بلندى وخێرخوازى .. كارێ وى بوو [ تنام عیني ولا ینام قلبي ]

 

بلندى وخێرخوازى .. كارێ وى بوو

[ تنام عیني ولا ینام قلبي ]

د ناڤ گیله‌شۆكا ژینێ دا ، و د گـه‌ل وان هه‌مى هه‌ڤدژىیێن ژینا دنیایێ د ناڤ خــۆ دا هــل دگــرت ، پـێـغه‌مبه‌رێ ئیسلامێ ـ سلاڤ لـێ بن ـ كار دكر پێخه‌مه‌ت ( تۆماركرنا ره‌قه‌مه‌كێ قیاسى یێ دویرده‌ست ) د لایێ بـلـنـدى وخێرخوازییێ دا ..

وهه‌ر ل سه‌رى وى بڕیار دا بۆ خه‌لكى بژیت پـتـر ژ كو بۆ خۆ بژیت ، وئه‌گه‌ر ئه‌م دیرۆكێ بخوینین دێ بینین گه‌له‌ك كه‌س ب ڤى ڕه‌نگى هه‌بووینه‌ ، یه‌عنى : بۆ خه‌لكى ژیابن پتـر ژ كو بۆ خۆ ژیابن .. به‌لـێ تشتێ موحه‌ممه‌دێ پێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ ڤان كه‌سێن هــه‌ جـوداكرى ئه‌و بوو ئه‌ڤ بلندىیا موحه‌مـمه‌د ـ سلاڤ لـێ بن ـ گه‌هشتىیێ ل نك وى ب تنێ ڕانه‌وه‌ستیا بوو ، ومیراته‌كێ وى یێ شه‌خصى نه‌بوو وى بۆ عه‌یالـێ خۆ یان بنه‌مالا خۆ هێلا بت ، به‌لكى ئه‌و بۆ ڕێبازه‌كا گشتى بۆ گه‌له‌ك جیلێن پشتى وى هاتین ژى ژ ئوممه‌تا وى یێن دویراتىیه‌كا مه‌زن ژ لایێ جهى وده‌مى ڤه‌ د ناڤبه‌را وى ووان دا هه‌ى .

ده‌مێ مرۆڤ گوهێ خۆ دده‌ته‌ موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وه‌كى دئاخڤت مرۆڤ بلندىیێ و ( ئه‌ناقه‌تێ ) دبینت .. وده‌مێ مرۆڤ به‌رێ خۆ دده‌ته‌ موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دیسا مرۆڤ بلندى و ( ئه‌ناقه‌تێ ) دبینت . نه‌ به‌س هنده‌ ، به‌لكى خۆ ده‌مـێ دوژمنێن وى ئه‌و مه‌جبوور دكر كو ئه‌و چه‌كى ژى هلگرت ، مـرۆڤ بلندىیێ و ( ئه‌ناقه‌تێ ) د شه‌ڕێ وى دا دبینت !

و وه‌رن دا ژ ڤــێــرێ ده‌سـت پێ بكه‌ین .. چونكى ئه‌ناقه‌ت د گۆتن وكریاران دا به‌لكى ل نك گه‌له‌ك ژ مه‌ تشته‌كێ غه‌ریب نه‌بت ، به‌لـێ ئه‌ناقه‌تا د كرنا شه‌ڕێ دوژمنان دا دبت ئه‌ڤه‌ ل به‌ر گه‌له‌ك ژ مه‌ تشته‌كێ عه‌جێب بت .

( ابن أبی شیبة ) ژ ( ئه‌نه‌سێ كوڕێ مالكى ) ڤه‌دگوهێزت كو هه‌ر جاره‌كا ئه‌و ده‌ركه‌فتبانه‌ شه‌ڕه‌كى ، له‌شكه‌ر دا خۆ ل لایێ باژێڕى گرت به‌رى بده‌ته‌ ڕێ حه‌تا پێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ چووبا نك وهنده‌ك شیره‌ت لـێ كربان ، جاره‌ك ژ ڤان جاران پێغه‌مبه‌رى گۆته‌ وان : [ ب ناڤێ خودێ ده‌ركه‌ڤن ، و د ڕێكا خودێ دا ، شه‌ڕێ دوژمنێن خودێ بكه‌ن ، پیره‌مێرێن ئه‌ختیار نه‌كوژن ، وچو بچویك و ژنكان نه‌كوژن .. ] .

