خۆگرتن ب وهریسێ موكم ڤه
موكمترین وهریس وهریسێ خودێیه، خودێ د قورئانێ دا دبێژت: ( وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ )(آل عمران: 103) و ل جههكێ دى دبێژت: ( وَٱعۡتَصِمُواْ بِٱللَّهِ هُوَ مَوۡلَىٰكُمۡۖ فَنِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ ) (الحج: 78)، و خۆپێڤهگرتن ئهوا قورئان پهیڤا (ئعتیصامێ) بۆ ب كاردئینت و فهرمانێ پێ ل مه دكهت، هندێ دگههینت كو مه ههوجهیى ب تشتهكێ وهسا ههیه مه بپارێزت و وى تشتى ژ مه بدهته پاش یێ ئهم ژێ دترسین.. و ئاشكهرایه كو ههر كهسهكێ ل ڕێكهكێ بدهته ڕێ دڤێت ههر ژ سهرى ئهو هزرا هندێ بكهت وى تشتهك ههبت خۆ پێڤه بگرت، دا خۆ پێ بپارێزت؛ چونكى چو ڕێكێن بێ ترس نینن، و ڕێكا چوونا بهر ب خودێ ژى ڤه وهكى ههر ڕێكهكێ یا تژییه ژ وان تشتێن ڕێڤنگ ژێ دترست، ڤێجا چاوا ئهو دێ شێت خۆ پارێزت ژ وان تشتان؟ دڤێت وى پهنایهكێ ب هێز ههبت ل دهمێ تهنگاڤییێ خۆ پێڤه بگرت، و ڕێبهرهكێ شارهزا یێ وى ژ ههر جههكێ ترس لێ ههبت بدهته پاش. یهعنى: دڤێت وى دو تشت ههبن:
- ئهو ڕێبهرێ وى ژ سهرداچوونێ دپارێزت، و نههێلت ئهو ڕێكا خۆ خهلهت بكهت.
- و ئهو پهنایێ هند هێزێ ددهتێ كو ئهو یێ ب سلامهت بت ژ ڕێگر و ئاستهنگان.
و ئهڤ ههردویه ب هندێ دێ ب دهست وى كهڤن ئهگهر وى خۆ ب وهریسێ خودێ یێ موكم ڤه گرت، ڤێجا وهریسێ خودێ یێ موكم چییه؟
عهبدللاهێ كوڕێ عهبباسى دبێژت: ((وهریسێ خودێ دینێ وییه))، و عهبدللاهێ كوڕێ مهسعوودى دبێژت: ((وهریسێ خودێ كۆما موسلمانانه))، و عهطائێ كوڕێ ئهبوو رهباحى دبێژت: ((وهریسێ خودێ پهیمانا وییه)) و موقاتل دبێژت: ((وهریسێ خودێ ئهمر و طاعهتێ وییه))، و وهكى ئهم دبینین ئهڤ گۆتنێن وان ههمى نێزیكى ئێكن. و خۆپێڤهگرتنا ب خودێ و وهریسێ وى ڤه ئهوه مرۆڤ خۆ بهێلته ب هیڤییا وى ڤه و باوهر بكهت كو ئهوه یێ مرۆڤى دپارێزت، و ههردهم دوعا و داخوازێ ژ وى بكهت كو ئهو خرابییا وى تشتى ژ مرۆڤى بدهته پاش یێ مرۆڤ ژێ دترست.
•فێقییێ خۆگرتنا ب خودێ و وهریسێ وى ڤه:
بۆرى د گهل مه كو قورئان دو جاران فهرمانێ ب ئعتیصامێ ل مه دكهت، جارهكێ دبێژت: ( وَٱعۡتَصِمُواْ بِٱللَّهِ ( یهعنى: خۆ ب خودێ ڤه بگرن، و جارهكا دى دبێژت: ( وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ ) یهعنى: خۆ ب وهریسێ خودێ ڤه بگرن، و خۆگرتنا ب خودێ ڤه ب كورتى ئهوه مرۆڤى ب دلى باوهرى و قهناعهت ههبت كو ب تنێ خودێیه دشێت وى بپارێزت و نههێلت چو نهخۆشى و ترس بگههنێ، لهو ههوار و دوعایێن وى ژ خودێ ب تنێ بن، و هیڤى و ترسا وى ژ خودێ ب تنێ بن. و خۆگرتنا ب وهریسێ خودێ ڤه مهعنا وێ ئهوه مرۆڤ طاعهتێ وى بكهت: ئـهمـرێـن وى ب جـهـ بـیـنـت، و خـۆ ژ نههییێن وى بدهته پاش، و دهمێ ئهو ڤێ چهندێ دكهت دڤێت ئهو ژ بهر هندێ بكهت چونكى خودێ فهرمانا پێ كرى، نه چونكى ئهڤ تشته عهدهته یان ئهو چێتر و ب مفاتره بۆ وى. و خۆگرتنا ب خودێ ڤه هێز و پاراستنێ ددهته مرۆڤى، و خۆگرتنا ب وهریسێ وى ڤه هیدایهت و ڕێنیشانێ ددهته وى، و ههردو پێكڤه ئێكا هند ژ وى چێ دكهن كو دهمێ ئهو بهر ب خودێ ڤه بچت ئهو ب هێز بكهفته ڕێكێ و ژ چهپدان و ڕێبهرزهبوونێ یێ پاراستى بت.
