بشرێ كوڕێ حارثى
سهروهرێ خودێناسێن دهمێ خۆ
(بشر الحافی) د دیرۆكا مرۆڤێن خودێ دا ناڤهكه گهلهك ژ وێ ڕۆژێ گهشتره یا هوین ل عهسمانى دبینن، خودێناسى وزوهد ل سهردهمێ وى گههشتبوو نك وى، و ژ وى دهرباس نهبووبوو، وڕۆژا ئهو مرى ئیمامێ (ئههلێ سوننهت وجهماعهتێ) ئهحمهدێ كوڕێ حهنبهلى گۆت: ((كهسهكێ وهكـى خـۆ وى ل پـشـت خــۆ نـههـێـلایه..))!
پشتى نڤێژا سپێدێ جهنازێ وى ژ مزگهفتا بهغدا دهرێخست وبهر ب زیارهتان ڤه هاته برن، ودبێژن: پشتى نڤێژا عهیشا ژ ڤهشارتنا وى خلاس بوون، هندى هند ئزدحام وقهرهبالغا مرۆڤان چێبووبوو، زانایێ حهدیسێ یێ مهزن (عهلییێ مهدائنى) ئهوێ هنگى ل وێرێ حازر، ب ههمى دهنگێ خۆ گازى كر: ((ب خودێ ئهڤه شهرهفا دنیایێیه گههشتییه وى، بهرى شهرهفا ئاخرهتێ)).
ئهڤ مرۆڤێ هه، یێ ل سهر دهستێ سهییدێ زاهدێن زهمانێ خۆ (فوضهیلێ كوڕێ عیاضى) فێرى زوهدێ بووى، و ب سهر سهرێ جونهیدێ بهغدادى ویێن ل مهرتهبهیا وى كهفتى، وبوویه ئێك ژ وان خودێناسان یێن هندى دنیا ههبت، ئوممهتا مه د ناڤ ئوممهتێن دى دا دێ شانازیێ پێ بهت وخۆ پێ سهربلند بینت..
زهلامهك بوو باش عهرهبى نهدزانى، و ل دهسپێكا خۆ مرۆڤهكێ وهكى ههر ئێكێ دى بوو، بهلكى ژ گهلهكان خرابتر ژى بوو، پاشى كهرهما خودێ ڤێڕا گههشت، وئهو ژ وێ نزمییێ یا ئهو تێدا بهر ب بلندییهكا وهسا ڤه بر، كێم كهس دشێن بیننه سهر هـزرا خــۆ..
وكـهرهم یا وهسایه د گهل وان مرۆڤان یێن ژ ههژى بن! ڤـێـجـا (بـشـرێ حـافـى) یـهعنى: یێ پێخواس! كى بوو، وسهرهاتیا وى د گهل زوهدێ وخودێناسییێ چ بوو؟
كهرهم كهن دا بهر ب جیهانا وى ڤه بچین، حهتا ڤێ چهندێ بزانین..
❖بشر كى بوو؟
بابێ نهصرى، بشرێ كوڕێ حارثى، ئهوێ زانایێ مهزن (ئیمامێ ذهههبى) دبێژتێ: (العالم المحدث، الزاهد الرباني، القدوة، شيخ الاسلام) خهلكێ گوندهكى ژ گوندێن (مهرۆیێ) بوو، دگۆتنێ: (مابهرسام)، وبابێ وى یێ شهشێ ل سهر دهستێ ئیمام عهلى هـاتــبــوو د ئیسلامێ دا، ونـاڤـێ خۆ كربوو (عهبدوللاهـ).. بشر ل سالا (150) مشهختى، ل گــونــدێ خــۆ ئــهوێ دكــهفـتـه دهڤهرا مهرۆیێ ل وهلاتێ خهراسانێ، یان ل باژێڕێ بهغدایێ ل دویڤ گۆتنهكێ، هاتبوو سهر دنیایێ.