وئه‌ڤ ئه‌ناقه‌تا هه‌ خه‌لیفێ وێ ( ئه‌بوو به‌كرى ) ژى ژێ وه‌رگرت بوو ، جاره‌كێ ئه‌بوو به‌كر د گه‌ل له‌شكه‌رێ موسلمانان ده‌ركـه‌فـتــه‌ ده‌رڤـه‌ى باژێڕێ دا بۆ خاترخواستن ، سه‌رله‌شكه‌ر ( یه‌زیدێ كوڕێ ئه‌بوو سوفیانى ) بوو ، ئه‌بوو به‌كرى هنده‌ك شیره‌ت ل وى كرن وگۆتێ : چو بچویكان نه‌كوژه‌ ، وچو ژنكان ژى ، وچو پیره‌مێران ژى ، چو دارێن فێقى نه‌بڕه‌ ، وچو ئاڤاهىیان خراب نه‌كه‌ ، وچو حه‌یوانه‌تان سه‌رژێ نه‌كه‌ ، وچو دار وبارى نه‌سوژه‌ ، وخیانه‌تێ نه‌كه‌ ، ویێ ترسنۆك نه‌به‌ ..

هه‌وه‌ دیت ( ئه‌ناقه‌ت ) وبلندىیا د كرنا شه‌ڕێ دوژمنى دا یا چاوایه‌ ل نك موحه‌ممه‌دى وئه‌وێن ب دورستى ل سه‌ر ڕێكا وى دچن ؟ وهه‌وه‌ زانى تاوانا وان كه‌سان چه‌نده‌ ئه‌وێن ب ناڤێ شریعه‌تێ موحه‌ممه‌دى زارۆك وژن وپیر وبێ گونه‌هان دكوژن ، ومال وملكه‌ت فه‌قیر وژار دسوژن ووێران دكه‌ن ؟!

وخۆ ده‌مێ مرۆڤى دڤێت كه‌سه‌كى موسته‌حه‌ق ئه‌ده‌ب بده‌ت وپیچه‌كێ بتـرسینى ژى د شریعه‌تێ موحه‌ممه‌دى دا چێ نابت قوتانه‌كا دژوار لـێ بكه‌ى ، یان ل ڕوىیێ وى بده‌ى ، یان ژى هنده‌ك ئاخفتنێن كرێت وسه‌قه‌ت بێژىیێ .. ئه‌ده‌بدانا مه‌ ژى دڤێت بلندى وئه‌ناقه‌ت تێدا هه‌بت .

وئه‌و په‌یڤێن موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گازىیا خۆ پێ به‌لاڤكرى ڤیانا وى یا مه‌زن بۆ بلندىیێ وگرێدانا وى ب ئه‌ناقه‌تێ ڤه‌ بۆ مه‌ ئاشكه‌را دكه‌ت ، جاره‌كێ هه‌ڤاله‌كێ وى هات وئنیه‌تا وى ئه‌و بوو تشته‌كى ژ باشىیێ وخرابىیێ نه‌هێلت ئه‌گه‌ر پسیارا وى ژێ نه‌كه‌ت ، پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : [ تو هاتى پسیارا قه‌نجىیێ بكه‌ى ؟! ] وى گۆت : به‌لـێ ، پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بـن ـ هه‌ر سێ تبلێن خـۆ گه‌هاندنه‌ ئێك و ل سنگێ وى دان وگۆتێ : [ استفتِ قلبك ، البر : ما اطمأنت إليه النفس واطمأن إليه القلب ، والاثـم : ما حاك فـي القلب وتردد فـي الصدر ، وإن أفتاك الناس وأفتوك ـ پسیارا دلـێ خۆ بكه‌ ، قه‌نجى ئه‌و تشته‌ یێ نه‌فس پێ پشت ڕاست دبت ودل پێ رحه‌ت دبت ، وخرابى ئه‌و تشته‌ یێ بكه‌فته‌ سنگى ومرۆڤ یێ ژێ دودل بت ، ئه‌گه‌ر خۆ خه‌لك فه‌توایێ بۆ ته‌ بده‌ن ژى ] وه‌كى ئیمام ئه‌حـمه‌د ژ وابصه‌یێ كوڕێ مه‌عبه‌دى ڤه‌دگوهێزت .

