فاطمه-كچا خهدیجایێ
سهروهرا ژنكێن جیهانێ، خۆشتڤییا ل بهر دلێ بابێ خۆ، دهیكا ئیمامان، فاطما، كچا خهدیجایێ یا ژ ههمییان بچویكتر بوو.
گـهلــهك تــشـت ههبوون فاطما ژ ههر سێ خویشكێن خۆ یێن دی جودا كرین، و تشتێ ژ ههمییان مهزنتر ئهو بوو: خودێ دووندهها پێغهمبهرێ خۆ د عهیالێ وێ دا كۆم كربوو، فاطما دهیكا حهسهن و حوسهینی بوو، و خودێ ب وان دووندهها پێغهمبهرێ خۆ -سلاڤ لێ بن- پاڕاست.
پـشـتـی خـهدیـجـایێ شوی ب پێغهمبهری كری ب دههـ سالان، دهمێ ژییێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- سیهـ و پینج سال، پێنج سالان بهری پێغهمبهرینی بۆ بێت، و ب دورسـتـی ل وێ سالێ یا قورهیشییان كهعبه تێدا سهر ژ نوی ئاڤاكری، پشتی ئاڤاهییێ وێ بێ سهروبهر بووی، ل سالا ههژدێ بهری مشهختبوونێ، خودێ كچهك دا خهدیجایێ و ئهو كچ زارۆكێ وێ یێ دویماهییێ بوو.. دهیبابان ناڤێ ڤێ كچا خۆ كره (فاطمه) و دویر نینه خهدیجایێ ناڤێ دهیكا خۆ ڕاكربت؛ چونكێ ناڤێ دهیكا وێ: فاطما بوو.
فاطما ژ بهر كو بچویكا مالێ بوو گهلهك یا نازداركری بوو، و دهیبابێن وێ زێده حهز ژێ دكر، زارۆكینییهكا رحهت و تهنا بۆراندبوو، و وهكی مهزنان هاتبوو ب خودانكرن، ئهو و خـویـشـكـا خۆ (أم كلثوم) و بـرامـاكـێ خــۆ (هند) ب تـنـێ د مالێ دا دژیان، د گهل دهیك و بابان، و چونكی خویشك و براماكێ وێ ژ وێ مهزنتر بوون وێ ههست ب هندێ نهكر كو یا د گهل دو زارۆكان دژیت، لهو ژینا وێ ههر ژ زارۆكینییا وێ ژینهكا ب مجداهی بوو، و نه وهكی زارۆكێن دی دهمێ خۆ ب مژویلاهی و یارییان ڤه دبۆراند.
ژ بلی فاطمایێ زارۆكهكێ دی ژی د مالا پێغهمبهری دا -سلاڤ لێ بن- دژیا، وی زارۆكی ژی جههكێ مهزن د دلێ پێغهمبهری دا -سلاڤ لێ بن- ههبوو، ئهو ژی عهلی بوو، كوڕێ ئهبوو طالبی.. عهلی سێ سالان ژ فاطمایێ مهزنتر بوو، پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ئهو ئینابوو مالا خۆ ب خودان دكر ژ لایهكی ڤه دا قهرێ مامێ خۆ ئهبوو طالبی ژ سهر خۆ راكهت كو ئهو ب خودانكری، و ژ لایهكێ دی ژی ڤه دا بارێ مامێ خۆ ل سهر سڤك بكهت.. عهلی ژی وهكی دۆتماما خۆ فاطمایێ ههر ژ زارۆكینییا خۆ ژینهكا ب مجداهی دبۆراند.
دهمێ بابێ فاطمایێ بوویه پێغهمبهر، ژییێ فاطمایێ ل دۆرێن پێنج سالییێ بوو، هنگی ژ نوی ئهو د دنیایێ دگههشت و تشت فام دكرن، ههست ب ڤێ گوهۆرینا مهزن كر ئهوا د مالا وان دا چێبووى، بهلێ مهژییێ وێ یێ هنگی بچویك، ههمی تشت شرۆڤه نهدكرن، گوهـ لێ دبوو بابێ وێ و دهیكا وێ و عهلی پێكڤه یێ دچنه كهعبێ و تشتهكی یێ دكهن دبێژنێ: نڤێژ! بهلێ ئهو نهدشیا ب دورستی د مهسهلێ بگههت.
ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ئهو مهزن دبوو، و مهژییێ وێ ژی مهزن دبوو، و تێگههشتنا وێ پتر لێ دهات، زانی كو ئهڤ بارێ كهفتییه سهر ملێ بابێ وێ بارهكێ سڤك نینه، لهو لێ نهگرت كو چهندهكێ ژێ دویر كهفتی و ب كارێ گازیكرنا بۆ ڤی دینێ نوی ڤه مژویل بووی. فاطمایێ گهلهك ب چاڤهكێ بلند بهرێ خۆ ددا بابێ خۆ ئهوێ شیای خۆ ل بهر ههمی نهخۆشی و گهفێن كافران بگرت، و قهت ل دویڤ وان بهرنهدهت، فاطمایێ ههر ژ ڕۆژا ئێكێ یا تێدا فام كری باوهری ب پێغهمبهرینییا بابێ خۆ ئینا و ل سهر دهنگێ ئایهتان مهزن بوو. فاطمایێ ههر وهسا ب چاڤهكێ بلند بهرێ خۆ ددا دهیكا خۆ ژی، ئهوا ب ههمی هێز و شیانا خۆ ل پشت زهلامێ خۆ ڕاوهستای و هاریكارییا وی كری حهتا بشێت گازییا خۆ بهلاڤ بكهت.. و ژ بلی ڤێ چهندێ ژی فاطما ژ دهیكا خۆ فێری رێڤهبرنا مالێ بوو، فێری هندێ بوو دێ چاوا مالا خۆ كهته هێلینهكا خۆش و تهنا كو زهلامێ وێ تێدا ههست ب خۆشی و رحهتییێ بكهت.
فاطما ههر ژ سهری دهمێ د دنیایێ گههشتی خۆ دیت د مالهكێ دا قهت سستی و خاڤییێ نانیاست، لهو ههر ژ ڕۆژا ئێكێ ئهو ژی فێری مجدییێ بوو، فێری هندێ بوو كو رحهتییا مهزن ئهوه دلێ مرۆڤی یێ رحهت بت، و دل هـنـگــی دێ رحــهت بـت گاڤا مرۆڤی ب دورستی ئهو كار كر یێ مرۆڤ بۆ هاتییه دان.
فاطما ژی وهكی ههر ئهندامهكێ دی ژ ئهندامێن مالا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- پشكداری د خۆشی و نهخۆشییێن ڤێ مالێ دا كر، حهتا پێنج شهش سالییێ چو ژ دنیایێ نهدزانی، پشتی پێنج سالییێ خۆ دیت كچا زهلامهكێ دڤێت بهرێ خهلكی ژ دینهكێ خهلهت بدهته دینهكێ دورست، و كارهكێ ب ڤی رهنگی بت -وهكی ئهم ههمی دزانین- یێ بێ زهحمهت و قوربانی نابت!
فاطمایێ ژی وهكی گهلهك كچێن دی یێ ل ژییێ خۆ ل مهكههێ هاریكارییا دهیكا خۆ خهدیجایێ دكر د رێڤهبرنا سهروبهرێ مالێ دا، ههر چهنده هـهبـوونا خویشكهكا ژ وێ مهزنتر د مالێ دا كو (أم كلثوم) بوو دبت ئهڤ كارێ چهندهكێ ل سهر سڤك ژی كربت.
د هێلینا باوهریـیــێ دا، و ل ســهر دهســتـێ فێركهرێ باوهرییێ، و دهیكا خودان باوهران، ئــهو هــاتــه ب خودانكرن، لهو عهجێبگرتی نهمینن ئهگهر هوین ئهوێ ل پاشهڕۆژێ ببینن چیایهك ژ چیایێن باوهرییێ!
پشتی نێزیكی حهفت سالان ژ گازییا ئیسلامێ، دهمێ ژییێ فاطمایێ دووازده سال، كافرێن مهكههێ بڕیار دا بنهمالا هاشمییان دۆرپێچ بكهن، ئینا ئهو بوو هاشمی ههمی دهركهفتنه گهلییێن ئهبوو طالبی ل دۆرێن مهكههێ، و سێ سالان ل ژێر حصارهكا دژوار و نهخۆش و ب زهحمهت مان، فاطمایێ ژی د گهل دهیك و باب و ئـویـجــاخــا خــۆ پشكداری د ڤێ خۆڕاگرتنێ دا كر.. حهتا ههر سێ سالێن حصارێ ب دویماهی هاتین، د ڤان ههر سێ سالان دا مسۆگهر فاطمایێ ژی وهكی ههمی زارۆك و جحێلێن دی گهلهك نهخۆشی دیتن، بهلێ تشتێ ئهڤ نهخۆشییه ههمی ل بهر سڤك كرین ئهو بوو وێ خۆ ددیت د ناڤبهرا دهیك و بابهكان دا قهت نیشانێن تهنگاڤییێ و نهخۆشییێ ل سهر دێمى دیار نابن، ب تایبهتی ئهگهر ئهو نهخۆشی د ڕێكا خودێ دا هاتبنه سهری.
