ژڤانێن خودێ.. و هزرهكا خهلهت
دیتنا ماددی بۆ ژینێ یا ئهڤرۆ ل سهر هزرا گهلهك موسلمانان زال بووی یا بوویه ئهگهرا هندێ كو گهلهك ژ مه دهمێ (تهعامولێ) د گهل خودێ ژی دكهن -ئهگهر ئهڤ پهیڤه یا دورست بت بێته گۆتن- یان دهمێ سهرهدهرییێ د گهل مهسهلێن ئیمانێ دكهن ئهو كێشان و پیڤانێ ب پیڤهر و مهقاییسێن ماددی دكهن.. و ئهڤ تاعامله یان سهرهدهرییه د دو مهسهلان دا بۆ مه بهرچاڤ دبت:
یا ئێكێ: مهسهلا دوعاكرنێ، دهمێ موسلمان هزر دكهت دوعا ههما ب تنێ داخوازهكه ئهو ژ خودێ دكهت، و چی گاڤا ئــهو دوعــایــــا ئــهو دكهت وهكی وی دڤێت ب جهـ هات ئهو دوعایا وی قهبویل بوو، و ههر جارهكا وهسا چێ نهبوو وهكی وی دڤێت مهعنا دوعایا وی قهبویل نهبوویه و زهحمهتا وی د بهر ئاڤێ دا، لهو دویر نهگره ئهو پهشێمان ژی ببت كو وی دوعا كرین!
یا دووێ: مهسهلا وان ژڤانایه یێن كو خودێ داین و سۆز دای كو ئهو وان ب جهـ بینت، و ئهڤه بابهتێ گۆتنا مه یا نوكهیه.
و بهری ئهم دهست ب بهرفرههكرنا ڤێ مهسهلێ بكهین خالهكا گرنگ ههیه دڤێت ئهم ل بیرا خۆ بینینه ڤه ئهو ژی ئهڤهیه: باوهری و یهقینا تمام هندێ دخوازت مرۆڤێ خودان باوهر د گۆتنا خودێ و پێغهمبهری دا نهكهفته گومانێ ئهگهر خۆ ئهو دیاری چاڤ وێ چهندێ نهبینت ژی، ڕۆژا كافرێن مهكههێ سهرهاتییا چوونا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- ب شهڤ ژ مهكههێ بۆ بهیتولمهقدسێ ب عهجێبی ڤه دیتی و باوهری پێ نهئینای، هندهك ژ وان خۆ گههانده ئهبوو بهكری و گۆتێ: ئهرێ تو دزانی ههڤالێ ته یێ چ دبێژت؟ ئهو یێ دبێژت: ئهو د ئێك شهڤ دا ئهو یێ چوویه بهیتولمهقدسێ و یێ هاتییه ڤه! و وان هزر دكر گاڤا ئهبوو بهكری ئهڤ گۆتنه ژ وان گوهـ لێ ببت، ئێكسهر دێ كوفرێ پێ كهت، چونكی ئهو گۆتنهكه عهقلێ مرۆڤی تێ ناچت.. ئهبوو بهكری گۆته وان: ئهگهر وی ئهڤ گۆتنه گۆت بت، ئهو ڕاست دبێژت!
یهعنی: یا گرنگ ئهوه ڕاست بت وی ئهڤ گۆتنه گۆت بت، نه ئهو گۆتنا وی گۆتی یا ڕاست بت، و ههر جارهكا بۆ من دیار بوو كو وی ئهڤ گۆتنه یا گۆتی ئهز دێ باوهر ژێ كهم، چونكی تشتهكێ مهزن یێ ههی من و ههوه د ڤێ مهسهلێ دا ژێك جودا دكهت، ئهو ژی ئهڤهیه: ئهز باوهرییێ دئینم كو ئهو پێغهمبهره، و ئهڤه چهنده ههمی گرێكێن ئالۆز ڤهدكهت، ههوه باوهری نینه كو ئهو پێغهمبهره، لهو یا غهریب نینه كو هوین گۆتنێن وی ب تهرازییا عهقلێ خۆ یێ كێم بكێشن، نه وهكی من ئهوێ من باوهری ههی كو ئهو پێغهمبهره، و تشتێ درهو بت ئهو نابێژت.
پشتی ڤێ چهندێ دڤێت ئهم بزانین كو كیتاب و سوننهت دتژینه ژ وان وهعد و ژڤانان یێن خودێ ذاتێ خۆ یێ پیرۆز پێ (مولزهم) كری، ئهگهر هات و ئوممهتێ ئهو شهرت ب جهـ ئینان یێن وی بۆ ب جهئینانێ داناین، و ژ وان وهعدان:(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ)(محمد: 7) ئهی ئهوێن باوهری ئینای ئهگهر هوین دینێ خودێ ب سهربێخن، خودێ دێ ههوه ب سهر نهیاران ئێخت، و دێ پییێن ههوه موكم كهت.
(إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ)(غافر: 51) هندی ئهمین ئهم پێغهمبهرێن خۆ وئهوێن دویكهفتنا وان ژی كری ژ خودان باوهران د ژیــنـــا وان یا دنــیـــایــــێ دا ب ســــهر دئــێـخین، و ڕۆژا قیامهتێ ژی، ڕۆژا شاهد ب شاهدهییا خۆ ڕادبن.
(وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحَىٰ إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِينَ(13)وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ(14)(ابراهیم: 13-14) ئینا خودێ وهحی بۆ پێغهمبهرێن خۆ هنارت كو ئهو دێ وان كافران تێ بهت یێن باوهری ب خودێ و پێغهمبهرێن وی نهئینای. و ئهم دێ دویماهییا باش دهینه پێغهمبهر و دویكهفتییێن وان، پشتی تێبرنا كافران ئهم دێ وان ل عهردی ئاكنجی كهین، ئهڤ تێبرنا كافران و ئاكنجیكرنا خودان باوهران ل جهێ وان كارهكێ مسۆگهره بۆ وی یێ ژ ڕاوهستانا خۆ یا ل بهر دهستێ من ل ڕۆژا قیامهتێ بترست، و ژ گهف وعهزابا من بترست.
ئهڤه.. و گهلهك ئایهت و حهدیسێن ب ڤی ڕهنگی یێن كو (سۆز) تێدا هاتییهدان كو خودان باوهر د دنیایێ دا بهری ئاخرهتێ ب سهر بكهڤن و كافرێن زۆردار بشكێن، دهمێ هندهك كهس ڤان ڕهنگه سۆزان دخوینن، پاشی بهرێ خۆ ددهنه واقعێ حالێ خۆ، و وێ شهرمزارییێ دبینن یا موسلمان ئهڤرۆ كهفتینه تێدا، پسیارێ ژ خۆ دكهن: ئهرێ ئهڤه چاوایه ئــــــهم موسلمانین، و مــــزگهفتێن مه ب نڤێژكهران دئاڤانه، ئـــهم هـــهمــــی ل رهمهزانێ ب ڕۆژینه، و شهڕی سهرا چوونا حهجێ دكهین.. و د گهل هــنـــدێ ژی ئهم ژ كهفتنهكێ بهر ب كهفتنهكا مهزنتر ڤه یێن دچین؟ و ههر وهكی ئهو ب ڤێ پسیاركرنێ گومانێ دئێخنه (ئهصلێ وهعدا خودێ)!
و حهتا ئهڤ گومانا ل نك ئێك ژ مه پهیدا نهبت دڤێت ئهم دو ڕاستییێن مهزن ل بیرا خۆ بینینه ڤه:
یا ئێكێ: ئهڤ سۆزێن خودێ ب سهركهفتنێ داینه مه ب هندهك شهرتان ڤه یێن هاتینه گرێدان، و هندی ئهم وان شهرتان ب جهـ نهئینین دڤێت ل هیڤییا ب جههاتنا وان سۆزان نهبین، خودێ دبێژت: ئهگهر هوین دینێ من ب سهر بێخن، ئـــهز دێ ههوه ب سهرئێخم، مهعنا: ئهگهر هوین دینێ من ب سهر نهئێخن چاڤهڕێی هندێ نهبن ئهز ژی ههوه ب سهربێخم، و دڤێت ئهم هند دساده نهبین هزر بكهین ب جهئینانا هندهك (طقووس و عیبادهتێن شهكلی) یێن بێ رح ب سهرئێخستنه بۆ دینێ خودێ.
یا دووێ: خودێ هندهك ڕێباز و (سوننهتێن كهونی) و قاعیده د ڤێ دنیایێ دا داناینه، وهكی: جهڕباندنا ئوممهتێ ب بهلایێ دا خودان باوهرێن ڕاستگۆ ژ یێن درهوین بێنه ڤاڤارتن، یان: تێبرنا باشان ژی ب گونههێن خرابان ئهگهر خرابی پتر لێ هات، یان: بهردانا ههڤسارێ زۆرداری بۆ ئستدراج.. و گهلهكێن دی.
و بـــۆ نموونه هزرا خــــۆ د سهرهاتییا شهڕێ ئوحودێ دا بكهن: پێغهمبهر ب خـــۆ -سلاڤ لێ بن- ســهرلهشكهرێ ئیسلامێ بوو، و یێن وهكی ئهبوو بهكری و عـــومــــهری د ناڤ لهشكهری دا بوون، و د گهل خودێ وهعده دایه كو ئهو دێ پێغهمبهرێن خۆ و خودان باوهرێن د گهل دا ب سهرئێخت، بهلێ موسلمان د ڤی شهڕی دا شكهستن، و گاڤا خودان باوهران د گهل خۆ پسیارا ڤێ چهندێ كری، ئایهتێ بهرسڤ دا: ( أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّىٰ هَٰذَا ۖ قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)(آل عمران: 165) ئایهتێ گۆت: ئهو ژ ههوه بوو، نهكو ب جهـ نههاتنا وهعدا خودێیه.. دهمێ ههوه ئهمرێ پێغهمبهری شكاندی و ههوه گر بهردای، ههوه خۆ ئێخسته ژێر قاعده و سوننهتهكا ئیلاهی كو شكاندنا وانه یێن ئهمرێ خودێ بشكێنن، ئهگهر خۆ صهحابی ژی بن.
ئهڤه ڕاستییهكه دڤێت ل بیرا مه بت.
