ڕێبهرێن ڕێكێ
مه گۆت: د ڤێ دنیایێ دا، خودێ ئهم یێن دانینه سهر دوڕیانهكێ، و وى شیانا هلبژارتنا ئێك ژ وان ههردو ڕێیان ژى دا مه.. پشتى ڤێ حهزكرنا وى ل سهر هندی ژى پێك هاتییه كو ل سهر دهڤێ ڤان ههردو ڕێیان هندهك گازیكهر یان ڕێنیشاندهر ههبن، ڕێبهرییێ بۆ بكهن، و بهرێ خهلكى بدهنێ، و دیعایهتێ بۆ بكهن.. ل سهر ڕێكا باش كو ڕێكا باوهرێیه، وى پێغهمبهر دانان، و ل سهر ڕێكا خراب كو ڕێكا كوفرێیه، وى شهیطان دانان، و پشتى پێغهمبهران، و ل جهێ وان، وى زانا دانان؛ دا ئهو بهردهوامییێ بدهنه كارێ پێغهمبهران، و ئهڤه هندهكه ژ مهعنا گۆتنا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن-: ( إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ، إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا، إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ، فَمَنْ أَخَذَهُ أَخَذَ بِحَظٍ وَافِرٍ )(ئبن ماجه و ترمذى و ئهبوو داوود ڤهدگوهێزن) یهعنى: زانا میراتگرێن پێغهمبهرانه، هندى پێغهمبهرن چو دینار و دهرههم پشتى خۆ ب میراتگرى بۆ كهسێ نههێلاینه، بهلكى وان زانین پشتى خۆ هێلایه، ڤیجا ههچییێ ئهو وهرگرتبت، ئهو وى پشك و بارهكا مهزن وهرگرتییه.
و كارێ زانایان، وهكى كارێ پێغهمبهران ب خۆ ژى، كارهكێ ب ساناهى نهبوویه، و ئهو بارێ خودێ لێ كرى ژى بارهكێ سڤك نهبوویه؛ چونكى ئهو د پترییا كارێ خۆ دا بهرانبهر نهفسێ و تبیعهتێ وێ ڕادبن، و بهرێ خهلكى ددهنه وى تشتى یێ نهفس زوى ب زوى مهیلێ بۆ نهكهت.. ئهگهر تو ل سهرێ لاتهكا بلند بى، و ته ڤیا كهڤرهكى بهردهیه بنى، تو گهلهك زهحمهتێ ب ڤى كارى ڤه نابهى، چونكى ههما بهسه تو وى ژ جهـ بلهقینى، و پیچهكێ پالدهى، ژ وێرێ وێڤه ته شۆل پێ نهبت، د گاڤێ دا ئهو دێ بهر ب خوارێ ڤه چت، و گههته بنێ نهالێ. بهلێ ئهگهر ته ڤیا جارهكا دى وى كهڤرى ژ بنێ نهالێ ب سهر لاتێ بێخى، تو دێ گهلهك زهحمهتێ ب ڤى كارى ڤه بینى.. ئهڤه نموونهیێ تبیعهتێ نهفسا مرۆڤییه!
بهلكى هوین بێژن: چاوا؟
ئێك ژ گازیكهرێن ڕێكا خرابییێ دێ بێژته ته: ئیمزایهكا ب تنێ بۆ من ل سهر ڤێ كاغهزێ بكه، دا فلان تـشـت بـۆ مــن بكــهڤــت، هندى راتبێ ته یێ سالهكێ ئهز دێ دهمه ته.. و تو چو خوسارهت نابى و زهحمهت ژى ب ته ناكهڤت، بهس خیچكهكه دێ بۆ من ل سهر ڤێ كاغهزێ كهى!
گازیكهرێ ڕێكا باشییێ دێ بێژته ته: نه وهبت وه بكهى! ئهڤه بهرتیله، و بهرتیل كارهكێ حهرامه، ڕۆژا قیامهتێ سهرا ڤى كارى تو دێ ئێیه جزادان، و چییه جههنهمێ.
تو دێ بهرێ خۆ دهیێ، ئهڤه فایدهیهكه یێ د دهستێ ته دا، خۆشییهكه نوكه تو دێ گههییێ، خیچهكا بچویك ل سهر ڤێ كاغهزێ دێ ته ژ نزمییا فهقیرییێ بلند كهته كولۆڤانكا زهنگینییێ، یهعنى: فایدهیهكێ حازره، و وێ هه جزایهكێ پاشئێخستییه، كهنگى دێ ئێت خودێ دزانت، ئهز چ بكهم چ نهكهم؟ نهفسا ته ئهوا مهیلێ بۆ خۆشییا بهردهست دكهت، دێ بێژته ته: جامێر، فایدهیهكێ حازر ژ بهر ترساندنهكا نهبهرچاڤ ژ دهست خۆ نهكه.. تو وهكى خهلكى بكه.. و ڕۆژا قیامهتێ ب هیڤییا خودێ ڤه، خودێ یێ ب رهحمه!
گازیكهرێ خرابییێ گهلهك زهحمهتێ ب تهڤه نابهت، چونكى نهفسا ته ئهوا حهز ژ خۆشى و فایدێ حازر دكهت، هارى وى دكهت، وهكى كهڤرێ ل سهرێ لاتێ ههما ههوجهیى ب لهقاندن و پالدانهكا كێمه دا بچت ب بنى بكهڤت، بهلێ گازیكهرێ باشییێ دێ زهحمهتێ ب تهڤه بینت، چونكى ئهو یێ دبێژته ته: ئهڤى فایدهى و ڤێ خۆشییا نوكه د دهستێ ته دا بهێله، دا تو د وهختهكێ ڤهشارتى و نهبهرچاڤ دا بگههییه فایده و خۆشییهكا دى.. و ئهڤه داخوازهكا گرانه ل سهر نهفسێ!
ژ بهر ڤێ چهندێ ههمى گاڤان پشتهڤانێن ڕێبهرێن ڕێكا خرابییێ د ناڤ مرۆڤان دا پترن ژ پشتهڤانێن ڕێبهرێن ڕێكا باشییێ، و دڤێت ئهم بزانین ئهڤ پترییا وان نابته نیشانێ دورستییا وان، بۆشاتییا ڕهژییێ و كێمییا ئهلماسى پتر بهایى ددهته ئهلماسى، و مرۆڤێن عهبقهرى و بههرهمهند ژى ههردهم د ناڤ مرۆڤان دا كێمترن!
خودێ دبێژت: ( وَإِن تُطِعۡ أَكۡثَرَ مَن فِي ٱلۡأَرۡضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ )(الأنعام: 116) یهعنى: ئهگهر تو گوهدارییا پترییا خهلكێ عهردى بكهى ئهو دێ ته ژ ڕێكا خودێ بهرزهكهن، چونكى ههما ئهو دویكهفتنا هزر و تهخمینان دكهن، و ژ درهوێ پێڤهتر ئهو تشتهكێ دى نابێژن.
ئهڤه حالێ پترییا خهلكێ عهردییه.. ڤێجا هوین ب پترییێ نهئێنه خاپاندن.
