ناڤبرا بیست و نەهێ
رزق ئیبراهیم، ئهوێ دێمێ وى یێ ئهسمهر یێ تژى برین گۆت:
ــ مهسهله درێژ بوو، ونابت دهمهكێ درێژ مهسهله ب ڤى ڕهنگى ب ڕێڤه بچت.
عهبدلحهمیدێ نهجار، ئهوێ بهربهره بهر ب ساخلهمیێ ڤه دچت وبرینێت وى خۆ لێك ددهن، گۆت:
ــ جارێ دهمى بهێله..
ــ بۆچى؟
ــ چونكى دبت ههڤڕكى درێژ ببت..
رزق ب بهژنا خۆ یا درێژ ڤه ڕابوو، سهرێ خۆ ب نك كولهكا بچویك ڤه بر، وگۆت:
ــ ئهز باوهر دكهم كو ئهو ڕۆژ دێ ئێت یا عهطوه وزهبانیێت وى تێدا تێنه ڕاخشاندن بۆ ڤان زیندانان.. بهلێ ئهو وهكى مه نابن..
عهبدلحهمیدى گۆت:
ــ چاوا؟
ــ ئهم بهڕهڤانیێ ژ ڕاستى ودورستیێ دكهین، ومه هندهك هزر وبیر ههنه سیبهرێ ل مه دكهن ل وى دهمێ ڕۆژ گهرم دبت ودئاریێت، بهلێ ئهو..
عهبدلحهمیدى گۆتنا وى ڤهبڕى وگۆت:
ــ ئهو ژى خۆ ب خودان هزر وبیر دزانن..
ــ ئـهڤــه قــهت نابت، ئهو كۆمهكا درهوینانه، دهمێ ئهو دكهڤن و ژ لایێ هندهك موحهققێت مللهتى یێت ڕاست ڤه پسیار ژ وان دئێتهكرن، ئهو دێ زانن كو وان چو بناخه نینن.. ئـهو دێ پهشێمان بن و ب نهخۆشیێ حهسیێن، ئهڤه ژ مرنێ ب خۆ نهخۆشتره.. ڤێجا یا عهجێب نابت هنگى تو ببینى ئێك ژ وان خۆ بكوژت.
مهعرووفێ حهضەرى ئهوێ ڤێ دویماهیێ خۆ بێ دهنگ دكهت، گۆت:
ــ خــویــنــا مــهحــمــوود صـــهقـــرى وبـرایێت وى ب ههروه ناچت..
یووسفێ شاعر گۆت:
ــ ئـهو نــوكــه یێت ل نك خودێ، ووان جزایێ خۆ یێ وهرگرتى، وئهو ب چاڤێ دلپێڤهبوونێ بهرێ خۆ ددهنه دنیایێ وخهلكێ وێ..
زهلام ل مهیدانا حهربى یا بهرفرهه ب ڕێز بوون، ئهو سێ ڕێزكى ڕاوهستان، داخوازكهرێ گشتى و عهطوهیێ مهلهوانى د گــهل ئــهفــســهر ولـهشـكـهرى كــۆم بــوون، عهگوهى دهست ب ئاخفتنێ كر، ودیار كر كو مهحكهمه دوسوبه دێ دهست پێ كهن، وههر تاوانبارهك دێ حهقێ خۆ وهرگرت، وههر ئێك دێ وێ فائێلا تهحقیقێ ئیمزا كهت یا د گهل وى هاتیهكرن، ونه وه بت ئێك بێژت: ئهز فائێلا خۆ ئیمزا ناكهم، یان ئهڤـ تشتێت هاتینه ئیمزاكرن نه دوهسانه، وههر كهسێ بێژته قازى: ئهڤ گۆتنه ب كوتهكى یێت ژ من هاتینه وهرگرتن، یان ئهزێ هاتیمه ئازاردان، ئهو دێ جزایێ خۆ ب دهستێت خۆ وهرگرت، نهخاسم ئهڤ چهنده چو گوهۆڕینێ نائێخته مهسهلێ، چونكى حوكم بهرى هنگى دنڤیسینه قازى ب خۆ ژى نهشێت تشتهكى بگوهۆڕت..
