دا كو گۆتنا مه‌ یا دویماهییێ یا ژ هه‌ژی بت

admin95


 


دا كو گۆتنا مه‌ یا دویماهییێ 

یا ژ هه‌ژی بت




یا بوویه‌ (عورفه‌كێ صه‌حه‌فی) هه‌ر جاره‌كا چاڤپێكه‌فتنه‌ك د گه‌ل كه‌سه‌كێ ناڤدار هاته‌كرن ل دویماهییێ دێ بۆ ئێته‌ گۆتن: 


- گۆتنا ته‌ یا دویماهییێ چیه‌؟ یان ل دویماهییێ ته‌ چ هه‌یه‌ بۆ خه‌لكی بێژی؟ 

و هنگی ئه‌ڤ كــه‌سه‌ دێ بــــه‌رێ خــــۆ ده‌تێ كانێ چ تشتێ ژ هه‌مییان گــرنـگــتــر د سه‌ربۆڕا وی دا هه‌یه‌ دێ وی ئێخته‌ دویماهییێ، دا ئه‌و بۆ هه‌می گۆتنێن وی وه‌كی كورتكرنه‌كێ لێ بێت..


هنده‌ك جاران پسیاره‌ك دئێته‌ سه‌ر هزرا من: ئه‌رێ هه‌ر ئێك ژ مه‌ ده‌مێ دكه‌فته‌ به‌ر سه‌كه‌راتێ، ئه‌گه‌ر بزانت ئه‌ڤه‌ سه‌كه‌راته‌، و چو نه‌مایه‌ وه‌غه‌را وی د ڤێ دنیایێ دا دێ ب دویماهی ئێت دا و به‌رێ وی بۆ ه‌غه‌ره‌كا دی دێ ئێته‌دان، و هنگی بۆ وی بێته‌ گۆتن: گۆتنا ته‌ یا دویماهییێ چیه‌؟ و ل دویماهییێ ته‌ چ هه‌یه‌ بۆ خه‌لكی بێژی؟ ئه‌رێ هنگی ئه‌و دێ چ بێژت؟!

بینه‌ به‌رچاڤێن خۆ كو تو یێ كه‌فتییه‌ ڤی ده‌راڤی، و ئه‌ڤ پسیاره‌ ل به‌ر سنگێ ته‌ یا هاتییه‌ دانان، به‌رسڤا ته‌ دێ چ بت، گۆتنا ته‌ یا دویماهییێ دێ چ بت؟ داخوازه‌كێ تو دێ كه‌ی؟ یان خوزییه‌كێ دێ ڕاهێلی؟ شیره‌ته‌كێ دێ كه‌ی؟ یان كورتییا سه‌ربۆڕا خۆ بۆ یێن پشتی خۆ دێ ڤه‌گێڕی؟


وبه‌ری تو -د گه‌ل خۆ- به‌رسڤا ڤێ گۆتنا مه‌ بده‌ی، من دڤێت بـێــژمـــه‌ ته‌: مرۆڤ د وێ ده‌لیڤه‌یێ دا، مه‌خسه‌دا من د ده‌لیڤه‌یا سه‌كه‌راتێ دا، دژێك جودانه‌، هنده‌ك د دل موكمن، دكه‌یفخۆش، تو دێ بێژی ئه‌ڤه‌ هه‌یامه‌كا درێژه‌ وان و خۆشتڤییێن خۆ ئێك و دو نه‌دیتینه‌ و نوكه‌ ده‌م هات ئه‌و بگه‌هنه‌ ئــێــــك، ڤێجا ژ كه‌یفان دا ئه‌و نـــزانـــن دێ چ كه‌ن.. گاڤا بیلالێ كوڕێ ره‌باحی كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ ژنكا وی گۆت: وه‌ی بۆ ته‌ بیلال، بیلالی لێ ڤه‌گێڕا: وه‌ی بۆ ڤێ كه‌یفێ! سوباهی دێ گه‌همه‌ خۆشتڤییان، موحه‌ممه‌دی و ده‌سته‌كا وی!


