گرێدان ب وهریسێ عهبدینیێ
تشتێ وى دیتى ئهو بوو دهنگ ودۆرهكێ نه یێ عهدهتى هاته گوهان، گاڤا وى چاڤێن خۆ ڤهكرین وى دیت كاروانیێن ههڤالێن وى ل دۆر زڤڕین، و ب ڕهنگهكێ غهریب تێ فوكرین، دلێ وى گۆتى: ڤان خرابیهكا كریه دلێ خۆ! و د گاڤێ دا مهزنێ كاروانى دهستێ وى گرت وگۆتێ: ژ نوكه وێڤه تو عهبدێ منى.. نه وه بت تو بلڤى، ئهگهر ئهز رحێ د ته ناهێلم!!
وی ههوجهیى ب هندێ نهبوو كهس ڤێ پهیڤێ بۆ شرۆڤه بكهت؛ چونكى ئهو یا ئاشكهرایه، ژ ئهڤرۆ پێدا ئهو ب وهریسێ عهبدینیێ هاته گرێدان، ڕاسته گهلهكا ب زهحمهت بوو بۆ وى ئهو ڤى حالێ نوى قهبویل بكهت، كوڕێ دههقانێ (جى) ئهوێ ل وهلاتێ خۆ كسرایهكێ بچویك، ئهوێ ل كۆچك وسهرایێن ئهصفهانێ ب ئـازادى مــهزن بــووى نــوكــه ببته عهبد د دهستێ ئهعرابیهكێ زڤر دا ل ڤێ صهحرائا شاریاى، وێ ئازادیێ ژ دهست بدهت یا خودێ دایێ وكریه مافهك ژ مافێن وى.. ئهڤه تشتهكێ ب ساناهى نینه، بهلێ ئهو چ بكهت؟ ب دو دهستێن ڤالا بهرانبهر شیرێن وان یێن ڕویسكرى ڕاوهستت، ئهو ئێكێ ب تنێ بهرهنگاریا بیست سیهـ زهلامان بكهت، نه.. ئهڤه نه ژ عهقلیه، هنگى ئهو دێ حوكمى ب كوشتنێ ل سهر خۆ دهت بهرى ئهو بگههته وێ ئارمانجێ یا سهیدایێ وى ئوسقفێ عهمووریێ بهرێ وى دایێ، ل ڤێ صهحرائا دژوار تێرا مرۆڤى ههیه بهرزه ببت ئهگهر ئێك ژ كوڕێن وێ نهبت، یان ل سهر بهختێ ئێك ژ كوڕێن وێ نهبت، ڤێجا بلا ئهو خۆ ب دهست ئهمرێ خودێ ڤــه بــهردهت، بــلا ئــهو ڤــى واقـعـێ نوى قهبویل بكهت دا بزانت كانێ خودێ دێ چ تشتى ئینته ڕێكا وى، بیرا وى ل وێ گۆتنا (پهرتووكا پیرۆز) هاته ڤــه ئــهوا دبـێـژت: ((هـهمـى تشت د خێرا وان دانه یێن باشیێ دكهن، یێن حهز ژ خودێ دكهن)) وئهو حهز ژ خودێ دكـهت، ووى ئــهڤ هــهمـیـه بۆ خودێ كریه، ویا بهرعهقل نینه خودێ وى بهێلته ب تنێ.
دهمێ كاروان گههشتیه بازارا (وادى لقورا) بازرگانێن (بهنى كهلبیان) عهبدێ خۆ، زهلامێ فارسى، ئهوێ تژى بزاڤ وزهلام باش، بۆ فرۆتنێ پێشكێش كـر، ل وى دهمـى بـازرگـانهكێ جوهى ئهوێ دگۆتنێ: (عوثمانێ كوڕێ ئهشههلى) ل بازارێ بوو، ئهڤ پهرتالێ نوى ژ دلێ وى هات، پشتى ئهو وسهركاروانێ كهلبیان ل سهر بهایێ عهبدێ فارسى پێك هاتین، وى دهستێ عهبدێ خۆ یێ نوى گرت وبره مالا خۆ..
