ناڤبرا بیست و شەشێ
ههى ژارێ نهبیلا.. عهورێت ڕهش جارهكا دى ل هنداڤ ژینا ته كۆم بوون، وعهرد ل بن پیێت ته هژیاڤه، دێ بێژى نێزیكه عهرد بپهقت، خۆ نڤستنا ته ژى یا كێم وتژى نهخۆشى وكابویس وخهونێت ب وهستیان بووى، د گهل بهرفرههیا جیهانێ بهلێ ئهو یا ل ته تهنگ ونهخۆش بووى، تهناهى تێدا نهمایه.. ب ملیوونان كتێب ل بازاران دڕێز كـریـنـه، كـتـێـبـێـت مرى وڕهق وهشك.. ترسا دهسههلاتداران ژ حرفانه.. نهبیلا، ئهوێت نوكه هێز ددهستى دا ل جیهانێ كۆمهكا خراب وگونههكارانه، دێ بێژى ههر ئێكى ژ وان سۆزا داى، وشهیتانى ئهو سۆز یا پیرۆزكرى، كو شهڕهكێ دژوار دژى خێرێ ودادیێ وپاقژیێ بكهت.. ئهڤـ جیهانه قورتال نابت حهتا جارهكا دى نهببیتهڤه..
هۆسا نهبیلایێ بۆ خۆ دگۆت پشتى تهنگاڤى لێ دژوار بووى، ل ڕۆژا دى ئهو زڤڕى نك عهبدلعهزیزى وگۆتێ:
ــ ههر وهكى جیهان دوباره یا ل جاهلیهتێ زڤڕیهڤه، ووێ ههوجهیى ب پێغهمبهرهكێ نوى ههیه..
وهكى ههر جار عهبدلعهزیز گڕنژى وگۆت:
ــ ئهو پێغهمبهرێ نوى دێ چ بۆ خهلكى بێژت؟
ــ ڕاستیێ..
ــ (استغفر الله).. ڕاســتــى د كتێبا خودێ دا ئهوا بوویه پــهیــامــا دویـمـاهــیــێ بــۆ مـرۆڤان، یا ئاشكهرایه، ههر وهسا د گۆتنێت پێغهمبهرى ژى داسلاڤـ لێ بن.. بهلێ مرۆڤـ یێت نهزان وبێ فام بووین، یا ل سهر وان ئهوه پشتى بهرزهبوون ووهستیان وتێنكاتیێ ئهو ل سهرهكانیا پاك بزڤڕنهڤه.. ئهو پێتڤى ڕاستگۆیى وباوهریێنه..
نهبیلا تێكچوو، تبلێت خۆ پهرخاندن، پاشى وێ هێدى گۆت:
ــ سهرێ ههر تشتهكى ئازادیه..
ــ سهرێ ههر تشتهكى ئیسلامه..
ــ ما چاوا دێ ئیسلامێ بێژین، ئهگهر ئهم ب چهكى وشویرهان وزڕتهكێت سیاسهتێ دگرێداى بین؟
عهبدلعهزیزى گۆت:
ــ تو دشێى گازیا ئیسلامێ د ناڤ ههڤال وشاگرده ومالا خۆ دا بهلاڤـ كهى، بێى تو باخڤى..
ــ چاوا؟
ــ ب ڕهفتارێ خۆ خویشكا نهبیلا.. ڕهفتارێ دورست باشترین ڕێكه بۆ گههاندنێ د ئیسلامێ دا، هاتیه نیاسین ..
ــ وپهیڤ؟
ــ پهیڤ دڤێت بێته گۆتن، بهلـێ ب ڕهنــگــهكــێ دورست، و ل دهمهكێ دورست..
