ڕێكا نهخۆشیان..
بیرا وى باش ل (ئوبولله)یێ وباغچه وڕویبارێن وێ دئێتهڤه.. جههك بوو دهمێ چاڤێن مرۆڤى ڤێ دكهفتن، وى ههمى نهخۆشیێن خۆ ژ بیر دكرن، وهزر دكر ئهو یێ د جیهانا خهونان دا دژیت.. ل ڤى جهى بوو وى بۆ جارا ئێكێ چاڤێن خۆ ل دنیایێ ڤهكرین، ڕۆژا ئهو هاتیه سهر دنیایێ كهیفهكا مهزن بۆ خهلكێ قهسرا مهزنێ باژێڕى چێبوو، وشاهى ل ههمى لایێن قهسرێ هاته گێڕان، ودیارى وشرینى هاتنه بهلاڤكرن، مهزنێ باژێڕى (سینانێ كوڕێ مالكى) ئهو ب ناڤێ وهكیلێ كیسراى مهلكێ حیره حوكم ل ڤێ دهڤهرێ دكر، ههست ب كهیف وخۆشیهكا مهزن كر دهمێ مزگینیا بوونا كوڕێ وى یێ نهخرى (صوههیبى) گههشتیێ، ئهوێ وى هیڤى دكر كو ل پاشهڕۆژێ جهێ وى بگرت، لهو بڕیار دا ل ههر جههكێ حوكمێ وى دگههتێ ئاههنگ بێنه گێڕان، وكهیف بێته ئاشكهراكرن، و ل سهر خهلكى ببته ئهرزانى.. ووهكى ههر كوڕهكێ نهخرى یێ مهزنێ باژێڕهكى (صوههیب) ب نازدارى هاته ب خودانكرن.. چو یێ ژێ كێم نهبوو، وههر زوى دهمێ وى فامكرى بابێ وى بهرههڤیێن ئامادهكرنا وى بۆ مهزنیێ كرن، دگۆت:
- مهزنى دڤێت د گهل شیرى بۆ كوڕێ من بێتهدان!!
بهلێ نه ههر تشتهكێ مرۆڤ دكهته دلێ خۆ ونهخشهیهكى بۆ ددانت، وكارى بۆ دكهت، وهسا چێ دبت وهكى مرۆڤى دڤێت، گهلهك جاران یا دلێ وى دخوازت چێ نابت، وبا نه ل دویڤ بێدهرا وى دئێت..
ل وى دهمێ صوههیب بهر ب فامابوونێ ڤه دچوو، هندهك جاران ل كۆچكا بابێ وى، بهحسێ وێ ههڤڕكیێ دهاته گوهان یا د ناڤبهرا وان ودهولهتا ڕۆمێ دا ههى، ئهو ههڤڕكیا ل وى دهمى بهر ب دژواریێ ڤه دچوو.. وچو نیشانێن ساهیێ د ناڤبهرا وان ڕهشه عهوران ڕا دیار نهدكر یێن ل هنداڤى وهلاتى كۆمبووین، وتشتهكێ ب خافلهتى ڤه نهبوو دهمێ دهنگ وباس گههشتینێ كو ههردو لایێن ههڤڕكیێ: دهولهتا فورسێ ودهولهتا ڕۆمێ، یێ بهرههڤیێن خۆ یێن لهشكهرى دكهن؛ دا ئاگرهكێ نوى یێ شهڕى هلكهنێ، ئهوێ خودێ دزانت كانێ ڤێ جارێ دێ كێ سوژت..