ل دهسپێكا ژیێ خۆ، وچهندهكێ ژ جحێلینیا خۆ ژى، ئهو ژ دینداریێ ومرۆڤێن دیندار یێ دویــر بــوو، نــهدهاته سهر هزرا وى ژى كو ئهو ڕۆژهكێ بهر ب خـودێ ڤـه بـچـت، وبـبـتـه ژ زهلامـێـن شهڤێ یێن كو شهڤ ونیڤ شهڤان ب موناجاتا خودێ وركووع وسجوودان ڤه دبهنه سهرى.. بهلێ ئهو ژ زهلامێن شهڤێ بوو، وگهلهك جاران وى شهڤ وڕۆژ دكرنه ئێك، وخهو ب چاڤان نــهدكـهفت، بهلێ.. نه ژ بهر عیبادهتى وتهههجودان، نه.. بهلكى بۆ هندێ دا ئهو ب سهر مالهكێ یان كاروانهكى دا بگرت، ووان بشهلینت!!
بهلێ، كى ژ ههوه ئهوێن ههوه ناڤێ زاهدێ مهزن بشرێ حافى گوهـ لێ بووى، باوهر دكهت كو ئهو ڕۆژهكێ ئێك ژ مهزنترین دزێن دهڤهرا خۆ بوو، یێ ناڤێ وى ترس د دلێن خهلكى دا پهیدا دكر؟!
بشر.. ئهوێ شهڤهكێ هـاتییه مال، وحهتا سپێدێ ل بهر دهرى مایه ژ پێیان ڤه وهزرێن خۆ كرین، ودهمێ سپێدێ هندهكان ژ خهلكێ مالا وى گۆتییێ: ئهو ته خێر بوو شڤێدى ههمییێ تو ل بهر دهرى یێ ڕاوهستیاى بووى وته هــزرێن خـۆ دكرن؟ وى گۆت: من هزرا خۆ د خۆ دا دكر، ئهرێ ئهز چمه حهتا خودێ ئهڤ نعمهته د گهل من كرى، وبهرێ من دایه هیدایهتێ.. ئهگهر ئهز ژى وهكى فلان وفلانى (وناڤێن وان ژى بشر بوون) مرۆڤهكێ كافر بامه، ئهز دا چ كهم.
ئهڤ بشره، دزیكهرهكێ ناڤدار بوو، پاشى ڕۆژهك ب سهر دا هات (فهضلێ خودێ) ژێ گرت، ووى ڕێكا خۆ گوهاڕت.
(ذَٰلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيم)(4) وئهو بوو سهروهرێ زاهدێن سهردهمێ خۆ، یێن ههر جارهكا بهحسێ زوهدێ بێتهكرن، ناڤێ وى ژى دئێته گۆتن.. دا گوهێ خۆ بدهینه بشرى چاوا بۆ مه بهحسێ دهسپێكا خۆ د گهل زوهدێ دكهت، ووى سهبهبى دبێژت یێ بهرێ وى ژ ڕێكهكێ بۆ ئێكا دى وهرگێڕاى..
❖دهسپێكا زوهدا وى:
ههڤالێ وى ئهییووبێ عهطار دبێژت: جارهكێ ئهز وبشرێ حافى پێكڤه ل جههكى دچووبن، دو زهلام د بهر مه ڕا بۆرین، ئێكى گۆته یێ دى:
- بهرێ خۆ بدێ، وێ هه بشره، ههر شهڤ هزار ركاعهتێن سوننهت دكهت، وسێ ڕۆژان پێكڤه ڕۆژیێ دگرت، وتشتهكى ناخوت.
گۆت: بشر ل من زڤڕى وگۆت:
- بهرێ خۆ بدێ.. چاوا ئهو تشتێ جوان بهلاڤ دكهت، وقبحهتێن مرۆڤى ڤهدشێرت! ئهییووب، ئهز ب خودێ كهمه شهڤهكا ب تنێ ژى من هزار ركاعهت نهكرینه، وجارهكا ب تنێ ژى من سێ ڕۆژى پێكڤه نهگرتینه، بهلێ ئهز دێ بۆ ته بهحسێ دهسپێكا خۆ كهم..