ههر وهسا وى ئهو تێگههاندن كو ڕێ بۆ چو پارێزهران نائێتهدان ئهو بهڕهڤانیێ ژ كهسێ بكهن، ڤێجا بلا ئهو هزرێ نهكهن كو ئهو دشێن پارێزهران بۆ خۆ بگرن، چونكى مهحكهما وان ب لهز وبهز دێ ئێتهكرن.. وپێ نهڤێت وى ئهو تێگههاندن كو حوكمهت زۆرداریێ ل كهسێ ناكهت، وشیرهتا سهرۆكى ههردهم ئهوه ههر ئێك بگههته مافێ خۆ.. دوباره زڤڕى وئاشكهرا كر كو پێتڤیه مهحكهما وان ب لهز بێتهكرن ههر وهكى د فهرمانا بلند دا هاتى.. وگۆت: مهحكهما ههر ئێكى ژ چهند دهقیقهكان زێدهتر ڤهناكێشت، چونكى ههر تشتهك یێ داناى وئاشكهرایه، ئعتراف د دورستن وئهوا دى تشتهكێ ڕۆتینیه. وپشتى حوكم دهردكهڤن تاوانبار دێ ئێنه لێكڤهكرن، یێت بێ گونهه ل جههكى، ویێت (جهئینان هاتیه ڕاوهستاندن) ل جههكێ دى، گرتى ل جههكێ تایبهت، یێت كارێت ب زهحمهت ل جههكى، ویێت قنارهكرنێ ل هندهك زیندانێت تایبهت. ههر ئێك دڤێت گوهێت خۆ باش ڤهكهت، دا حـوكـمـێ خــۆ بــزانــت، پاشى ئهوێت دئێنه گرتن وحوكم ب شۆلێت گران ل سهر دئێنهدان، دێ بۆ گرتیخانهیێت مهدهنى ئێنه ڤهگوهاستن، وبهس یێت مهحكهمێ دێ میننه ل حهربیێ، وئهوێت بێ گونهه یان ب جهئینانا حوكمى هاتیه ڕاوهستاندن، دێ د گهل گرتیان بن، چونكى كهس ڤێ گاڤێ نائێته بهردان.
ئهفسهران دهست ب خواندنا ناڤان كر، كت كته ههر ئێكى فائێلا وى دانهڤێ، ئهوا تاوانباریا تێدا هاتیه نڤیسین دا ل سهر ئیمزا بكهت، پاشى ئهو دێ ئیمزایهكا دى كهت كو وى فائێلا خۆ یا وهرگرتى، وئیمزایهكا دى ژى كو ئهڤ گۆتنه یێت وینه ووى بێ كوتهكى ئهو گۆتینه.. هندهك گرتیان نهدشیان ئیمزا بكهن، چونكى برینێت مهزن كهفتبوونه دهستێت وان، لهو وان دهستێت وان یێت لاواز دگرتن، وقهلهم دكرنه د ناڤ تبلێت وان دا، دا بشێن ناڤێت خۆ بنڤیسن وئیمزا بكهن..
گرتى ههمى زڤڕینه زیندانێت خۆ، ههر ئێكى تاوانا وى د دهستى دا بوو، نێزیكه یێت وان ههمیان وهكى ئێك بن ((.. ل فلان ههیڤێ، ل سالا هندێ، هندهك كریار دژى ڕژێما دهسههلاتا نــوكـــه یــێــت كــریــن، ئــهو ژى پشكداریا وى بوو د ڕێكخستیهكا وهسا دا یا داخوازا گوهۆڕینا حوكمى دكهت)) و د تاوانا هندهكێت دى دا هاتبوو: ((وى پشكدارى د جیهازێ تهمویلى دا كریه، بۆ هندێ دا زیانێ بگههینته وهلاتى، وحوكمێ نوكه ب هێزێ بگوهۆڕت..)) هــهر چـهنده ب تنێ وى هندهك خێر بۆ وان مالان كۆم كربوون یێت زهلامێت وان هاتینه گرتن، نهخاسم ئهوێت بازرگان وكارێت نهحوكوومى ههین..