و ل شـهڤـهكـا تـاریـێ چـهنـگـێ خـۆ ب سهر قهسرا بابێ وى دا ئینایه خوارێ، و ژ بلى دهنگێ وى ڕویبارێ وهكى پلنگهكێ هار ب ڕهخ قهسرێ ڤه دچوو دهنگهكێ دى نهدهاته بهیستن، ئهو ڕویدانا مهزن چێبوو یا دهاته سهر هزرا كهسێ ژ وان، یا كو بوویه دهسپێك بوو ڕێكا نهخۆشیان.. ل درهنگى شهڤ، دهمێ خهلكێ قهسرێ د خهو، ل ههمى لایان بوونه قێژى وههوار:
- ئهڤه چیه چێ دبت؟
ههر ئێكى ئهڤ پسیاره ژ وى كهسى دكر یێ دهاته ڕاستا وى، بهلێ ل بن چهنگێ تاریێ، و ژ بهر تهمارا خهوێ ئهوا هێشتا ب دورستى چاڤ ودلێن وان بهرنهداى، كهسێ نهشیا بهرسڤهكا دورست بدهت، ڕویدان ژ وان یا ب لهزتر بوو، هند دهلیڤه نهدا وان ئهو هشێن خۆ كۆم بكهن، و د مهسهلێ بگههن.. حهتا هزرا چارهیهكێ بـۆ وێ ئـاتـافـێ بكـهن یا وهكى برویسیهكا وێرانكهر ل ڤێ شهڤا ڕهش ب سهر وان دا هاتى..
صوههیبێ پێنج شهش سالى، ئهوێ دهستهكێ نهرم ئهو ب نازكى ڤه برى دانایه سهر جهێ وى، و ب دلۆڤانى ڤه پهچنى وماچهك ل ئهنیا وى نهخشاندى، دهستهكێ زڤر ئهو ب ڕهقى ڤه ئهو ژ ناڤ نڤینان كێشا دهر.. ل سهرى یا ژ وى ڤه ئهڤه خهونهكه ئهو دبینت، لهو وى ئهو ب چو ڤه وهرنهگرت، بهلێ پیچ پیچه بۆ وى ئاشكهرا بوو ههر وهكى ئهڤه نه خهونه، ئهو یێ هشیاره، ئهڤه چیه ل مالا وان چێ دبت؟ ئهڤه چ قێژى وههوارن دئێنه گوهان؟ عهقلێ وى یێ بچویك هارى وى نهكر كو ئهو مهسهلێ شرۆڤه بكهت، ئهڤه چ ئهزمانه ئهو چهكدارێن ناڤچاڤ گرێ وغهزهبى پێ دئاخڤن، یێن ئهو ژ ناڤ جهێ وى ئینایه دهر، و ب دلڕهقى هاڤێتیه بهر ئێك ودو؟ ئهو د وان ناگههت.. ونزانت وان چ دڤێت، ب تنێ تشتێ وى دزانى ئهو بوو تشتهكێ نه یێ دورست یێ دئێتهكرن..
ودهمهكێ درێژ پێڤه نهچوو مهسهله ههمى ب دویماهى هات، ودیمهن ل بهر چاڤێن وى ئاشكهرا بوو، ڕاسته ئهو نهدشیا د گهل خۆ ههمى لایێن ڕویدانێ شرۆڤه بكهت، یان د سوحبهتێ ههمیێ بگههت، بهلێ ژ وان ئاخفتنێن بهرى هنگى ل كۆچكا بابێ وى دهاتنه گوهان، ئهو شیا تێ بینتهدهر كو ئهڤا چێ دبت، پهیوهندى ب وێ ههڤڕكیێ ڤه ههیه یا وان بهحس ژێ دكر.. ههڤڕكیا فورسێ وڕۆمێ، وئهڤ ئهزمانێ هێڕشكهر پێ دئاخڤن، یێ ئهو تێ ناگههت دێ ئهزمانێ ڕۆمیان بت، وئهو نوكه ئێخسیرێ وانه..
وڕێكا نهخۆشیان دهست پێ كر.. دهستێن وى یێن نازك نهشێن تهحهممولا وان زنجیران بكهن، یێن ئهو پێ هاتینه گرێدان، ودلێ وى یێ بچویك نهشێت تێ بگههت كانێ دهیك وبابێن وى، وخـهلكێ مـالا وى پـشـتـى ڤـێ هـێـڕشــا دوڕنـده و ب خافلهتى ڤه چ لێ هاتن، بهلێ ژ وێ دوكێلا وى دیتى ژ قهسرا بابێ وى بلند دبوو، دهمێ ئهو ل سهر ملێ خۆ زڤڕى و ب دو چاڤێن شكهستى ڤه بهرێ خۆ دایێ، گاڤا هێڕشكهران ئهو ب دویڤ خۆ ڤه ڕادكێشا.. و ژ وێ كهیفا وى ل سهر دێمێن ڕۆمانیان ددیت پشتى ئهو ژ نێچیرا خۆ زڤڕین، وى زانى كو درب زێده یێ دژوار بوو، وبهلكى ژ وى پێڤهتر كهس ژ خهلكێ قهسرێ یێ ب سلامهتى نهبت!
