دویماهییا سهربهردانێ
گهلهك جاران ژیان هندهك چیرۆكان ڤهدهینت مهزنتـرین چیرۆكنڤیس نهشێن چیرۆكهكا وهكى وێ بینته سهر هزرا خۆ، بهلـێ گرفتارییا ژیانێ ئهوه ئهو چیرۆكێن خۆ بهلاڤ ناكهت، لهوا ئهو د چارچووڤهیهكێ بهرتهنگ دا دهسنڤیس دمینن، وئهز زهلامهكم گهلهك حهز ژ خواندنا دهسنڤیسان دكهم، وئهڤ چیرۆكا نوكه دێ بۆ ههوه ڤهگێڕم ئێك ژ وان سهرهاتییانه یێن د ناڤ بهرپهڕێن تۆمارنامهیا " مهحكهمێ " دا دهسنڤیس وبژاله ماین، ومن ڤیا ئهز وێ بۆ ههوه كۆم بكهم وبهلاڤ كهم.
سـهرهاتى ل خالهكا پۆلیسان ل " فلان " باژێڕى دهست پێ دكهت، ل ڕۆژهكێ ژ ڕۆژێن تیرمهها ئاریاى، دهمێ دنیا دشاریێت وجاده ژ مرۆڤان ڤـالا دبـن، ههر چار پۆلیس ب ژۆر كهفتن دا خوهێ ژ خۆ ڤهمالن، و ب بێ خیرهتى ڤه خۆ بهردهنه سهر وان كورسیكێن ل ژۆر وپیچهكێ بێهنا خۆ بدهن، ههر ئێك ژ وان د هزرهكێ دا بوو وخهونهك ب هشیار ددیت، یێ خودان عهیال هـزرا مـالا خۆ دكر وخهما مهصرهفى ئهو ب نك خۆ ڤه دبر، ویێ چاڤ برسى ودل ڕهش هزرا هندێ دكر دێ چاوا شێت تیركێ خۆ (بهررانى) داگرت ل ڤى دهمى یێ تشت ههمى تێدا گران بووین ب تنێ وژدان ئهرزان بووى، ویێ دیندار بهرێ وى لـێ بوو دێ چاوا شێت خۆ پارێزت ونهكهفته وى حهرامى یێ لێڤێن جادان ژى ژێ تژى بووین، ویێ سهرسهرى بیرهاتنا شهڤێن خۆش د گهل خۆ دهباره دكر ونهخشه بۆ هندهك شهڤێن دى یێن خۆشـتـر د هزرا خۆ دا ددانا..
ههر چار دبێ دهنگ بوون، جارجار ئێك ژ وان ئهڤ بێ دهنگییه ب پسیارهكا كورت دبڕى، و ژ بێ خیرهتى كهسێ بهرسڤ نهددا، ئێك ژ وان ههما ب تنێ دا سهرێ خۆ هژینت، یان پهیڤهكا كورت بێژت پشتى دویماهییا وێ دادعویرت، وجارهكا دى بێ دهنگى ب سهر وان دا دهات..
ووان هند دیت دهرگهه ڤـهبـوو، بـهرێ هـهر چاران ما ل دهرگههى كانێ ئهو كیژ بێ ئوصووله ڤى دهمى دئێت، وههر ئێكى حهز دكر ههڤالـێ وى پێش ڤه بهرسڤێ بدهت ووى صهرف بكهت، بهلـێ پشتى وان دیتى كى ب ژۆر كهفت ههر چار پێكڤه ڕابوون سهروبهرێ خۆ دورست كر، وئهو هزر هاڤێتن یێن بهرى هنگى د سهرێن وان دان، تو دا بێژى ڕێـڤـهبـهرێ گشتى ب ژۆر كهفت، یان وهزیرى ب سهر وان دا گرت، بهلـێ ئهوێ هاتى نه ڕێڤهبهرێ گشتى بوو، ونه وهزیر بوو ! بهلكى ئهو ئهو كچكا جوان ودفن بلند بوو ئهوا ههر ڕۆژ د بهر خالا وان یا زێرهڤانییێ ڕا دبۆرى بێى ژ خۆ بگرت ژ دفن بلندییا خۆ بێته خوارێ یان بهرێ خۆ بدهته وان..