و د تاوانا هندهكێت دى دا هندهك تشتێت غهریب ههبوون، دا بینى ئێك ژ بهر نوكتهیهكێ یێ هاتیه گرتن، یان ژى ژ بهر ڕهخنهیهكا سهرپێ ل دۆر مهسهله یان ڕویدانهكا سیاسى، یان ژى چونكى وى خوزیا مرنا سهرۆكى ڕاهێلایه، یان سهرا خێزانهكا ئیخوانان دایه ودهستێ هاریكاریێ بۆ درێژ كریه..
خۆشتڤى ژێكڤهبوون وهاتنه بژالهكرن، رزق ئیبراهیم دهه سالان هاته حوكمكرن، مهعرووفێ حهضەرى حوكمهك د گهل ڕاوهستاندنا ب جهئینانێ وهرگرت، عهبدلحهمیدێ نهجار دهه سالان، یووسفێ شاعر سێ تاوان.. ئهو ههمى ژ كهل چوونه سهر وستویێت ئێك، ئهڤه دهمێ خاترخواستنێیه، لهو ڕۆندكێت زهلال ب بێ دهنگى هاتنه ڕێتن..
یووسفێ شاعر خۆ ب گڕنژینێ ئینا دهرێ وگۆت:
ــ ههر چاوا بت گرتیخانهیێت مهدهنى هزار چاران ژ یێت حهربى چێترن، ل وێرێ ئهم دێ رحهت بین، ئهوێت هاتینه حوكمكرن ویێت بێ گونههـ ژى ههر د دهستێ زێرهڤانێت حهبسێ دانه، د گهل جوداییا جهان.. ڕۆژا خودێ حهز بكهت ئهم ههمى پێكڤه دێ دهركهڤین..
مهعرووفێ حهضەرى هێدى گۆت:
ــ وهلات ههمى گرتیخانهیهكا مهزنه..
رزق ب گڕنژینهكا تێر مهعنا گڕنژى وگۆت:
ــ من خواست پارێزهرهكى بۆ خۆ بگرم، وبالیۆزخانهیا سوودانێ ب خۆ بحهسینم، قازى گۆته من: بێ فهلسهفه.. پاشى تڕانه ب من كرن وگۆت: مصر وسوودان ئێك وهلاته..
عهبدلحهمیدێ نهجار د دویڤ دا گۆت:
ــ من گۆته وان: شوینا هوین من ل ڤێرێ بگرن، من بزڤڕیننه فلسطینــێ، دا ئهز هاری فیدائیان بكهم، بهلكى ئهز بمرم وبهلا من ژ ههوه ڤهببت..
رزقى گۆت:
ــ وان چ گۆت؟
ــ ئهوێت ل سهر كورسیكێت عهدالهتێ دڕوینشتى، ههمى گڕنژین.. پاشى لهشكهرهكى ئهز پاشڤه كێشام..
عهبدلحهمیدى هێدى گۆت:
ــ مهحكهمهكا بێ مهعنا بوو.. قازى.. ههڤڕك.. نڤیسهر.. نۆبهدار.. كهسێ ژ وهلاتیان ئهم نهدیتین وگوه ل مه نهبوو..
مهعرووفى گۆت:
ــ خودێ د گهل مه بوو، وئهو ژ ههر ئێكى ب هێزتره..