- بۆچى ئهو ب تنێ هێلا ساخ؟
ئهڤه ئهو پسیار بوو یا وى نهشیاى چو بهرسڤان ل سهر بدهت.. ب بێ دهنگى وى خۆ ب دهست هێڕشكهران ڤه بهردا، وما ژ بلى خۆ ب دهستڤهبهردانێ ڕێكهكا دى وى ههیه، ئهو زارۆكێ پێنج شهش سالى، یێ ب نازدارى هاتیه پهروهردهكرن و ژ بلى ڤیانێ دلێ وى تشتهكێ دى نهنیاسى..
شڤێدى دهمێ ئهو چوویه سهر جهێ خۆ، ئهو كوڕێ مهزنێ دهڤهرێ بوو، ئهو دئێته بهرههڤكرن دا ل پاشهڕۆژێ جهێ بابێ خۆ بگرت، وئهڤرۆ سپێدێ ئهو وهك ئێخسیرهكێ بێ بها د دهستێن هندهك ڕۆمیێن دلڕهق دا یێ دئێته ڕاخشاندن بۆ پاشهڕۆژهكا بهرزه.. ئهڤه حالێ دنیایێیه، مرۆڤهكى هند بلند دكهت حهتا دێ بێژى كهسهك د سهر وى ڕا نینه، پاشى ته هند دیت چهرخهكا ڤاژى لێدا وئهو هند نزم كر حهتا ههر كهسهكێ ههى پێ لێ بدانت، ڤێجا ئهو كیژ عهقلداره یێ باوهریا خۆ پێ دئینت؟!
ئهو زارۆكێ مێشكێ وى هند ڤهنهبووى حهتا ب دورستى د حهجمێ وێ ئاتافا مهزن بگههت یا ب سهر وى وبنهمالا وى دا هاتى، وهك ئێخسیر ژ مالا بابێ وى هاته دهرێخستن، ئهو مالا وهكى دیار كاڤلبووى و ژ بلى وى كهس ژێ نهماى، بهلێ پشتى ئهو كهفتیه دهستێ ڕۆمیان وهكى (عهبد) سهرهدهرى د گهل هاتهكرن.. عهبد، ئهوێ ل بازارا مرۆڤان دئێته كڕین وفرۆتن، ودبته ملكێ ئێكێ دى، چاوا وى بڤێت وهسا ئهو وى دئینت ودبهت.. ههر وهكى خهما ئێتیمى وسێویاتیێ بهس نهبوو دهست حهفكا وی بدانت، ئینا دهردێ كۆلهتیێ ژى هاته سهر!!
وصوههیـبـێ زارۆك بهر ب پاشهڕۆژهكا تارى ڤه هاته برن، تشتێ ب تنێ وى ژ ڤێ ههمیا ب سهرى هاتى فامكرى ئهو بوو ئێدى ئهو نازداریا وى ل قهسرا بابێ خۆ، و ل بهر سنگێ دهیكا خۆ ددیت.. نهما، ئهو یێ حهتا دوهى د گاڤێ دا داخواز بۆ دهاتنه ب جهئینان، ژ ئـهڤـرۆ وێ ڤـه دڤێت ئهو داخوازێن سهییدێ خۆ ب جهـ بینت، بێى خۆ نهرازى بكهت.. چهند ژیانهكا نهخۆشا ل هیڤیا وى؟!
وگاڤا لێ بوویه سپێده، ئهو ل وهلاتهكێ دى بوو، وهلاتهكێ نه حوكمێ كیسراى، ونه حوكمێ پسمامێن وى ژ مهلكێن (حیره) لێ ب ڕێڤه دچت، ونه كهس هزرهكێ بۆ بابێ وى لێ دكهت، وهلاتێ ڕۆمێ، ئـهوێ د ههمى تشتێن خۆ دا ل بهر وى یێ غهریب، د ئهزمانێ خۆ دا، د دین ومهزههبێ خۆ دا، د عورف وعهدهتێن خۆ دا.. ئهو وهلاتێ ژینا وى ب ڕهنگهكێ دى یێ جودا لێ دهست پێ كرى!
