سالم
نهڤییێ عومهرێ كوڕی خەططابى
نهڤیێ عومهرى وحهججاجێ زالم:
سالم ل سالا 106 مشهختى ل باژێڕێ مهدینێ چووبوو بهر دلۆڤانیا خودێ، وئهوێن سالم وباپیرێ وى عومهر دیتین دگۆتن: ئێك ب ئێكى ڤه نهچوویه وهكى سالم ب عومهرى ڤه چووى، نه ب شكلى وبهژن وبالایێ ب تنێ، بهلكى ب تهقوایێ وزانینێ ونهترسیێ ژى، وئهڤ ههلویستێ وى یێ نوكه دێ ڤهگێڕین ڤێ چهندێ بۆ مه بهرچاڤ دكهن.
ل سهردهمێ حهججاجى جارهكێ وهسا چێبوو سالمى قهستا دیوانا حهجاجى كر، وئارمانجا وى ژ ڤێ سهرهدانێ ئهو بوو حهججاج كارێ هندهك موسلمانان بۆ بقهتینت، دهمێ ئهو چوویه نك حهججاجى، حهججاجى گهلهك كهیفا خۆ پێ ئینا، ونێزیكى خۆ كر، وقهدرهكێ زێده بۆ گرت، و ل وى دهمێ ئهو ل نك حهججاجى یێ ڕوینشتى، وى هند دیت لهشكهرێ حهججاجى هندهك زهلامێن گرتى ئینان، ددێم زهر وتۆزهوى ووهستیاى، وههمى دزنجیركرى بوون.. حهججاج ل سالمى زڤڕى وگۆتێ: ئهڤێن هه هندهك مرۆڤێن ژ ڕێ دهركهفتى وخرابكارن، تشتێ خودێ حهرامكرى ژ خوین ڕێتنێ ئهو حهلال دكهن، مه یێن دگرتین دا حوكمێ خودێ ل سهر وان ب جهـ بینین.
پاشى وى شیرێ خۆ ژ كاڤلانى ئینا دهر وكره د دهستێ سالمى دا، ودهستێ خۆ ب نك ئێك ژ وان زهلامان ڤه درێژكر وگۆته سالمى: ئهڤه خهما تهیه ڕابه ڤى شیرى ل ستویێ وى بده.
سالمى شیر ژێ وهرگرت، و ب نك وى زهلامى ڤه چوو یێ حهججاجى ئیشارهت كریێ، وبهرێ خهلكێ دیوانێ ههمییێ ما ل زانایێ مهدینێ یێ مهزن، نهڤیێ عومهرى، كانێ دێ چ كهت.. گاڤا ئهو گههشتییه نك وى زهلامى، گۆتێ: تو مرۆڤهكێ موسلمانى؟
وى زهلامـى گۆتێ: بهلێ.. بهس ما ته شۆله ژ ڤێ چهندێیه؟ وێ بكه یا فهرمان پێ ل ته هاتیهكرن.
سالمى گۆتێ: ئهڤرۆ ته نڤێژا سپێدێ كرییه؟
ئهو زهلام حێبهتى ما ژ ڤێ پسیارێ، و ب عهجێبى ڤه گۆتێ: ئهزێ دبێژمه ته ئهز موسلمانم، وتو یێ دبێژییه من: ته نڤێژا سپێدێ كریه؟ ما موسلمانهك ههیه نڤێژا سپێدێ نهكهت؟!
سالمى گۆتێ: ئهزێ پسیارێ ژ ته دكهم كانێ ئهڤرۆكه ته ڤێژا سپێدێ كریه یان نه؟
وى زهلامى گۆت: خودێ ته ب هیدایهت بینت، من گۆته ته: بهلێ! وێ بكه یا ڤى زالمى فهرمان پێ ل ته كرى، ئهگهر ئهو دێ ل ته ژى ب غهزهب ئێت!
