ناڤبرا سیێ
مهحموود صهقرى خۆ درێژ كربوو بنێ زیندانا چارێ یا سار ل گرتیخانا حهربى، دهمێ ڤیاى خۆ بلڤلڤینت ب گرانیا لهشێ خۆ حهسیا.. قامچیان گـهلــهك پــنــیـێـت ڕهش وشـیـن ل لهش ودێم وسهرێ وى یێ حۆچ یێت چێكرین.. ژبلى وان جهێت كێم وعهداڤـ كهتیێ ژ بهر لهقێت صهیێت عهطوهى یان ژ بهر شوینێت جگارێت پێڤه هاتینه ڤهمراندن..
ئهو یێ پێ دحهسیێت ههر وهكى لهشێ وى یێ كهله.. گهرویا وى یا هشك بوى، خوزیا وى یا مهزن ئهوه فڕهكا ئاڤێ ڤهخوت.. بهلێ ئاڤێ ژ كیڤه بینت وژبلى وى تشتهكێ دى د زیندانێ دا نینه؟ خۆ ئهو ب خۆ ژى یێ بێ جلكه، چونكى لهشێ وى یێ وهرمتى پێ خۆش نینه تشتهك ڤێ بكهڤت..
كێم جاران چاڤێت وى دكهڤنه سهرێك.. یا ژ وى ڤه ئهو یێ ب تنێ یه ل دهشتهكا گهرم و ب ترس، گاڤـ بۆ گاڤێ گورگ خۆ تێ وهردكهن، ژ دویر ڤه.. تشتهكێ وهكى ئاڤێ یێ دبینت، ئهزمانێ خۆ د دهڤێ خۆ دهوسیت.. ئاڤێ.. رهحمێ ب من ببهن.. بهلێ كهسێ گوهــ ل وى نابت..
بۆ؟ بۆچى هنده وى عهزاب ددهن؟ بهرسڤ گهلهك یا ب ساناهیه.. مهسهله ب بهر هندێ ناكهڤت ئهڤێ ههمیێ بیننه سهرى، ل ئهزههرێ ئهو فێربوویه كو ههردهم باوهریێ د ناڤـ خهلكى دا بهلاڤـ بكهت، وێ ڕێكێ نیشا خهلكى بدهت یا ئهو دادى وخۆشیێ پێ دبینن، وپشتى وى دیرۆك خواندى بۆ وى ئاشـكهرا بوو كو ئهو شریعهتێ خودێ بۆ مرۆڤان داناى ژ ههمى ڕێ وڕێبازێت دى چــێـتـره، چـونـكى ئهوى مــرۆڤێت ئافراندین وئهو باشتر دزانت كانێ چ ب كێر مرۆڤى دئێت.. وههر ڕێكهكا دى یا ههبت مهحموودى ددیت ئهو ڕێكهكا تارى وسهرداچوونه..
ژ بهر ڤێ هزرا هه وى هند دیت شهڤهكێ فهیلهقهكا زهلامان دهرگههێ مالا وان ل گوندى ژ بن هـاڤـێــت، بابــێ وى یــێ پــیــرهمـێـر ومهلا ل عهردى دا، پێچه ژ سهر ڕویێ دهیك وخویشكێت وى ئینا خوارێ.. بچویك ومهزن ژ خهو ڕاكرن وترساندن، ڕۆندك ژ چاڤێت ژنان بارانـدن.. خـهلـكـێ گـونـدى ههمى ل ڤى دهنگى هشیاربوون و ل دۆرێت مالێ كۆم بوون بهلێ ئێكى دهنگهك نهكر.. ژ نوى وان تشتهكێ هۆسا دیت، كۆمهكا چهكداران بهرى سپێدێ مـالــهكــێ تـهفـتــێـش بكهت وپالدان وترس وگۆتنێت كرێت ب كار بینن، و د گهل كێ ؟ د گهل پاقژترین وموسلمانترین مالێ ل گوندى.. پیرهمێرهكێ شێست سالى هێدى گۆت: ئهڤهیه ئاخر زهمان.. زهمانێ شهیتانى!
گاڤا بابێ مهحموودى دیتى وان كوڕێ وى یێ سهیدا پێخواس و ب كراسێ نڤستنێ ڕاكێشا و ژ مال دهرێخست، ڕۆنـدكـهك ژ ناڤـ موژیلانكێت وى كـــهت.. ســهرێ خــۆ هـژاند و ب دلهكێ كول ڤه گۆت: "زولم وزۆرداى ژ نیشانێت قیامهتێنه، دێ ههڕه كوڕێ منێ ژار، خودێ د گهل ته بت" مهحموود حێبهتى بوو.. ئهرێ بۆچى ئهو ڤێ د گهل وى دكهن؟ حهزكر پسیارا وان بكهت كانێ بۆچى ئهو ڤێ چهندێ د گهل وى دكهن، بهلێ ئهفسهرهكى كولمهك دانا ڕویێ وى وگۆتێ: "هش به خۆ كهڕ كه صهیێ صه".
دهمــێ مـــهحــمــوودى پسیاركـرى: ئهرێ ههوه فهرمانهك ژ ئاسایشێ ههیه كو من بگرن؟
ئهفسهرى ب یاریكرن ڤه گۆتێ:
ــ ئاسایشا چ ؟ رحا دهیكا خۆ!