ههر جارهكا ئهو د بهر وان ڕا دبۆرى وێ بێهنا خۆ یا تژى سحر وجوانى ب سهر وان دا بهرددا، چونكى جوانییا وێ ژ ڕهنگێ جوانییا هار بوو ئهوا خودانى دگرت و ب نك خۆ ڤه دبـهت وگـێـژ دكهت وپاشى بهرددهت پشتى خاڤییهكا خۆش ب سهر دا دئینته خوار، وگاڤا ئـهو دویـر دكـهڤـت وپشتى ئهو ژ سهكرانییا خۆ هشیار دبن دێ زڤڕن بهحسێ جوانییا وێ كهن حهتا ڕۆژا وان خلاس دبت، وههر چهنده ئهو كراسێ وێ دكره بهر خۆ ژ كولیلكێن بهارێ گهشتـر بوو، و ژ دینێ " راقصا " تهنكـتـر بوو، و ژ عهمرێ ئهڤینێ كورتـتـر بوو ! پارچهیهكا حهریرى بوو ب سهر چۆكان دكهفت، تشتێ د سهر خۆ دا ویێ د بن خۆ ژى دا ئاشكهرا دكر، بهلـێ هندى وان پسیار كرى وان چو تشتێ خراب ژ ڤێ كچكێ نهدیت ونه گوه لـێ بوو..
وپشتى كچك ب ژۆر كهفتى ما بهرێ خۆ دا وان، ناڤچاڤێن خۆ كرنه گرێ و ب دفن بلندى ڤه گۆت: جحێلهكێ كهشهفرێت یێ ل بهر دهرى ئهڤه دهمهكه یێ ب دویڤ من كهفتى وبهلا خۆ ژ من ڤهناكهت، ئهز حهز دكهم هوین بێژنێ كانێ وى چ ژ من دڤێت.. وههر چهنده وان دزانى وى چ ژێ دڤێت، چـونـكـى ئـهو ژى هندهك مرۆڤێن " پاشكهفتى " بوون، ووان ب تنێ مهعنایهك د خۆ ڕویسكرنا كچكێ دا ددیت ! بهلـێ وان لهزكر چوونه بهر دهرى وههر ئێكى دڤیا بهرى ههڤالـێ خۆ بگههته وى " دارگرانى " ئهوێ دڤێت خۆ بگههینته عهسمانێ جوانییێ، دا ستێرا گهش پیس بكهت، ووى ئهدهب بدهت بهلكى ئهو ب ڤێ چهندێ قهنجییهكێ ل " خاتوینێ " بكهت خودانا دفنا بلند وكراسێ كورت !
پشتى وان ئهو جحێل دیتى وان ژ سهروبهرێ وى زانى ئهو وهكى كاعهزا پارهى یا " موزهووهره " ب سهر وشكلى ڤه پارهیه بـهلـێ ئـهو ب بهایێ خـۆ ب تنێ دشێت جههكى بۆ خودانى ل سجنێ بكڕت، زهلامینییا وى جحێلى ژى ب تنێ جههك بۆ وى د جههنهمێ دا دكڕى.. گاڤا پۆلیسان ئهو دیتى ههر چار پێ وهرهاتن وههر ئێكى ژ لایێ خۆ ڤه دانایێ حهتا وان ئهو برییه ژۆر.. ب دوچاڤێن وهكى یێن ڕویڤییان بهرێ ما ل كچكێ ووهكى مهیموونكهكا ب تۆره گڕنژى، ئینا پۆلیسهكى دهستێ خۆ دا پاش وهندى ژێ هاتى شهقهك ل بنێ گوهى دا، ئهو لێك زڤڕاند ونێزیك بوو ب عهردى بكهڤت ئهگهر وى خۆ ب مێزێ ڤه نهگرتبا..
