ناڤبرا حەفتێ
نهبیلایێ هشێت خۆ ئینانه سهرێ خۆ، هندهك ژ باوهریا خۆ ب خودێ و ب نهفسا خۆ نوى كره ڤه.. ڕوینشت وباش هزرێت خۆ كرن.. بیرا خۆ ل ههمى كارێ خۆ ئیناڤه، پانێ نهبوویه ڕۆژهكێ وێ مایێ خۆ د سیاسهتێ كربت، وێ هزر دكر كێم مرۆڤێت سیاسىد دلسۆزن، ههمى دخاپاندینه، لهو وێ پویته ب بزاڤێت پارتێت سیاسى یێت مشه ل زانكۆیا قاهره نهدكر، ڕۆژهكێ ههڤالهكا وێ ل كولیژێ گۆتێ: ڕێكا كۆمۆنیستان ڕێكا ئێكانهیه بۆ نههێلانا گرفتاریێت ژین وجڤاكێ ههر وهسا بۆ مهسهلا وهلاتینیێ وفلسطینــێ وههڤڕكیا گشتى د گهل داگیركهرى.. وهندهك بهلاڤۆكێت نهێنى ژى وێ نیشا نهبیلایێ دان، وێ ئهو خواندن پاشى بۆ زڤڕاندن بێى باوهریێ پێ بینت.
وههڤالهكا موحهجهبه گۆتێ: ئیسلام ب تنێ ڕێكا ئازادیێ ودهركهفتنا ژ نهخۆشیانه، ئیسلامه ڕێك بۆ جیهانهكا تژى دادى وڤیان وبراینى.. وگۆت: ئهو قانوون ودستۆرێت مرۆڤان داناین نابت ب چو ڕهنگان ب سهر شریعهتێ خودێ بكهڤن، ئهو شریعهتێ ئافراندهرێ جیهانێ ومرۆڤان داناى.
پاشى وێ هندهك سهربۆڕێت گهش ئهوێت د شارستانى ودیرۆكا ئیسلامێ دا هاتینه تۆماركرن بۆ وێ بهرچاڤ كرن.. وبۆ وێ ل سهر وێ نهخۆشیێ ئاخفت ئهوا مرۆڤـ ل پشت شویرهێت ئاسنى دبینن ل وان وهلاتان یێت كهفتینه بن دهستێ كۆمنیستان.
نهبیلایێ باوهرى ب ڤێ چهندێ ههبوو.. بهلێ وێ نهدڤیا مایێ خۆ د سیاسهتێ وگرفتاریێت وێ بكهت، لهو وێ چو پویته نهددا ڤان گۆتنان ژى.
ب تنێ وێ دڤیا پشكهكا مهزن ژ ڕهوشهنبیرى وهۆنهر وزانینێ ب دهست خۆ بێخت دا ب دلسۆزى خزمهتا وهلاتێ خۆ بكهت ب ڕێكا فێركرن وپهروهردهكرنا دهستێ نوى یێ مرۆڤان ل سهر ڤیانا چاكیێ ووهلاتى.. وێ گهلهك گوه ل بیر وباوهرێت پارتێت (الوفد والسعدیین والدستوریین والكتله ومصر الفتاه والاشتراكى) دبوو، بهلێ وێ گوهدارى بۆ نهدكر ومایێ خۆ د وان ههڤڕكیان دا نهدكر یێت د ناڤبهرا قوتابیێت زاكۆیێ دا ڕوى ددان، نه كو ههما ئێكجار ئهو نهدئاخفت یان بیر وبۆچوونێن خۆ ل سهر وان كریارێت ڕوى ددان دیار نهدكر.. نه، وێ ئهڤـ چهنده دكر نهخاسم پشتى شۆڕهش ڕابووى، هزرێت وێ ژ بیر وباوهرێت وێ یێت تایبهت دهردكهفـتـن، بــێــى ئــهو خــۆ بــدهتــه د گهل پارتهكێ ژ پارتێت كهڤن، تشتێ وێ باوهرى پێ ههبا دا بێژت، د گهل ڤێ خۆپاراستنێ ژى ئهو ئهڤرۆ یا خۆ د تهنگاڤیهكا وهسا دا دبینت كو چو جاران نههاتیه سهر هزرا وێ.. نابت گرتنا وێ یا بێ ئهگهر بت، تو بێژى وێ چ كربت حهتا ئهو ب ڤى ڕهنگێ ڕهزیل وێ بینن بهاڤێنه د ڤێ مهزهلكا سار وتارى دا ل ئاڤاهیێ موخابهراتا گشتى؟ ژ مێژه وێ گوهــ لێ دبوو دگۆتن: حوكمهتێ چاڤـ ل ههمى جهان یێت ههین، ودویر نینه مرۆڤهك بێته گرتن وبۆ دادگههێ بێته برن وبێته گـرتـن ژ بهر تڕانهیهكێ یان نوكتهیهكا پهیوهندى ب سهرۆكى یان دهسههلاتێ ڤه ههى.
