پێشگوتن
ل وى دهمـێ ئــهز ب وهرگـێـڕانـا ڤــى بــهرهـهمـێ ڕابوویم ل سالا
1989، دهمێ هێشتا ئهز قۆتابى ل زانكۆیێ، ل وى دهمێ عیراق ههمى ب ئاگر
وئاسنى دهاته ب ڕێڤهبرن، قهت نهدهاته سهر هزرا من كو جارهكێ ئهو دێ
ڕۆناهیێ بینت، ودێ كهفته بهر دهستێ خواندهڤانان، چونكى ئهو ڕژێما
هنگى وهلات پێ موبتهلا بووى، ڕێ نهددا تشتهك بهلاڤـ ببت ئهگهر ئهو
نهبت یێ ل بن ڕهشه سانسۆرا وان دهرباس ببت، و ژ مـوسـتـهحیلا حهفتێ
بوو ــ وهكى دئێته گۆتن ــ كو ڕێ بۆ بهلاڤكرنا ڕۆمانهكا ب ڤى ڕهنگى
بێتهدان، ژ بهر وى بابهتێ ههستیار یێ ئهو بهرچاڤـ دكهت، بابهتێ
خهما گازیكرنا ژ بۆ ئیسلامێ ل وى دهمى و ل ژێر ڕژێمهكا شموولى وزۆردار..
لهو ههر وهكى ههما من ئهڤـ ڕۆمانه بۆ خۆ وهردگێڕا..!
وپتر ژ ئهگهرهكێ د پشت ڕابوونا من ڕا ب ڤى كارى ههبوو، ئێك ژ وان
ڤیانا من یا مهزن بوو هنگى بۆ كارێن ئهدهبى و ب تایبهتى هۆنهرێ چیرۆك
وڕۆمانێ، وحهژێكرنا من یا زێده بۆ بهرههمێ نڤیسهرێ ناڤدار دكتۆر
نهجیب گهیلانى، ژ بهر ههستى سڤكى وخۆشیا نڤیسینا وى، ومهنههجییهت
وپاقژیا هزرا وى ژى، ئهوا ژ ئیسلامێ (ئنطلاق) دكر..
ووهكههڤیا وى واقعێ هنگى ل عیراقێ ههى د گهل وى واقعێ ڤێ ڕۆمانێ
موعالهجه دكر، ژ مهسهلێن دكتاتۆریهت ووێ سـتـهمـا ل خـهلكێ ههژار
دهاتهكرن، ب تایبهتى ئهوێن ژ بهر بیر وباوهرێن خۆ یێت دینى ب وێ
سیستهمێ نهدرازى یا دهسههلات ل سهر ب ڕێڤه دچوو، ئهڤه ژى
پالدهرهك بوو بۆ من كو ئهز بهردهوامیێ بدهمه ڤى كارى، ههر وهكى من
دڤیا ب ڤێ چهندێ هندهك (تهنفیسێ) بكهم، وبێنا خۆ پێ بینم!!
وپشتى گهلهك ژ وان قهید وزنجیران هاتینه شكاندن یێت وى دهمى ڕژێمێ
خهلك، و ب تایبهتى خودان قهلهم پێ گرێ ددان، پتر ژ جارهكێ من هزرا
بهلاڤكرنا ڤى بهرههمى كربوو، بهلێ پتر ژ ئهگهرهكێ ههبوو كو ئهز ڤێ
هزرێ پاش بێخم حهتا دهمهكێ دى یێ نهدهسنیشانكرى، وبهلكى ئهگهرا
مالى ئێك ژ مهزنترین وان ئهگهران بت، ب من ڤه نهدهات ئهز چاپ بكهم،
ومن كهس نهددیت ل بهر بێت وێ چاپ بكهت.. وهۆسا ووهكى هوین دبینن
چاپكرن بیست سالان گیرۆ بوو، حهتا ئهڤرۆ ژ نوى ڕۆمانێ، و ژ دهولهت
سهرێ پهرتۆكخانهیا جزیرى وخودانێ وێ ههڤالێ مه سهیدا ئهحمهد
جزیرى ڕێكا خۆ بۆ بهلاڤكرنێ دیتى.