هنگى سالم هێدى زڤڕى ڤه، وشیرێ حهججاجى هاڤێته بهر، حهججاج مهندههووش بوو، چاڤ د سهرى ڕا زیق بوون، وبهرى حهججاج پسیارێ ژێ بكهت، وى بهرسڤ دا وگۆت: ئهڤ زهمه یێ دبێژت: ئهز موسلمان، ووى ئــهڤـــرۆ نـــڤــێـژا سپێدێ یا كرى، و ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- یا گههشتیه من، ئهو دبێژت: ( من صلى الصبح فهو في ذمة الله )ههچییێ نڤێژا سپێدێ بكهت ئهو یێ ل سهر بهختێ خودێ، وئهو كهسێ ل سهر بهختێ خودێ بت، ئهز وى ناكوژم!
حهججاجى ب كهرب ڤه گۆتێ: ئهم وى ژ بهر نهكرنا نڤێژا سپێدێ وى ناكوژین..
سالمى گۆتێ: پا ژ بهر چ تو دێ وى كوژى؟
حهججاجى گۆت: چونكى ئهڤه ژ وان كهسانه یێن هاریكارى ل سهر كوشتنا خهلیفهى عوثمانى كرى.
سالمى گۆتێ: ئهگهر ژ بهر هندێ بت، د ناڤ مرۆڤان دا هندهكێن ژ من وته فهرتر ههنه داخوازا خوینا عوثمانى بكهن..
گاڤا وى ئهڤ بهرسڤه دایه حهججاجى، حهججاج بێ دهنگ بوو وكهربا خۆ داكر، وهنگى سالم ژ دیوانا وى دهركهفت.. وئێك ژ وان كهسێن ل وێرێ دحازر چوو ئهڤ سوحبهته بۆ بابێ سالمى، عهبدللاهێ كوڕێ عومهرى ڤهگوهاست، وبهرى ئهو سوحبهتێ تمام بكهت، عهبدللاهى ژ لهزان دا گۆت: ئێ! وسالمى گوهێ خۆ دا حهججاجى؟ پشتى وى سوحبهت تمام كرى، بێنا عهبدللاهى هات، وكهیفخۆش بوو ب كارێ كوڕێ خۆ وگۆت: باش بوو باش بوو، ئهو مرۆڤهكێ ب عهقله.
ئهڤه سهرهاتى بوو وهكى كتێبێن دیرۆكێ بۆ مه ڤهدگوهێزن، سالمى دهمێ زانى ئهڤ زهلامه، ئهوێ والى بڕیار ب كوشتنا وى دا ب هێجهتا هندێ كو ئهو ژ فتنهچیانه، دهمێ زانى ئهو مرۆڤهكێ موسلمانه، شاهدهییێ ددهت كو ئیسلام دینێ خـودێیه، ونڤێژان دكهت، وى فهرمانا حهججاجى ب جهـ نهئینا، وخۆ ژ كوشتنا وى زهلامى دا پاش، ههر چهنده وى دزانى كو دبت ئهڤ كارێ وى حهججاجى عێجز بكهت، وفهرمانێ ب كوشتنا وى ژى بدهت! ووى زهلامى ب خۆ بێرا وى ل ڤێ چهندێ ئیناڤه، بهلێ سالم ئهوێ باش دزانت كانێ گونهها كوشتنا مرۆڤهكێ موسلمان وبێ گونههـ چهنده، فهرمانا والى ب جهـ نهئینا..