ههر جارهكا چاڤێن وى ب دارقهسپێن (وادى لقورا) دكهفتن بیرا وى ل گۆتنا ئوسقوفێ عهمووریێ دهاته ڤه، ووى دلێ خۆ ب هندێ خۆش دكر كو بهلكى ئهڤه ئهو جهـ بت یێ دبته جهێ مشهختبوونا وى پێغهمبهرێ دێ ب دینێ ئیبراهیمى ئێت، بهلێ كانێ ههردو لاتێن ڕهش یێن كو دكهڤنه ڕهخێن باژێڕى؟ ئهو ب بهر چاڤێن وى ناكهڤن!
د ناڤ كۆما عهبدێن جوهى دا وى جهێ خۆ گرت، و ژ بهر دلساخى وجامێریا وى سـهیـیــدێ وى ڕێــز وئـحـتـرامهكا بهرچاڤ لێ دگرت، وژێ خواست ب تنێ ئهو چـاڤــێ خـــۆ بــدهتــه بیـسـتانێ وى یێ دارقهسپان، وچو كارێن دى بۆ نهكهت، و ب بۆرینا ڕۆژان ئهو بوو مرۆڤهكێ شارهزا ژ سهخبێركرن وچاڤدانا دارقهسپان دا، لهو سهییدێ وى یێ جوهى كارێ بیستانێ خۆ هێلا ب هیڤیا وى ڤه..
دهمـهكـى ئـهو ل سـهر ڤـى كـارێ خۆ ما، پاشى ڕۆژهكێ سهییدێ وى هنارته ب دویڤ ڕا دا ئاگههداریا وى بكهت كو پێتڤیه ئهو كارێ خۆ بكهت؛ دا د گهل سهییدێ خۆ بچت، چونكى وى ئهو یێ فرۆتیه پسمامهكێ خۆ.. وبێى وى مافێ ئاخفتنێ ههبت، ئهو ب دویڤ سهییدێ خۆ یێ جوهى كهفت؛ دا قهستا جهێ خۆ یێ نوى بكهت.. وچهند كهیفهكا مهزن بوو وى چێبوو دهمێ ئهو د گهل سهییدێ خۆ گههشتیه وى باژێڕى یێ دگۆتنێ: (یهثرب)؛ چونكى وى دیت ئهڤ باژێڕێ تژى دارقهسپ د ناڤبهرا دو لاتێن ڕهش دا یێ رازیه، لاتهك ل لایێ ڕاستێ وئێك ل لایێ چهپێ.. ل سهر ههردو ملێن خۆ زڤڕى، باش بهرێ خۆ دایێ، باژێڕ یێ تژیه ژ دارقهسپان، و ل ههردو لایێن وى كهڤرێن ڕهشن، هێدى د گهل خۆ گۆت: تو بێژى ئهڤ جهه ئهو بت؟!
گاڤا سهییدێ وى ئهو ژ باژێڕى دهرباس كرى، و ب لایێ ژێرى ڤهچووى، ئهو د دل دا ب خهمهكا ڤهشارتى حهسیا، بهلێ حهقێ وى نهبوو ئهو خهما خۆ ئاشكهرا كهت، یان نهرازیبوونا خۆ ل سهر كارێ سهییدێ خۆ دیار كهت؛ چونكى ئهو عهبده وعهبدى حهقێ گۆتنێ بهرانبهر سهییدێ خۆ نینه.. بهلێ تشتێ دلێ وى خۆش كرى ئهو بوو وى دیت ئهو جهێ سهییدێ وى لێ ئاكنجى گهلهكێ دویر نینه ژ ڤى باژێڕى، و ب دهمهكێ كورت ئهو دشێت بگههتێ.