گوهــ لێ دبوو كو هژمارهكا مرۆڤان هاتنه گونههباركرن چونكى وان د ڕوینشتنهكا عائلى دا بهحسێ سیاسهتێ كربوو، هندهكان چهند ڕهخنهیێت پاك وئاڤاكهر ل سهر شۆڕهشێ ههبوون.. خهلكى گهلهك چیرۆكێت ههژاریێ وعهزابدانێ بهلكى خۆ یێت كوشتن وبهندهواریێ ژى ڤهدگوهاستن.. ژ كاركرنا ئهفسهر وقوماندارێت لهشكهرى.. ودهرێخستنا چــهنــد وهزیـــرهكـان ژ كارێت وان.. ئهڤه ههمى ژ بهر ڕهخنهیهكا سهر پێ یان شیرهتهكا د جهێ خۆ دا یا كو ل دلێ كاربدهستان نهئێت، بهلێ ڕاستى چێتره نهبیلایێ ئهڤـ چهنده باوهر نهدكر، وێ هزر دكر سهرهكانیا ڤان گۆتگۆتكان ئهو كهرب وكینا ڤهشارتیه یا زهلامێت دهمێ بۆرى ل سهر شۆڕهشێ ههى.. چونكى شۆڕهشێ بڕیارا خۆ دا بوو كو دهستى بدانته سهر ملكێ وان ووان ژ جهێت بلند دهربێخت.. گهلهك جاران وێ د ڕۆژنامه وكۆڤاران دا ل دۆر وێ ههڤڕكیێ دخواند ئهوا د ناڤبهرا كۆما ئیخوانان ودهسههلاتێ دا ههى بهلێ ئهو حێبهتى ڕادوهستیا، ئهرێ ئهو ڤێ ههمیێ باوهر بكهت یان نه؟ مانێ دڤێت وى گوهــ ل گۆتنێت ههردو لایان ببت دا بشێت بڕیارهكا دورست بدهت، نابت بۆ وێ ئهو گوه بدهته لایهكێ ب تنێ وبڕیارهكێ بدهت، تشتێ گومانێ بۆ وێ د ڤان گۆتنان دا یێت دژى ئیخوانان چێ دكهت ئهوه وى گهلهك ژ وان ل زانكۆیێ دیتبوون دهمێ وان ههڤالێت خۆ فێرى ب كارئینانا چهكى دكرن دا ل (قهنالى) دژى ئنگلیزى شهڕى بكهن، وزیرهكیا وان د شهڕێ فلسگینــێ دا بۆ وێ دیار بوو.. نهخاسم ئهوێ باش ئاگههى ب مهسهلا (جهێت ڤهشارتى وتورمبێلا جێبێ) ههبوو ووى شاهدهیا ئهفسهرێن مهزن د دهر حهقا وان دا دخواند..