و هنده‌ك مرۆڤ هه‌نه‌ دلێن وان تژی ترس دبت، چونكی ئه‌و نزانن به‌رێ وان بۆ كیڤه‌ دێ ئێته‌دان له‌و ئه‌و د ناڤبه‌را ترسێ و هیڤییێ دا دمینن، ڕۆژا ئیمامێ مه‌زن شافعی كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ، هه‌ڤاله‌كێ وی چوو سه‌را بده‌ت، گۆتێ: سه‌یدا حالێ ته‌ چیه‌؟ سه‌یدای گۆتێ: حالێ وی كه‌سییه‌ یێ كو دێ ژ دنیایێ باركه‌ت، و برایێن خۆ هێلت، و په‌رداغێ مرنێ ڤه‌خۆت، و قه‌ستا خودێ كه‌ت، و كارێن خۆ یێن خراب بینت، و ئه‌ز نزانم رحا من دێ چته‌ به‌حه‌شتێ پیرۆزباهییێ لێ بكه‌م، یان دێ چته‌ ئاگری سه‌ره‌خۆشییێ لێ بكه‌م، پاشی كره‌ گری و گۆت:


ولما قسا قلبي وضاقت مذاهبي   


جعلت رجائي دون عفوك سلما

تعاظمني ذنبی فلما قرنته   


بعفوك ربي كان عفوك أعظما

فما زلت ذا عفو عن الذنب لم تزل   


تجود وتعفو منة‌ وتكرما

فإن تنتقم مني فلست بآیس   


ولو دخلت نفسی بجرمي جهنما

ولولاك لم یغو بإبلیس عابد   


فكیف وقد أغوی صفیك آدما 

وإنی لآتي الذنب أعرف قدره   


وأعلم أن الله یعفو ترحما


و هنده‌ك مرۆڤێن دی هه‌نه‌ ل ده‌مێ سه‌كه‌راتێ بیرا وان ل كارێ وان یـــێ خــراب ب تنێ دئێته‌ ڤه‌، چونكی ئه‌و پتره‌، له‌و ترس دلێن وان تژی دكه‌ت و نـێـزیـكــه‌ ڕێكێ ل هیڤییێ بگرت، گاڤا بشرێ كوڕێ مه‌روانێ ئه‌مه‌وی والییێ عیراقێ و برایێ خه‌لیفه‌ی (عه‌بدلمه‌لكێ كوڕێ مه‌روانی) كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ، دكره‌ گری و دگۆت: خوزی ژ خێرا خودێ ڕا ئه‌ز شڤانه‌ك بامه‌ ل بنێ به‌ڕییێ ل نك هنده‌ك ئه‌عرابییان، و ئه‌و مه‌زنی نه‌كه‌فتبا ده‌ستێ من یا كه‌فتییه‌ ده‌ستێ من!!


و ڕه‌نگێ ژ هه‌مییان خرابتر ئه‌وه‌ یێ ل به‌ر مرنێ هیڤی ئێكجار ژێ بێته‌ ستاندن، ڤێجا شه‌رمزاری بێته‌ ڕێكێ و به‌رێ وی ژ ئیمانێ وه‌رگێڕت، و ل سه‌ر كوفرێ بچت.. ئیمامێ مه‌زن سوفیانێ ثه‌وری دگۆت: ئه‌ز دترسم به‌ری مرنێ ئیمان ژ من بێته‌ ستاندن.


مه‌عنا: ل گاڤێن دویماهییێ یان ژ ترسێن گرانییا مرنێ دا دێ صه‌برێ ژ ده‌ست ده‌ت و هلوه‌شیێت، یان ژی شه‌وقا وی بۆ لیقائا خودێ دێ زێده‌ بت، ڤێجا ئه‌زمانێ وی ب زكرێ خۆشتڤییی دێ گه‌ڕیێت.. ل ڤان ده‌مێن ب حساب ڕاستی بۆ گه‌له‌كان ئاشكه‌را دبت:

(وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۖ ذَٰلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ(19)وَنُفِخَ فِي الصُّورِ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ(20)وَجَاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ(21)لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَٰذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ(22))(ق: 19-22).


و ئـــه‌گـــــه‌ر پـــه‌رده‌یێ غه‌فله‌تێ ژ به‌ر چاڤێن خودانی هاتــــه‌ هلدان، ئه‌زمانێ وی ب حه‌قییێ دێ گه‌ڕیێت، هنگی ئه‌و كورتییا سه‌ربۆڕا خۆ د ڤێ دنیایێ دا دێ ڤه‌گێڕت، و خوزییا وی یا مه‌زن دێ ئه‌و كو پیچه‌كێ ده‌لیڤه‌ بۆ هاتبا دان و جاره‌كا دی ئه‌و ڕاببا سه‌رخۆ دا وی هۆ كربا و هۆ كربا.. به‌لێ به‌رسڤا وی دێ ئێته‌دان:

 ( كَلَّا ۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا ۖ وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ)(المؤمنون: 100).


