رەمەزان و بورینا دەمی
كەسەك نینە ژ مە ئەگەر هندەك جاران ـ د گەل خۆ یان ژی د ناڤ هەڤالان دا ـ گازندە ژ بـۆرینا دەمی یا ب لەز نەكربت ، یان ب دلتەنگی ڤە نەگـۆت بت : مرۆڤ ب ڕۆژان ڕا ناگەهت هندی زوی دچن !
دبتە سەرێ هـەیـڤـێ ودێ هـنـد بـیـنـی هەیڤ خلاس ، هەر وەكی هەوارە ل ڕۆژان ئێك ڕادهێلتە یا دی .. ئەوێ دوهی تە ددیت یێ بچویكە وەكی وێ هەیڤا نوی ئەوا وەكی داڤەكا زراڤ ل عەسمانی دیار دكەت ، دێ بینی مەزن بوو وگەهشتە كاملانا خۆ و وەكی هەیڤا چاردە شەڤێ جهێ بۆ هاتییە دان تژی كر .. پاشی دێ بەر ب ژۆر دا چت ، ئەڤ مرۆڤێ خۆ ب كەسێ نەدەت دێ كاروانێ خۆ بەر ب نشیڤییێ ڤە هاژۆت ، وەكی هەیڤێ جارەكا دی دێ زراڤ ولاواز بت .. و .. دێ غەوارە بت ! دێ چت و ڕێ بۆ هەیڤەكا نوی خۆش كەت ، بەرپەڕێ وی دێ ئێتە پێچان ، وگاڤا جارەكێ هاتە بیرا ئێكی ژی دێ ئێتە گۆتن : رەحمە ل وان ڕۆژان .. چ زوی بۆرین !
(( چ زوی بۆرین )) ئاوازەكە ل درێژییا دەور وزەمانان مرۆڤی ب ڕۆژان گۆتییە ، ئەڤە ژ وێ ڕۆژی وەرە یا ملیاكەت تێدا هاتی دا رحا بابێ مە ئادەمی بستینت و وی گۆتییێ : هێشتا وییە .. ئەڤ هزرا هە د سەرێ نفشێ مە مرۆڤان دا هاتییە چاندن ، هەر مرۆڤەكێ ڕۆژێن وی بۆرین ـ چ د خۆش چ نە دخۆش ـ گاڤا ڕاوەستای دا حسێبێن خۆ بكەت یێ گۆتی : چ زوی بۆرین !
ئەی مرۆڤ ، ئەی ڕێـڤـنگێ وێ ڕێكا زوی دبۆرت ، ئەڤرۆ كو تو یێ ڕاوەستایی ل سەرێ قویناغەكا نوی ، ڕاوەستە .. دا گۆتنەكێ بێژینە تە :
رەمەزان ئەوا ئەڤرۆ ـ ب خێر وشاهی ڤە ـ ب مە ڕا گەهشتی ، ئەو مێڤانە یێ حەتا دوهی مە دگۆت : كەنگی دێ ئێت ؟ ئەڤە هات .. وهێشتا مە باش هزرا خۆ نەكری كانێ دێ ل ڤێ هەیڤێ چ كەین وڕۆژێن خۆ دێ چاوا بۆرینین ، دێ هند بینی ب نیڤی بوو .. و ب دویماهی هات .. هنگی دێ بێژین : چ زوی خلاس !
