ڕێخۆشكهرێن ڕێكێ
دا كو ههستكرنا ب گرانییا بارێ گونهها بۆرى گاڤێن مرۆڤى ل سهر ڕێكا تۆبێ سست نهكهت، ودا مرۆڤێ گونههكار ژ رهحما خودێ بێ هیڤى نهبت، پێغهمبهرى ـ سلاڤ لـێ بن ـ وهك ڕێخۆشكرن بۆ ڕێكا تۆبێ گهلهك گۆتنێن وهسا كرینه مزگینییێن مهزن ژێ دئێنه وهرگرتن، ل ڤێرێ ئهم دێ هندهك ژ وان گۆتنان ڤهگێڕین.
ـ ئهبوو سهعدێ ئهنصارى دبێژت: پێغهمبهرى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت: النَّدَمُ تَوْبَةٌ، وَالتَّائِبُ مِنَ الذَّنبِ كَمَنْ لا ذنبَ لَهُ ـ پهشێمانى تـۆبـهیـه، وئهوێ ژ گونههێ تۆبه بكهت وهكى وییه یێ گونههــ نهكرى ].(طەبەرانی ڤەدگوهێزت )
ـ عهبدللاهێ كوڕێ عهبباسى ژ پێغهمبهرى ـ سلاڤ لێ بن ـ ڤهدگوهێزت دبێژت: قَالَ اللهُ عَزَّ وَجَلّ: مَنْ عَلِمَ أَنِّي ذو قُدْرَةٍ عَلَى مَغْفِرَةِ الذُّنُوبِ غَفَرْتُ لَهُ وَلا أُبَالِي، مَا لَمْ يُشْرِكْ بِي شَيْئًا ـ خودایێ پاك وبلند دبێژت: ههچییێ زانیبت كو من شیانا ژێبرنا گونههان ههیه، ئهز دێ گونههێن وى ژێ بهم وبۆ من خهم نینه، هندى وى چو شریك بۆ من چێ نهكربن ].( حاکم و طەبەرانی ڤەدگوهێزن)
ـ سهلمانێ فارسى دبێژت: پێغهمبهرى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت: إِنَّ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَيِيٌّ كَرِيمٌ يَسْتَحْيِي مِنْ عَبْدِهِ إِذا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا ـ هندى خودایــێ هـهوه یێ پاك وبلنده یێ شهرمین ومهرده، شهرمێ ژ عهبدێ خۆ دكهت دهمێ ئهو ههردو دهستێن خۆ ب نك وى ڤه بلند دكهت ئهو وان ڤالا بزڤڕینتهڤه ].(ئەبوو داوود و ترمذی و ئبن ماجە ڤەدگوهێزن )
ـ ئهبوو هورهیره دبێژت: من گوهــ ل پێغهمبهرى بوو ـ سلاڤ لـێ بن ـ دگۆت: كَانَ رَجُلانِ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ مُتَوَاخِيَيْنِ، فَكَانَ أَحَدُهُمَا يُذْنِبُ وَالآخَرُ مُجْتَهِدٌ فِـي الْعِبَادَةِ، فَكَانَ لا يَـزَالُ الْمُجْتَهِدُ يَرَى الآخَرَ عَلَى الذَّنْبِ فَيَقُولُ: أَقْصِرْ، فَوَجَدَهُ يَوْمًا عَلَى ذنْبٍ فَقَالَ لَهُ: أَقْصِرْ، فَقَالَ: خَلِّنِي وَرَبِّي، أَبُعِثْتَ عَلَيَّ رَقِيبًا؟ فَقَالَ: وَاللهِ لا يَغْفِرُ اللهُ لَكَ، أَوْ لا يُدْخِلُكَ اللهُ الْجَنَّةَ، فَقَبَضَ أَرْوَاحَهُمَا، فَاجْتَمَعَا عِنْدَ رَبِّ الْعَالَمِينَ، فَقَالَ لِهَذَا الْمُجْتَهِدِ: أَكُنْتَ بِي عَالِمًا، أَوْ كُنْتَ عَلَى مَا فِي يَدِي قَادِرًا؟ وَقَالَ لِلْمُذْنِبِ: اذهَبْ فَادْخُلِ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِي، وَقَالَ لِلآخَرِ: اذهَبُوا بِهِ إِلَى النَّارِ ـ دو زهلامێن بهرانبهرى ئێك د ناڤ ئـسـرائـیـلیـیان دا ههبوون، ئێك ژ وان گونهه دكر ویێ دى خۆ د وهستاند د عیبادهتى دا، ڤێجا ئهوێ گهلهك عیبادهت دكر یێ گونههكار ددیت ودگۆتێ: بهس گونههان بكه، ڕۆژهكێ وى ئهو دیت گونهههك دكر گۆتێ: بهس كه، وى گۆت: من وخودایێ من بهێله د گهل ئێك ما خونه تو هاتییه هنارتن زێرهڤان ل سهر من؟ یێ دى لـێ ڤهگێڕا: ئهز ب خودێ كهمه خودێ گونهها ته ژێ نابهت، یان ته نابهته بهحهشتێ، رحێن وان هاتنه ستاندن، وههردو ل نك خودایێ عالهمێ كۆم بوون، خودێ گۆته ڤى ئهوێ عیبادهت دكر: ئهرێ ما تو ب من یێ زانا بووى، یان ئهو تشتێ د دست من دا یێ ته بوو؟ وگۆته یێ گونههكار: تو ب رهحما من ههڕه بهحهشتێ، وگۆته یێ دى: ڤى ببهنه ئاگرى ].(ئەبوو داوود و ئەحمەد ڤەدگوهێزن )
ئهبوو هورهیره دبێژت: ئهز ب وى كهمه یێ رحا من ددهستان دا ڤى ئاخفتنهك گۆت دنیا خۆ وئاخرهتا خۆ پێ پویچ كر!
یهعنى: یا گرنگ د مهسهلـێ دا ئهوه عهقیدا مرۆڤى د دهر حهقا خودێ دا یا دورست بت، یێ گونههكار د گهل گونهها خۆ باوهرى ههبوو كو خـودێ دشـێـت گونهها ههر كهسهكى ژێ ببهت یێ وى بڤێت، وئهوێ دى د گهل عیبادهتێ خۆ یێ زێده هزرهكا خهلهت ژ خودێ كر دهمێ هزر كرى ئهو گونهها ڤى مرۆڤى ژێ نابهت، ئینا خودێ ههر ئێكى ل دویڤ عهقیدا وى دایێ.. ڤێجا دڤێت عهقیدا مه د دهر حهقا خودێ دا یا دورست بت.
گهلهك مرۆڤان تو دێ بینى بهحسێ موسلمانهكێ گونههكار دكهن، ڤێجا چ وى موسلمانى تۆبه كربت یان نه، دێ بێژت: فلان كهس بلا ههر باشییان بكهت، یان بلا سهد جاران تۆبه بكهت، خودێ ههر وى نابهته بهحهشتێ، ئهو ئهوه یێ هۆ كرى وهۆ كرى.. وئهڤ گۆتنه یان ئهڤ هزره ههر ئهو بوو یا زهلامێ ئسرائیلى تێبرى وبهرێ وى دایه جههنهمێ ڤێجا بلا ئهم هشیارى دهڤێ خۆ بین.