مه‌عنا : موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دڤێت هه‌ر كه‌سه‌ك دل ووژدانا خۆ وه‌كى ( راداره‌كێ ) لـێ بكه‌ت ، دا هه‌ر جاره‌كا ره‌فتارێ وى ب دیوارێ خرابىیێ كه‌فت یان ب لایێ ســه‌رداچوونه‌ڤه‌ چوو ئه‌و وى هشیار بكه‌ت وبه‌رێ وى وه‌رگێڕت ، وپێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ مه‌ دخوازت ئه‌م هند د ساده‌ نه‌بین خۆ ل هیڤىیا خه‌لكى بگرین دا ئه‌و ب فه‌توایێن خۆ خرابىیێن مه‌ بۆ مه‌ دورست بكه‌ن ..

وبلندىیا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ئه‌وا وى بۆ گازى دكر ژ ڤێ چه‌ندێ ژى ( راقـیـتـر ) بوو گوهێ خۆ بدێ چاوا به‌حسێ خۆدویركرنا ژ كارێ خراب دكه‌ت ، ترمژى ژ حه‌سه‌نێ كوڕێ عه‌لى ڤه‌دگوهێزت ، دبێژت : من ئه‌ڤ گۆتنه‌ ژ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وه‌رگرتىیه‌ دبێژت : [ دع ما يريبك إلى مـا لا يـريـبـك ، فإن الـصـدق طمأنينة ، والكـذب ريبة ـ ئه‌و تشتێ تو یێ ژێ ب گومان بى بهێله‌ وهه‌ڕه‌ وى تشتى یێ تو ژێ ب گومان نه‌بى ، چونكى هندى ڕاستىیه‌ دل یێ ژێ پشت ڕاسته‌ وهندى دره‌وه‌ شك وگومانه‌ ] .

مه‌عنا : ئه‌گه‌ر جاره‌كێ ته‌ د مه‌سه‌له‌كێ دا پسیارا دلـێ خۆ كر ژى ودلـێ ته‌ چو به‌رسڤێن بنبڕ نه‌دانه‌ ته‌ تو وى تشتى بهێله‌ ونـه‌كـه‌ ، چــونــكــى د تـشـتـێ خه‌له‌ت دا مرۆڤ یێ دودل و ب گــومانه‌ ، ب تنێ دودلى د دورستىیا تشته‌كى دا بۆ ته‌ چێ ببت ، خۆ ژێ بده‌ پاش .. ئه‌ڤه‌یه‌ خۆبلندكرنا د سه‌ر شه‌هه‌واتێن نه‌فسێ ڕا .

ودڤێت نه‌ئێته‌ هــزركــرن كـو ئه‌ڤ داخوازىیا خۆبلندكرنێ ژ لایێ پێغه‌مبه‌رى ڤه‌ ڕه‌نگه‌كێ هشكاتى و ( ته‌زه‌مموتێ ) بوو ، یان ئه‌و ته‌قوایا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ مه‌ دخوازت ته‌قوایه‌كا ناڤچاڤ گرێ وزڤر بوو .. نه‌خێر ! موحه‌ممه‌د ب خۆ وه‌كى صه‌حابىیێن وى دبێژن : مرۆڤه‌كێ ناڤچاڤ ڤه‌كرى بوو ، سوحبه‌ت د گه‌ل هه‌ڤالێن خۆ دكرن ، ئه‌و كه‌سێ ل نك ڕوینشتبا شعوور دكر كو چو جوداهى د ناڤبه‌را وى ووى دا نینن ، ڕۆژه‌كــێ عائـیـشا ژ داوه‌تا كچكه‌كا نیاسا خۆ زڤڕى پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ پسیار ژێ كر كانێ وان چ كر ، پشتى عائیشایێ سوحبه‌ت بۆ ڤه‌گێڕاى وپێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ زانى كو وان چ ستـران بۆ بویكێ نه‌گۆتینه‌ ، گۆتێ : بۆچى هه‌وه‌ ستـرانا ( أتیناكم ) بۆ نه‌دگۆت ؟ وئه‌ڤه‌ ستـرانه‌ك بوو كچكێن خه‌لكێ مه‌دینێ ده‌مێ بویك ڤه‌دگوهاست بۆ دگۆت .. وبۆ زانین ئه‌ڤه‌ عه‌ده‌تێ وان بوو هێژ به‌رى ئیسلامێ ، به‌لـێ چونكى ئه‌و تــشــتـه‌ك بوو هه‌ڤدژى ( ته‌عالیمێن ئیسلامێ ) نه‌بوو پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ب ناڤێ ته‌قوایێ وخۆڕاگرىیێ ئه‌و ژێ نه‌دانه‌ پاش ، به‌لكى به‌رێ وان دایێ .

