قهسرهك.. وقهبرهك
وپـتـر ژ جـارهكـێ سـهلمـانـى كاغهز بۆ خهلیفهى دهنارتنه مهدینێ تێدا داخواز ژ وى دكر كو ئهو زوى بارێ گران، بارێ ویلایهتێ ژ سهر ملێن وى بدانت، ودویماهیێ ئیمامێ عومهر نهچار بوو داخوازا وى ب جهـ بینت، و ل شوینا وى حوذهیفهیێ كوڕێ یهمانى بكهته والیێ مهدائنێ.. ڕۆژهكێ ههڤالهكێ وى گۆتێ:
- ئهو چیه ئهمیراتى هنده ل بهر ته ڕهش كرى؟
وى گۆت:
- شرینیا ڤهخوارنێ.. وتهعلیا شیرڤهكرنێ!
وپشتى قویناغهكا نێزیكى حهفتێ سالان ڤهكێشاى ڕۆژ هات سهلمان سهرێ خۆ بدانت.. ههڤالێ وى سهعدێ كوڕێ ئهبوو وهققاصى هاته مالا وى دا سهرا بدهت، گاڤا سهعد ل بهر سهرى ڕوینشتى، سهلمانى بهرێ خۆ دایێ وكره گری..
سهعدى گۆتێ:
- بابێ عهبدللاهى! بۆچى تو دكهیه گرى؟ ڕۆژا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- مرى، ئهو یێ ژ ته رازى بوو..
- ئــهى ســهعــد! ب خودێ ئهز نه ژ ترسێن مرنێ دا دكهمه گرى، ودلێ من ب دویڤ دنیایێ ژى ڕا نینه، بهلێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- پهیمانهك دابوو مه وگۆتبوو: بلا بارا ئێك ژ ههوه ژ دنیایێ هندى وى زادى بت یێ مرۆڤێ ڕێڤنگ د گهل خۆ ڕادكهت.. وتو ڤى مالى ههمیێ ل دۆر وڕهخێن من یێ دبینى!
سهعد ل دۆر وڕهخێن خۆ زڤڕى.. ژ دهسشۆیهكێ وترارهكى پێڤهتر چو ل مالا وى نهدیت، وخۆ مالا وى ژى یا وهسایه ئهگهر مرۆڤهكێ پیچهكێ بلند سهرێ خۆ باش ڕاكهت دێ ب بانى كهڤت! ئهڤهیه ئهو مالیهتا سهلمان ژێ دترست؟
پاشى سهعدى گۆتێ:
- بابێ عهبدللاهى تشتهكى بۆ مه بێژه دا ژ ته وهرگرین..
سهلمانى گۆت:
- ئهى سهعد، گاڤا دلێ ته چوویێ تشتهكى بكهى، یان حوكمهكى بدهى، یان مالهكى لێكڤهكهى بلا خودێ ل بیرا ته بت..
ترسا سهلمانى ئهو بوو ژ دنیایێ بار كهت وقهستا خۆشتڤیێ خۆ بكهت، وحسێب د گهل وى بێتهكرن وبێژنێ: بۆچى ته ژ حهددى بۆراند بوو؟ ههمى ناڤمالیا وى ترارهك ودهسشۆیهك بوو، د گهل هندێ ژى ترسا وى ئهو بوو وى پهیمانا خۆ د گهل پێغهمبهرى ب جهـ نهئینابت!
ئهى ئهصحابێن موحهممهدى، مهزنى ل ههوه پیرۆز بت، ئهى خێرا خودێ ئهوا ل سهر عهردى هاتیه دانان!
و د ژیانا خۆ دا یا دویماهیێ دا ب تنێ تشتهك وى ههبوو وى باش چاڤێ خۆ ددایێ، وێ ڕۆژا وى تێدا وهغهركرى، سپێدێ گۆته ژنكا خۆ:
- كانێ وى ئێمانهتى بینه یێ من دایه ف ته..
ژنكا وى ئامانهك ئینا داڤێ.. وى ئهو ڤهكر هندهك مسك تێدا بوو، سهلمانى هندهك ژێ ل دهستێن خۆ كر، پاشى گۆته ژنكا خۆ:
- ب دۆر وڕهخێن من ژى داكه، هندهك مهخلووقێن خودێ نوكه دێ ئێنه نك من خوارنێ ناخون، بهلێ حهز ژ بێنا خۆش دكهن..
وپشتى وێ مهزهل تژى بێنا خۆش كرى، سهلمانى گۆتێ:
- دهرگههى ل من بگره.. وههڕه خوارێ!
وپشتى دهمهكى ژنكا وى چوو ژۆر دیت وى قهستا وهغهرا خۆ یا دویماهیێ یا كرى.. تێنكا وى یا زێده بوو ودهم هات ئهو تێنكاتى بشكێت!
وقهدهرا خودێ وهسا حهز كربوو مرنا سهلمانى ئهوا ل سالا (32) مشهختى چێبووى، ل باژێڕێ گهیسهفوونێ بت، پایتهختا كیسراى، وقهدهرا خودێ وهسا حهز كربوو خانیكێ سهلمانى پاشى قهبرێ وى بكهفته ب ڕهخ قهسرا كیسراى ڤه، ئهو قهسرا هێشتا د ژیانا خودانێ خۆ دا مرى، كیسرا ئهوێ زهمانهكى عهرد ژ بهر حـوكـمـێ وى دهژیا، وخهلك ژ بهر زۆرداریا وى دنالین، كیسرا ب تهنكا كراسى د گهل وى شیرێ د كاڤلانى دا ڕزى ژ قهسرا خۆ ڕهڤى.. مال، عهیال، ههمى چوون، قهسرا وى ئهوا گوهانێن ژینێ لێ دهاتنه دۆتن ڕۆژهك ب سهر دا هات ئاوازێ مرنێ لێ هاته گۆتن!
بهرێ خۆ بدهنێ.. ئهڤه پتر ژ هزار وچارسهد سالان بۆرین هێشتا دیوارێن قهسرا وى یا ههڕفتى یێ دهرسێ ددهنه زۆرداران كو: ئاڤاكهن هندى هـهوه بڤێت، ل سهرێ چیا.. ل هنداڤ گهلیا.. ل پشت شویرهێن بلند وئاسێ.. زهمان كهفیله وێ خراب بكهت یا هوین ئاڤا دكهن، ما هـویـن ژ كیسراى ب هێزترن، یان هوین ل بهر مرنێ ژ وى ئاسێترن!
و ب ڕهخ وێ قهسرا كاڤل ڤه ل وێ دهشتا وهختهكى مێرگهههكا كهسك وتژى ژیان ونوكه مرى، قهبرهكێ (موتهواضع) دێ بینى یێ دژیت.. قهبرێ سهلمانێ فارسى! سـهلـمـان ل كـیـڤـه بوو وكیسرا ل كیڤه؟ دنیا تێكڤهدا ودویماهیێ هات ب ڕهخ ئهیوانێ كیسراى ڤه ڕازا، ئهو باژێڕێ ل دۆر قهسرا كیسراى هاتیه ئاڤاكرن ودگۆتنێ: گهیسهفوون مر.. وئهو گوندێ ل دۆر قهبرێ سهلمانى هاتیه ئاڤاكرن ژیا، وناڤێ وى بوو: سهلمان پاك!
بهلى.. ئیسلامێ سهلمانێ فارسى ژ كیسرایێ ئاگرپهڕێس مهزنتر لێ كر!!