پاشى وى بۆ من بهحسێ جحێلینییا خۆ كر، وكانێ چاوا بهرێ وى كهفته زوهدێ.. كارێ وى ئهو بوو گهلهك جاران ئهو ژ باژێڕى دهردكهفت، ل سهرێن ڕێكا كهمینا خۆ ڤهدنا، بــۆ هندێ دا بێ تالعهك بكهفتێ، وئهو ب شهلینت، جارهكێ ژ ڤان جاران، ههڤالهكێ وى ژ ڤان دایێ كو ههردو پێكڤه دهركهڤن، ب ڕێڤه، و ل نك حهمامهكێ، وى كاغزهك ل عهردى دیت خهلكى پێ لێ ددانا، وپیس بووبوو، وى ئهو كاغهز ژ عهردى ڕاكر وبهرێ خۆ دایێ دیت ناڤێ خودێ یێ ل سهر، ئینا وى بهرێ خۆ سهرئهڤراز دا وگۆت:
- ئهى سهییدێ من! ناڤێ ته ل ڤێرێ یێ هاڤێتییه، وخهلك پێ لێ ددانت!
پاشى وى ئهو كاغهز داقوتا، وپاقژ كر، بشر دبێژت:
- من ل سهر دارێ دنیایێ دهرههمهكێ ب تنێ ههبوو، ئینا ئهز ب نك دكانا عهتارهكى ڤه چووم، ومن ب هندهك بێنا خۆش ب وى دهرههمى كڕى و ب وى جهى دا كر یێ ناڤێ خودێ ل سهر، پاشى من ئهو كاغهز بر دانا جههكێ پاقژ.. پاشى ئهز چوومه نك ههڤالێ خۆ.
وڕۆژا د دویڤ دا، دهمێ لێ بوویه سپێده، ئهو چوو نك ههڤالهكێ خۆ یێ شۆلێ شیشێ دكر، گاڤا ههڤالێ وى ئهو دیتى، گۆتێ:
- بــرا، ب خـــودێ شــڤــێــدى مـن خهونهكا وهسا خۆش یا ب تهڤه دیتى، چو خهونێن ژ خودێ خۆشتر من نهدیتینه.. وئهز نابێژمه ته ئهو خهون چیه حهتا تو نهبێژیه من كانێ ته چ كارێ باش ڤان ڕۆژان كرییه.
بشرى گۆتێ:
- مانێ تو من دنیاسى، ب خودێ تشتهكێ باش من نهكرییه.. كارهك تێ نهبت، حال ومهسهلێن من وكاغزهكێ ئهڤهنه..
ووى سهرهاتییا خۆ یا وێ ئێڤارا چووى بۆ ڤهگێڕا، ئینا ڤههالێ وى سهرێ خۆ هژاند وگۆت:
- ههما ئهوه وچو ددى نه! شڤێدى من د خهونێ دا دیت، ههر وهكى دهنگهك دهاته مــن، ودگۆته من: بێژه بشرى، ئهو ناڤێ مه ژ عهردى ڕادكهت دا كهس پێ لێ نهدانت، ئهم ل دنیایێ وئاخرهتێ ناڤێ وى دێ بلند كهین، ودلێ وى وهسا دێ پاقژ كهین كانێ چاوا وى ناڤێ مه پاقژ كر.
وئهڤ خهونه یا ههڤالێ وى ب وى ڤه دیتى، و د هندهك گــۆتــنـان دا هاتییه كو وى ب خۆ ئهڤ خهونه ل وێ شهڤێ ب خۆ ڤه دیت، بوو ئهگهرا هندێ ڕێكا بشرى بێته ڤهگوهاستن، وبهرێ وى بێته ڤهگێڕان.. و ژ وێرێ ڕۆژێ پێڤهتر، خهلكى بشرێ دزیكهر ژ بیركر، ووان بشرهكێ دى نیاسى، ئهو بشرێ بوویه سهروهرێ زاهدێن بهغدا ل سهر دهمێ خۆ.