ئینا وى گۆت: خانم ! ته ب ڤێ چهندێ خۆشه؟ ته دڤێت سررا ته ئاشكهرا بكهم؟
كچكێ ب كهرب ڤه گـۆتـێ: سـررا چ صهیێ پیس ! پاشى ل پۆلیسان زڤڕى وگۆت: ئهز هیڤى ژ ههوه دكهم دویماهییهكێ بۆ ڤێ " مههزهلـێ " بدانن.
ئینا دوباره ئهو ل وى زڤڕین و ب شهق وپێنا ئهو وێڤه بر حهتا ژ كچكێ دویر كـرى، گـاڤـا ئهو دویر كهفتین وى گۆته پۆلیسان: هشیار بن ! ئهڤا هوین د گهل من دكهن كارهكێ نه یێ قانوونییه، ئهڤ كچكا هه ئهوا ل نك ههوه خۆ شهریف دكهت یارا منه، وجههك ژ لهشێ وێ نهمایه ئهگهر من نهدیت بت، وئهگهر هوین باوهر نهكهن سهحكهنه ڕانێ وێ نیشانهكا لـێ ههى، شڤێدى ههمییێ ئهو ل نك من بوو، وسپێدێ " هنده " پاره من یێن داینێ ژ نوى ئهو یا چووى، ڤێجا هوین نهئێنه خاپاندن..
گاڤا پۆلیسان ئهڤ گۆتنه ژ وى بهیستى وان خۆ ڤهدهر كر ودان وستاندن ل سهر ڤێ مهسهلـێ كر، پاشى وان گۆته ئێك ودو: یا باش ئهوه ئهم بهنێرینه ب دویڤ بابێ وێ ڕا..
وبابێ وێ ئێك ژ وان زهلامان بوون یێن پشتى شهڕى بهریكێن خۆ داگرتین، وگاڤا وى دیتى بهریكێن وى ژى وهكى یێن مهزنان دتژینه، وى هزركر ئهو بوو ئێكێ دى، لهو وى ژینا فهقیرییێ ومهستوورییێ ل پشت خۆ هێلا وچاڤ ل مهزنان كر د باشى وخرابییێن وان دا..
وپۆلیسان جحێل وكچك ل نك خۆ هێلان حهتا بابێ وێ دئێت.. وتورمبێلا مهزن ل بهر دهرى ڕاوهستا، وبرایێ كچكێ ژێ دهركهفت، گاڤا وى خویشكا خۆ ب ڤى ڕهنگى دیتى عهزهب ژ ناڤ چاڤان پهشى، بهلـێ ههر زوى پۆلیسهكى دهستێ وى گرت ووێـڤـه بر وچیرۆك ب كورتى بۆ ڤهگێڕا، ئهو زڤڕى نك خویشكا خۆ ودهستێ وێ گرت وبره د ژۆرهكا دى یا ب تنێ ڤه، و ب لهز دههمهنا كراسێ وێ یێ كورت هلدا بێى ئهو لـێ هشیار ببت یان تێ بگههت كانێ وى چ دڤێت، وگاڤا وى نیشان دیتى عهقلێ وى د سهرى دا كهلى كا چاوا ئاڤ د قۆرى دا دكهلت، دنیا ل بهر چاڤان تارى بوو، و ژ بیـرا وى چوو كو ئهڤ كراسه ئهوه یێ وى وبابێ وى بۆ كچكێ كڕى، ژ بیـرا وى چوو كو ئهڤ حالـێ خویشكا وى تێدا ئهوه یێ وى وبابێ وى بۆ ڤیاى دهمێ رازى بووین ئهو ل پێش چاڤێن وان ب ڤى ڕهنگى دهركهڤت.. پێ حهسیا ههر وهكى برینهكا دژوار كهفته دلـێ وى وئهو زڤڕانده دهمێ بهرى زهنگینییێ، گاڤا شهرهفێ ونامویسێ بهایهكێ مهزن د فهرههنگا وى دا ههى، ئینا وى دهستێ خۆ دا پاش وشهقهك ل دێمێ وێ یێ جوان دا، ههر پۆلیسهكى ههست كر ههر وهكى ئهو شهق ب وى كهفت، وبۆ وان زێده نهخۆش بوو، چونكى ئهو وهسا تێ گههشتن كو گۆتنا ڤى جحێلێ " سهرژنك " یا دورسته، وئهو كچكا وان هزر دكر ژ ههیڤا ل عهسمانى ئاسێـتـر وبلندتره یا وهسا نینه وهكى وان هزر كرى، لهو ئێدى نهما سحرا وێ كارى د وان بكهت.