ئهوێ دیت چاوا بیر وباوهران گهنج وجحێل پاك كرن.. ودویماهیێ وێ گوهــ ل چهند قۆماندارێت شۆڕهشێ بوو دهمێ وان د ناڤـ خهلكى دا بهحسێ ئیخوانان وهاریكاریا وان دكر، بهلكى هندهك ژ وان دگۆت: ئهم ب خۆ ژى د گهل كۆما وان بــوویــن ومـه هاریكاریا وان دكر.. ڤێجا چاوا ئهڤرۆ ئهو ب سهرداچوون وخیانهت ودلڕهشیێ دئێنه گونههباركرن؟
د گهل هندێ نهبیلایێ ژى ئهڤـ مهسهلا عنتیكه ل بهر وێ دانا سهر رهفێ ووێ خۆ ل پاشهڕۆژێ گرت دا ڕاستیێ ئاشكهرا بكهت.. ئهڤهنه هزرێت نهبیلایێ یێت سیاسى، وئهگهر ته ڕاستى بڤێت ئهو ههر نههزرن.. كارێ وێ ب تنێ بهرێخۆدانا شانۆگهریێ بوو دا ببینت وگوه لێ ببت.. ڤێجا پا ئهگهرا گرتنا وێ چیه؟ ئهرێ ما وێ نوكتهیهك گۆتبوو؟ پهیڤهكا خراب گهل مرۆڤێت خۆ یان ههڤالێت خۆ گۆتبوو؟ بـیـرا وێ نائێت وێ تشتهكێ هۆسا گۆت بت حهتا ئهو هنده د گهل وێ دڕهق بن.. ڕۆندك ژ چاڤێت وێ هاتن دهمێ بیرا وێ ل وێ شهقێ هاتى یا ب ڕویێ وێ كهفتى ئهو جهێ وێ دهژمارت جههكێ پاك، نابت.. نابت بۆ كهسێ و جهێ پاك پیس بكهت، بهلێ مرۆڤهكێ بێخێر شهقهكا ب هێز لێدا وئهو جهێ پاك پیس كر.. ئاخ! ئهگهر ب وێ با ئهو دا وى دهستى بڕت.. نه ل عهردى ونه ل عهسمانى یاسا ودستۆرهك نینه ڤێ چهندێ دورست بكهت.. بیرا نهبیلایێ ل وێ چیرۆكێ هاتـهڤــه یا وێ بــۆ قـوتابـیـان ڤــهدگــێــڕا ل سـهر دادیا عومهرى دهمێ وى زانى كو (جبلهیێ كوڕێ ئهیههمى) كو ئێك ژ مهزنێت عهرهبان بوو شهقهكا دانایه ڕویێ عهرهبهكێ ههژار، ئینا عومهرى بڕیار دا ئهو مرۆڤێ ههژار تۆلا ژ وى بستینت وگۆتێ: دڤێت ئهو ههژار شهقهكێ ل جبلهى بدهت، بهلێ جبله ڕهڤى وچو ناڤـ رۆمیان.. مال وعهیال ودین ل پاش خۆ هێلان، ههر وهسا ڕوى ڕهشى!
"ئـــهى خـــودێ!! ئــهڤـــرۆ ل سهر عهردێ مه چهند شهق ب خهلكى دكهڤن؟ ئهگهر شهق ب من بكهڤن بێى ئهز بزانم كانێ مـــن چ گونههــ كریه پا تو بۆ وان ههژاران چ دبێژى یێت ب كوشتنا سهرۆكى یان ورگێڕانا دهسههلاتێ هاتینه گونههباركرن؟ بێ گومانه نوكه ئهو دئێنه عهزابدان وكوشتن وهكى خهلك بهحس دكهن".
