بیلال ل شامێ
پشتى وهغهركرنا خۆشتڤى موسلمان ل سهر خیلافهتا ئهبوو بهكرى كۆم بوون، وصهحابیان دهست ب بهلاڤكرنا ڕۆناهیا ئیسلامێ كر، وكۆمێن جیهادكهران بهر ب ژۆریا جهزیرێ دهركهفتن، بیلال هاته نك خهلیفهى وداخواز ژێ كر ئهو دهستویریێ بدهتێ دا ئهو ژى دهركهفته جیهادێ، ئهبوو بهكرى گۆتێ:
- من پتر پێ خۆشه تو بمینیه ل مهدینێ، ویێ نێزیكى من بى..
بیلالى گۆتێ:
- من گوهـ ل پێغهمبهرى بووبوو -سلاڤ لێ بـن- دگــۆت: (بـاشـتـریـن كارێ خودان باوهرى جیهادا د ڕێكا خودێ دایه) وئهز حهز دكهم د گهل موجاهدان بم.
- وكى دێ بۆ مه بانگ ددهت، ئهى بیلال؟
بیلالى گۆت:
- پشتى پێغهمبهرى ئهز بۆ كهسێ بانگ نادهم..
- ئهز بێژم تو بمینى باشتره.
بیلالى گۆتێ:
- ئهگهر ته ئهز بۆ خۆ كڕیبم بلا.. ئهز دێ مینمه ل نك ته، وئهگهر ته ئهز بۆ خودێ كڕیبم وئازا كربم، ڕێ بده من ئهز دهركهڤمه جیهادێ.
گاڤا وى وه گۆتى، ئهبوو بهكرى دهستویرى دایێ، بیلالى كارێ خۆ كر، وبۆ كرنا جیهادێ دهركهفت، بیلال ژ مهدینێ دهركهفت، ونهزڤڕى ڤه.. دهركهفت پشتى خۆشترین بیرهاتنێن خۆ هێلاینه ل وێرێ، وبهر ب شامێ ڤه چوو.
وسال بۆرین.. ئهبوو بهكرى ژى وهغهركر، وعومهر ل جهێ وى بوو خهلیفه، و(فتووحاتێن) ئیسلامێ ل وهلاتێ شامێ بهرفرههـ بوون، وجاب گههشته سهرلهشكهرێ موسلمان ل شامێ (ئهبوو عوبهیدهى) كو خهلیفێ موسلمانان عومهر دێ ئـێـتـه شـامــێ وقــهسـتـا بـاژێــڕێ (بـهیتولمهقدسێ) كهت؛ دا كلیلێن باژێڕى ژ مهزنێ وێ وهرگرت پشتى بڕیار هاتیهدان ئهو بێ شهڕ تهسلیم ببت، وئهو صهحابیێن د ناڤ لهشكهرێ موسلمانان دا ههین ل شامێ ههمى كۆمبوون دا ههڤالێ خۆ عومهرى ببینن، وبیلال ئێك ژ وان بوو..
دهمێ ههمى گههشتینه ئێك، وبیرهاتنێن خۆ یێن كهڤن نوى كرین، دهمێ نڤێژێ هات، صهحابیان ڤیا ئهو د گهل دهنگێ بیلالى خۆ ڤهگوهێزنه ڕۆژێن بۆرین، هندهك ژ وان داخواز ژ ئیمامێ عومهر كر ئهو بێژته بیلالى بانگهكى بۆ وان بدهت.. ئهڤ داخوازه ل دلێ عومهرى ژى هات.. عومهرى گۆته بیلالى:
- ئهز ته ب خودێ ددهمه سویندێ كو تو بانگهكى بۆ مه بدهى..
- ئهى ئهمیرلموئمنین! ئهز هیڤى دكهم تو من عهفى كهى.
عومهرى گۆتێ:
- ژ ڤێ داخوازێ.. ئهز ته عهفى ناكهم!
وبیلالى خۆ نهچار دیت داخوازا خهلیفهى ب جهـ بینت.. ودهمێ بیلالى بانگ داى، وى ب دهنگێ خۆ گهلهك بیرهاتنێن شرین د دلێن صهحابیان دا ههودان، بیرا وان ل وان ڕۆژان ئینا ڤه دهمێ بانگ ب ڤى دهنگى بۆ پێغهمبهرى دهاتهدان، ئێك ژ وان مرۆڤان یێن هنگى ئاماده بووین، دبێژت:
- من نهدیت ڕۆژهكێ وهكى وێ ڕۆژێ زهلامان هند كربته گرى، ویێ ژ ههمیان پتر كریه گرى عومهر بوو.
وپشتى ئالایێ ئیسلامێ وتهوحیدێ ل پتریا وهلاتێ شامێ هاتیه بلندكرن، وباژێڕێ دیمهشقێ بوویه ئێك ژ باژێڕێن گرنگێن ئیسلامێ، بیلالێ حهبهشى لێ ئاكنجى بوو حهتا ڕۆژا خۆ یا دویماهیێ.. بهلێ بهرى ڕۆژا وى یا دویماهیێ بێت ئهو ب سهرهدانا خۆ یا دویماهیێ بۆ باژێڕێ مهدینێ ڕابوو.