و ئه‌گه‌ر ده‌لیڤه‌ بۆ وان نه‌بت ئه‌و بزڤڕنه‌ڤه‌، دا خوزییێن ب جهـ بینن، و هیڤییێن خۆ بكه‌نه‌ واقع، ده‌لیڤه‌ هێشتا یا د ده‌ستێ مه‌ دا، بلا ئه‌م گوهێ خۆ بده‌ینه‌ گۆتنێن وان یێن دویماهییێ و مفای بۆ خۆ ژ سه‌ربۆڕا وان بكه‌ین، به‌ری گۆتنا دویماهییێ بۆ مه‌ ژی دئێته‌دان، ڤێ گاڤێ ده‌لیڤه‌ مه‌ یا هه‌ی ئه‌م ئێكا هند بكه‌ین ل وی ده‌می كه‌سه‌ردار نه‌بین، نوكه‌ ل ده‌مێ كاری بلا سه‌رماله‌كێ باش بۆ خۆ كۆم بكه‌ین، به‌ری ئه‌و ڕۆژ بێت یا نه‌ دینار و نه‌ ده‌رهه‌م تێدا چو مفای نه‌گه‌هیننه‌ مه‌.


و دا كو ئه‌م بزانین كانێ مرۆڤێن مه‌زن ل به‌ر سه‌كه‌راتێ چ هزر دكه‌ن، و چ دبێژن، كه‌ره‌م كه‌ن دا هنده‌كێ ل گۆتێن وان بزڤڕین وه‌كی دیرۆكێ بۆ مه‌ د ناڤ به‌رپه‌ڕێن خۆ دا هلگرتین، به‌لكی مفایه‌كی بۆ خۆ ژێ وه‌ربگرین.. و ل سه‌ری دێ ژ مه‌زنترین مرۆڤی ده‌ست پێ كه‌ین، كو پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌ -سلاڤ لێ بن-.


ئیمامێ بـــوخـــاری ژ ئه‌نه‌سێ كوڕێ مالكی ڤه‌دگوهێزت، دبێژت: ده‌مێ سه‌كه‌رات ل پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- شدیای، فاطمایێ گۆت: وه‌ی بۆ نه‌خۆشییا بابێ من! ئینا پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- گۆتێ: ژ ئه‌ڤرۆ وێڤه‌ چو نه‌خۆشی ل سه‌ر بابێ ته‌ نابن. و د ریوایه‌ته‌كا دی دا ل نك ئه‌حمه‌دی هاتییه‌: ئه‌ی كچا من! ئه‌وا گه‌هشتییه‌ بابێ ته‌ خودێ ئێكی ژێ خلاس ناكه‌ت حه‌تا هه‌مییان بۆ ڕۆژا قیامه‌تێ كۆم دكه‌ت.


مه‌عنا: خۆ ته‌نگاڤ نه‌كه‌.. بابێ ته‌ نه‌ یێ ئێكێیه‌ ئه‌ڤ نه‌خۆشییه‌ دگه‌هتێ، و یێ دویماهییێ ژی نابت، و دلخۆش ببه‌.. چونكی ئه‌ڤ نه‌خۆشییا بابێ ته‌ ئه‌ڤرۆ دبینت نه‌خۆشییا وی یا دویماهییێیه‌. 


و د حه‌دیسه‌كا دی دا ئیمامێ بوخاری ژ عائیشایێ ڤه‌دگوهێزت، دبێژت: پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- د نساخییا مرنێ دا گۆت: له‌عنه‌تێن خودێ ل جوهی و فه‌لان بن، قه‌برێن پێغه‌مبه‌رێن خۆ كرنه‌ مزگه‌فت.


و ئبن ماجه‌ ژ ئه‌نه‌سێ كوڕێ مالكی ڤه‌گوهێزت، دبــێـــژت: شـــیـــره‌تا پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- ده‌مێ رحا وی دهاته‌ ستاندن ئه‌ڤه‌ بوو: نڤێژ، و ئه‌و تشتێ ل بن ده‌ستێن هه‌وه‌.