نهبیلایێ ب ڕكدارى ڤه گۆت:
ــ ئهگهر ئازادى چێبوو، ههر ئێك دێ وێ بێژت یا وى دڤێت.. ل بهر سنگێ مه ب خۆ ژى ڕێ بۆ بهلاڤكرنا گازیێ دێ ڤهبت، ب هزرا من موسلمانێت بهرێ شهڕ بۆ هندێ دكرن دا مرۆڤى ڕزگار بكهن، حهتا خهلكى گوه ل گازیا خودێ ببت، وپشتى هنگى یێ بڤێت بلا باوهریێ بینت، ویێ نهڤێت چوننه.. (لا إكراه فی الدین)..
گۆتنێت وێ جهێ خۆ د دلێ عهبدلعهزیزى دا كرن، لهو وى گۆت:
ــ گۆتنا ته گهلهك دورستى تێدا ههنه.. بهلێ ئهو ئازادیا مه دڤێت لازمه هندهك توخویب بۆ ههبن.. یهعنى ل دویڤ دیتنا ئیسلامێ بت بۆ ژیانێ..
دهمهكى بێ دهنگ بوون، پاشى عهبدلعهزیزى گۆت:
ــ گاڤا ئهم دبێژین (ئازادى) خهلك دێ بێژن مهخسهدا ههوه ب ئازادیێ چیه؟ ڕۆژههلات ب ناڤێ ئازادیێ دخوڕت، شیووعى ب ئازادیێ دبێژن.. جوهى داخوازا ئازادیێ دكهن، ئازادى ل ههمى جهانه.. وهۆسا خویشكا منا هێژا، تو دبینى ئازادى ب چوننهیێ ڤه نائێت، ئهو هندهكه ژ گهلهكێ، ئازادى تێشكا مهبادئێت نهمر وهزرێت ڕێك وپێكه.. دهرگههێ سهرهكى بۆ ئاڤاهیێ ئازادیێ باوهریه..
نهبیلا ڕاست ڕابووڤه وگۆت:
ــ چاوا ئهم دێ ب گازیا خۆ ڕابین، ونهیارێ مه ب قامچى وفیشهكان دئێته مه؟!
ــ ب گۆتن وپهیڤا چاك..
نهبیلا خوڕى:
ــ پهیڤا چاك د گهل كێ؟ د گهل خوینڕێژ وكوژهكان؟
ــ بهلێ د گهل ههمى مرۆڤان..
ــ پا بۆچى ئیسلامێ شیر هلگرت؟
ــ ژ بهر گۆتنا خودێ.. ل دهمهكێ دهسنیشانكرى..
پاشڤه چوو وخوڕى:
ــ كولكا سهرهطانێ چو چاره بۆ نینه.. دڤێت ئهو بێته هلكێشان..
عهبدلعهزیز ب سارى گڕنژى وگۆت:
ــ هندهك وێ ب رادیۆمێ دهرمان دكهن، وهندهكێت دى ب تیشكان..
ــ هلكێشان چارهیا بنبڕه..
ــ د گهل هندێ ژى ئارمانج ساخكرنا نساخیه..
بزاڤێت زێده دهاتنه كرن دا نهبیلا بمینته ل كوێتێ، ومهسهلا دهرێخستنا وێ بێ دهنگ ببت، نهبیلا گهلهك یا تهنگاڤ بوو، بهلێ تشتێ بوویه ئهگهرا دلخۆشیا وێ كتێبا وێ بوو.. وێ هزر نهدكر ئهو ڤێ قهرهبالغێ ههمیێ دێ پهیدا كهت، وهۆسا زوى دێ بهلاڤـ بت، بهلاڤكهرى داخواز ژێ كر ئهو كتێبێ دوباره چاپ بكهت، دا پتر بهلاڤـ ببت، چونكى خواندهڤانان ب كهیفخۆشى پهیڤێت وێ وهرگرتن، خهلك تێنیێت ڕاستیێنه، ڕاسته هندهكان پێ نهخۆش بوو، وبهرگریا وێ كر، وڤیا كتێبا وێ نههێلن، ودرهو وبێ بهختیان پێ ڕادهن، بهلكى هندهك ڕۆژنامهیان چ ل بهیرووتێ بن چ ل كوێتێ، چ ل شامێ، هێرشێت دژوار كرنه سهر كتێبێ، وگۆتن: نڤیسهرا ڤێ كتێبێ یا خائینه، وئهو دهسكیسیێ بۆ بیانیان وئمپریالیزمێ دكهت، دا ناڤێ سهرۆكى وئهنجوومهنا وى یا ب ههیبهت كرێت بكهت..ئهڤ چهندا هه ل سهرى بۆ نهبیلایێ گهلهك نهخۆش بوو، بهلێ وێ گۆت:
ــ ئهوێت شهڕێ من دكهن، یان نهزانن، یان كرێگرتینه..