دهمێ ههر سێ سالێن حصارێ ب دویماهی هاتین زێده كهیفا هاشمییان هات بهلێ تشتێ دلێ فاطمایێ و دلێ بابێ وێ ژی بهری یێ وێ نهخۆش كری ئهو بوو ل وان ڕۆژێن حـصــارا زۆردار ب دویــمــاهـــی هــاتـی ژییێ خهدیجایێ ژی -د گهل یێ ئهبوو طالبی ژی- ب دویماهی هات.
دهمێ دهیكا فاطمایێ خهدیجا مری، ژییێ فاطمایێ ل دۆرێن پازده سالییێ بوو، لهو وێ ب دورستی ههست ب بهرپسیارییێ دكر، و باش دزانی ئهو بارێ كهفتییه سهر ملێن وێ و یێن بابێ وێ زێده گرانتر لێ هات، حهتا ڤێ گاڤێ وان ههڤالهك هـهبوو هاری وان خهم هل دگرت، نوكه ئهو ههڤال ژی نهما، لهو فاطمایێ زهند و باسكێن خۆ هلدان و كانێ چاوا دهیكا وێ مال ب رێڤه دبر، وێ ژی وهسا مال ب رێڤه دبر، ب دهستهكی وێ د گهل خویشكا خۆ یا دی كارێ مالێ دكر، و ب دهستێ دی برینێن بابێ خۆ هاویش دكرن؛ چونكی پشتی مرنا ئهبوو طالبی كافرێن مهكههێ ل سهر پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- بسته بوون، وان ژ نوی د خۆ ڕا دیت كو نهخۆشییێ بگههیننێ و بهران تێ وهر بكهن و ئاخێ ب سهری دا كهن... و هتد، ژ دهست درێژییێن وان.
گهلهك جاران پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دا زڤڕیته مال جلكێن وی د تۆزهوی دهست و پیێن وی د سهلخی ژ بهر وێ ئاخ و وان بهر و دارێن دین و بێ عاقل و زارۆكێن كافران تێ وهركرین، فاطما ب دو چاڤێن تژی رۆندك ڤه ل شوینا دهیكا خۆ دا ڕابت تۆزێ ژ سهر و جلكێن بابێ خۆ داقوتت.. (بوخاری) و (موسلم) ژ عهبدللاهێ كوڕێ مهسعوودی -خودێ ژێ رازی بت- ڤهدگوهێزن، دبـێــژت: مــن نــهدیـت جارهكێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- نفرینهك ل قورهیشییان كربت ڕۆژهكێ تێ نهبت، وێ ڕۆژێ ئهو ڕابووبوو نڤێژ دكر كۆمهكا قورهیشییان ژ وی وێڤهتر د روینشتی بوون، ئینا وان گۆت: كی دێ ڤی عویرگیشی بهت هاڤێته سهر پشتا موحهممهدی؟ (عقبه بن أبی معیط) ڕابووڤه گۆت: ئهز. ڕابوو ئهو عویرگیش هلگرت و چوو نك پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- گاڤا پێغهمبهر چوویه سوجدێ وی ئهو پیساتی هاڤێته سهر پشتێ، پێغهمبهر ما د سوجدێ دا و سهرێ خۆ ڕانهكر حهتا فاطما -سلاڤ لێ بن- هاتی و ژ سهر پشتێ ڕاكری.. پشتی پێغهمبهری سهرێ خۆ راكری، نفرینهك ل وان كر.
(ابن مسعود) دبێژت: ئهوێن پێغهمبهری ناڤێن وان ئیناین ههمی ل ڕۆژا بهدرێ من دیتن دكوشتی.
ژ ڤێ گــۆتــنــا (ابن مسعود)ی دئێته زانین كــو فاطمایــێ نـه ب تنێ د مال دا های ژ بابێ خۆ ههبوو، بهلكی گوهێ وێ ل سهر بـــوو دهمــــێ دهردكــهفــت ژی دا ل دهمێ پێتڤی د ههوارێ بچت.