ژ ڤان حه‌دیسێن بۆری ئاشكه‌را دبت كو پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- ل به‌ر سه‌كه‌راتێ سێ شیره‌ت ل ئوممه‌تا خۆ كربوون:

 كو ئه‌و ل سه‌ر قه‌برێ وی ئاڤا نه‌كه‌ن، و جهێ قه‌برێ وی لێ نه‌كه‌نه‌ مزگه‌فت نڤێژان لێ بكه‌ن، وه‌كی ئوممه‌تێن به‌رێ د گه‌ل پێغه‌مبه‌رێن خۆ كری.


 و كو ئه‌و ل نڤێژێن خۆ دهشیار بن، و نه‌هێلن نڤێژێن وان بچن، چونكی نڤێژ ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ یا وان ب خودایێ وان ڤه‌ گرێ دده‌ت.

 و كو ئه‌و وی تشتی ژی بپارێزن یێ ل بن ده‌ستێ وان وئه‌و ژێ دبه‌رپڕس، و مه‌به‌ست پێ ل ڤێرێ ژنك وخزمه‌تكارن یێن كو خودانكرنا وان ل سه‌ر مرۆڤی یا واجب.


و زه‌لامێ دووێ د ئوممه‌تێ دا پشتی پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- ئه‌بوو به‌كره‌..

گاڤا كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ كچا وی عائیشایێ ئه‌ڤ مالكا شعرێ گۆت:


أعاذل ما یغنی الحذار عن الفتى   

إذا حشرجت یوماً وضاق بها الصدر


(یه‌عنى: ئه‌ی لۆمه‌كه‌ر! ما خۆ هشیاركرن دێ چ مفای گه‌هینته‌ مرۆڤی ئه‌گه‌ر رحا وی د گه‌ڕییێ ڕا ما و سنگێ وی پێ به‌رته‌نگ بوو؟!).


ئینا ئه‌بوو به‌كری گۆتێ: كچا من وه‌ نه‌بێژه‌، بێژه‌: ( وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ۖ ذَٰلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ) یه‌عنى: سه‌كه‌راتا مرنێ ب حه‌قییێ هات، ئه‌ڤه‌ ئه‌و بوو یا تو ژێ دڕه‌ڤی، و ته‌ به‌رێ خۆ ژێ وه‌ردگێڕا. پاشی وى گۆته‌ كچا خۆ: یا ئه‌ز دزانم ژ ڤێ حێشترا ب شیر، و ڤی خولامێ شیر هوسینك پێڤه‌تر بنه‌مالا ئه‌بوو به‌كری تشته‌ك نینه‌، ڤێجا گاڤا ئه‌ز مرم تو وان بده‌ عومه‌ری.. و گاڤا وێ وه‌صیه‌تا بابێ خۆ ب جهـ ئینای، عومه‌ری گۆت: خودێ ره‌حمێ ب ئه‌بوو به‌كری ببه‌ت، ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ وی یێ پشتی خۆ وه‌ستاند.


و گاڤا ئه‌و مری وی دو جلكێن كه‌ڤن هه‌بوون، گۆت: گاڤا ئه‌ز مرم من ب ڤان هه‌ردو جلكێن من كفن كه‌ن، هنده‌كان گۆتێ: ما بۆچی ئه‌م كفنه‌كێ نوی ناكه‌ینه‌ به‌ر ته‌؟ وی گۆت: نه‌، ساخان پتر هه‌وجه‌یی ب جلكێ نوی هه‌یه‌، ئه‌و بۆ مۆله‌ته‌كا كورته‌!


خۆ ل به‌ر مرنێ دلێ وی ب ئوممه‌تێ ڤه‌، قه‌بویل نه‌كر كفنه‌كێ نوی بكه‌نه‌ به‌ر، یان حێشتركا وی ب شیر بمینته‌ د مال دا، گۆت: بلا ئه‌و بۆ فه‌قیر و ژارێن موسلمانان بن، بده‌نه‌ عومه‌ری دا ئه‌و وان بكه‌ته‌ د (بیت المال)ێ دا!

و گاڤا عومه‌ر هاتییه‌ برینداركرن وی ب برینا خۆ یا مه‌زن ڤه‌ و به‌ری تمام ببت دو كارێن مه‌زن ب جهـ ئینان، ئێك یـــێ تایبه‌ت بــــوو ب وی ڤـــــه‌ و یـــێ دی په‌یوه‌ندی ب ئوممه‌تێ ڤه‌ هه‌بوو..


