عهبدللاهـ و چوونا بهر ب بلندیێ ڤه
لێدانا ژ دویر ڤه، چهكێ نهوێرهكان یێ ههردهم، ئهو ڕێ بوو یا وان هزر تێدا كرى.. دهمێ بۆ وان ئاشكهرا بووى كو ئهو نهشێن ڕوى ب ڕوى بهرانبهر عهبدللاهى ڕاوهستن، ئێك ژ لهشكهرێ شامێ، خۆ ژێ دویركر وقهستا جههكێ بلند كر، و ژ دویر ڤه طابووكهك تێ وهركر و ل ناڤ چاڤان دا..
عهبدللاهـ ب گهرماتیهكا دژوارتر ژ یا ئاگرى ل سهر دێمێ خۆ حهسیا، دا بێژى گههێن لهشێ وى كێشان ودهرێخستن، خوین ب سهر چاڤان دا هاته خوارێ ودنیا ل بهر چاڤان زڤڕى، وئێدى نهشیا خۆ بگرت، وهكى وى مرۆڤێ ب خافلهتى ڤه دهلنگڤت ئهو كهفت، و ل دهمێ كهفتى وى ئهڤ مالكا شعرێ ب حالێ خۆ گۆت:
ولسنا على الأعقاب تدمى كلومنا
ولكن عـلـى أقـدامـنا تقطر الدما
ئهم نه ئهوین یێن برین دكهڤنه پشتا وان وخوین ب سهر پاش پانیێن وان دا دئێته خوارێ، بهلكى ئهم ئهوین یێن خوینا وان ب سنگى دا دكهفته سهر پیێن وان!
ودهمێ هندهك هێڕشكهران ئهو د ڤى حالى دا دیتى، وبهرى ئهو هێزا خۆ كۆم بكهت، یان خوینێ ژ سهروچاڤێن خۆ ڤهمالت، وهێڕشێ بكهت، وان ئهڤ حاله بۆ خۆ ب دهلیڤه زانى و ب لهز ب نك وى ڤه چوون، و ب شیرێن خۆ لێ ڕاوهستیان حهتا ئێخستى.. وبهر ب بلندیێ ڤه برى!
هندهك لهشكهرێن شامێ ب لهز ب نك (ئهبوو قوبهیسى) ڤه چوون، جهێ حهججاجى موعهسكهرێ خۆ لێ داناى، ب لهز چوون دا مزگینیا سهركهفتنێ بدهنه مهزنێ خۆ، ووى ئاگههدار بكهن كو وان مهزنترین ئاستهنگ د ڕێكا عهبدلمهلكى دا ڕاكر..
- ئهى ئهمیر! مزگینى ل ته بت عهبدللاهـ هاته كوشتن!
گاڤا ئهڤ ئاخفتنه گههشتیه گوهێن حهججاجى ئێكسهر چوو سوجدا شوكرێ بۆ خودێ! و ب دهنگهكێ بلند گازى كر:
- الله أكبر!
ودهمێ لهشكهرێ وى ئهڤ چهنده ژ وى گوهـ لێ بووى، وان ههمیان ب ئێك دهنگێ گازى كر:
- الله أكبر!
دویـر ژ حـهرهمـێ پـیـرهمـێـرهكێ نوورانى د گهل هندهك ههڤال وشاگردهیێن خۆ د نهالهكێ دا بوو، خۆ ژ وێ فتنێ دابوو پاش یا ل مهكههێ پهیدابووى؛ چونكى باوهرى وتهقوایا وى ڕێ نهدابوویێ ئهو بێت وخۆ بدهته د گهل ئێك ژ ههردو لایان وشیرێ خۆ ل حهرهما خودێ یا تهنا بۆ كوشتنێ ڕاكهت.. بهرى نیڤرۆیا ڕۆژا سێ شهنبێ بوو، ههڤدهى ههیڤا (جومادا یا ئێكێ) ژ سالا (73)یێ مشهختى، دهنگێ (تهكبیراتان) ژ دویر ڤه هاته گوهان..
عهبدللاهێ كوڕێ عومهرێ كوڕێ خهططابى ل ههڤالێن خۆ زڤڕى وپشتى ڕۆندك ژ چاڤێن خۆ ڤهمالین گۆت:
- (إنا لله وإنا إلیه راجعون).. ئهڤه دهنگێ (تهكبیراتێن) لهشكهرێ حهججاجینه، مهعنا وێ ئهوه وان كوڕێ زوبهیرى كوشت، ههوه گوهـ ل دهنگێ وان ههیه چهند كهیفا وان ب مرنا وى هات؟ ئهز ب خودێ كهمه ڕۆژا عهبدللاهـ هاتیه سهر دنیایێ ل ڕۆژێن ئێكێ یێن مشهختبوونا مــه بـۆ مهدینێ، كهیفا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ب بوونا وى هند هات وى (تهكبیرات) دان، وصهحابیان ژى ههمیان د گهل وى (تهكبیرات) دان حهتا مهدینه ژ بهر دهنگێ (تهكبیراتێن) وان هژیاى.. وهوینێ دبینن ئهڤرۆ موسلمان یێ بۆ مرنا وى (تهكبیراتان) ددهن!!
