باوه‌رى ئینانا مـه‌ ب ئیسلامێ ـ مـخـابن ـ یا بوویه‌ عاطفەیه‌كا زوها د دلى دا ، یان هزره‌كا هشك د سه‌رى دا ، له‌و دێ بینى هنده‌ك جاران ئه‌م ب هزاران دێ كه‌ڤینه‌ كۆلان ونه‌رازیبوونا خۆ دیاركـه‌یـن ئـه‌گـه‌ر ئـه‌زمان درێـژىیه‌ك ل لایێ دى یێ دنیایێ دا د ده‌ر حه‌قا پێغه‌مبه‌رى دا ـ سلاڤ لـێ بن ـ هاته‌كرن ، وئه‌م مـوىیـه‌كـى ژ خـۆ شاش ناكه‌ین ده‌مێ ب ڕه‌خ ته‌نشتا مه‌ ڤه‌ پێ ل شریعه‌تێ ڤى پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دئێته‌دان ، یان پیرۆزىیا وى دئێته‌ شكاندن ، ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ چ ته‌رازىیا ده‌رنشیفكرىیه‌ ؟


وئـه‌گه‌ر ئه‌م ئه‌ڤرۆ ڤیانا خۆ بۆ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ب ڕه‌نگه‌كێ دورست هلسه‌نگینین دێ بینین دویر ژ گۆتنا ده‌ڤى یان عاطفا دلـى دێ بــۆ مـه‌ ئاشكه‌را بت كو زه‌لالىیا ڤێ ڤیانێ ب گــه‌لــه‌ك خالێـن ڕه‌ش یا هاتىیـه‌ شێلیكرن ، وتمامىیا وێ ب گه‌له‌ك كێماسىیان یا هاتىیه‌ كێمكرن ، وحه‌تا ئه‌م د ڤیانا خۆ دا دڕاستگۆ بـیـن دڤێت ئه‌م كارى بكه‌ین ڤێ ڤیانێ ژ ڤان كێماسىیێن ژێگۆتى بـپـارێــزیــن ، ودا ئــه‌م وان كـێـماسىیان ب دورســتـى بنیاسین وپێ بزانین ل ڤێرێ ئه‌م دێ وان ب كورتى ب ڕێزكه‌ین :



1 ـ پشتدانا سوننه‌تا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لێ بن:


وئه‌ڤه‌ به‌رچاڤـتـرین نیشانه‌ ل سه‌ر نه‌ڕاستگۆیىیا مرۆڤى د ڤیانا وى دا بۆ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ، كو ئه‌و بێژت : ئه‌ز حه‌ز ژ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دكه‌م ، و د گه‌ل هندێ ژى ئه‌و ب ڕه‌نگه‌كێ ئاشكه‌را وڤه‌شارتى موخاله‌فا سوننه‌تا ڤى پێغه‌مبه‌رى بكه‌ت .. ئه‌ڤه‌ تشته‌كێ عه‌جێبه‌ .

بوخارى وموسلم ژ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ڤه‌دگوهێزن دبێژت : [ فمن رغب عن سنتي فلیس مني ـ هه‌چىیێ دلـێ خۆ نه‌به‌ته‌ سوننه‌تا من ئه‌و نه‌ ژ منه‌ ] .

وئه‌وێ ژ پێغه‌مبه‌رى نه‌بت دێ چاوا یێ ڕاستگۆ بت د ڤیانا خۆ دا بۆ وى ؟
صـه‌حابـىیـێ پـێـغه‌مبه‌رى ( ئوبه‌یێ كوڕێ كه‌عبى ) دبێژت : (( ل دویڤ ڕێكێ وسوننه‌تێ هه‌ڕن .. كاره‌كێ كێم ئه‌گه‌ر ل دویڤ سوننه‌تێ بت چێتـره‌ ژ كاره‌كێ گه‌له‌ك یێ نه‌ ل دویڤ سوننه‌تێ بت )) .