جاره‌كێ پێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ ل مزگه‌فتێ بوو پشتى نڤێژێ مرۆڤه‌ك هاته‌ نك یێ بزدیاى بوو ژ كاره‌كێ خراب یێ كو وى كرى .. هزر دكر خلاس هنده‌ ئه‌و چو هیلاكێ چونكى وى فلان گونه‌ها مه‌زن یا كرى ، كیڤه‌ بچت ؟ هه‌وارێن خۆ بگه‌هینته‌ كێ ؟ هاته‌ نك پێغه‌مبه‌رى :

ـ ئه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ ! ئه‌ز تێچووم ؟

ـ بۆچى ؟

گۆت : چونكى من فلان گونه‌ها مه‌زن یا كرى ..

پـێـغــه‌مـبـه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ب هه‌مى ( به‌ساطەت ) و ب نه‌رمى ڤه‌ گۆتێ : [ ته‌ نوكه‌ نڤێژ د گه‌ل مه‌ كر ؟ ] وى گۆت : بـه‌لـێ ، پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : [ نه‌ ترسه‌ ! خێر گونه‌هان ژێ دبه‌ن ] .

ب ڤێ به‌ساطەتێ پێغه‌مبه‌رێ ره‌حمێ ئه‌ڤ بێ هیڤیبوون وبێ باوه‌رىیا ڤى زه‌لامى ب خۆ هه‌ى وه‌رگێڕا وكره‌ هیڤى وباوه‌رى ..

وبلا كه‌س هزر نه‌كه‌ت موحه‌ممه‌د ـ سلاڤ لـێ بن ـ یێ نه‌رم بوو د گه‌ل كرنا گونه‌هێ .. نه‌ ! وى گه‌له‌ك وگه‌له‌ك صه‌حابىیێن خــۆ ژ خه‌له‌تىیێ ددانه‌ پاش ، به‌لـێ ئه‌گه‌ر جاره‌كێ نه‌فسا ئێك ژ وان شیابایێ وبه‌رێ وى دابا بێ ئه‌مرىیا خودێ وى ئه‌و ژ ره‌حما خــودێ بــێ هیڤى نه‌دكر ، چونكى وى باش دزانى كو هیڤىیا ب ره‌حـمـا خــودێ د گه‌ل كرنا گونه‌هێ چێتـره‌ ژ بێ هیڤیبوونا د گه‌ل نه‌كرنا گونه‌هێ .

ئه‌و مرۆڤێ تویشى گونه‌هێ دبت كه‌سه‌كێ نساخه‌ ، ومرۆڤێ نساخ ئه‌گه‌ر نساخىیا وى چه‌ند یا مه‌زن ژى بت ده‌مێ قه‌ستا دختۆرى دكه‌ت ، دختۆر ئه‌گه‌ر یێ شاره‌زا بت به‌رى عیلاجێ بۆ ده‌سنیشان كه‌ت دڤێت هیڤىیه‌كا مه‌زن د دلـى دا بچینت دا ئه‌و بـشـێـت پێ به‌رگرىیا ئێشا خۆ بكه‌ت ، وده‌مێ دخـتـۆر هیڤىیێ د دلـێ نساخێ خۆ دا په‌یدا دكه‌ت دڤێت كه‌س تێ نه‌گه‌هت ئه‌و یێ سڤكىیێ ب ئێشا وى دكه‌ت ، یان به‌س یێ دلـێ وى خۆش دكه‌ت .. نه‌ ! ئه‌ڤا ئه‌و دكه‌ت پشكه‌كا گرنگه‌ ژ چاره‌سه‌رىیێ .