یا عهجێب ئهو بوو، هندهك ژ وان یێت ل سهر وێ نڤیسى، داخوازا دهرێخستنا وێ كر، چونكى وێ بهایێ مێڤانداریێ نـهزانـیـه، وپـهیـوهنـدیـێـت دهولهتى ودبلۆماسى ب چو ڤه نهگرتینه.. وهۆسا دان وستاندن هاتنهكرن، نهبیلایێ هزرا بهڕهڤانیێ ژ خۆ كر، بهلێ سهیدا عهبدلعهزیزێ سیسى داخوازا بێنفرههیێ ژێ كر، چونكى بهڕهڤانى ئهوه ئهو خۆ ب كتێبێ نهئینته دهرێ، دا ئهو بشێن مهسهلا دهرێخستنا وێ ژ وهلاتى ڕاوهستینن، عهبدلعهزیزى دڤیا وێ ب چ ڕێكا ههبت قورتال بكهت.. وى هزرا نهدورستیا ڤى كارى نهدكر، نهخاسم كتێبێ ڕۆناهى دیت وگههشته ئارمانجا خۆ، بهلێ وێ ددیت ڕاستى ژ ههمیێ چێتره ولازمه بێته گۆتن، ودڤێت ئهو ب زیرهكى خۆ ل بهر وێ بگرت یا خودێ بۆ نڤیسى، چونكى ترسینۆك سهركهفتنێ نابینن، نهبیلایێ ب توندى ڤه گۆت:
ــ سهیدایێ عهبدلعهزیز، ببۆره.. ئهم ل ڤێرێ یێ سێڤان دخۆین، و ل مارسدسان سویار دبین، ونویترین جلكان دكـهیـنـه بــهر خــۆ، وئــهم ژ كار ومال وتهناهیا خۆ دترسیـن، د گهل هندێ ژى ئهم دبێژین: ئهم یێ شهڕى دكهین.
عهبدلعهزیزى ب باوهرى ڤه گۆت:
ــ یا ل سهر مه ئهم یێت دكهین وخوارن وڤهخوارن ونڤستنێ چو تێدا نینه! حهتا مرنێ كرنه.. خۆلێكدان ژى ههر یا ههى.. ئهگهر هات وكێمترین خوارن ب دهست مه كهفت ئهم وى دێ خۆین، جلك ژى ههر وهسا.. هندهك تشت ههنه دڤێت ئهم ژ بیرا خۆ نهبهین، نهخاسم گوهداریا ڕێخستیا خۆ..
وهكى زێڕێ صافى پشتى ب ئاگرى دئێته جهڕباندن، نهبیلا ژ ئێش ونهخۆشیێت خۆ دهركهفت، ئێدى ئهو ناترست، ڤێ گاڤێ ئهو یا كهیفخۆشه، چونكى ئهو یا تام دكهته بهرههمێ خهباتا خۆ.. وئهو یا ئامادهیه تهناهى وپاشهڕۆژا خۆ بهلكى حهتا ژیانا خۆ پێشكێش بكهت، خۆگۆریكرن دبته جـوانـتـرین تشت ئـهگــهر ئـهو ب دورستى د ڕێیا خودێ دا بت.. ورزق ل سهر خودێیه.. ئهجهل ژى یا نڤیسیه، (ولن یؤخر الله نفسا إذا جاء أجلها)..