2 ـ نه‌قه‌بویلكرنا حه‌دیسێن دورست :


وئه‌ڤه‌ ژى تشته‌كێ غه‌ریبه‌ .. دێ بینى هنده‌ك كـه‌س ب ناڤێ ڤیانا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دئاخڤن ، پاشى ب كـێـمتـرین هێجه‌ت ئه‌و گۆتنا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وه‌رناگرن وقه‌بویل ناكه‌ن ، ئه‌گه‌ر خۆ ئه‌و گۆتن ب ڕێكێن دورست هاتبته‌ ریوایه‌تكرن ژى ، یان دێ بێژن : ئه‌ڤ حه‌دیسه‌ عاقلێ مه‌ تێ ناچت ، یان ئه‌و حه‌دیسه‌كه‌ ب كێر ژیانا مه‌ یا ئه‌ڤرۆ نائێت ، یان ما كى دبێژت ئه‌و حه‌دیس یا دورسته‌ ، یان هه‌ما ئه‌م ل دویڤ قورئانێ ب تنێ دێ چین .. وهـتـد ، ژ ڤان هێجه‌تێن پـویـچ وپه‌لاچه‌ !!
خودایێ مه‌زن ئه‌مر دكه‌ت : [  وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ـ تشتێ پێغه‌مبه‌ر بۆ هه‌وه‌ پێ هاتى هوین وى وه‌رگرن ، وتشتێ وى هوین ژێ داینه‌ پاش هوین خۆ ژێ بده‌نه‌ پاش ] ( الحشر : 7 ) .

ژ ئیمامێ شافعى ـ خودێ ژێ رازى بت ـ دئێته‌ ڤه‌گوهاستن كو جاره‌كێ زه‌لامه‌ك هاته‌ نك پسیارا مه‌سه‌له‌كێ ژێ كر ، ئیمامى گۆتێ : پێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ هۆ دبێژت ، ئینا وى زه‌لامى گۆتێ : وتـو چ دبێژى ؟ ئیمامێ شافعى ب عێجزى ڤه‌ گۆتێ : سبحان الله ! ما تو من د دێره‌كێ یان كنشته‌كێ ڤه‌ دبینى ؟ ئه‌زێ دبـێـژمـه‌ تـه‌ : پـێـغـه‌مـبـه‌ر دبێژت تــو دبـێـژىیـه‌ مـن : وتو چ دبێژی !


3 ـ پێخستنا كه‌سه‌كى دى ل سه‌ر پێغه‌مبه‌رى :

 گـه‌لـه‌ك كـه‌سـان تــو دێ بینى ب ده‌ڤى دبێژت : ئه‌ز حه‌ز ژ پـێـغـه‌مـبـه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دكه‌م ، به‌لـێ به‌رێ وى یێ ل هنده‌ك كه‌سێن دى ژ ناڤدارێن ڕۆژهه‌لات وڕۆژئاڤایێ ، وان بۆ خۆ دكه‌ته‌ جهێ چاڤلێكرنێ ، وڤیانا وان ب سه‌ر یا پێغه‌مبه‌رى دئێخت ، به‌لكى ب ده‌ڤى وه‌ نه‌بێژت ، به‌لـێ ده‌مێ تو به‌رێ خۆ دده‌یه‌ كریارێن وى ڤێ چه‌ندێ ئاشكه‌را دێ بینى .



4 ـ تڕانه‌كرنا ب سوننه‌تێ ووان كه‌سێن كارى پێ دكه‌ن :


 تڕانه‌كرنا ب سوننه‌تا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ نیشانێن به‌رچاڤه‌ ل سه‌ر هندێ كو ئه‌ڤ تڕانه‌پێكه‌ره‌ د ڤیانا خۆ دا بۆ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ مرۆڤه‌كێ نه‌ یێ ڕاستگۆیه‌ ، ژ به‌ر كو مرۆڤى ئه‌گه‌ر ئێك ڤیا دێ حه‌ز ژ سوننه‌ت وڕێبازا وى ژى كه‌ت ، ودێ حه‌ز ژ وان ژى كه‌ت یێن ل سه‌ر ڕێبازا وى دچن ، ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ تو دێ بینى هه‌ر كه‌سه‌كێ بیدعه‌چى وخودانێ ئه‌هوائان بت كه‌رب ژ وان كه‌سان ڤه‌دبت یێن ل دویڤ سوننه‌تێ دچن ، یان به‌رێ خه‌لكى دده‌نه‌ سوونه‌تێ ، وبه‌رچاڤـتـرین نیشان ل سه‌ر ڤێ كه‌رب ژێ ڤه‌بوونێ ئه‌وه‌ دێ بینى ئه‌و تڕانه‌ ویارىیان بۆ خۆ ب وان كه‌سان دكه‌ن ، وناڤێن كـرێـت ددانته‌ سه‌ر ، ولـێ دگه‌ڕیێت وان د چاڤێن خه‌لكى دا كێم بكه‌ت .