دهنگێ فیتكان هات.. ههر ئێكى دهغهلێت خۆ یێت كێم ڕاكرن، وههر ئێكى وهكى هاتینه لێكڤهكرن، جهێ خۆ گرت، سپێدهیا د دویڤ دا، وان ئهو كرنه د هندهك تورمبێلێت گرتى دا، وبهرێ وان دانه گرتیخانهیێت مهدهنى ل (گورره) و (قهره مهیدان)، یان ل گرتیخانهیا مصر وقهلعه وواحات وئـهسـیـووگ وئـهلـمـنـیـا وبـهنـى سـویـف.. كاروانێ زنجیركرى ل ژێر زێرهڤانیا چهكێت ئۆتۆماتیكى كهفته ڕێ ل سهمتا (مهقابر ئهلخهفیر).. هێشتا ڕۆژ نهههلات بوو..
ئێك ژ ئیخوانان گازى كر:
ــ الله أكبر ولله الحمد..
ئـیـنـا ههمیان بێى خۆ لێ ڤهگێڕا، ل وى دهمێ نۆبهدارێت ژ دهرڤهى گرتیخانهیێ ههمى حێبهتى ماین، ل وێ سپێدهیا تهنا وبێ دهنگ گازى بهردهوام بوو وبهر ب عهسمانێ ساهى ڤه چوو:
خودێ ئارمانجا مهیه..
پێغهمبهر سهركێشێ مهیه..
قورئان دهستوورێ مهیه..
مرنا د ڕێكا خودێ دا شرینه هیڤیا مهیه..
لا إله إلا الله
ولا نعبد إلا إیاه
مخلصین له الدین ولو كره الكافرون
بمرت زۆردارى
ئازادى.. ئازادى.. نهیارێت مرۆڤینیێ
ئازادى.. ئازادى.. دوژمنێت رووحانیێ
پشتى بێنهكى ههمى بێ دهنگ بوون، چاڤێت هندهك لهشكهران دتژى ڕۆندك بوون، ئهڤه كارهكێ غهریبه، وان هند دیــت ئــهفــســهرهكێ نـاڤـچـاڤـ گـرێ ژ پشتێڤه هات، غهدارهك د دهستان دا بوو، ب عێجزى ڤه گۆت:
ــ باش بزانن ئهڤ گازیه د بێ مفانه، وئهو ژ زیانێ پێڤهتر تشتهكى ناگههیننه ههوه.. ژ گرتیخانهیهكێ دێ چنه ئێكا دى، وهوین هێشتا یێت د دهستێ حوكمهتێ دا، ژیانا ههوه یا بێ بهایه، نوكه من حهق ههیه ئهز ب ڤێ غهدارێ بكهڤمه ناڤ ههوه، بهلێ دلێ من یێ ب ههوهڤه، وئهز ژ خودێ دترسم.
ههمى بێ دهنگ بوون، گرتیان د پشت شفشێت تورمبێلێ دا بهرێ خۆ ددا مرۆڤ وگۆڕستان وخانى ودار وباران، ژ مێژه وان ئهڤ تشته نهدیتینه، ل بن گهشاتیا سپێدێ قوببه ومنارێت قاهیره یێت خۆڕاگر وبێنفرهه ژ دویر ڤه دیار دكرن، ژیان ڤهگهڕیا لهشێ باژێڕێ مهزن، طەیر وتهوالان ل عهسمانى لهییزین بوو، ووان ئاوازێت خۆ یێت دلڤهكهر بهرددان، چیایێ (مقهططهم) وهكى سنگهكێ مهزن ودلۆڤان خۆ بۆ باژێڕێ درێژكرى ئاشكهرا دكر..
دهمێ كۆمهك ژ وان گههشتیه گرتیخانهیا (قهره مهیدان) ئهوا ل نێزیكى قهلعێ، دهرگههــ ڤهبوو، د ناڤ لهشكهرى ڕا ئێك ل دویڤ ئێكى چوونه ژۆر، پاشى دهرگهه ل وان هاته گرتن، پشتى گرتیخانهیێ ئهوههمى داعویراین، سهرۆكێ پۆلیسان بێنا خۆ هلكێشا و ب دلفرههى ڤه گۆت:
ــ الحمد لله..