هندى نهبیلا هاتێ نهشیا ئهگهرهكێ بۆ ڤىكارى ببینت یێ د گهل وێ دئێتهكرن.. دلێ وێ ب هێز یێ خۆ دقوتت، نێزیكه سهرێ وێ بپهقت، گهلهك كره گرى.. هزرێت خۆ كرن.. بهلێ چو نههاته شوینێ، پێ حهسیا كو ئهو یا تێنیه، ل دۆر وڕهخێت خۆ گهڕیا چو ئاڤـ نهدیت، دهرگههێ زیندانێ ڤههژهژاند، كهس ل دویڤ ههوارا وێ نههات، دوباره دهرگهه ڤههژهژاند وقێژى ڕاهێلان.. چو گوهدار نهبوون، خۆ بهردا بنێ مهزهلكا ڕهش ئهوا وهكى قهبرى ب ترس پشتى چو هێز د لهشێ وێ دا نهماى.. خۆ ڤهگوهاسته لایێ ڕۆژههلاتێ یێ زیندانێ وڕوینشت.. پیێت خۆ درێژكرن، وسهرێ خۆ بۆ پشتێ بر و ب دیوارى ڤهنا.ئهڤـ ڤهمانا نهخۆش درێژ بوو، چاڤێت خۆ دانانه سهرێك، بێى خۆ نڤست.. نهزانى كانێ دهمێ نڤستنا وێ چهد بوو، ههر وهكى نڤستن هندهك جاران نعمهتهكا مهزنه.. ئهو دهم ڕهنگهكێ ڕهڤینێ بوو ژ تهعلیا نهخۆشیان.. بهرى بنڤت دگۆته خۆ: (خوزى ئهز بمرم) ب نیشانان ڤه نڤستن ژى مرنهكا بچویكه وهكى دبێژن.
نهبیلا ژ بهر قهرهبالغێ ودهنگێ قێژیان وهكى دینان هشیار بوو، وێ گهه لێ بوو قفلا دهرگههى ب لهز یا دئێته ڤهكرن.. پشتى دهرگههــ ڤهبووى، ژنهكا جلك دڕیاى دیت، ڕویێ وێ یێ تژى برین بوو، پێخاس وسهركۆل.. دهستێ خۆ دانابوو سهر سنگێ خۆ دا ڤهشێرت پشتى كراس لێ هاتیه دڕاندن، دهست وپێ وسنگ وچاڤێت وێ سۆر بووبوون ژ بهر شهقكرنا چهرمى، چاویشى ئهو ب ڕهقى هاڤێته ژۆر، كهفته عهردى..
وێ ب نك نهبیلایێ ڤه بهرێ خۆ دا.. ب چاڤێت سۆر مهزهل پیڤا، پاشى كره گرى.. نهبیلا ڕابوو ب نك ڤه چوو ودا بهر سنگێ خۆ، وێ پتر كره گرى وگۆت: "خودێ د گهل وان بكهت وتۆلا من ژێ بستینت، خودایێ مه ژ وان مهزنتره، یا رهبى من خۆ هێلا ب هیڤیا ته ڤه".
نهبیلایێ ژى كره گرى.. ڕۆندك تێكهل بوون.. پشتى بێنهكێ نهبیلایێ كهفیكهكا سپى ئینا دهرێ دا برینێت ههڤالا خۆ یا نهنیاس پێ هشك بكهت، چاڤێت ههر دووان ڤێك كهفتن.. نهبیلایێ هێدى گۆت:
ــ تو كى یى؟
ــ سهلوا ئهحمهد عهبدلكهریم ئهلصافى.
ــ خویشكا من ئهڤه چ ل ته قهومیه؟
ــ ئــهو یا ل مـــن قــــهومـــى یا هــــهر ڕۆژ ل هـزاران ههژاران دقهومت.
سهلوایێ كره گرى وگۆت:
ــ هزر بكه.. وان ڤیا نامویسا من پویچ كهن.. د چ دستۆر وقانوونان دا ئهڤه ههیه؟
ــ ئهز باوهر ناكهم!