وتشتێ غـه‌ریـب د ژیـنـا مــه‌ یا نـوكـه‌ دا ئه‌ڤ ده‌رده‌ ، ده‌ردێ تڕانه‌پێكرنا ب سوننه‌تێ ، نه‌ ب تنێ د ناڤ عامى ونه‌زانان دا یا بـه‌لاڤه‌ ، به‌لكى گه‌له‌ك جاران دێ بـیـنـى مـرۆڤه‌كێ خۆ ب زانا دزانت یان ژى خۆ ژ داعیان دهژمێرت ژ به‌ر ئه‌گه‌ره‌كا بێخێر دێ ( ئستهزا‌ء ) وتـڕانه‌یان بۆ خۆ ب سوننه‌ته‌كا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ كه‌ت ، وموصیبه‌تا مه‌زن د ڤێرێ دایه‌ !


5 ـ دویكه‌فتنا بیدعه‌یان وحه‌ژێكرنا مرۆڤێن بیدعه‌چى :


وبیدعه‌ وه‌كى ئه‌م دزانین ئه‌وه‌ خودان نه‌ ب تنێ ژ سوننه‌تێ دویر كه‌ڤت ، به‌لكى ڕابت تشته‌كى نوى د دینى دا ده‌ربێخت یێ خودێ وپێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ نه‌گۆتى ، وئه‌و ژ نك خۆ وى تشتى بكه‌ته‌ پشكه‌ك ژ دینى وبه‌رێ خه‌لكى بده‌تێ ، وفه‌رق نینه‌ مرۆڤ ب خۆ بیدعه‌یه‌كى ده‌ربێخت وكارى پێ بكه‌ت ، یان ژى كه‌یف ب بیدعه‌چىیه‌كێ دى بێت وحه‌ژێ بكه‌ت وبه‌ڕه‌ڤانىیێ ژێ بكه‌ت وپشتا وى بگرت .

ئـه‌ڤـه‌ هــه‌مــى نیشانا نـه‌ ڕاستگۆیىیا خودانییه‌ د ڤیانا وى دا بۆ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ، ژ به‌ر كو ئه‌گه‌ر تو یێ ڕاسـتـگــۆ بى د ڤیانا خۆ دا بۆ كه‌سه‌كى دڤێت ڤیانا وى كه‌سى د دلـێ ته‌ دا نه‌بت یێ پێ ل ڕێبازا وى ددانت یێ ته‌ دڤێت .


6 ـ غولووا د ده‌ر حه‌قا پێغه‌مبه‌رى دا ـ سلاڤ لێ بن ـ :

وئه‌ڤه‌ ژ وان كارانه‌ یێن پـێـغـه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ پێ نه‌خۆش ، ووى د ژینا خۆ دا صه‌حابىیێن خۆ گه‌له‌ك ژێ ددانه‌ پاش ، وگه‌له‌ك كه‌س هزر دكه‌ن ب ڤێ ( غولووا ) خۆ ده‌مێ هنده‌ك سالۆخه‌تێن خودێ دده‌نه‌ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ئه‌و ڤیانا خـۆ یا زێـده‌ بـۆ پێغه‌مبه‌رى به‌رچاڤ دكه‌ن ، وئه‌و ب خۆ ب ڤى كارێ خۆ ئه‌و پێغه‌مبه‌رى ژ خۆ عێجز دكه‌ن .