دوعا عیبادهته
ئهعرابییهكى پسیار ژ پێغهمبهری-سلاڤ لێ بن- كر وگۆتێ: ئهرێ خودایێ مه یێ نێزیكه ئهم دوعا ژێ بكهین، یان یێ دویره ئهم گازی بكهینێ؟ پێغهمبهری-سلاڤ لێ بن- بهرسڤا وی نهدا حهتا ئهڤ ئایهته هاتییه خوارێ: (وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ) (البقره: 186)
یهعنى: ئهگهر بهنییێن من پسیارا من ژ ته كر -ئهی موحهممهد- تو بێژه وان: هندی ئهزم ئهز یێ نێزیكی وانم، ئهز د گازییا وی دئێم یێ گازی من بكهت، ڤێجا بلا ئهو گوهدارییا من بكهن د وی تشتی دا یــێ ئهز فهرمانێ پێ ل وان دكهم، وبلا باوهرییێ ب من بینن، دا بهلكی بهرێ وان بكهفته باشییا دین ودنیایا وان(ئبن ئهبى حاتهم ڤێ حهدیسێ ڤهدگوهێزت).
وفهرمانا ل مه موسلمانان هاتییهكرن كو ئهم ههردهم دوعایێ بـۆ خـۆ ژ خودایێ خۆ بكهین، وهكی خودایێ مهزن د ئایهتهكێ دا گۆتی:
(وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ) (غافر: 60).
وحهتا دوعاكرنا مه یا دورست بت ومرۆڤێ دوعاكهر یێ خودان خێر بت هندهك مهسهلێن گرنگ ههنه مه دڤێت ل ڤێرێ ب كورتی بهحس ژێ بكهین:
1- دوعاكرن عیبادهته:
لهو دڤێت دوعایێن مرۆڤى ژ خودێ ب تنێ بن. وگهلهك كهس ههنه هزر دكهن دوعا ههما ب تنێ داخوازهكه مرۆڤ بۆ خۆ ژ خودێ دكهت، ئهگهر خودێ ئهو داخواز بۆ ب جـهـ ئینا ئهو وی فایده كر، وئهگهر وى ئهو بۆ ب جـهـ نهئینا ئهو زهحمهتا وی د بهر ئاڤێ دا چوو!
لهو دێ بینی ئـێك ژ وان پـشـتـی دوعایهكێ دكهت دێ ههیامهكێ خۆ گرت، ئـهگـهر بۆ ب جهـ نههات دێ شعوورێ ب خوسارهتییێ كهت، وهكی ئهگهر تو داخوازهكێ ژ ههڤالهكی بكهی وئهو ههڤال داخوازا ته ب جهـ نهئینت، ڤێجا تو عێجز ببی وتێك بچی!!
وسهرهكانییا ڤێ هزرا خهلهت ئهوه ئهڤ مرۆڤه ژ بیـر دكهت كو دوعا عیبادهته، وهكی ههر عیبادهتهكێ دی: نڤێژێ، ڕۆژییێ، زهكاتێ.. وهتد.
ودهمێ ئهو ب ڤی عیبادهتی ڕادبت خێر بۆ وی دئێنه نڤیسین، چ ئهڤ دوعایه بۆ وی ب جـهـ بێت یان نه، ودهمێ ئهو خۆ ژ ڤی عیبادهتی ددهته پاش یان خۆ ژێ بلندتر دبینت ئهو یێ خۆ تویشی گونهههكێ دكهت، گوهێ خۆ بدهنێ ئایهتا قورئانێ چ دبێژت: (وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ)(غافر: 60).
يهعنى: خودایێ ههوه گـۆتــیــیـه: هــویــن دوعــایــان ژ مــن ب تنێ بكهن ئهز دێ د بهرسڤا ههوه ئێم، هندی ئهون یێن خۆ ژ باوهری ئینانا ب پهرستنا من ب تنێ مهزنتـر لـێ دكهن، ئهو ب ڕهزیلی وشهرمزاری ڤه دێ چنه جههنهمێ.
خودێ دبێژت: (دوعایێ ژ من بكهن.. هندی ئهون یێن عیبادهتێ من نهكهن..) یهعنی: ئـهوێ دوعـایـێ ژ من نهكهت ئهو یێ خۆ ژ عبادهتێ من مهزنـتـر لـێ دكهت، چونكی دوعا عیبادهته.
و ژ ڤێ ئاشكهراتر حهدیسا پێغهمبهرییه -سلاڤ لێ بن- ئهوا (النعمان بن بشیر) ژێ ڤهدگوهێزت، وتێدا هاتی: (الدعاء هو العبادة) ههما دوعا عیبادهته، یهعنی: ههر وهكی ژبلی دوعایێ ههما چو عیبادهتێن دی نینن، پاشی پـێـغـهمبهری -سلاڤ لێ بن- ئهڤ ئایهته خواند ئهوا بهری نوكه مه ئینای.
وئهگهر مه زانی دوعا عیبادهته دو ڕاستییێن مهزن دێ بۆ مه ئاشكهرا بن:
یا ئێكێ: دهمێ ئهم دوعایهكێ دكهین بهرێ مه بهس ل هندێ نابت كانێ ئهو تشتێ مه دوعا ژ بهر كری ب جـهـ هات یان نه، ئهم دێ حسێب كهین ئهڤه عیبادهتهك بوو مه بۆ خودێ كری، وئهو عیبادهت هاته وهرگرتن، ڤێجا ئهگهر پشتی هنگی تشتێ مه ڤیای ب جـهـ هات هێشتا باشتـره، ئهگهر نه ئهم د خوسارهت نینین.
یا دووێ: دهمێ ئهم دوعایێ دكهین ئهم دێ دوعایێ ژ خودێ ب تنێ كهین، چونكی دوعا عیبادهته وعیبادهت بۆ خودێ ب تنێ دئێته پێشكێشكرن نه بوو چو مهخلووقێن دی، ئهگهر خۆ ئهو دباش بن ژی، وكانێ چاوا چێ نابت ئهم نڤێژێ بۆ كهسهكێ ژی ژبلی خودێ بكهین وهسا چێ نابت ئهم دوعایێ ژ ئێكێ دی ژبلی خودێ بكهین، خودایێ مهزن دبێژت: (وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا) (الجن: 18).
هندی مزگهفتن بۆ پهرستنا خودێ ب تنێنه، ڤێجا هوین پهرستنا كهسێ دی لێ نهكهن، وهوین دوعا وپهرستنێ بۆ وی ب تنێ لێ بكهن، چونكی مزگهفت نههاتینه ئاڤاكرن بۆ تشتهكێ دی ژبلی پهرستنا خودێ..