ــ ما تو وان نانیاسى ئهو چنه؟
ــ من نه دنـیـاسـیـن.. بــۆ كــێ ئهڤه دئێته كرن؟ ل ڤێرێ.. ل سهر ئاخا وهلاتى؟
سهلوایێ ب كهرب ڤه گۆت:
ــ بۆ شهیتانى..
نهبیلایێ دوباره سهحكره ڕویێ سهلوایێ وبرین وجلكێت وێ یێت دڕیاى وگۆت:
ــ دیاره وان گهلهك تو یا قوتاى؟
ــ ئهڤه ههمى چو نینه بهرانبهر تهعداییا ل نامویسێ.. خۆ مرن ژى بهرانبهرى وێ چو نینه.
نهبیلایێ ئستغفار كێشان وگۆت:
ــ ڕاسته.. بهلێ بۆچى ئهو ڤێ ههمیێ دكهن؟
ــ ڕاستى تشتهكێ غهریبه.. هزر بكه گونهها من ههمى ئهوه زهلامێ من یێ چوویه ئهلمانیا دكتۆرایێ د ههندهسا نهوهوى دا دخوینت.. وان دڤێت وى بگرن، كوتهكى ل من كر دا ئهز كاغهزهكێ بۆ وى بنڤیسم حهتا ئهو بڤهگهڕیێت.. بهرسڤا وى وان وهرگرت.. ئهو ب گرتنا من ترساندن، نه بهس هنده بهلكى خۆ ب كوشتنا من ژى ئهگهر ئهو نهزڤڕت، تاوانا وى ههمى ئهوه ئهو یێ د گهل ئیخوانان.. زهلامێ من رازى نهبوو بزڤڕت، چونكى ئهو دزانت كانێ چ ل ڤێرێ دئێتهكرن.. ڕۆژنامه ل ئهوروپا وئهمریكا ب بهرفرههى بهحسێ وان كریاران دكهن یێت ل نك مه د گهل مرۆڤێت شهریف وبێ گونهه دئێنهكرن.. ما بۆچى زهلامێ من دێ خۆ كهته د دهستێت مرنێ دا؟ نهخێر نابت.. پشتى ئهو ژ وى بێ هیڤى بووین ڕابوون ئهز گرتم، كوڕێ منێ بچویك یێ سێ سالى ژ دهستێت من ئینا دهرێ وهاڤێته د خانیێ جیرانان ڤه.. ڤێ گاڤێ ئهز چو ژێ نزانم، ئاخ! صابر، كوڕێ منێ خۆشتڤى.. كانێ تو ڤێ گاڤێ ل كیڤهیى ویێ چاوایى؟
كــهلا گـــریــێ خۆ ل سهلوایێ دا.. نهبیلایێ دهستێ خۆ ب ســـهرى وپشتێ دا ئینا، ڕۆندكێت وێ ژى ب بـێ دهنگى ب ڕویان دا دهاتن.. پشتى بێنهكێ سهلوا لێ زڤڕى وگۆت:
ــ وتو.. دێ كى بى؟
ــ نهبیلا عهبدللا.. مامۆستایا كۆمهلاتیێ..
ــ باشه بۆچى تو گرتى؟
ــ باوهر بكه خویشكى ئهز ژى نزانم.
ــ تو بێژى تو ژى ژ (خویشكێت موسلمان) بى؟ نه ئهز باوهر ناكهم.
ــ بۆچى تو باوهر ناكهى؟
ــ بــبــۆره.. چــونــكــى جلكێت وان دتایبهتن: دهرســۆك.. كراسێ درێژ.. هچكێت فرهى..
نهبلا گڕنژى وگۆت:
ــ (الحمد لله) مهعنا نابێژنه من تو ژ وانى.