ل ههر سێ سالێن پشتی مرنا خهدیجایێ، كو ژ سالا دههێ حهتا سێزدێیه پشتی هاتنا ئیسلامێ، بارهكێ گران كهفته سهر ملێن فاطمایێ، ژییێ وێ ل وی دهمی ژ پازده سالییێ بۆری بوو، خهمێن دهیكا وێ ژی بۆ وێ مابوون، ژ لایهكی ڤه بهرێ وێ ل سهر و بهرێ مالێ بوو، و ژ لایهكێ دی ڤه گوهێ وێ ل بابێ وێ بوو ئهوێ ل وی دهمی ژ خهلكێ مهكههێ بێ هیڤی بووی، ئینا قهستا ژ دهرڤهی مهكههێ كری و چوویه طائفێ؛ دا خۆ بۆ وان پێشكێش بكهت، نێزیكی ههیڤهكێ یان پتر ما ل وێرێ بهلێ ژ گۆتنێن زڤر و قهسێن سهقهت پێڤهتر وی چو ژ دهستێ خهلكێ طائفێ نهدیت، ئینا نهچار بوو ب وان سهر و دلان ڤه زڤڕی مهكههێ.
پشتی زڤڕی و ههر سال ل دهمێ عهرهب بۆ حهجێ دهاتنه كهعبێ، ئهوی عهشیرهت عهشیرهت خۆ خۆ بۆ پێشكێش دكر دا ئێك ئامادهبوونا خۆ بۆ وی دیار بكهت كو دێ بهرهڤانییێ ژ وی كهن ئهگهر ئهوی قهستا وان كر، ئهو بوو ئهو و خهلكێ یهثربێ ب سهر ئێك و دو هلبوون و وان سۆز ب پشتهڤانییێ دایێ.
ل سالا سێزدێ ژ هاتنا ئیسلامێ، پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- خۆ ژ مهكههێ ڤهدزی و بهر ب مهدینێ ڤه مشهخت بوو، ل مهدینێ ئاكنجی بوو و مالا خۆ دانا ب رهخ مزگهفتا خۆ ڤه. و پشتی ئهو گههشتییه مهدینێ، وى هــنــارتـــه ب دویــڤ مــرۆڤێن خۆ ڕا ئهوێن ماینه ل مهكههێ دا بێن و ب وی ڕا بگههن، كچا وی فــاطما ئێك ژ وان بوو.. و فاطما دهمێ ژ مهكههێ مشهخت بووی ژییێ وێ ههژده سال بوون.
ل مهدینێ فاطما د مــالا پـێـغهمبهری دا بوو -سلاڤ لێ بن- و ژییهكێ خۆش و تهنا د گهل بابێ خۆ و خویشكا خۆ یا مهزنتر بۆراند، بهلێ تشتێ دلێ وێ گڤاشتی ئهو بوو دیت هندهك ژن -ل جهێ دهیكا وی- هاتنه د ڤێ مالێ دا، ڕاسته صهحابی خودان ڕهوشتهكێ پاك و بلند بوون و ب دلهكێ ساخ سهرهدهری د گهل ئێك و دو دكر بهلێ دڤێت ژ بیر نهكهین كو ئهو ژی وهكی مه مرۆڤ بوون، و ب وێ دئێشان یا مرۆڤ پێ دئێشت، و ب وێ بێهن تهنگ دبوون یا مرۆڤ پێ بێهن تهنگ دبت.
ل مهدینێ پشتی موسلمانان جڤاكا خۆ دانای، پتر ژ صهحابییهكی خواست فاطمایێ بۆ خۆ بخوازت، و هندهك ژ وان ئاشكهرا ئهو ژ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- خواست بهلێ پێغهمبهری بهرسڤا وان نهددا؛ چونكی وی كربوو دلێ خۆ كو كچا خۆ فاطمایێ بدهته پسمامێ خۆ عهلییێ كوڕی ئهبوو طالبی.