گەلەك دێ هەبن بێژن : خوزی خلاس نەببا ، یان خوزی ژ نوی سەرێ هەیڤا با ، بەلـێ هەوە دیتییە یان گوه لـێ بوویە جارەكێ دەمی خۆ ل ئێكی گرت بت ، یان چەرخا خۆ بۆ ئێكی زڤڕاند بت ؟
دا پێكڤە هزرێت خۆ بكەین : هەر ئێك ژ مە ژییێ خۆ د چەند قویناغان ڕا بۆراندییە ؟ ئەم د چاوا بووین ، و چ لـێ هاتینە ، ودێ چ لـێ ئێین ؟
هـەر ئـێـك ژ مـە چ هیڤی و ئـومێد بۆ خۆ د سەرێ خۆ دا نەخشاند بوون و د دلـێ خۆ دا چاند بوون ؟
چەرخا شەڤ وڕۆژان وزڤڕینا سال ودەمان چەند ژێ بۆ مە ب جـه ئینان وچەند ژێ دانە بای ، و د بەر ئاڤێ دا بەردان ؟
مە چ دڤیا ومە چ كرییە ؟ و چ مایە مە ل بەرە كو بكەین ؟ وڕۆژ چەند دەلیڤێ دێ دەتە مە دا وێ بكەین یا كو مە ل بەرە بكەین ؟
بلا هەر ئێك ژ مە بینتە بیرا خۆ : چەند كەس هەبوون مە دنیاسین دگۆتن : هەیڤا بێت دێ هۆ كەمە هە .. سالەكا دی فلان تشتی دێ كەم .. پاشی شالۆكا مرنێ ژییێ وی دوری وپەرداغێ وی ل سەر لێڤان هێلا ب نیڤی ؟!
سەرێ وی یێ تژی بڕۆژە بوو ، بەلـێ ئەو بەر ب مرنێ ڤە دبەزی .. وگاڤا زەنگل هاتییە لێدان ، وبەلگێ وی ژ دارێ وەریای ، پـەردە ژ سـەر چاڤان ڕابوو :
[ ؤجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذَلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ . ؤنُفِخَ فِي الصُّورِ ذَلِكَ يَوْمُ الْؤعِيدِ . ؤجَاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ ؤشَهِيدٌ . لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ ] ( ق : 19-22 ) .
هزرا هەمی تشتان كربوو ، هەمی ئحتمال دانا بوون ، ب تنێ ئەو نەبت یا قەدەرا وی بۆ وی ڤـەشارتـی ، چـەنـد چێكریەكێ عنتیكەیە مرۆڤ ! هەر ئێك ژ مە ئەگەر ل دۆر خۆ بزڤڕت ـ بلا چەند یێ بچویك ژی بت ـ وبەس وان مرۆڤان بهژمێرت یێن وی دیتین وچووین .. چووین پشتی نەفسا وان ئەو خاپاندین وڕۆژێن وان ئەو ڕەڤاندین ، دێ چەند بن ؟
جارەكێ بەرێ خۆ بدە ( مەقبەرەكێ ) چەند كەس هەنە د بن ڤان كێلیان ڤە هاتینە ژبـیـركـرن وسـەرەدان ژێ هاتـیـنـە بـڕیـن ؟ ئەگەر چەرخا فەلەكێ خۆ ل ئێكی گرتبا دا خۆ ل ئێك ژ وان گرت ، وئەگەر پەشێمانییا پشتی بۆرینا دەمی مفا گەهاندبا ئێكی دا گەهینتە ئێك ژ وان .
ئـەڤ دەرسا كـێـلـی ـ ب بـێ دەنگییا خـۆ ـ نیشا مرۆڤی ددەن گاڤا مە ب دورستی وەرگرت هنگی دێ د وێ دوعایێ گەهین یا هندەك خاس وچاكان دكر دەمێ وان دگۆت : (( یا رەببی ئەم خۆ ب تە دپارێزین كو دەمێ مە ببۆرت بەری ئەم كارێ خۆ بكەین )) .
برایێ خۆشتڤی ، خویشكا هێژا ! ئەی ئەو كەسێ تو گەهشتییە رەمەزانا ئەڤ سالە ، بەری ئـەڤ دەمە ژ دەستێ تە دەركەڤت وتـو بـێـژی : چ زوی چوو ! بەری ڕۆژا پەشێمانییێ بگەهتە تە وتو بێژی : خوزی ..! گوهێ خۆ بدە ڤێ گۆتنێ : پار رەمەزانێ .. فلان وبێڤان ، ئەوێن تە دناسین ودگۆتنە تە : سالەكا دی رەمەزانێ دێ دەست پێ كەم ، پاشی باركری بەری رەمەزان بێت و ب پەشێمانییا خۆ بن ئاخ بووی ، ئەگەر ڤێ گاڤێ تە دیتبا تـو دزانی ئەو دا چ بێژتە تە ؟
مسۆگەر ئەو دا بێژت : خوزی رەمەزانا پار زڤڕیبا ڤە وئەز ژی د گەل زڤڕیبامە ڤە دا من تۆبە كربا ..