ــ پا خۆنه ته پهیوهندى د گهل حزبێت كۆمۆنیستان ههیه..
نهبیلا زوى ڕابوو و ب كهرب ڤه گۆت:
ــ (أعوذ بالله) من گهلهك بیر وباوهرێت وان نهڤێن، تشتێت ههڤدژ ئهو تێكهلى ئێك دكهن.
ــ ئهڤه تشتهكێ ئالۆزه..
دهمهكى بێ دهنگ بوون پاشى سهلوایێ ب گومان ڤه بهرێ خۆ دایێ وهێدى گۆت:
ــ ئهز دترسم وان تو هنارتبى دا گۆتنان ژ من چێ كهى؟!
ــ تو وێ هزرێ دكهى؟ خۆ دلێ من ژى بۆ ته گرى..
سهلوایێ ئهو دا بهر سنگێ خۆ وماچى كر وگۆت:
ــ ل مـــن نهگره.. ئهم یێت ل دهمهكى دژین باوهریا بابێ ب كوڕى نائێت..جیهانهكا تژى گورگه، دێمێ ڕاستیێ وجوانیێ یێ ڕهش بووى، ههمى تشت یێت كرێت بووین.. بهس مه هیڤى ب خودێ یا ماى.
نهبیلایێ ئاخینكهك ڕاهێلا و ب دلهكێ شكهستى ڤه گۆت:
ــ ئهز نهچوویمه د چو پارتیان دا.. ئهز نه دژى تهناهیا دهولهتێمه.. ونه من جاسویسى كریه.. گهلهك تشتان ژ خۆ ب خۆ ژى ئهم نزانین.
شهڤـ ب تاریا خۆ ڤه هاتبوو دهمێ قهرهبالغهك ژ دهرڤهى زیندانێ هاتیه گوهێت وێ.. كلیل كهفته دهرگههى.. هندهك ڕویێت ڕهش وگرتى ب ژۆر كهفتن، ئهو ڕویێت پتر ژ زهبانیان ترس ولهرز ژێ ڤـهدپـهشــت، ئـێـكـى ژ وان ب سـارى ڤه گۆت:
ــ نهبیلا عهبدللا..
بوو قوت قوتا دلێ وێ.. ڕابوو وگۆت:
ــ بهلێ..
ب دهنگهكێ زڤر ڤه گۆت:
ــ بێژه: بهلێ ئهفهندى.. فێرى ئاقلى ببه ئهگهر..
ــ بهلێ ئهفهندى.
ــ وهره تهحقیقێ..
ــ چ؟
ــ مه گۆت: تهحقیقه.. كهرهم كه.
وێ بهرێ خۆ دا سهلوایێ.. سهلوایێ دلێ وێ موكم كر.. دهستێ وێ گرت وشداند، پاشى سهرێ وێ ماچى كر وگۆت:
ــ خودێ د گهل ته بت.
زهلامهك ژ وان وهكى شهیتانى كهنى وگۆت:
ــ دیاره هوین د كهڤن دا ئێك ودو دنیاسن.. خۆش!
سهلوایێ گۆت:
ــ نه ب خودێ..
زهلام خوڕى:
ــ دێ مه موژیل نهكه.. هوین ههمى كچێت شهیتانینه.
نهبیلا ل دویڤ وى چوو.. د گاڤێت خۆ هلنگفت، بیرا وێ ل سهلوایێ هات.. برین وپویچكرنا نامویسێ.. ئهڤه ئێكهمین جاره پێ دحهسیێت كو ئهو یا نێزیكى خودێ یه، ئهو حهز ژ وى دكهت وئهو ژى حهز ژ وێ دكهت وپشتا وێ بهرنادهت.. ب خۆشكاندن ڤه ههوار كر وگۆت:
ــ رهحما ته خودایێ من.. تو ب حالێ من یێ زانایى نه ههوجهیه داخوازێ ژ ته بكهم.