ئه‌وێ تایبه‌ت ب وی ڤه‌ ئه‌و بوو وی ده‌ستویری ژ عائیشایێ خواست كو پشتی مرنا وی ئه‌و ل نك هه‌ردو هه‌ڤالێن وی ل مه‌زه‌لكا وێ بێته‌ ڤه‌شارتن، عائیشا ئه‌ڤ چه‌نده‌ قه‌بویل كر.


و ئه‌وێ په‌یوه‌ندی ب ئوممه‌تێ ڤه‌ هه‌ی ده‌سنیشانكرنا شه‌ش كه‌سان ژ صه‌حابییان بوو ژ وان یێن پێغه‌مبه‌ر -سلاڤ لێ بن- مری و ئه‌و یێ ژێ رازی، كــو صه‌حابی ئێك ژ وان هلبژێرن دا ل جهێ وی ببته‌ خه‌لیفه‌، و عومه‌ری شیره‌ت ل وان كـــر كـــو هه‌چییێ ژ وان هاته‌ هلبژارتن قه‌درێ موهاجری و ئه‌نصارییان بگرت، ژ به‌ر كو وان زه‌حــمــــه‌ت ب ڤی دینی ڤه‌ دیتییه‌، و پشته‌ڤانییا پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- كرییه‌، و شیره‌ت لێ كر كو ئه‌و باره‌كێ هندێ گران ل ئوممه‌تێ نه‌كه‌ت كو ئه‌و نه‌شێن هلگرن. و گاڤا ئه‌و كه‌فتییه‌ به‌ر سه‌كه‌راتێ وی گۆت: خوزی ده‌یكا من ئه‌ز نه‌ببام، خوزی ئه‌ز مویه‌ك بامه‌ ب سنگێ ئه‌بوو به‌كری ڤه‌..


كوڕێ وی عه‌بدللاهـ دبێژت: گاڤا عومه‌ر كه‌فتییه‌ بـــه‌ر ســــه‌كـــــه‌راتـــێ سه‌رێ وی د كۆشا من دا بوو، وى گۆته‌ من: سه‌رێ من بدانه‌ سه‌ر عه‌ردی، من سه‌رێ وی دانا، وی ڕوییێ خۆ ب عه‌ردی ڤه‌نا و گۆت: تێچوون بۆ من بت و بۆ ده‌یكا من بت ئه‌گه‌ر خودێ ره‌حمێ ب من نه‌به‌ت.


و گاڤا فتنه‌چی ل ئیمامێ عوثمان داجڕیاین و داخوازا كوشتنا وی كری، و هێڕش كرییه‌ سه‌ر، ئه‌و یێ ب ڕۆژی بوو و وى قورئان دخواند، ده‌مێ وان دربێ خۆ وه‌شاندییێ و خوین ب سه‌ر و چاڤان دا هاتییه‌ خوارێ وی گۆت: (لا إله‌ إلا أنت سبحانك، إنی كنت من الظالمین) یا ره‌بی ئه‌ز داخوازا هاریكارییێ ژ ته‌ دكـــه‌م دژی ڤان كه‌سان، تو ل سه‌ر هه‌می كارێن من هاری من بكه‌، و صه‌برێ ل سه‌ر ڤێ به‌لایێ بده‌ من، پاشی گۆت: یا ره‌ببی تو ئوممه‌تا موحه‌ممه‌دی كۆم بكه‌.


مه‌عنا: خه‌ما وی یا مه‌زن ئه‌و نه‌بوو ئه‌و بچت، خه‌ما وی ئه‌و بوو كوشتنا وی ببته‌ ئه‌گه‌را ژێكڤه‌بوونا ئوممه‌تێ!


و بابێ شه‌هیدان خه‌لیفێ چارێ ئیمام عه‌لی گاڤا (ئبن مولجمێ) خارجی ئه‌و برینداركری، و وی زانی كو (ئبن مولجم) یێ هاتییه‌ گرتن، گۆت: قه‌نجییێ د گه‌ل وی بكه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌ز مامه‌ ساخ یان دێ وی كوژم یان دێ عه‌فی كه‌م، و ئه‌گه‌ر ئه‌زم مرم هوین وی بكوژن، و ل نك خودێ ئه‌ز ده‌عوه‌دارێ ویمه‌.