پاشى ل ههڤالێت خۆ زڤڕى وگۆت:
ــ كوڕۆ.. گوهێ خۆ بدهنه من، هشیار بن كهسهك ژ ههوه دهڤێ خۆ ڤهنهكهت، یا ل سهر مه خلاس.. ومه شۆله ژ چو ددى نینه..
لهشكهرهكى ژ پۆلیسێت تهناهیا پارێزگههێ گۆت:
ــ ئهز ب خودێ كهمه بهگ، ئهڤه دههژارن، دلێ من بۆ وان كهركهر بوو.. گهنجهكێ وهكى گولێ.. مخابن!!
ئهفسهرێ مهزن لێ خوڕى:
ــ ته هاى ژ خۆ ههبت.. لهشكهرۆ!
لهشكهر وهكى وى یێ كارهبێ گرتى ڤهلهرزى، ڕابوو تهمهنهك ڤهدا وگۆت:
ــ بهلێ ئهز بهنى..
ــ ئهڤه هزار جاران منگۆته ههوه، ئهز ل دویڤ فهرمانان ب ڕێڤه دچم.. مه شۆله ژ سیاسهتێ نینه.. وئهوا حوكمهت دكهت، ئهو یا ڕاست ودورسته.. ئهم دبهرپسیارین وخودان عهیالین.. ڤێجا خۆ بێ دهنگ بكهن، حهیوانێت حهیوان.
ئهفسهرى جگارهك بهردایێ، پاشى نه ژ دل وى دهستێ خۆ هژاند وگۆت:
ــ ڤهڕهڤن..
زڤڕى وگۆت:
ــ ل ڤێرێ ڕاوهستن.. حهتا ئهز گرتیان بدهمه وان یێت كو د ژۆر ڤه، دا ڕێڤهبهرێ گرتیخانهیێ ئیمزا بكهت كو وى گرتى یێت وهرگرتین.. خودێ چو شۆلێت دى یێت هۆسا نهكهته بارا مه.. أعوذ بالله..
جلكێت شین گرتیان كرنه بهر خۆ، وناڤێت خۆ د گهل وى كارێ وان بهرێ دكر د گهل ناڤ ونیشانێت خۆ قهیدكرن، پارێت خۆ یێت كێم وهندهك جلك ب ئێمانهت دانانه نك حهبسهچیان، پاشى وان ل دویڤ ئێك قهستا زیندانێت خۆ كر..
زهلامهكى ژ وان گۆت:
ــ ئهوا خودێ نڤیسى دێ ئێت، وكهس ژێ ناڕهڤت.. گرتنا مه خهلوهیه، یا رهببى تو وێ ژ مه قهبویل بكه، ئهى خودانێ عهرد وعهسمانان..
بهرێ (عهبدلحهمیدێ نهجار) و (رزق ئیبراهیمى) بۆ گرتیخانهیا (ئهسیووط)ێ هاتهدان، وڕێك ژ قاهیره بۆ ئهسیووطــێ ب شهمهندهفڕا درێژه.. ئهو ل ههمى جهێن ڕاوهستیانێ ڕادوهستیا، نۆبهداریهكا موكم ل وان دهاته گرتن، گازیێت گرتیان بلند دبوون، گرتیێت سیاسى وكى دبێژنێ، ودگههشتنه عهسمانى، وان دادى وئازادى دخواست، وخۆ نهرازى دكر ل سهر ڕهنگێ حوكمى، وزڤڕین بۆ قورئانێ وسوننهتێ دخواست. خهلك ژ دویر ڤه ڕاوهستیا بوون، ودهستێت خۆ بۆ وان بلند دكرن، وڕۆندك تژى چاڤێت گهلهك ژ وان بووبوون..