ڕۆژه‌كێ مرۆڤه‌ك هاته‌ نك پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ دا شاهده‌یێ ل سه‌ر دزىیا ئێكى بده‌ت .. مه‌سه‌له‌ هێشتا دیار نـه‌بـوویه‌ ، زه‌لامه‌كى مرۆڤه‌ك دیت ب دزى ڤه‌ تشته‌ك ژ جهه‌كى بر ، شعوورا وى ب مه‌سئوولییه‌تا جڤاكى به‌رێ وى دا هندێ بچت ڤى خه‌به‌رى بگه‌هینته‌ مه‌زنێ باژێڕى كو پێغه‌مبه‌ر بوو ، وده‌مێ هاتى شاهده‌یێ بده‌ت ، گۆت : ئه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ ! من ددیت فلان كه‌سى فلان تشت ددزى ..

پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : بۆچى ته‌ نه‌دگۆت من دیت فلان تشت دبر ؟

موحه‌ممه‌د نه‌بت كیه‌ هنده‌ قه‌درى دده‌ته‌ مرۆڤى ومه‌شاعرێن وى .. ویا ئاشكه‌رایه‌ ژ سیره‌تێ كو گه‌له‌ك جاران مرۆڤه‌ك دا خـه‌له‌تـىیـه‌كێ ل پێش چاڤێن خه‌لكى كه‌ت ، وده‌مێ پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ ڤیابا صه‌حابىیێن خۆ ژ وێ خه‌له‌تىیێ بده‌ته‌ پاش وبه‌رى هه‌مىیان ئه‌وى كه‌سێ خه‌له‌تى كرى ، دا ب سه‌ر مینبه‌رێ كه‌ڤت وبێژت : بۆچى هنده‌ك كه‌س فلان خه‌له‌تىیێ دكه‌ن .

ئه‌ڤه‌ مه‌نهه‌جێ موحه‌ممه‌دىیه‌ ـ سلاڤ لـێ بن ـ پاراستنا شعوورا هه‌مى كه‌سان خۆ ئه‌وێن خه‌له‌تىیێ وگونه‌هێ ژى دكه‌ن ، دا زڤڕینا وان ب ساناهیتـر لـێ بێت ، نه‌ وه‌كى هنده‌ك وه‌عظكەر وخوتبه‌خوینێن ئه‌ڤرۆ ئه‌وێن ژ نه‌زانین مینبه‌رێن خۆ دكه‌نه‌ جهێ هه‌تكبرنا خه‌لكى وكه‌شفكرنا نهێنىیێن وان ب هێجه‌تا ( الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر ) .

ژ لایه‌كێ دى ڤه‌ موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ چاره‌سه‌ركرنا گرفتارىیێن خه‌لكى بۆ خۆ ب عیباده‌ت به‌لكى باشتـرین عیباده‌ت حسێب دكر ، دگۆتنه‌كا خۆ دا دبێژت : [ لأن أمشي مع أخ في حاجة أحب إليّ من أن أعتكف في مسجدي هذا شهراً ـ ئـه‌گـه‌ر ئــه‌ز د گـه‌ل برایه‌كى ده‌ركه‌ڤم دا شۆله‌كێ وى بۆ ب جـه بینم ل نك من چـێـتـره‌ ژ هندێ ئه‌ز هه‌یڤه‌كێ ئعتكافێ د ڤێ مزگه‌فتا خۆ دا بكه‌م ] .

ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ به‌رى وى ل خه‌لكى كانێ چ گرفتارى وى هه‌نه‌ دا بۆ چاره‌سه‌ر بكه‌ت به‌رى خه‌لك گرفتارىیێن خۆ بگه‌هیننێ ..

ـ ڕۆژه‌كێ وى زانى كو ژنكه‌كا هاتىیه‌ مالا وى سه‌روبه‌رێ وێ وه‌كى یێ ڕه‌به‌نایه‌ ، ویا ده‌ڤ ب گازنده‌یه‌ .. پسیار كر ئه‌ڤه‌ كـیـه‌ وبـۆچـى یا ب ڤى ڕه‌نگىیه‌ ؟ گۆتن : ئه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ ! ئه‌ڤه‌ ژنكا ( عوثمانێ كوڕێ مه‌ظعوونىیه‌ ) ، وعوثمانى ئاگه‌هــ ژێ نه‌مایه‌ ، هه‌مى ڕۆژان یێ ب ڕۆژىیه‌ وهه‌مى شه‌ڤان حه‌تا سپێدێ عیباده‌تى دكه‌ت !