وبرایێ كچكێ دهستێ خۆ بره بهریكا خۆ وهند پاره ئینانه دهر هندى وى جحێلى گۆتى من یێن داینێ وهاڤێتنه بهر، بێى ئاخفتنهكێ بـێـژتـێ، ودهســتــێ خـویـشـكا خۆ گرت وهاڤێته د ترومبێلێ وبر..
گاڤا ئهو ههردو ل بهرانبهر بابێ خۆ ڕاوهستاین، ئهو چوو وچیرۆكا شهرمزارییا خویشكا خۆ د گوهێ بابێ خۆ دا گۆت، وبابێ وێ ئهو مال بۆ هاتییه دان وعهقل ژێ هاتییه ستاندن ههر زوى كاڤلۆژانكێ خۆ یێ ژ درهو هاڤێت، وزڤڕى عهسلێ خۆ صبغا " شارستانییێ " ئهوا وى خۆ ل پشت ڤهدشارت ژێچوو وڕوییـێ وى یـێ دورسـت دهركـهفـت، وئهو دوریشمێن وى ل دیوان ودیوانخانهیان بلند دكرن ههمى ل بهرانبهر پهیڤا نامویسێ هاتنه هلوهشاندن، وگاڤا بهرێ كچكێ ب بابێ وێ كهفتى خۆ هاڤێته بهر سنگێ وى دا ئهو وێ ژ هێرشا برایێ وێ یێ زۆردار بپارێزت، بهلـێ وێ هند دیت بابێ وێ ئهو پاشپاشكى هاڤێت وپێنهك لێدا وگۆتێ: بێ ئهخلاقا بێ ئهخلاق ! ئهز نه بابێ تهمه، قهدا ب ته بكهڤن !
چاڤێن وێ ژ سهر دهركهفـتـن، وهـهوار كـر: ئـهڤـه هوین چ دبێژن هوین دین بووینه هار بووینه؟ بێژنه من ههوه چ گوه لـێ بوویه؟
بابێ وێ لـێ خوڕى: لهعنهتى هێشتا تو دئاخڤى ژى، بێژه من ته چ د گهل وى صهى ههیه ئهگهر دێ ته سهرژێ كهم.
ـ ته بهحسێ كێ یه؟ ئهز د تشتهكى ناگههم..
براى گـۆت: تـو تـێ ناگههى ههى بێ ئهخلاق، ئهو صهیێ " هنده " پاره داینه ته بهرانبهر نامویسا ته، ته سهرێ مه د ناڤ خهلكى دا چهماند وهێشتا تو تێ ناگههى !
ـ ئهو تو چ دبێژى؟ دیاره تو یێ دین بووى پارێن چ ونامویسا چ، ب خودێ..
وبهرى ئاخفتنا خۆ تمام بكهت برایێ وێ لـێ خوڕى: هش ! ناڤێ خودێ ب دهڤێ خۆ یێ پیس نـهبـێـژه.. وهـێـش كره سهر و ب پرچا سهرى كێشا وبره ژ دهر ڤه، چونكى هنده مهحكهمه ب دویماهى هات !
وپۆلیس مانه ل هیڤییێ، بهلـێ كچك ئێدى ب بهر چاڤێن وان نهكهفت.. دهیكا وێ ل مال پسیارا وێ دكر دگۆتنێ: ئهو یا دهركهفتییه سهفرهكێ د گهل مهدرهسێ، ودهمێ مامۆستایێن وێ پسیارا وێ دكر دا بێژنێ: یا دهركهفتییه سهفرهكێ د گهل مال.