❖بشرێ زاهد:
پشتى بشرى ڕێكا خــۆ وهرگــێــڕاى، ئێكهمین تــشــت وى كرى ئهو بوو وى بارێ خـۆ ژ زانـیـنـا عـلـمـێ شـهرعى زێده كر، وى قهستا (حهلهقێن علمى) ل مزگهفتان كر، و ل سهر دهستێ زانا وزاهدێن مهزنێن سهردهمێ خۆ، خۆ فێرى (علمى) و(عهمهلى) كر، و ژ وان زانا وزاهدێن مهزن یێن وى ڤێڕا گههاندى: فوضهیلێ كوڕێ عیاضى، وعهبدللاهێ كوڕێ موبارهكى، وگهلهكێن دى.
وتشتێ (بشر) ژ ڤان جوداكرى ئهو بوو بشرى خۆ ب بهلاڤكرنا علمى، ودانا دهرسان، وریوایهتێ ڤه موژیل نهدكر؛ چونكى وى ژ بهر زهدێ وترسا وى یا زێده ژ خودێ خۆ ل وى مستهوایى نهددیت (سهیدا) بت، وهزر دكر (سهیداینییا مرۆڤى) ئهگهر مرۆڤ ئهو نهبت یێ خودێ خێرا وى ڤیاى، ئێكا هـنـد ژێ چـێ بكهت ئـهو زێـده د خۆ بگههت، وڕهنگهكێ خۆمهزنكرنێ د دلی دا پهیدا ببت، مرۆڤهكى جارهكێ پسیارا حهدیسهكێ ژێ كر، ئینا وى گۆته من:
- ئهگهر پسیاركرنا ته بۆ دنیایێ بت، پسیار نهكه، وئهگهر بۆ ئاخرهتێ بت، مه ریوایهت كرییه كو ((ملیاكهت عهمهلێ وى مرۆڤى یێ ب كارێ خۆ موعجب بت، بلند دكهت، حهتا ئهو وى دبهته نك خودێ، وخودێ دبێژت: وى بهاڤێنه د (سججینێ) دا، چونكى ئهو كارهكه وى نه بۆ من كریه)).
ل سـهر ڤـى بناخـهیـى وى خۆ ژ حهدیسێ وریوایهتێ ددا پاش، ونهخاسم ل وى دهمــى هندهك (طهلهبێن علمى) پهیدا بووبوون، مهدحه بۆ خۆ ب زێدهكرنا ریوایهتان دكر، ئهگهر نه.. بشرى گهلهك جاران دگۆت: ئهز تشتهكى باشتر نابینم ژ داخوازكرنا علمى، ئهگهر ئهو بۆ خودێ بت.
ئهو ڕێبازا بشرى د زوهدێ دا بۆ خۆ داناى، یا ئاڤاكرى بوو ل سهر چهند بناخهیهكان:
▫ئێك ژ وان ئهو بوو تشتێ دلێ وى چووبایێ، وئهو پێ حهسیابا كو نهفسا وى پێ كهیفخۆش دبت، وى خۆ ژێ ددا باش.. دگۆت: نهفس گاڤا تێر بوو وخۆشیێن خۆ ههمى دیتن، بهطران دبت، وههر گاڤهكا نهفس بهطران بوو، بهرێ خودانێ خۆ دێ دهته هیلاكێ. ئهو چهند سال بوو وى هند خوارن نهخوار بوو كو تێر ببت، وپاریهكێ زێدهتر ژ هندێ كو ئهو خۆ پێ بگرت، نهچوو بوو دهڤێ وى، ڕۆژهكێ هندهك مرۆڤان گۆته ئیمامێ مهزن ئهحمهدێ كوڕێ حهنبهلى:
- بۆ مه بهحسێ تهقوایێ بكه..