دهمێ گههشتینه گرتیخانهیێ، ئێك ژ وان ئیخوانان یێت گۆتنان لێك دئینن، گۆت:
ودونـــا عــلــــى سـجـــن اسیوط
ولـــبـــســــونـــا بــــدلـــه وزعبوط
وجابوا لنا الشاویش عطعوط
ربــنـــا یـقـبـل مننا
ونخش الجنه كلنا
ئێكێ دى لێ ڤهگێڕا:
ودونا على سجن قـنــا
والصبر حادی ركـبـنـا
زودوا فی الدعوه حبنا
ربــنـــا یـقـبـل مننا
ونخش الجنه كلنا
یێ ئێكێ گۆت:
ودخـــــلــــــونـــــــا قــــــره مـــیــدان
مــظـالـــیـــم والله فـی كـل مكان
وشخط فینا الشاویش سمعان
ربــنـــا یـقـبـل مننا
ونخش الجنه كلنا
ئهو چاویشێن گوهــ ل ڤان گۆتنان بووین حێبهتى بوون و ژ بنڤه بنڤه گڕنژین، ئێكى د بن لێڤان ڕا گۆت:
ــ لا حول ولا قوة إلا بالله.. ژ نوى من هوین هۆسا دیتن، دبهنه حهبسێ وسترانان دبێژن ودكهنه كهنى.. دیاره هوین ب وێ گرفتاریێ ناحهسیێن ئهوا هاتیه سهرێ ههوه.. مخابن بۆ لاوینیا ههوه..
ههر بیست ژ وان ڕاحهشاندنه د زیندانهكا مهزن ڤه، وان خۆ ب سهر حێسیلكێت زڤر دادان، وبهتهنیێت كهڤن ب سهر خۆ دادان، دا بێنا خۆ ڤهدهن ژ بهر وێ وهغهرا درێژ، رزقى خۆ درێژ كره ڕهخ عهبدلحهمیدێ نهجار وگۆتێ:
ــ تو چ هزران دكهى؟
عهبدلحهمیدى گۆت:
ــ ئهزێ هزرێت خۆ دكهم كانێ چاوا مرۆڤێت من ژ غهززه دێ ئێن سهرا من دهن، ڕێكهكا دویر ودرێژه، ئهرێ تو ژى نابێژى مه گهلهك نهخۆشى گههاندنه مرۆڤێت خۆ..
رزقى گۆت:
ــ خــێــرێــت مــهزن بــۆ وان دێ ئــێــنــه نـڤـیسیـن، ئهو ژى پشكدارێت مهنه د خهمان دا..
عهبدلحهمیدى بێنا خۆ هلكێشا وگۆت:
ــ تو بێژى چهند سالێن دى ئهم دێ مینینه ل ڤێرێ؟
ــ ههر ڕۆژهك ب خێرا خۆیه..
ــ هندهك جاران دلێ من دچتێ ئهز دیوارێت زیندانێ بههڕفینم، وبچمه دنیایا بهرفرهه، دا ئازاد ببم، رزق گرتیخانه گهلهك یا نهخۆشه، ڕۆژ ل بهر مه دێ دگران بن.. گرتیهكێ نه یێ سیاسى گوهــ ل وان بوو، ئینا خۆ كره د ناڤ سوحبهتا وان ڕا و ب گرنژین ڤه گۆت:
ــ ل سهرى دێ بۆ ههوه نهخۆش بت، بهلێ ڕۆژ دێ ل بهر ههوه چن، هوین دێ فێر بن، دهمێ هوین سپێدێ دچنه جهێ ڕاچاندنێ وئێڤارى دزڤڕن، ههوه هاى ژ خۆ نابت، ئهڤه دهه ساله ئهزێ ل ڤێرێ، ڕۆژ گهلهك خۆش دچن، د گهل كو من كوشتن یا كرى..
رزق خوڕى:
ــ كوشتن؟
ــ بهلێ.. من تۆلا برایێ خۆ ڤهكر..
دان وستاندن ههر بۆ ئێك دو نیاسین د ناڤبهرا گرتیێت سیاسى ونه سیاسى دا هاتهكرن، پشتى بێنهكێ ههمى پێكڤه د خهو چوون.