چهند حێبهتیا عهبدلعهزیزى زێده بوو دهمێ وێنهیێ نهبیلایێ ل سهر پهڕێ ڕۆژنامهیهكێ دیتى، د گهل چاڤپێكهفتنهكا وێ یا درێژ د گهل پهیامنێرى.. دلێ وى یێ نساخ ب هێز خۆ قوتا، خوه ب ئهنیا وى دا هاته خوار، پێ حهسیا بێهنا وى خۆش نائێت وچت، دهست ب خواندنا ڕێزان كر، هندهك دخواند وخۆ د سهر هندهكان ڕا دهاڤێت.. وهى خودێ ئهڤه چ دبێژت؟
((ئهز ئێكم ژ هزاران مرۆڤێت زهحمهتكێش.. ئهز د گهل ئیخوانان نهبووم.. ئهز داخوازێ ژ تاگیرێت شۆڕهشێ دكهم كو ئهو د گهل هندهك پارێزهر وقازیان ل جیهانا عهرهبى سهرهدانهكێ بۆ گرتیخانهیێت مصرێ بكهن، نهخاسم گرتیخانهیا حهربى وئهلقهلعه، وبلا ئهو د گهل گرتیان باخڤن، ئهز قهبێ وى دخوازم یێ بێژت: حوكمهتا مصرێ دێ هێلت ئهو وه بكهن.. دیسا ئهز داخوازێ ژ ڕێخراوا لێبۆرینا دهولهتى وجڤاتا مافێت مرۆڤان دكهم كو ئهو مایێ خۆ د مهسهلێ بكهن، وڕاستیێ بداننه بهر چاڤێت مرۆڤان.. مهسهله نه یا ئیسلامى ب تنێیه، بهلكى مهسهله مهسهلا مرۆڤایهتیێیه، باوهر ژ ڕۆژنامه وڕاگههاندنا حوكمهتێ نهكهن.. ئهز ژ تشتهكى ناترسم، ب تنێ من دین وقهلهم وبیرهاتنێت تهعل یێت ماین.. من یا خۆ فرۆتیه خودێ، وههر تشتێ د ڕێكا وى دا بێته سهرێ من ل سهر چاڤان بێت! مهسهله نه بهس مهسهلا من یان یا وهلاتێ منه.. مانێ ئیسلام دینێ مهیه.. ومهسهلێت مه د گهل نهیاران مهسهلێت خهگهرن، وپاشهڕٍۆژ پێڤه یا گرێدایه.. هنگى ئهم دێ شێین شهڕهكێ بنبڕ د گهل وان كهین، دهمێ مللهتێ مه ئازاد دبت، وسهربلند دبت و ب نامووس دكهڤت.. فێرگههێت ترسێ نهبوویه ل جههكى خودان نامووس چێكربن.. ب تنێ مرۆڤێت ترسینۆك ودوڕوى وئهنانى ژێ ڕادبن.. ئهو میكرۆبێت پیسیێ وبێ ئهخلاقیێ ومرنێ پێشكێشى جڤاكا مه دكهن.. ئهڤه گازیا منه بۆ خهلكى بهرى دهلیڤه ژ دهست مه دهركهڤت.. من كتێب یا نڤیسى، داخوازا من ژ ههر مرۆڤهكى، ل سهر چ دینى یان بیر وباوهرهكێ بت، ل ههمى جهێت دنیایێ، كو ئهو بهڕهڤانیێ ژ مافێ مرۆڤى بكهت، نهرازیبوونا خۆ ل پێشچاڤ دیار بكهت، ببنه پشتگرێت ڕاستى ودورستیێ..