ئیمامى گۆت:
- (أستغفر الله) ئــێــكـــێ وهكـــى مــن یــێ هــنــدێ نینه بهحسێ تهقوایێ بكهت، ئهز ژ فێقییێ بیستانێن بهغدایێ دخوم، ئهگهر بشر با ئهو دا ب كێر ئێت بۆ ههوه بهحسێ تهقوایێ بكهت؛ چونكى وى ئهو نهدخوارن..
ههڤالێ وى حهمزهیێ بهزاز دگۆت: چى زاهدێ من دیتى دهاڤێته دنیایێ وژێ دخوار، بشرێ كوڕێ حارثى تێ نهبت، وى دهاڤێتێ وژێ دڕهڤى.
وخۆ د مهسهلا علمى ژى دا، جارهكێ هندهكان گۆتێ: تو حهدیسان ریوایهت ناكهى؟ وى گۆت: دلێ من دچتێ هندهك جاران ئهز وان ریوایهت كهم، بهلێ گاڤا دلێ من چوویێ، ئهز خۆ بێ دهنگ دكهم.
▫بناخهیێ دووێ یێ بشرى ڕێبازا خۆ یا زوهدێ ل سهر ئاڤاكرى ئهو بوو چو جاران وى دلێ خۆ نهدبره تشتهكى یێ د دهستێ خهلكى دا ههى، لهو ههر گاڤ ئهو ژ وان یێ بێ منهت بوو، خهلك یێ موحتاجى دینێ وى بوو، وئهو یێ موحتاجى دنیایا وان نهبوو، لهو ئهو ب سهر سهرێن وان كهفتبوو، ڕۆژهكێ زهلامهكى گۆتێ:
- بابێ نهصرى، خهلك چهند حهز ژ ته دكهن!
ههر وهكى وى ب ڤێ چهندێ خۆش نهبوو، لهو گۆتێ:
- حهز ژ ته ژى دكهن، ئهگهر ته بڤێت..
گۆت: چاوا؟
وى گۆتێ:
- ئهو تشتێ د دهستێن وان دا ههى بۆ وان بهێله، ئهو دێ حهز ژ ته كهن..
مرۆڤهك ل وێرێ یێ ڕوینشتى بوو، گۆت: من گوهـ ل ئسماعیلێ كوڕێ عهبدللاهى بوویه، دگۆت: من گوهـ ل نافعى بوویه، وى ژ عهبدللاهێ كوڕێ عومهرى گوهـ لێ بوویه، دبێژت: زهلامهكى گۆته پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- كارهكى نیشا من بده، ئهگهر ئهز وى بكهم، خودێ ل عهسمانى حهز ژ من بكهت وخهلك ل عهردى.. گۆت: پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆتێ: ( دلێ خۆ نهبه دنیایێ خودێ دێ حــهز ژ ته كهت، ودلێ خۆ نهبه وى تشتێ د دهستێ خهلكى دا خهلك دێ حهز ژ ته كهن (. گۆت: گاڤا من ئهڤ حهدیسه بۆ وى گۆتى، كهیفا وى گهلهك هات، كو گۆتنا وى وهكى گۆتنا پێغهمبهرى دهركهفتى.