پێغه‌مبه‌ر ـ سلاڤ لـێ بن ـ ب گرفتارىیێ حه‌سیا چوو نك عوپمانى ، گۆتێ : ما تو چاڤ ل من ناكه‌ى ؟ گۆت : چاوا ئه‌ى پـێـغــه‌مـبــه‌رێ خـودێ ؟ پێغه‌مبه‌رى گۆت : تو ب ڕۆژێ یێ ب ڕۆژىیى و ب شه‌ڤێ عیباده‌تى دكه‌ى ؟ گۆت : به‌لـێ ئه‌ز وه‌ دكه‌م . پێغه‌مبه‌رى گۆتێ : وه‌ نه‌كه‌ ، له‌شێ ته‌ حه‌قێ ل سه‌ر ته‌ هه‌ى ، وعه‌یالـێ ته‌ ژى حه‌قێ ل سه‌ر ته‌ هه‌ى .

ـ كچكه‌كێ بابێ وێ دڤیا وێ بده‌ته‌ شوى بێى ره‌ئیا وێ وه‌ربگرت ، كچك هات قه‌ستا پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ كر وگۆتێ : حال ومه‌سه‌لێن بابێ من ئه‌ڤه‌نه‌ ! پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆتێ : چێ نابت بۆ بابێ ته‌ ڤێ چه‌ندێ بكه‌ت ، ئینا كچكێ گۆت : ئه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ ! قه‌یدى ناكه‌ت ئه‌ز دێ گوهدارىیا بابێ خۆ كه‌م ، به‌لـێ ئه‌ز هاتمه‌ نك ته‌ دا زه‌لام بزانن وان حه‌ق نینه‌ كچێن خۆ ب ته‌عدایى بده‌نه‌ شوى .

ـ پـیـره‌ژنــه‌كــێ زه‌لامێ وێ ئاخفتنه‌ك گۆتێ ، عه‌ده‌ت بوو د جاهلییه‌تێ دا هه‌چىیێ وێ ئاخفتنێ بێژته‌ ژنا خۆ ژنا وى ژێ دچوو ، پیره‌ژن هاته‌ نك پێغه‌مبه‌رى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وگۆتێ : ئـه‌ى پێغه‌مبه‌رێ خودێ ! هندى ئه‌زا جحێل وى ئه‌ڤ ته‌صه‌رروفه‌ د گه‌ل من نه‌دكر پشتى ئه‌ز پیر بوویم وى دڤێت من ده‌ربێخته‌ كۆلانان ..

پاشى ، د سه‌ر حه‌فت عه‌سمانان ڕا خودێ گوه ل ده‌نگێ وێ بوو وهنده‌ك ئایه‌ت د ده‌ر حه‌قا وێ دا هنارتن وگرفتارىیا وێ چاره‌سه‌ر كر .

مه‌عنا : به‌رێ وى لـێ بوو هه‌رده‌م گرفتارىیێن خه‌لكى چاره‌سه‌ر بكه‌ن ، له‌و مه‌ ل سه‌رى گۆت : ئه‌و هند بۆ خۆ نه‌دژیا هندى بۆ خه‌لكى دژیا .

و ل سه‌ر ڤى بناخه‌یى وی گازىیه‌ك ئاراسته‌ى وان مرۆڤان كر ئه‌وێن كاروبارێ خه‌لكى ددكه‌فته‌ د ده‌ستان دا وئاشكه‌را دكه‌ت كو هه‌ر مه‌زنه‌كێ ده‌رگه‌هێ خۆ ل به‌ر موحتاج وخودان كاران بگرت ، خودێ ژى ده‌رگه‌هێ خۆ ڕۆژا قیامه‌تێ ل به‌ر موحتاجىیا وى دێ گرت .. ڤێجا هنگى ئه‌و دێ خوزىیان ڕاهێلت كو ڕۆژه‌كا ب تنێ ژى وى مه‌زنى نه‌كربا .

ئه‌ڤه‌ هنده‌كا كێم بوو ژ مه‌زنى وبلندى وئنسانییه‌تا موحه‌ممه‌دى ـ سلاڤ لـێ بن ـ بۆ بیرئینان مه‌ ڤیا به‌حس ژێ بكه‌ین ، هیڤىیا مـه‌ ژ خـودێ ئه‌وه‌ ئه‌و پێغه‌مبه‌رێ خۆ بۆ مه‌ بكه‌ته‌ جهێ چاڤلێكرنێ .