و گاڤا كوڕێ وی حه‌سه‌ن ب گری ڤه‌ هاتییه‌ نك، گۆتێ: كوڕێ من چار تشت و چار هه‌نه‌ بۆ خۆ ژ من بگره‌، گۆتێ: ئه‌و چنه‌؟ ئیمامێ گۆتێ: زه‌نگینییا ژ هه‌مییێ مه‌زنتر عه‌قله‌، و فه‌قیرییا ژ هه‌مییێ مه‌زنتر ئه‌حمه‌قییه‌، و تشتێ ژ هه‌مییان غه‌ریبتر ئه‌وه‌ مرۆڤ یێ ب خۆ موعجب بت، و مه‌ردینییا ژ هه‌مییێ مه‌زنتر ئه‌خلاقێ باشه‌.


گۆتێ و چارێن دی چنه‌؟ گۆت: هشیاری هه‌ڤالینییا مرۆڤێ ئه‌حمه‌ق به‌، وی دڤێت فایده‌ی بگه‌هینته‌ ته‌ به‌لێ دێ زه‌ره‌رێ گه‌هینته‌ ته‌، و هشیاری هه‌ڤالینییا دره‌وینی به‌، تشتێ نێزیك ئه‌و دێ ل به‌ر ته‌ دویر كه‌ت، و یێ دویر دێ ل به‌ر ته‌ نێزیك كه‌ت، و هشیاری هه‌ڤالینییا به‌خیلی به‌، ده‌مێ تو گه‌له‌ك یێ هه‌وجه‌ ئه‌و دێ ته‌ هێلت، و هشیاری هه‌ڤالینییا مرۆڤێ پویچ به‌، ئه‌و ئه‌رزان دێ ته‌ فرۆشت.


پاشی حه‌تا ئه‌و مری وی ژ (لا إله‌ إلا الله) پێڤه‌تر تشته‌ك نه‌گۆت.


(ئه‌بوو هوره‌یره‌) زه‌لامێ حه‌دیس و ریوایه‌تێ، ئه‌وێ د گه‌ل پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- وه‌كی سیبه‌را وی، گاڤا كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ كره‌ گری، هنده‌كان گۆتێ: چ تشتی گرییا ته‌ ئینا؟ وی گۆت: هزر نه‌كه‌ن گرییا من بۆ ڤێ دنیایا هه‌وه‌یه‌، گرییا من بۆ دویراتییا وه‌غه‌رێ و كێمییا زادییه‌، و من نوكه‌ ده‌ست ب چوونا ل ڕێكه‌كا بلند كرییه‌، و ئه‌و ڕێك به‌رێ من ژۆردا دێ ده‌ته‌ به‌حه‌شتێ و جه‌هنه‌مێ، و ئه‌ز نزانم كانێ كیژ وان دێ من ب نك خۆ ڤه‌ كێشت.

پاشی گۆت: گاڤا ئه‌ز مرم له‌زێ ل من بكه‌ن، چونكی من یێ گوهـ ل پێغه‌مبه‌ری بووی -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (خودان باوه‌ر ده‌مێ ل سه‌ر ته‌ختێ وی دئێته‌ دانان دبێژت: زوی من ببه‌ن، و كافر ئه‌گه‌ر ل سه‌ر ته‌ختێ وی دئێته‌ دانان دبێژت: تێچوون بۆ من بت هوین دێ من كیڤه‌ به‌ن؟).


پاشی گۆت: ((یا ره‌ببی ئه‌ز حه‌ز ژ لقائا ته‌ دكه‌م، تو ژی حه‌ز ژ لقائا من بكه‌)).


و (موعاذێ كوڕێ جه‌به‌لی) ژی چیایه‌كێ علمی بوو د ناڤ صه‌حابییان دا، هه‌ڤاله‌كێ وی دبێژت: گاڤا ئه‌و كه‌فتییه‌ به‌ر سه‌كه‌راتێ ئه‌ز ل نك وی یێ ڕوینشتی بووم، جار دلگرتی دبوو و های ژ خۆ نه‌دما، و جار هشیار دبوو، و گاڤا هشیار دبوو دگۆت: ((بخندقینه‌ خندقاندنا خۆ، ئه‌ز ب مه‌زنییا ته‌كه‌مه‌ ئه‌ز حه‌ز ژ ته‌ دكه‌م)).