ونێزیك بوو پولیس كچكێ وسوحبهتا وێ ژ بیـر بكهن.. بهلـێ ئێك ژ وان نهدشیا دیمهنێ كچكێ ژ بهر چاڤێن خۆ ببهت، لهو ههر جارهكا كارێ وى یێ رهسمى ب دویماهى دهات بهدلا خـۆ یا عهسكهرى ددانا وجلكێن خۆ یـێـن دى دكرنه بهر خۆ و ب دویڤ وى جحێلى دكهفت، و ل سهح وسوییێن وى دگهڕیا دا تشتهكى ژێ بزانت.. حـهتـا وێ ڕۆژێ یا ئهو تێدا ژ نشكهكێ ڤه چوویه نك حهلاقهكى ودیتى ئهو جحێل یێ ل ژۆر بهحسێ فلییێن خۆ د گهل كچكان دكهت، وئهو ما گوهدارییا وى كر بێى ئهو وى بنیاست، پاشى هاته سهر سوحبهتا خۆ ووێ كچكا وى هنده پاره ژ برایێ وێ چێكرین، گۆت: ئهز نزانم ناڤێ وێ چبوو، عهمرێ وێ نێزیكى ههڤده سالان بوو، ژ وان بوو یێن كراسێن كورت دكهته بهر خۆ، ئهو كراسێن دهمێ بایهكێ سڤك لـێ ددهت چو تێ ناهلێت..
ڕۆژهكێ ئهز كهتمه دویڤ بێى ئهو ب من بحهسیێت، وگاڤا ڤیاى ب سهر دهرهجان بكهڤت ئهز ل بنى ڕاوهستام ل جههكێ ئهز وێ ببینم وئهو من نهبینت، وگاڤا وێ خۆ چهماندى دا پێلاڤا خۆ بشدینت كراسێ وێ بلند بوو وئهو نیشان من دیت..
وهنگى ئهو پۆلیس هێدى ژ دكانا حهلاقى دهركهفت وئهڤ خهبهرێ نوى گههانده ههڤالێن خۆ.. وان هنارته ب دویڤ جحێلى ڕا وپشتى هندهك گهڤ وترساندنێ وى ب دهڤێ خۆ ئعتـراف ب ههمى مهسهلـێ كر، وگاڤا وان هنارتییه ب دویڤ برایێ كچكێ ڕا دا ئهو پارێن خۆ ژ جحێلى وهربگرت وگوهێ خۆ بدهته ڕاستییا مهسهلـێ، ڕهنگێ وى زهر بوو، پێتى بوو، دا بـێـژى خـویـن د لـهشـى نـیـنـه.. وی خۆ نێزیكى جحێلى كر و ب دهنگهكێ ڤهلهرزاى ڤه گۆتێ: یهعنى ته ئهو نهدنیاسى.. وگاڤا وى خۆ نێزیكى جحێلى كرى، وجحێلى ئهو ب وى ڕهنگێ ب ترس ڤه دیتى، ڤهلهرزى وگۆت: نه ب خودێ من ئهو نهدنیاسى، وخۆ دهستێ من ژى ڤێ نهكهفتییه، وئهڤه پارێن ته !!
وى وهكـى مـرۆڤـهكـێ دیــن وهار هێڕش كره جحێلى وئاسنهكێ ل وێرێ ڕاكر وهندى ژێ هاتى ل سهرێ وى دا حهتا خوینێ تێ هاڤێتى وگۆتێ: پارێن من كوڕێ صهى.. پشتى چ؟ پشتى من ب دهستێن خۆ خویشكا خۆ سهرژێ كرى !
وهندى ئهو هاتنێ كو وى ژ جحێلى ڤهكهن نهشیان، وهنگى وى جحێل بهردا پشتى بوویه كهلهخ و د خوینا خۆ گهفستى، ووى پێ خۆ دانایه سهر سهرێ وى وتف كرییێ، و ل پۆلیسان زڤڕى ووهكى دینان خوڕى:
ـ من بگرن، ئهڤه ئهز.. من خویشكا خۆ یا سهرژێ كرى، ومن ئهڤ صهیه ژى یێ كوشتى..