وهیڤیدارم ئهڤ كارێ مه بهرى ههر تشتهكى خزمهتهك بت بۆ زمانێ مه یێ
شرین، ودهولهمهندیهك بت بۆ پهرتۆكخانهیا مـه یــا ئــیــســلامــى،
وزادهكێ باش بت بۆ وان خواندهڤانێت ل ئهدهبهكێ پاقژ وخودان ئارمانج
دگهڕیێن.
* * *
وپشتى ڤێ چهندێ د جهێ خۆ دایه بێژین: ئهڤ ڕۆمانه، ئهوا ب ڕهنگهكێ
ئهدهبى یێ جوان هاتیه داڕشتن، ئێك ژ وان كارانه یێت ب ڕهنگهكێ
هۆنهرى وێ تراژیدیایێ بهرچاڤ دكهت یا كو ب سـهر كـۆمــا (ئیخوان
ئهلموسلمین) دا هــاتــى ل درۆێـت نـیـڤـا سـهدسالا بۆرى ل مصرێ، پشتى
كۆما وان ژ لایێ دهسههلاتا جهمال عهبدنناصرى ڤه هاتیه مهنعهكرن،
وئــهو وان كــارێــت تـهعـزیبێ بۆ مه تۆمار دكهت، یـێـت كــو ب سهرێ
ئهندامێت ڤێ كۆمێ دا ل گرتیخانهیا ناڤدارا وى دهمى (گرتیخانهیا حهربى)
هاتین، ووى ب ڤێ چهندێ كارێ خۆ یێ ئهدهبى ــ ژ لایهكێ دى ڤه ــ یێ
كریه تۆماركرنا دیرۆكهكا وى دڤێت نهئێته ژ بیركرن، و ل بهر چاڤێت
جیلێت بێن ژى بێته دانان، وكارهكێ ب ڤى ڕهنگى بت یێ ساناهى وبێ كێماسى
ژى نابت.
وئهگهر عهیبا ههر كارهكێ ئهدهبى یێ هۆسا ئهو بت، ئهو ژ
موبالهغێ، ومهزنكرنا ڕویدانان، یێ ڤالا نابت، یێ ڤى بهرههمى بخوینت
ئێكسهر دێ ڤێ عهیبێ تێ ئینتهدهر، بهلێ دڤێت ئهم ژ بیر نهكهین كو
نڤیسهر ب خۆ (دكتۆر نهجیب) ئێك ژ وان ئیخوانان بوو یێت هاتینه گرتن،
وبهرێ وان بۆ گرتیخانهیا حهربى هاتیهدان، وبارا وى ژ دهسكهفتیێت
شۆڕهشا یۆلیۆیێ حوكم ب (دههــ سالان) گرتن بوو! لهو یا غهریب نهبوو
ئهو د تهصویركرنا خۆ دا بۆ ڕویدانێت ڤێ ڕۆمــانــا خــۆ یـێ ڕاسـتـگـۆ بت
ژ لایهكى ڤه، ویێ دویر نهبت ژ موبالهغێ ژ لایهكێ دى ڤه..
ئهڤ ڕۆمانه (گهشتهك بۆ نك خودێ) جیلهكى ژ ژن ومێران یێت (موعجب) ب
ئیسلامێ، وحهژێكهر بۆ دینى بهرچاڤ دكهت، ئهو جیلێ گرانیا واقعى
وڕێڤهچوونا ڕویدانان ئهو بۆ هندێ پالداین كو خۆ بدهنه دگهل پێلا
(ئیسلامییهتێ) بێى ئهو ب دورستى، یان بلا بێژین ب تمامى، ل سهر عهقیده
وبیر وباوهرێت ئیسلامێ یێت دورست بێنه پهروهردهكرن، ئهو جیلێ دبت
هندهك جاران حزباتیا بهرتهنگ وههڤڕكیا بــهردهوام د گــهل دهور
وبــهران ئـێكا هند ژێ چێ كربت ئهو ژ بهر گرنگیا لایێ سیاسى وهكى ئهو
هزر دكهن، لایێت دى یێت گرنگتر ب پشت گوه ڤه لێ بدهن!!
