حهدیسا سیهـ وحهفتێ
بهلایا گازیكهرى
37 ـ عَنْ خَبَّابِ بْنِ الأَرَتِّ ـ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ـ قَالَ : شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ـ وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ بُرْدَةً لَهُ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ ، قُلْنَا لَهُ : أَلا تَسْتَنْصِرُ لَنَا ؟ أَلا تَـدْعُـو اللَّهَ لَـنَـا ؟ قَالَ : [ كَانَ الرَّجُلُ فِيمَنْ قَبْلَكُمْ يُحْفَرُ لَهُ فِي الأَرْضِ ، فَيُجْعَلُ فِيهِ ، فَيُجَاءُ بِالْمِنْشَارِ ، فَيُوضَعُ عَلَى رَأْسِهِ فَيُشَقُّ بِاثْنَتَيْنِ ، وَمَا يَصُدُّهُ ذَلِكَ عَنْ دِينِهِ ، وَيُمْشَطُ بِأَمْشَاطِ الْحَدِيدِ مَا دُونَ لَحْمِهِ مِنْ عَظْمٍ أَوْ عَصَبٍ ، وَمَا يَصُدُّهُ ذَلِكَ عَنْ دِينِهِ ، وَاللَّهِ لَيُتِمَّنَّ هَذَا الأَمْرَ حَتَّى يَسِيرَ الرَّاكِبُ مِنْ صَنْعَاءَ إِلَى حَضْرَمَوْتَ لا يَخَافُ إِلا اللَّهَ ، أَوْ الذِّئْبَ عَلَى غَنَمِهِ ، وَلَكِنَّكُمْ تَسْتَعْجِلُونَ ] رواه البخاري .
خهببابێ كوڕێ ئهرهتتى ـ خودێ ژێ رازى بت ـ دبێژت : مه گازندهیا خۆ گههانده پێغهمبهرى ـ سلاڤـ لـێ بن ـ وئهوى ل بهر سیبهرا كهعبێ عهبایێ خۆ ڕائێخست بوو وخۆ ل سهر درێژ كربوو ، مه گۆتێ : ئهرێ تو دوعایهكێ بۆ مه ژ خودێ ناكهى ئهو مه ب سهر بێخت ؟ وى گۆت : [ د ناڤـ مللهتێن بهرى ههوه دا زهلامهك دئینا خهندهكهك بۆ وى د عهردى دا دكۆلا ، وئهو دكره تێدا ، ومشارهك دئینا وددانا سهر سهرێ وى وئهو دكره دو فلق ، وڤـێ چـهنـدێ ئـهو ژ دیـنـێ وى نهددا پاش ، و ب شـهیـێـن ئاسـنـى چـهرمـێ وى دائێته شهكرن حهتا گۆشت ژ ههستى وگههان ڤهدبوو ، وڤـێ چـهنـدێ ئهو ژ دینێ وى نهددا پاش ، وئهز ب خودێ كهمـه خــودێ ڤــى دیـنـى دێ تـمام كهت حهتا سویار ژ صهنعائێ دچـتـه حهچرهمهوتێ وئهو ژ تشتهكى ناترست ژبلى خودێ ، وگورگى ل سهر پهزێ خۆ ، بهلـێ هوین لهزێ دكهن ] بوخارى ڤهدگوهێزت .
ب هاتنا بهلایێ مرۆڤێ لاواز ژ یێ ب هێز جودا دبت ، ویێ تێگههشتى ژ یـێ كـێـم فام دئێته ڤاڤارتن ، وهكى خودایێ مهزن دبێژت : [ ألم . أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ . وَلَقَدْ فَتَنَّا الّـذِينَ مِـنْ قَـبْـلِـهِـمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّهُ الّـذِيـنَ صَـدَقُـوا وَلَـيَـعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ ] ( العنكبوت : 1-3 ) .
بـهلا مـرۆڤـێ داعیه زێده دكهت وكێم ناكهت ، ومفایى ـ ل نك خودێ ـ دگههینتێ نهكو زیانێ ، وئهو بۆ حهژێكهرێ خودێ وپێغهمبهرى تشتهكێ فهره ، وهكى پێغهمبهى ـ سلاڤـ لـێ بن ـ گۆتى : [ إن البلايا أسرع إلى من يحبني من السيل إلى منتهاه ـ هـنـدى بـهلانـه بۆ وى یێ حهز ژ من بكهت ب لهزترن بۆ وى ژ لههییێ بۆ دویماهییا وێ ]( ئبن حببان ڤێ حەدیسێ ڤەدگوهێزت).
وئهڤـ جـهڕباندنا ب بهلایێ سونهتا خودێ یه د پێغهمبهر وچاكان دا ، و د وان ژى دا یێن بۆ ڕێكا خودێ گازى دكهن ل درێژییا زهمانى ، وقورئان وسوننهت ژ وان سهرهاتییان یا تژییه یێن ڤێ چهندێ ئاشكهرا دكهن ، وصهبرا ل سهر بهلایێ ( كهیفیهت ) پێ دڤێت نه ( كهمییهت ) .