و وێ شه‌ڤا ئه‌و ل سحارا وێ مری دو سێ جاران وی گۆته‌ ئه‌وێن ل نك خۆ: به‌رێ خۆ بده‌نێ كانێ بوویه‌ سپێده‌.. و جارا دویماهییێ گاڤا وان گۆتییێ: یا بوویه‌ سپێده‌ وی گۆت: ئه‌ز خۆ ب خودێ دپارێزم ژ وێ شه‌ڤا سحارا وێ به‌رێ مرۆڤی بده‌ته‌ ئاگری، ب خێر بێت مرن ب خێر بێت، مێڤانه‌كێ غه‌ریب، خۆشتڤییه‌كه‌ ل ده‌مێ هه‌وجه‌یییێ هات، یا ره‌ببی پانێ تو دزانی به‌ری نوكه‌ ئه‌ز ژ ته‌ دترسیام و نـــوكــه‌ ئه‌زێ ژ ته‌ ب هیڤیمه‌، یا ره‌ببی تو دزانی من مانا ل دنیایێ ژ به‌ر هندێ نه‌دڤیا دا ئه‌ز جۆ و جۆباران ببه‌م، یان دار و باران بچینم، به‌لكی من ئه‌و دڤیا ژ به‌ر ڕۆژیگرتنا ل ڕۆژێن گه‌رم، و بۆراندنا وه‌ختی ب عیباده‌تی ڤه‌، و هه‌ڤالینییا زانایان ل ده‌مێ زكری.


و (عه‌مرێ كوڕێ عاصی) ئێك ژ عه‌قلدارێن عه‌ره‌بان یێن مه‌زن، ئه‌وێ پێغه‌مبه‌ری -سلاڤ لێ بن- د ده‌ر حه‌قێ دا گۆتی: (خه‌لك یێ ته‌سلیم بووی عه‌مری باوه‌ری یا ئینای( وی ژی د گه‌ل سه‌كه‌راتێ سه‌رهاتییه‌كا تایبه‌ت هه‌یه‌..

ده‌مێ ئه‌و كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ كوڕێ وی گۆتێ: ئه‌ی بابێ من! گه‌له‌ك جاران ته‌ دگۆت: خوزی من زه‌لامه‌كێ تێگه‌هشتی و ب عه‌قل دیتبا ده‌مێ مرن ب سه‌ردا دئێت دا وی وه‌صفا مرنێ بۆ من كربا، و نوكه‌ تو ئه‌و زه‌لامی، ڤێجا تو وه‌صفا وێ بۆ من بكه‌.. وی گـــــۆت: ئه‌ی كوڕێ من، ئــــه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ هـــــه‌ر وه‌كی هــــه‌ردو ته‌نشتێن من ب ته‌خته‌كی ڤه‌ دگرێدای، و هه‌ر وه‌كی ئه‌ز د كونا ده‌رزیكێ ڕا بێهنا خۆ هلدكێشم، و هه‌ر وه‌كی قه‌فته‌كا سترییان ژ بنێ پییێن من دكێشنه‌ سه‌رێ من.. پاشی وی گۆت:


لیتنی كنت قبل ما قد بدا لی   

فی تلال الجبال أرعی الوعولا


یه‌عنى: خوزی به‌ری ئه‌ڤ تشتێ نوكه‌ من دیتی و بۆ من ئاشكه‌را بـــــووی، مــــن ل كۆپێن چیایان شڤانییا په‌ز كیڤییان كربا.


پاشی وی نیشا كوڕێ دا كانێ ئه‌و چاوا دێ وی ب سه‌ر وبه‌ر كه‌ن و چاوا به‌ن ڤه‌شێرن، و دویماهییێ گۆت: یا ره‌ببی! ته‌ ئه‌مرێ ل مه‌ كر مه‌ ئه‌و زه‌عێ كر، و ته‌ نه‌هیا مه‌ كر و مه‌ خۆ نه‌دا پاش، ڤێجا نه‌ ئه‌زێ به‌ریمه‌ داخوازا لێبۆرینێ بكه‌م، و نه‌ یێ ب هێزم خۆ ب سه‌ر بێخم، به‌لێ (لا إله‌ إلا الله) و وی هه‌ر ئه‌و گۆت حه‌تا رحا وی هاتییه‌ ستاندن.