* * *
گاڤا عهبدلعهزیزى ئهو دخواند، دهستێت وى ڤهدلهرزین، چاڤێت وى تژى ڕۆندك بوون، ئهو ڕاست دبێژت، ڕاسته ئهم سێڤان دخۆین، و ل مارسدسان سویار دبین، وحلیسكیێ بۆ خودانێت بڕیارێ ومهزنان دكهین.. ب تنێ هندهك بهلاڤۆك وكتێبێت بێ ناڤـ دنڤیسین وچهند پارهكان بۆ مالێت گرتى وشههیدان دهنێرین.. مهسهله ژ ڤێ چهندێ مهزنتره.. تو بێژى نهبیلا یا دورست بت، مه تهخسیرى كربت؟
د گهل هندێ ژى، ڕۆژا پاشتر وى ل نك نهبیلایێ خۆ نهرازى كر وگۆتێ:
ــ كریارێت سهربخۆ دخرابن، وئهو دهركهفتنه ژ كۆمهلێ..
ــ كــۆمـهلـێ هندهك ماف ل سهر مه ههنه، بــهلـێ هندهك تشتێت تایبهت ژى ههنه یێت منن..
ــ مهخسهدا ته چیه؟
ــ ژیانا من یا منه، من ئهو گۆرى خودێ كریه، وبهرى ئهو من دهربێخن، ئهز دێ دهركهڤم..
عهبدلعهزیزێ دێم زهر، گۆتێ:
ــ ل جههكێ دى نه كو ئهو ته بكوژن، ل بـهیـرووتـێ یـان ل ئهوروپا، ئهم ڕێكێت موخابهراتا وان چێتر دزانین..
ب ڕكدارى ڤه وێ گۆت:
ــ بلا..
ــ ئهڤه بڕیارهكا ب ساناهى نینه، مهسهلا مه ههمیان ئێكه، وپاراستنا رحان ل ڤى دهمى بۆ مه گهلهكه..
ــ ئهو گرتیێت ههژار ب ساناهى ل حهربیێ یێت كوژن..
ــ ئهم یێت ل ڤێرێ ونه ل حهربیێینه، ئهمین ئهو ئهزمانێ بهڕهڤانیێ ژ گرتیێت خودان نامووس دكهت..
ــ كریارێت مهزنتر پێ دڤێن.. من گوه لێ نهبوویه ونه خواندیه كو د دیرۆكا جیهانێ دا شهڕهك بێ خوین، یان سهركهفتنهكا بێ قوربانیدان ههبت، ترس گۆڕستانا هیڤیانه.
عهبدلعهزیز باش تێ فوكرى، ل سهرى دێمێ وى یێ گرتى بوو، پاشى ڤهبوو، گڕنژى، پاشى كهنى وكهنى..
وێ گۆت:
ــ چیه؟
بێى وى ڕۆندك ژ چاڤان بارین، ڕۆندك هشككرن وگۆت:
ــ تو ڕاست دبێژى..
دهمهكى خۆ بێ دهنگ كر، حهبكهك هاڤێته د دهڤێ خۆ دا قورچهكا ئاڤێ ب سهر دا كر، پشتى ناڤێ خودێ ئیناى وحهمدا وى كرى، وگۆت:
ــ كریارێت مهزن مه دهێلانه ب هیڤیا زهلامێت خودان هێز ڤه..
ــ وبۆچى ژن ژى ناكهن؟
ــ ههر ئێكى شۆلا خۆ ههیه، وهێشتا نهبوویه دهم كو ههمى تشتان بۆ ته دیار بكهین، ڕاسته ئهم سێڤان دخۆین، و ل مارسدسان سویار دبین، خهباتا مه یا كێمه، بهلێ..
ئاخفتنا وى بڕى وگۆت:
ــ ببۆره، مهخسهدا من ئهو نهبوو برینان دهركهم، ئهزا عێجز بووم..
ــ چو نینه.. لازم ههردهم بشێیه خۆ، سهربۆڕان هشیارى یا نیشا مه داى، سهربۆڕێت دژوار یێت گهنجێت مه وهستاندین ئهم زێده یێت شارهزا كرین، ئهگهر ئهم ئهڤرۆ سێڤان بخۆین، و ل مارسدسان سویار ببین، ژ بیر نهكه دهمێ مه گهنمۆكێ هشك وگیا ل فلسطیــنێ، ل دهمێ شهڕێ جوهیان دخوار.. و ل سویسێ دهمێ مه شهڕێ ئنگلیزان دكر.. ئهم پێخواس ل سهر ستریان دچووین حهتا پیێت مه خوینهلۆ بووین، ل شهڤێت سار مه ددا جۆیێت ئاڤا سار، مرن ههردهم ل بهرا مه بوو..