عهلی مرۆڤهكێ فهقیر بوو، یێ بهردهست تهنگ بوو، بهلێ زهلامهكێ زانا و كاربنهجهـ و نهرم و حهلیم بوو، جهرگێ شێران ههبوو، ترسێ قهت ڕێكا خۆ ل نك نهددیت، دیرۆكڤان دبێژن: عهلی حێشترهك و هندهك هویر و مار ههبوون ڕابوو ئهو ههمی فرۆتن ب چار سهد دهرههمان، و ئهڤ دهرههمه ل ژنئینانا خۆ خهرج كرن، فاطما چوو د مالا عهلی دا، و وێ مالێ ب تنێ ئهڤ ناڤمالییه لێ ههبوو: تهختهك، دۆشهك، تهستهكا سهر شویشتنێ، كــونــهكـێ ئاڤێ، مۆخلهك، خاولییهك، پهرداغهك، دو دستار و دو جهڕكێن ئاڤێ.. و دڤێت ژ بیر نهكهین مالا عهلی و فاطمایێ مهزهلكهكا ب تنێ بوو!
ژ كوڕ و كچێن پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- فاطما ژ ههمییان پتر ب وی ڤه چووبوو، دهیكا موسلمانان عائیشا كچا ئهبوو بهكری دبێژت: من نهدیتییه مرۆڤهك هندی فاطمایێ ب پێغهمبهری ڤه چووبت، خۆ رێڤهچوونا وێ ژی وهكی رێڤهچوونا وی بوو.
د سهر هندێ ڕا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ژ ههمی مرۆڤێن خۆ پتر حهز ژ فاطمایێ دكر، و هندی هند وی حهز ژێ دكر صهبرا وی نههات فاطما پشتی شویكرنێ ژێ دویر كهفت، مهزهلكا عهلی یا دویر بوو ژ مهزهلكا پێغهمبهری.. یان ژی بلا بێژین: مالا وی یا دویر بوو ژ مالا پێغهمبهری. حارثێ كوڕێ نوعمانی مهزهلكهك ههبوو دكهفته ب رهخ مهزهلكا پێغهمبهری و عائیشایێ ڤه، گاڤا وی زانی پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- پێ نهخۆشه فاطما ژێ دویر كهفتی، ئهو ڕابوو گۆته پێغهمبهری: ئهز دێ مهزهلكا خۆ دهمه عهلی بلا ئهو بێته جهێ من و ئهز دێ چمه جههكێ دی.
پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- كهیف ب ڤێ چهندێ هات و فاطما -د گهل زهلامێ خۆ- زڤڕی ب رهخ پێغهمبهری ڤه -سلاڤ لێ بن- و د ناڤبهرا مهزهلا عائیشایێ و فاطمایێ دا كولهكهك ههبوو، دهمێ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ڕادبوو نڤێژا سپێدێ، سهرێ خۆ دبره بهر كولهكێ و گازی عهلی و فاطمایێ دكر دا ڕابنه نڤێژێ.
ههر جارهكا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ژ مهدینێ دهركهفتبا بۆ شهرهكی یان ههر كارهكێ ههبیت، پاشی زڤڕیبا مهدینێ ژ مالا فاطمایێ دهست پێ دكر، ئێكهمین جار دهاته نك وێ پاشی دچوو مالا خۆ، جارهكێ دهمێ زڤڕی دیت فاطمایێ دو بازنكێن زیڤی د گهل ڕستكهكێ و دو گوهاركان یێن كرینه بهر خۆ و پاتهك یێ ب دیواری ڤه هلاویستی، گاڤا پێغهمبهری ئهو ب ڤی رهنگی دیتی ل سهر پێ خۆ زڤڕی، فاطمایێ تێ ئینا دهر كو ئهو ژ بهر ڤی سهروبهری یێ عێجزه، ئینا ڕابوو ئهو چهكێ خۆ یێ زیڤی ژ بهر خۆ ڤهكر و پاته ژی ژ دیواری ڤهكر، و ههمی پێكڤه هنارتنه نك پێغهمبهری و گۆته قاصدی: بێژێ كچا ته سلاڤان ل ته دكهت و دبێژته ته: ڤان تشتان بلا د ڕێكا خودێ دا خهرج بكهت، گاڤا پێغهمبهری ئهڤ كارێ وێ دیتی كهیف پێ هات و گۆت: دنیا نه یا موحهممهدی و بنهمالا وییه!
فاطما د گهل زهلامێ خۆ ب فهقیری دژیا، هندهك ڕۆژ ب سهردا دهاتن ژ دانهكێ خوارنێ پێڤهتر ب دهست نهدكهفت، و ئهو دان ژی هندهك قهسپ بوون، یان پرتهكا نانێ رهق د گهل هندهك زهیتێ.. و ئهڤ حاله پتر جاران حالێ پێغهمبهری ب خۆ ژی بوو!