بەلـێ پا چەرخا فەلەكێ چو جاران ب خوزییان ڕانەوەستایە ، ودەمێ بۆری كەس نەشیایە بزڤڕینتەڤە !
ئەڤ دەه دەقیقەیێن نوكە بۆرین ـ هندی مە دەست ب ڤێ پەیڤێ كری ـ ئەگەر ئـەم هـەمـی پێكڤە بێینێ ئەم نەشێین ڤەگەڕینین ، ڤێجا ما دەم مەسەلە یا ب ڤی ڕەنگییە بۆچی بهێلین دەمێ مە یێ هندە ب بها ژ قەستا زەعێ ببت وبێ فایدە بچت ؟
وەكی ڤان دەه دەقیقەیێن مە بەحس ژێ كری ئەڤ رەمەزانا ئەم ئەڤرۆ گەهشتینێ دێ چت ، ونە مەعلوومە كانێ كی ژ مە دێ بەرێ چت ، ئەم یان ئەو ؟
دێ چت وكەس نەشێت بزڤڕینتەڤە ، وئەوێ ژ مە بمینت حەتا پشتی رەمەزانێ ژی نزانت كانێ رەمەزانەكا دی دێ ژ ساخان بت یان ژ مرییان ؟
هەر دەقیقەیەكا ل ژییێ تە زێدە دبت ژ عەمرێ تە كێم دبت ، یەعنی : هەر دەقیقەیەكا د سەر تە ڕا دبۆرت تە پتـر نێزیكی مرنێ دكەت ، ڤێجا ما نە یا فەرە تو كارێ مرنێ بكەی بەری مرن كارێ تە بكەت ؟
ئەنەسێ كوڕێ مالكی دبێژت : ڕۆژەكـێ پێغەمبەرێ خودێ ـ سلاڤ لـێ بن ـ ب سەر مینبەرێ كەفت ، سێ جاران ل دویڤ ئێك گۆت : ( ئامین ) پاشی گۆت : [ ئەڤە جبریل بوو هاتییە نك من نفرین ل وی كر یێ ناڤێ من ل نك بێتە گۆتن وصلاوەتان نەدەتە سەر من ، و ل وی یێ رەمەزان بگەهتێ وگونەهێن وی نەئێنە غەفراندن ، و ل وی یێ گەهشتییە دەیبابێن خۆ ـ ئێكی یان هەر دووان ـ وهـنـد بۆ وان نەكری كو ئەو پێ پچتە بەحەشتێ ، ئینا من گۆت : ئامین ] .
رەمەزان گاڤا هات ( مەوسمێ ) زێدەكرنا خێران وغەفراندنا گونەهان دەست پێ دكەت .. ئەو دەم دئێت یێ بازرگانییا بەحەشتێ تێدا دەست پێ دكەت ، بەحەشت تێدا هەر هەشت دەرگەهێن خۆ ل تاق دكەت وچاڤەڕێ یییێ ل هاتنا خێرێن خێركەران دكەت ، ب ڕۆژییێ ڕێكا خودێ بۆ بەحەشتێ دانای دئێتە خەملاندن ، ڤێجا ئەوێ پشت بدەتە ڤێ ڕێكێ وهەڤالینییا شەیتانی هلبژێرت وخۆ ژ كاروانێ ڕۆژیگران ڤەدەركەت .. ب ڕاستی ئەو یێ هێژای هندێ یە باشتـرین ملیاكەتێ عەسمانی وچاكتـرین مرۆڤێ عەردی نفرینێ لـێ بكەن .
یا رەببی تو مە بكەیە ژ وان یێن رەمەزان دلێن وان هند ژ باوەرییێ تژی بكەت كو ل هەر یازدە هەیڤێن دی ژی تە پێ بناسن ، وتو مە نەكەیە ژ وان یێن ل سالـێ هەیڤەكێ ب تنێ تە دناسن ..
یا رەببی ئەم خۆ ب تە دپارێزین كو بەری ئەم كارێ خۆ بكەین دەمێ مە ببۆرت وڕۆژا مە ئاڤا ببت ..