ڕۆندك ژ چاڤێت وێ هاتن، عهبدلعهزیز گڕنژى وگۆت:
ــ ما توگۆتنا خودێ ناخوینى: (قل من حرم زینة الله التی أخرج لعباده والطیبات من الرزق)؟
دوباره زهراتى ل دێمێ وى زڤڕى، بێنهكێ كهفته هزران، پاشى گۆت:
ــ پسیارا كابانیا من دهیكا (ئهیمهنى) بكه، ل ئێڤارهكێ ئهز پێ حهسیام كو جهێ من یێ نڤستنێ یێ گهرم ونهرمه.. بیرا من ل برایێت من هاتهڤه ئهوێت ل سهر ئاخا گرتیخانهیێ دڕازاى، نیسكێ ب نانى دخۆن، ئهز ژ سهر جهێ خۆ ڕابووم، ولهشێ خۆ یێ تژى ئێش وژان من هاڤێته سهر ئاخێ.. ما بۆچى ئهز ژى وهكى وان نابم؟ بهلێ.. ئاخ! ما چ بێژم؟ شهرت ئهڤه ب تنێ نینه، نڤستنا من ل سهر ئاخێ من وهكى وان لێ ناكهت.. هندهك تشتێت دى ههنه ب تنێ ئهو گرتى پێ دحهسیێت یێ ل بن پهڕێ مرنا ڕهش وترس وتهعلیێ دژیت.. ما چاوا ئهز دێ ب ڤان تشتان حهسیێم وئهز تهنا ورحهت د ناڤ ژن وزارۆكێت خۆ دامه، وبهریكێت من دتژى پارهنه.. گاڤا من ڤیا دێ خۆم، دێ ڤهخۆم ودهركهڤم.. ودێ چمه نك ههڤالان..
نهبیلایێ ب كهسهر ڤه سهرێ خۆ هژاند وگۆت:
ــ جارهكا دى ئهزداخوازا لێبۆرینێ دكهم..
ــ چو نینه، دڤێت ئهم دڕاست بین، من ل درێژیا ژیێ خۆ گهلهك سهربۆڕ وكتێب دیتینه، بهلێ تو سهربۆڕهكا نوى وزێندیى، تو چێترین كتێبى ب دهستێ نڤیسهرهكى هاتیه نڤیسین.. ئهز ژ ته فێرى گهلهك تشتان بووم..
وێ ب شهرم ڤه گۆت:
ــ ببۆره..
ــ ئهڤه ڕاستیه..
ل وى دهمى چیرۆكا نهبیلایێ بهنیشتێ دهڤێ ههمى ڕۆژنامهڤانان بوو، هندهك پشتهڤانێت وێ بوون، وهندهكان ب دژوارى بهرهنگاریا وێ كر، بهلكى هندهكان داخوازا دهرێخستنا وێ ژ وهلاتى كر.. بهلێ سهیدا عهبدلعهزیزێ سیسى ب شارهزاییا خۆ و ب هاریكاریا هندهك ههڤالێت خــودان خــێــر شــیــا بگههته چارهیهكا ناڤنجى، پاشى وان ب پێتڤى زانى كو ئهوێ بۆ دهمێ ههیڤهكێ ژ وهلاتى دهربێخن، چوونا وێ بلا یا ئاشكهرا بت، وپاشى بلا ب دزى ڤه بزڤڕت.. ل سهر ڤى بناخهیى نهبیلایێ كارێ خۆ كر، دا قهستا باژێڕێ ستهنبۆلێ ل توركى بكهت ههر وهكى ئیخوانان داخواز ژێ كرى..