پاشى ئاخینكهك ڕاهێلا وگۆت:
- رهحما خودێ ل ته بت بابێ خوبهیبى! من تو ژ ڤێ دویماهیێ ددایه پاش، ئهز ب خودێ كهمه تو مرۆڤهكێ عیبادهتكهر بووى، گهلهك ڕۆژى ونڤێژ ته دكرن، وتو یێ ب مرۆڤاینى بووى!
وگاڤا حهججاجى زانى كو عهبدللاهـ هاته كوشتن ئهو وههڤالێ خۆ طارقێ كوڕێ عهمرى چوونه هنداڤى كهلهخێ عهبدللاهى، دهمێ گارقى ئهو دیتى یێ درێژكرى ل عهردى ل حهججاجى زڤڕى وگۆت:
- كهسهكێ ژ ڤى مێرتر ژ ژنهكێ نهبوویه..
حهججاجى گۆتێ:
- تو مهدحێن وى مرۆڤى دكهى یێ بێ ئهمریا (ئهمیرلموئمنینى) كرى؟
- بهلێ! ئهو ژ مه مێرتره؛ چونكى ل جههكێ نه یێ ئاسێ وى خۆ ل بهر مه ئاسێ كر.. د ههمى تشتێن خۆ دا ئهو ژ مه چێتره!
و ل مهكههێ دهمێ دهنگ وباسێ مرنا عهبدللاهى بهلاڤ بووى شینى وتازى كـهفـتـه ههمى مالان حهتا حهججاج ترسیا خهلك پێكڤه دژى وى ڕابن، لهوا ئهو د ناڤ خهلكى دا ڕابووڤه وخوتبهك بۆ وان خواند وتێدا گۆت:
- گهلى مرۆڤان! عهبدللاهێ كوڕێ زوبهیرى ژ چاكێن ڤێ ئوممهتێ بوو، حهتا دلێ خۆ بریه خیلافهتێ، وههڤڕكى د گهل خودانێن وێ كرى، وخرابى د حهرهمێ دا كرى، لهو خودێ عهزابا خۆ داڕێته سهر وى، وئادهم ل نك خودێ ژ كوڕێ زوبهیرى ب قهدرتره، وئهو د بهحهشتێ دا بوو، وبهحهشت ژى ژ مهكههێ ب بهاتره، بهلێ دهمێ وى بێ ئهمریا خودێ كرى و ژ دارێ خوارى، خودێ ئهو ژ بهحهشتێ دهرێخست، كوڕێ زوبهیرى كیتابا خودێ گوهاڕت..
ل ڤێڕێ عهبدللاهێ كوڕێ عومهرى گۆتێ:
- ئهگهر ئهز حهز بكهم دێ بێژمه ته: تو درهوان دكهى! كوڕێ زوبهیرى كیتابا خودێ نهگوهاڕت بوو، ئهو مرۆڤهكێ عیبادهتكهر بوو، ب شهڤ بۆ كرنا نڤێژان گهلهك ڕادبوو، وگهلهك ڕۆژى دگرت، ووى كار ب حهقیێ دكر.. وپشتى هنگى دا حهججاج ترسا خۆ بكهته د سهرێ خهلكێ مهكههێ دا، بڕیار دا كـهلـهخـێ عـهبـدللاهى ل سهر بهتهنا (كودایێ) ل (حوجونێ) بێته هلاویستن، ل پێش چاڤێن خهلكى.. وكانێ چاوا عهبدللاهـ د ژیانا خۆ دا د سهر خهلكى ههمیێ ڕا دژیا، وهسا ئهو پشتى مرنا خۆ ژى د سهر خهلكى ههمیێ ڕا دژیا، ههر وهكى شاعرى بهحسێ وى كرى دهمێ گۆتى:
علو في الـحیاة و في المـمات
بــحــق تـلك إحدى المكرمـات
ولما ضاق بطن الأرض عن أن
یـضـم عـلاك مـن بـعد الممات
أصـاروا الـجـو قـبرك واستنابوا
عـن الأكـفـان ثــوب السافیات
ئێك ژ بهاگرانیا خودێ د گهل ته كرى ئهو بوو تو د ژینا خۆ دا وپشتى مرنا خۆ ژى یێ بلند بووى، ودهمێ تهنگیا عهردى تێرا هندێ نهكرى بلندیا ته د ناڤ خۆ دا بحهوینت وان پشتى مرنا ته عهسمان بۆ ته كره قهبر، و ل شوینا كفنى وان كراسێ باى كره بهر ته.. وگهلهك جاران دیرۆك بوویه شاهد كو هندهك مرۆڤ ههنه ژ هندێ مهزنترن ئاخ بشێت مهزنیا وان د ناڤ خۆ دا ڤهشێرت!!
وان كهلهخێ عهبدللاهى بهر ب عهسمانى ڤه بلند كر، وبهرى هنگى رحا وى گهلهك بلندتر بهر ب جیهانا نهمریێ ڤه بلندبووبوو.