و ڕۆژا (سه‌عدێ كوڕێ ئه‌بوو وه‌ققاصی) كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ وی گۆته‌ مرۆڤێن خۆ: فلان جلكێن من بینن بكه‌نه‌ به‌ر من، ئه‌و ئه‌و جلك بوون یێن من ل ڕۆژا به‌درێ به‌رسنگگرتنا كافران پێ كری، و من ئه‌و بۆ ئه‌ڤرۆ هلگرت بوون.


و كوڕێ وی موصعه‌ب دبێژت: ده‌مێ بابێ من كه‌فتییه‌ به‌ر سه‌كه‌راتێ سه‌رێ وی د كۆشا من دا بوو، چاڤێن من ڕۆندك باراندن، وی گۆته‌ من: تو بۆچی دكه‌یه‌ گری؟ من گۆتێ: ژ به‌ر حالێ ته‌، وی گۆت: بۆ من نه‌كه‌ گری، خودێ قه‌ت و قه‌ت من عه‌زاب ناده‌ت، و ئه‌ز ژ خه‌لكێ به‌حه‌شتێ مه‌، خودێ خێرێ دده‌ته‌ خودان باوه‌ران ژ به‌ر قه‌نجییێن وان هندی وان بۆ خودێ كربت.


و ئه‌بوو به‌كرێ كوڕێ عیاشی ئێك ژ وان زانایان بوو یێن خودێ كیتابا خۆ پێ پاڕاستی، دبێژن: چو جاران ئه‌و ژ خواندنا قورئانێ نه‌دوه‌ستیا، گاڤا كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ، خویشكا وی هات كـــــره‌ گری، وی گۆتێ: نه‌كه‌ گری، بـــــه‌رێ خۆ بده‌ وێ قولاچا هـــــه‌ ل مالێ.. برایێ ته‌ هه‌ژده‌ هزار ختمێن قورئانێ ل ویرێ یێن خواندین! 

و (ئه‌سوه‌دێ كوڕێ یه‌زیدێ نه‌خه‌عی) ئێك ژ زانایێن تابعییان یێن مه‌زن بوو، ده‌مێ كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ كره‌ گری، هنده‌كان گۆتێ: ته‌ خێره‌ تو هنده‌ یێ بێ صه‌بر؟ وی گۆت: ما چاوا ئه‌زێ وه‌سا نه‌بم، ئه‌رێ كی ژ من حه‌قتر كو صه‌بر نه‌بت؟ و ئه‌ز ب خودێ كه‌مه‌ ئه‌گه‌ر بێژنه‌ من خودێ گونه‌هێن ته‌ یێن ژێبرین ژی ژ شه‌رمێن وی دا ژ به‌ر كریارێن خۆ ئه‌ز دێ هه‌یبه‌ت كه‌م بچنه‌ نك، مرۆڤه‌ك خه‌له‌تییه‌كێ د ده‌ر حه‌قا مرۆڤه‌كێ دی دا دكه‌ت، خۆ پشتی ئه‌و وی عه‌فی دكه‌ت ژی دێ هه‌ر یێ ژێ ب شه‌رم بت.


و گاڤا (حه‌بیبێ عه‌جمی) ژی كه‌فتییه‌ به‌ر مرنێ هه‌ڤالێن وی ڕه‌نگه‌كێ تـــرســێ ل نك دیت، ده‌مێ وان پسیارا ڤێ چه‌ندێ ژێ كری، وی گۆت: چونكی سه‌فه‌را من یا دویره‌ و من چو زاد د گه‌ل دا نینه‌، و دێ من كه‌ته‌ ژ چاله‌كێ دا و چو هه‌ڤال د گه‌ل مینن صه‌برا من پێ بێت، و ئه‌ز دێ قه‌ستا مه‌لكه‌كێ جه‌ببار كه‌م و وی چو هێجه‌ت بۆ من نه‌هێلاینه‌! گاڤا وی گۆته‌: ئه‌ی حه‌بیب! كانێ ئێك ته‌سبیحا ل شێست سالان ته‌ بۆ من كری بێی شه‌یتانی بار تێدا هه‌بت بینه‌، ئه‌ز دێ چ بێژمێ؟ و هــێــجــه‌تــــا مـــن دێ چ بت؟ 


یا ره‌ببی!

د وه‌قتێ مه‌وت و ته‌صدیقێ    

 مه‌ هشیار كه‌ ل ته‌حقیقێ


وه‌كـــی رح هــاتـــه‌ ته‌فــریقێ    

 تــو ئیمانێ ژ مه‌ نه‌ستینه