جارهكێ عهلی هاته مال دیت فاطما ب دهستهكی یا دستاری دهێرت و ب دهستهكی یا بچویكێن خۆ ب ڕێڤه دبهت، ل وان ڕۆژا مالهكێ مهزن یێ خێرێ د دهستی پێغهمبهری دا ههبوو، ئینا عهلی گۆته فاطمایێ: ئهگهر تو بێژییه بابێ خۆ بلا هندهك پارا بدهته ته دا خدامهكێ بۆ خۆ پێ بگری پیچهكێ هاری ته بكهت.
فاطمایێ ب یا وی كر، گۆته بابێ خۆ، بهلێ بابێ وێ، مهزنێ دهولهتا ئیسلامێ، گۆتێ: ئهی فاطما! ب خودێ ئهز نادهمه ته هندی خهلكێ (الصفه) زكێ وان یێ برسی بت.
خهلكێ (الصفه) فهقیر و ژارێن مهدینێ بوون ئهوێن بێ مال و حال ڤێجا دهاتنه بهرسفكا مزگهفتێ، ل وێرێ دنڤستن!
پشتی شویكرنا فاطمایێ ب سالهكێ خودێ كهرهم د گهل كر كوڕهك دایێ، گاڤا كوڕك بووی بابێ وی عهلی ناڤێ وی كره (حهرب) پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- زێده كهیف ب ڤی زارۆكی هات لهو زوی گۆت: كانێ كوڕێ من نیشا من بدهن، ههوه ناڤێ وی كریه چ؟ گۆتن: (حهرب). وی گۆت: نه ئهو (حهسهن)ه.
ل ههیڤا رهمهزانێ ژ سالا سییێ مشهختی، یهعنی ههیڤهكێ بهری شهڕێ (ئوحودێ) حهسهن هاتبوو سهر دنیایێ، و ل سالا د دویڤ دا ل ههیڤا شهعبانێ، فاطمایێ كوڕهك دی بوو، پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ناڤێ وی كره حوسهین. ژ بلی (حهسهن) و (حوسهین)ی فاطمایێ كوڕهكێ دی ژی بووبوو پێغهمبهری ناڤێ وی كر بوو (موحسن) بهلێ ئهڤ كوڕه هێشتا یێ ساڤا مربوو. و فاطمایێ دو كچ ژی ههبوون: (زهینهب) و (أم كلثوم) و دیاره وێ ناڤێن ههردو خویشكێن خۆ ڕاكر بوون.
حهسهن و حوسهین ژ ههمی مرۆڤێن خۆ پتر ب پێغهمبهری ڤه چووبوون، ئهنهس -خودێ ژێ رازی بت- دبێژت: كهس هندی حهسهن و حوسهینی ب پێغهمبهری ڤه نهچووبوو.. پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- گهلهك حهز ژ وان ههردووان دكر لهو گهلهك جاران دچوو مالا فاطمایێ و وی ب دهستێ خۆ یێ پیرۆز خوارن ددا حهسهنی، و ل سهر سنگێ خۆ دهلاڤێت و دهمێ حهسهن ب سهر پییان كهفتی هندهك جاران دچوو مزگهفتێ ددیت پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- یێ چوویه سوجدێ ڤێجا دچوو ل پشتا پێغهمبهری سویار دبوو و پێغهمبهری دل نهددا وی ژ سهر پشتا خۆ بدانت لهو سوجدا خۆ درێژ دكر.
ئهگهر جارهكێ دهنگێ گرییا وی هاتبا پێغهمبهری، دا بێژتێ: ئهڤ بچویكه بۆچی دگریت؟ ما تو نزانی گرییا وی من دئێشینیت.