❖وتهعلیقا مه ل سهر ڤى ههلویستى ئهڤهیه:
سالمێ نهڤییێ ئیمامێ عومهر، ئهوێ باش د ئیسلامێ دگههشت، وئێك ژ فقهزانێن مــهدیــنــێ یێن مهزن بوو، وحهقی ژ ههر تشتهكێ دى مهزنتر ددیت، ونهدترسیا، دزانى كو ب ئجتهادهكا والییهك دكهت، یان ب شوبههیهكا ئهو هل دئێخت، یان حهتا فهتوایهكا (ولي الأمر) ژ نك خۆ وبێ دهلیل ددهت، خوینا كهسێ حهلال نابت، وبۆ مرۆڤى دورست نینه كوشتنا مرۆڤهكى رهوا ببینت ژ بهر هێجهتهكا ب ڤى ڕهنگى، لهو وى ئاخفتنا والى ل عهردى دا وگۆتێ: چاوا ئهز ڤى زهلامى بكوژم، وئهو ب دهڤێ یێ ئعترافێ دكهت كو ئهو موسلمانه ووى نڤێژا سپێدێ یا كرى؟ ئهڤه ل وى دهمێ حهججاجى دهعوا هندێ دكر كو ئهڤ زهلامه ئێك ژ وان فتنهچیانه یێن خهلك دژى ئیمامێ شههید عوثمانێ كوڕێ عهففانى ڕاكرین!
سالمى گۆتێ: ئــهگـــهر خـــۆ ڕاســـت ژى بــت، وى ئــهڤ چــهنـــده كــربـت، ئهز وتو نه ژ (ئهولیائێن) عوثمانینه، ومه حهق نینه ئهم طهلهبا ڤهكرنا خوینا وى بكهین وتۆلا وى بستینین، چونكى د شریعهتى دا ب تنێ وهلییێ مرۆڤێ كوشتى حهقێ ههى بێژت: قاتلى بكوژن، یان عهفى كهن، وئهز وتو ژ وهلییێن عوثمانى نینین، ڤێجا چاوا ئهم ڤى حهقى بدهینه خۆ؟ ئهڤ كارێ ئهم دكهین پێلێدانا شریعهتییه، وتهعداكرنا ل سهر خوینا مرۆڤهكییه، وئهگهر تو یێ ئاماده بى ڤى كارى بكهى، ئهز یێ ئاماده نینم وى بكهم.. ئهڤه تێگههشتنا سالمى بوو بۆ ڤێ مهسهلێ، وگاڤا بابێ وى یێ صهحابى عهبدللاهێ كوڕێ عومهرى ئهڤ ههلویسته ژێ دیتى، كهیف پێ هات وگۆت: ئهو مرۆڤهكێ عاقل وتێگههشتییه.
وپشتى ڤێ هوین چ دبێژن بۆ وان جحێل ونیڤ زهلامێن چو علمێ شهرعى ل نك نهههى، نزانن دهسنڤێژا خۆ چاوا دێ ب دورستى گرن، فهتوایێ ب حهلالكرنا كوشتنا خهلكى ددهن ب هندهك شوبههیێن گهلهك ژ ڤێ دكێمتر یا حهججاجى خوینا ڤى زهلامى پێ حهلال كرى، و د سهر هندێ ڕا گهلهك كهسێن ژ وان نهزنتر ڤى كارى بۆ وان ب جیهاد حسێب دكهن؟
دێ بینى ئهو مرۆڤهكى یێ بێ گونههـ (یان حهتا ئهگهر یێ گونههكار ژى بت) دێ ئینن وهكى مریشكێ ڤهكوژن وبهرى ئــهو ڤـێ تـاوانـا خۆ بكهن دێ ژ وى مرۆڤى خوازن ئهو شاهده بدهت، دا پشتى هنگى ژ نوى ئهو وى بكوژن!
ئهرێ ئهحمهقیهك ژ ڤێ مهزنتر ههیه؟
ئهگهر خۆ ئهو مرۆڤ كافر ژى بت، دهمێ ئهو شاهده ددهت خوینا وى دئێته پاراستن، چاوا تو مرۆڤهكێ موسلمان دكوژى؟ وئهگهر ئهو كافره وخوینا وى یا حهلاله وئهڤه جیهاده تو د ڕێكا خودێ دا كهى، ئهو چ شاهدهدانه تو ژ وى دخوازى؟
یا رهببى تو مه ژ جههلێ ونهزانینێ بپارێزى.