▫بناخهیێ سیێ د زوهدا بشرى دا ئهو بوو تشتهك وى ژ بهر خهلكى نهدكر، وكانێ ئهو ل نك خهلكى یێ چاوا بوو، دهمێ ئهو یێ ب تنێ ژى، ئهو ههر یێ وهسا بوو، ههڤالهكێ وى دبێژت: جارهكێ ئهز چوومه د مزگهفتێ ڤه، ومن دیت ئهو ب تنێ ل وێرێ بوو، نڤێژ دكر وسهرێ وى د سوجدێ دا بوو، من خۆ نێزیكى وى كر دا بزانم كانێ ئهو چ دبێژت، من گوهـ لێ بوو وى دوعایهك دكر ودگۆت: ((یا رهببى تو دزانى وتو یێ ل سهر عهرشێ خۆ كو فهقیرى ژ زهنگینیێ خۆشتڤیتره ل نك من، وتو دزانى وتو یێ ل سهر عهرشێ خۆ كو بێ ناڤى ژ ناڤداریێ خۆشتڤیتره ل نك من، وتو دزانى وتو یێ ل سهر عهرشێ خۆ كو ئهز حهژێكرنا ئێكێ دى ب سهر حهژێكرنا ته نائێخم)) گۆت: هنگى ئهز گریم.. وگاڤا دهنگێ من چوویێ وئهو ب من حهسیاى، وى گۆت: ((وتو دزانى وتو یێ ل سهر عهرشێ خۆ كو ئهگهر من زانیبا ئهڤه یێ ل ڤێڕێ من وه نهدگۆت)).
وههڤالهكێ وى دبێژت: جارهكێ نیڤرۆ ئهو هاته نك من ل دكانێ، فێقیهكێ خۆش ورطاب ل بهر سنگێ من بوون، وى بهرێ خۆ دایێ، من زانى كو دلێ وى یێ دچتێ، من گۆتێ: ئهگهر تو حهز بكهى هندهكێ ژێ بخۆ.. وى گۆت: ب خودێ تشتهكێ خهلكى ژ من زانى كو ئهز ناكهم، ئهز وى د پشت وان ڕا ناكهم!
▫بناخهیێ چارێ ئــهو بـــوو بــشــر چــو جـاران ژ (مهكرا) خودێ یێ پشت ڕاست نهبوو، و ژ نــهفــســا خـۆ یێ ئهمین نهبوو، وغوروور بۆ وى ب وان ناڤ ودهنگان چێ دبوو یێن وى د ناڤ خهلكى دا ههین، ڕۆژهكێ بشر ل كۆلانهكێ دچوو، مرۆڤهكێ سهكران ئهو دیت، یێ سهكران ب نك وى ڤه چوو وكهیفا خۆ پێ ئینا وخۆ تێ وهركر وماچى، وگۆت: سهییدێ من، بابێ نهصرى، بشر! وبشرى ئهو ژ خۆ نهدا پاش، حهتا ئهو ب خۆ چووى، بشر لێ زڤڕى وچاڤێن وى تژى ڕۆندك بوون، وگۆت: زهلامهك حهز ژ ئێكى دكهت، ژ بهر خێرهكێ یا ئهو هزر دكهت كو ل نك وى ههیه، بهلكى ئهو خلاس ببت ویی ئهو حهز ژێ دكهت خلاس نهبت، چونكى ئهو نزانت كانێ حالێ وى چیه.
وئێك ژ دوعایێن گهلهك جاران وى دكر ئهڤه بوو: ((یا رهببى، ئهگهر ته د دنیایێ ناڤ ودهنگێن من بهلاڤ كربن، دا ل ئاخرهتێ شهرما من ببهى، تو وان ناڤ ودهنگان ژ من بستینه)).
❖هندهك گۆتنێن وى:
- ئهگهر ڕۆم ههمى بێن حهتا بگههنه بهر دهرێ بهغدا، وزهلام ب شیرێ خۆ بهر سنگێ وان بگرت، وئهو ب تنێ وان بزڤڕینته وى جهى یێ ئهو ژێ هاتین، فایدێ وى ناكهت ئهگهر ئهو هندى سهرێ دهرزیكێ صهحابییهكێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- بێ بها بكهت.
مهعنا: بشر ل وێ باوهرێ بوو كو كارێ چاك، خۆ ئهگهر جیهادا د ڕێكا خودێ ژى دا بت، چو مفایى ناگههینته خودانێ خۆ، ئهگهر هات وعهقیدهیهكا پیس وى ههبت.. وصهحابى ئهون یێن دین د ڕێكا وان ڕا گههشتیه مه، وههر كهسهكێ د باوهرى وعهدالهتا وان دا بكهفته شكێ، یان بهایێ وان كێم بكهت، مهعنا ئهو یێ شكێ بۆ مه د دینى دا چێ دكهت، وئهڤه مهزنترین تاوانه ئهو دكهت.