هندهك جاران ژی پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ل سهر مینبهرێ خوتبه دخواند، دا بینت ههردو نهڤییێن وی ب ژۆر كهفتن و دهلنگفتن، ئینا دا ژ سهر مینبهرێ ئێته خوار و ههردووان هلگرت و بهته نك خۆ دانته سهر مینبهرێ، و دگــۆت: خــــودێ ڕاســــت دبـێـژت:
وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ (الأنفال: 28)
ژیانهكا خۆش بوو، ڕاسته یا تژی فهقیری بوو، بهلێ دڤێت ژ بیر نهكهین كو چو جاران زهنگینی نهشێت دلخۆشییێ بۆ خودانی چێ كهت، مالهكا رحهت و تهنا بوو، ڕاسته مهزهلهكا ب تنێ بوو، ئهگهر مرۆڤی پیچهكێ خۆ بلند كربا سهرێ مرۆڤی دا ب بانی كهڤت، یان گهلهك خۆ ژێك ئینابا دهر دا پییێن وی ب دیواری كهڤن، بهلێ د چاڤێن خودانان دا ئهو هند یا بهرفرههـ بوو ژ دنیایێ ههمییێ فرههتر بوو؛ چونكی دلهكێ فرههـ ل هنداڤ بوو.. وهكی ههر مالهكێ هندهك جاران نهخۆشییێ سهرێ خۆ لێ هل ددا، بهلێ چی گاڤا سوحبهت گههشتبا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- د گـاڤــێ دا مــهسـهله ب دویماهی دهات! ئهرێ هوین چ دبێژن بۆ مالهكێ مالخۆیێ وێ عهلی بت و كابانی فاطما بت و مهزن پێغهمبهرێ خودێ بت؟!
سال هاتن و سال چوون.. نێزیك بوو دههـ سال د سهر شویكرنا فاطمایێ ڕا ببۆرن، ژییێ وێ بهر ب سیهـ سالییێ ڤه دچوو، ب دورستی ههیڤا (ربیع الأول)ێ ژ سالا یازدێ مشهختی هات، خهمهكا مهزن ب سهر خهلكێ مهدینێ دا هات، سوحبهتا نساخییا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- د ناڤ خهلكی دا بهلاڤ بوو، مهسهله گههشته هندێ پێغهمبهر كهفت، نهشیا خۆ ل سهر پییان بگرت، ل مهزهلا عائیشایێ هاته دانان، گــاڤـــا پــێــغـهمبهر -سلاڤ لێ بن- كهفتی هنارته ب دویڤ كچا خۆ ڕا، عائیشا دبێژت: ههر جارهكا فاطما هاتبا مالا مه پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ب بهرڤه دچوو و كهیفا خۆ پێ دئینا، بهلێ ڤێ جــارێ وهكـــی هـــهر جــار نهبوو، ئێشا گران ئهو ئێخست بوو، لهو وی ب دهڤی كهیفا خــۆ ب فاطمایێ ئینا، و ژێ خواست كو بچت ل بهر سهرێ وى ڕوینت، دیاره ب فاطمایێ بیرا وی ل خودانا دلێ فرههـ و روییێ گهش خهدیجایا مهزن دهاتهڤه.
پێغهمبهری دهڤێ خۆ بره بهر گوهێ فاطمایێ تشتهك بۆ گۆت، وێ كره گری، پاشی تشتهكێ دی بۆ گۆت، وێ كره كهنی، عائیشایێ پسیار ژێ كر: ئهرێ بابێ ته چ گۆته ته؟
وێ گۆت: سڕڕا پێغهمبهری ئهز ئاشكهرا ناكهم، عائیشا دبێژت: پشتی مرنا پێغهمبهری من داخواز ژ فاطمایێ كر كو وێ گۆتنا بابێ خۆ بۆ من بێژت، وێ گۆت: نۆكه دێ بێژم.. جارا ئێكێ گۆته من: مرنا من یا نێزیك بووی، ئینا ئهز گریم، جارا دووێ گۆته من: بهری ههمی مرۆڤێن من تو دێ گههییه من، ئینا ئهز كهنیم.
و وهسا چێ بوو، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- ل دووازدهی مهها (ربیع الأول)ێ مر و فاطما ل مهها رهمهزانێ مر، شهش مهها پشتی پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- و د ناڤبهرا ههردووان دا كهس ژ مرۆڤێن پێغهمبهری نهمربوو.
پێنج سالا بهری هاتنا ئیسلامێ فاطما بووبوو و ل سالا یازدێ مشهختی مربوو، یهعنی ژییێ وێ بیست و نههـ حهتا سیهـ سالییێ بوو.