ـ ئیمام عهلى دبێژت: پێغهمبهرى ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت: إن الله ليَعْجَبُ إلى العبد إذا قال: لا إله إلا أنت، إني قد ظلمت نفسي فاغفر لي ذنوبي، إنه لا يغفر الذنوب إلا أنت، قال: عبدي عرف أن له رباً يغفر ويعاقب ـ خودێ ژ وى عهبدى عهجێبگرتى ئهوێ بێژت ژ ته پێڤهتر چ خودایێن دى نینن، من زۆردارى ل خۆ كرییه تو گونههێن من بۆ من ژێ ببه، دبێژت: عـهبـدێ مـن زانـى وى خـودایهك ههیه گونههان ژێ دبهت وعقووبێ ددهت ].(حاکم ڤەدگوهێزت )
ـ وههر ئیمام عهلى دبێژت: ئهبوو بهكرى گۆته من ـ وئهو ڕاست دبێژت ـ گۆت: من گوه ل پێغهمبهرى بوو ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت: مَا مِنْ عبْدٍ يُذْنِبُ ذنْبًا، فَيُحْسِنُ الطّهُورَ، ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ، ثمَّ يَسْتَغْفِرُ اللهَ إِلا غَفَرَ اللهُ لَهُ ـ ههر بهنییهكێ گونهههكێ بكهت پاشى دهسنڤێژا خۆ باش بـشـۆت، وڕابت دو ركاعهتان بكهت، پاشى داخوازا ژێبرنا گونههێ بۆ خۆ ژ خودێ بكهت خودێ وێ گونههێ دێ بۆ ژێ بهت ] پاشى ئهڤ ئایهته خواند:(والذين إذا فعلوا فاحشة أو ظلموا أنفسهم ذكروا الله فاستغفروا لذنوبهم ومن يغفر الذنوب إلا الله ولم يصروا على ما فعلوا وهم يعلمون(135) أولئك جزاؤهم مغفرة من ربهم وجنات تجري من تحتها الأنهار خالدين فيها ونعم أجر العاملين)(136) ـ وئهوێــن ئهگهر گونهههكا مهزن كر یان ب كرنا گونهههكا كێمتـر زۆردارى ل خۆ كر، بیـرا خـۆ ل سۆز وگهفا خودێ ئیناڤه ڤێجا ل خودایێ خۆ زڤڕین وتۆبهكرن، وداخوازا ژێبرنا گونههان بۆ خۆ ژێ كـر، وئــهو باش دزانن كو ب تنێ خودێ یه گونههان ژێ دبهت، لهو ئهو ل سهر گونههێ نامینن، وئهو دزانن كو ئــهگـهر وان تۆبهكر خودێ تـۆبا وان دێ قهبویل كهت(آل عمران: 135). (ئەبوو داوود ڤەدگوهێزت )
ـ و د حهدیسهكا دى دا پێغهمبهر ـ سلاڤ لـێ بن ـ دبێژت:( لَلهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ مِنْ رَجُلٍ فِي أَرْضٍ دَوِّيَّةٍ مَهْلِكَةٍ مَعَهُ رَاحِلَتُهُ، عَلَيْهَا طَعَامُهُ وَشَرَابُهُ، فَنَامَ فَاسْتَيْقَظَ وَقَدْ ذهَبَتْ، فَطَلَبَهَا حَتَّى أَدْرَكَهُ الْعَطَشُ، ثمَّ قَالَ: أَرْجِعُ إِلَى مَكَانِيَ الذِي كُنْتُ فِيهِ فَأَنَامُ حَتَّى أَمُوتَ، فَوَضَعَ رَأْسَهُ عَلَى سَاعِدِهِ لِيَمُوتَ، فَاسْتَيْقَظَ وَعِنْدَهُ رَاحِلَتُهُ، وَعَلَيْهَا زَادُهُ وَطَعَامُهُ وَشَرَابُهُ، فَاللهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ الْعَبْدِ الْمُؤْمِنِ مِنْ هَذَا بِرَاحِلَتِهِ وَزَادِهِ) ـ خودێ پتـر كهیف ب تۆبا عهبدێ خۆ یێ خودان باوهر دئێت ژ كهیفا زهلامهكێ ل عهردهكێ بهیار بت ودهوارا وى د گهل بت وخوارنا وى وئاڤا وى ل سهر بت، ڤێجا بنڤت وهشیار ببت وببینت دهوارا وى یا چووى، ولـێ بگهڕیێت حهتا تێنى ببت، پاشى بێژت: ئهز دێ زڤڕمه جهێ خۆ یێ ئهز لـێ حهتا دمرم، وئهو دهستێ خۆ بدانته سهر زهندكا خۆ دا بمرت، وهشیار ببت وهند ببینت دهوارا وى یا ل هنداڤ سهرى، زادێ وى وخوارن وڤهخوارنا وى یا ل سهر پشتێ، ڤێجا خـودێ پتـر كهیف ب تۆبا عهبدێ وى یێ خودان باوهر دئێت ژ كهیفا ڤى ب دهوارا وى وزادێ وى ].( موسلم ڤەدگوهێزت)