لهو دێ بینى ئهڤ جیله، یێ ڕۆمان ب ڕهنگهكێ ڕاست واقعى وان بهرچاڤ
دكهت، ب ڕهفتارێ خۆ گهلهك یێ جودا نینه ژ خهلكێ دى یێ ئهو ههڤڕكیێ
د گهل دكهن، بهلكى ئهو ب تنێ ژ لایێ هزركرنێ ڤه یێ جودایه.. وئهڤه
ئێك ژ وان عهجێبیانه یێت (بزاڤا ئیسلامى) ل نیڤا دووێ ژ سهدسالا بۆرى
تووش بوویێ..
د ڤێ ڕۆمانێ دا گهلهك جاران (شهخصیات) یێت كو ئهو وخهلكێ دى ژى وان ب
(ئیسلامى) د نیاسن، د گهل خۆ دكهڤنه د ههڤدژى و(تهناقوض)ێ دا، د
ناڤبهرا وى تشتى دا یێ ئهو بهرێ خهلكى ددهنێ ژ ئیسلامێ، وئهو سهر
وبهرێ ئهو ژینا خۆ ل سهر ب ڕێڤه دبهن.. وان باوهرى ههیه كو ئیسلام
چارهیه، وئهو د (موتهعاطفن) ژى د گهل ئیسلامێ، بهلێ ئهو
ئیسلامێ ب تمامى بۆ خۆ ناكهنه ئهو رهفتار یێ ئهو ژینا خۆ ل سهر ب
ڕێڤه دبهن، لهو سالۆخهتێت كهسینیا موسلمان ژ وان دكێمن!
وباشترین نموونه ل سهر ڤێ یا مه گۆتى كهسینیا نهبیلایێیه، ئهوا هند
خۆ دیتى یا د ناڤ كۆمهكا ئیسلامخوازان دا كارى دكهت، بێى ئهو یان حهتا
ئهو ئیسلامخواز كارى بۆ گوهاڕتنا شهخصیهتا وێ بكهن، یا گرنگ ل نك وێ و
ل نك وان ژى ب تنێ ئهوه وێ هزرهكا وهكـى یـا وان هــهبــت، وهكـى دی
تێكهلیا وێ یا نه شهرعى د گهل زهلامان، وئیعجابا وێ یا زێده ب واقعێ
(علمانیا غهربى) ئهوا ئازادى ژ هندهك لایان ڤه بۆ خهلكى دابین كرى،
وتێگههشتنا وێ یا وهكى ڕۆژئاڤاییان بۆ ئازادیێ.. وگهلهك تشتێت دى ژى،
ئهڤه نه یا گرنگه ل نك وان، وئهڤه حالێ پتریا كهسێت وى جیلینه یێ
ڕۆمان بهحس ژێ دكهت.. وههر چاوا بت ئهڤ ڕۆمانه پێگاڤهكا پێشكهفتى
بوو ژ لایێ نڤیسهرى ڤه، ل وى دهمى، ل سهر ڕێكا دورستكرنا ئهدهبهكێ
ئیسلامى یێ دلخواز.. هیڤیا مه ئهوه خواندهڤانێ كورد خۆشیێ ومفایى بۆ خۆ
ژ خواندنا وێ ببینت.
وخودێ هاریكارێ مه ههمیان بت.
تهحسین دۆسكى
دهۆك 7/10/2009