د حهدیسهكێ دا هاتییه كو چێترین ژنكێن دنیایێ فاطمایه، مهریهما كچا عیمرانی تێ نهبت، و ئێك ژ مهزنترین خێرێن وێ یێن كو چو خویشك و برایێن
وێ پشكدارییا وێ تێدا نهكری ئهو بوو، وێ موصیبهتا مرنا بابێ خۆ دیت بوو، ب ڕاستی موصیبهتهكا هندا مهزن بوو ب ساناهی نائێته وهصفكرن.. ب ڤێ موصیبهتێ فاطمایێ هژمارهكا شعران گۆتبوون، ئهو شعر هندێ دگههینن كو فاطما زێده زێده ل سهر مرنا بابێ خۆ یا كۆڤاندار بوو، و حهقێ وێ بوو! و ژ لایهكێ دی ڤه هندێ دگههینت كو ئهو ژنكهكا رههوان و ب دهڤ و ئهزمان بوو، و ئهڤه ژی نه یا غهریبه چونكی ئهو كچا رههوانترین مرۆڤی بوو. وفاطما ژنكهكا شاعر بوو، ههر چهنده ئهو شعرێن وێ یێن كو گههشتینه مه گهلهك د كێم ژی و ههمی -یان بارا پتر- ل دۆر مرنا بابێ وێنه، بهلێ ههر چاوا بیت ئهو ژنكهكا شاعر بوو.
ژ بلی هندێ ژی فاطما ژنكهكا زێده ب جهرگ ژی بوو، د گهل هژمارهكا دی ژ ژنكێن صهحابییان پشكداری د شهڕان دا دكر بۆ بهلاڤكرنا ئاڤێ و دهرمانكرنا برینداران، و ل ڕۆژا (ئوحودێ) فاطمایێ د گهل زهلامێ خۆ عهلی برینێن پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- دهرمان دكرن.
و ژ سالۆخهتێن فاطما پێ هاتییه ناسین: ڕاستگۆیی بوو، ئهو ژنكهكا ڕاست بوو، عائیشا دبێژت: مرۆڤهك ژ فاطمایێ ڕاستگۆتر من نهدیتییه بابێ وێ تێ نهبت!
فاطما -وهكی ئهو كهسێن دیتی دبێژن- ژنكهكا زراڤ بوو، یا زهعیف بوو، و رهنگێ وێ یێ ئهسمهر بوو، پیچهكێ ب سهر زهراتییێ ڤه دچوو لهو دگۆتنێ: (فاطمه الزهراء).. (زهراء) یان (أزهر) ڕهنگێ ههیڤێیه.
دبێژن: جارهكێ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- سهرا دا، یا نساخ بوو، گۆتێ: كچا من تو یا چهوانی؟ وێ گۆت: ئهز یا دئێشم.. پاشی ب شهرم ڤه گۆت: و ئێشا من پتر لێ دئێت؛ چونكی ئهز یا برسیمه و من چو نینه ئهز بخۆم.. چاڤێن پێغهمبهری تژی رۆندك بوون و گۆت: كچا من ما ته نهڤێت تو سهییدا ژنكێن جیهانێ بی؟!
بهلێ.. ئهڤه دهرسهكه ژ موحهممهدی، سهییداتییا جیهانێ ب ساناهی ب دهست مرۆڤی ناكهڤت!
جارهكا دی پێغهمبهر چوو نك فاطمایێ دیت كراسهك ژ هریا حێشتری یێ زڤر یێ دبهر و یا دستاری دهێرت، ب دلهكێ كهسیره ڤه گۆتێ: ئهی فاطما تام بكه نهخۆشییا دنیایێ دا ل ئاخرهتێ تام بكهیه خۆشییێ.
ئهڤه فاطما بوو، و ئهڤه بابێ وێ بوو ئهوێ ههر دهم دوعا ژ خودێ دكر كو رزقێ بنهمالا وی هند بت تێرا ئهڤرۆ ب تنێ بكهت!
پشتی پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- مری فاطما حهتا مری جارهكا ب تنێ تێ نهبت خۆ نه گرنژی بوو، ئهو جار ژی هنگی بوو دهمێ كهفتییه بهر مرنێ، ههڤالا وێ ئهسمائا كچا عومهیسی دبێژت: فاطمایێ سهرێ خۆ شویشت و گۆته من: جلكێن من یێن نوی بۆ من بینه، ئینا وێ جلكێن خۆ یێن نوی كرنه بهر خۆ و پشتی هنگی كهفته بهر سهكهراتێ، و گۆته من: من باش بپهچنن، گۆت: دهمێ وێ دیتی مه ئهو باش پهچنی گرنژی و گۆت: ههوه ئهز ستاره كرم خودێ ههوه ستاره كهت.. و مر.
مرنا وێ ل شهڤا سێ شهنبێ بوو سێیی ههیڤا رهمهزانێ ژ سالا یازدێ مشهختی، و ههر وێ شهڤێ ل (بهقیعێ) هاته ڤهشارتن.