- وموحهممهدێ كوڕێ نوعهیمى دبێژت: جارهكێ ئهز چوومه نك بشرى دهمێ ئهو یێ نــســاخ ومــن گــۆتــێ: شـیـرهتهكێ ل من بكه، وى گۆت: ل ڤى خانى مێریهكا ههى دندكان ل هاڤینێ كۆم دكهت؛ دا ل زڤستانێ بخوت، ڕۆژهكێ دهمێ دندكهك د دهڤى دا، چیچكهك هات خۆ لێ دا وئهو ب دندك ڤه بر، ڤێجا ئهو نهگههشت نه وان دندكان بخوت یێن وێ كۆم كرین، ونه ئهو هیڤى ب دهست خۆ ڤه ئینا یا وێ ڕادهێلا.. من گۆتێ: هێشتا، وى گۆت: تو چ دبێژى بۆ وى یێ مالا وى قهبر بت، وڕێكا وى پرا صیراطێ بت، ولێ زڤڕینا وى قیامهت بت، وپسیاركهرێ وى خودێ بت، ڤێجا ئهو نهزانت دویماهییا وى دێ بهحهشت بت دا كهیفا وى بێت، یان دێ جههنهم بت دا ئهو ب خهم بكهڤت، ڤێجا خهما وى چهند دێ یا درێژ بت، وموصیبهتا وى چهند دێ یا مهزن بت.
- وجارهكێ وى دهستێ خۆ ب نك خهلیفهى ڤه درێژ كر وگۆت: چى گاڤا ئهڤه فتنه نهبت، خهلك چو فتنان نابینن.
- وئهو دگۆتنهكا خۆ دا بهحسێ زانا وقورئانخوینان دكهت، ودبێژت: ئهو ب دو سالۆخهتان یێن چووینه هیلاكێ: ب غهیبهتێ، و ب خۆ موعجبیێ.
- و د شعرهكا خۆ دا ئهو بهحسێ خهلكێ زهمانێ خۆ دكهت، ئهوێن حهز ژ تێكهلیا خهلكى دكهن، ودبێژت:
يا مـــن يـــســــر بـــرؤيــة الإخـــوان
مـهــلا أمـنــت مكـائـد الشـيطان
خـلـت القلــوب من المعاد وذكــره
وتــشــاغـلوا بالحرص والخـسـران
صارت مجالس من ترى وحديثهم
فـي هــتــك مــسـتـور وخلق قران
- و د گۆتنهكا دى دا دبێژت: هندهك مرۆڤ ههنه پشتى مرنا خۆ ژى حهز ژ ریمهتیێ دكهن، دهمێ حهز دكهن گهلهك مرۆڤ ل سهر جهنازهیێ وان حازر ببن.
ل سالا (227) ل باژێڕێ بهغدا زاهدێ مهزن بشرێ حافى مربوو. وگاڤا خهبهرێ مرنا وى گههشتیبه ئـیـمـام ئــهحــمـهدى، وى گۆت: ئهو ژ وان بوو یێن صهبرا مرۆڤى پێ دهات.. و د گهل جهنازێ وى چوو سهر زیارهتان.
ویا ماى بێژین: دبێژنه بشرى (الحافى)؛ چونكى ل جحێلینیا خۆ دهمێ ئهو د چوو علم وهردگرت، ژ بهر زوهدا خۆ یێ پێخواس بوو.. ودبێژن: جارهكێ ئیمام ئهحمهدى گۆت: ئهگهر وى پێلاڤهك كربایێ، وحالێ خۆ ل بهر خهلكى ڤهشارتبا بۆ وى چێتر بوو!