ــ ئهفسهرێ هێژا مه قانوونهك ههیه.
ــ لهعنهت ل بابێ ته وبابێ ئاسایشێ وبابێ قانوونێ..
ئهڤه ئێكهمین جاربوو مهحموودى گوهــ ل ڤێ ئاخفتنێ دبت، لهو بێى وى ئهڤـ گۆتنه ژ دهڤى دهركهفت:
ــ ئهم نه ل چۆلینه.. ئهمێ ل چهرخێ بیستێ.
بۆ جارا دووێ ئهفسهرى شهقهك دانایێ، وكراسێ وى كێشا وهاڤێته د تورمبێلا پۆلیسان دا وگۆت:
ــ كهفیكهكێ بینهدهر وچاڤێت خۆ پێ گرێ بده.
مهحموود عهچێبگرتى بوو وگۆت:
ــ بۆچى؟
ــ گهلهك درێژ نهكه.. یا هۆ گۆتیه مه.
ــ چو كهفیك د گهل من نینن.
ــ دهرپێ خۆ بێخێ.
ــ مهعقووله!!
ئهو چاویشێ ئاخفتى كهفیكهكا پیس ژ بهریكا خۆ ئینا دهر وگۆت:
ــ ئهز بهنى كهفیكهك من یا ههى..
چاڤێت وى گرێدان دا ئهو چو تشتان نهبینت، جیهان ههمى ل بهر وى تارى بوو، بێ دهنگیێ خۆ ب سهر دادا، وى بهس گوهــ ل دهنگێ تورمبێلێ دبوو.. ژ دویر دویر دهنگێ قێژیێت ژنكێت گوندى دهاتێ، ههر وهسا دهنگێ بانگێ سپێدێ دهاتێ. وى هزركر دێوهكى دهڤێ خۆ یێ پیس وتارى وهكى شكهفتهكا كویر وتژى مار ودویپشك ل بهر سنگێ وى یێ ڤهكرى.. دلێ وى دبێژت تشتهكێ مهزنێ چێبووى.. بهلێ ما بۆچى دێ یێ مهزن بت ما وى چ كریه؟
ــ ئهى بهگ، خودێ ژ ته رازى.. دێ ههما بۆ من بێژه كانێ من چ كریه؟
ــ ته پشكدارى د گهل كۆمهكا نهێنى یا چهكدار دا كریه دژى حوكمهتێ .. بێهنا ته هات!
مهحموود ل سهر ملێ خۆ زڤڕى وبهرێ خۆ دا وى جهێ دهنگ ژێ هاتى، وگۆت:
ــ درهوه كێ وه گۆتیه؟
ــ ئوهۆ!! حهقێ ته نینه تو پسیار بكهى.. ئهم دێ پسیارێ ژ ته كهین ودێ بینین.
ــ نهێنى، چاوا نهێنیه؟ ئهز ب ئاشكهرا بهرێ خهلكى ددهمه ڕێكا خودێ، ل كۆلانێ ل مزگهفتێ ل خواندنگههێ، ب ڕهنگهكێ حوكمهت پێ دزانت و د گهل كۆمهكێ قانوونێ دهستویرى یا دایێ كو ئهو بزاڤێ بكهن.
ئهفسهرى بهرێ خۆ دا گهنجێ چاڤ گرێداى وگۆت:
ــ وكوشتنا سهرۆكى.. ئهو ژى قانوونێ دهستویرى دایه ههوه؟
ــ پسیارا وى تشتى ژ من بكه یێ من پهیوهندى پێڤه ههى.. ئهڤـ تشتێ تو دبێژى نه من هزر تێدا كریه ونه من چو جاران ئهو كریه دلێ خۆ.
ــ یا ژ ته ڤه ئهم دێ خۆ ل هیڤیا ته گرین حهتا تو دگهیه دلێ خۆ وپێ ڕادبى؟
مهحموودى ددانێت خۆ ل سهرێك شداندن و ب باوهریا تێكهلى ترسێ بووى گۆت:
ــ كهسهك نهشێت من ب ڤێ چهندێ گونههبار بكهت.
ئهفسهر كهنى وگۆت:
ــ ته ب خۆ خۆ گونههبار كر.
ــ چاوا؟
ــ ته ب خۆ بهرى نوكه نهگۆت: من بهرێ خهلكى ددا ڕێكا خودێ؟
ــ ئهڤه نه جهریمهیه.
ــ ئهز ههوه باش دنیاسم.. بۆ ئاخفتنێ وجڕهكێشیێ (ماش ئللاه) هوین گهلهك دزیرهكن.. باش بزانه حوكمهتا مه هند دهم نینه خۆ ب ئاخفتنێت بێ مهعنا ڤه موژیل بكهت.. تو دزانى دێ ته بهینه كیڤه؟
مهحموودى زوى گۆت:
ــ نهخێر..
ــ ئهم دێ ته بهینه گرتیخانا حهربى ئهز گۆرى! تو دزانى گرتیخانا حهربى چیه؟
ــ ئهز نه لهشكهرم چاوا هوین دێ من هاڤێنه وێرێ؟
ــ حوكمهت كارێ خۆ چێتر دزانت كانێ چ تشت دورسته و چ نه دورسته.
ــ بهلێ باژێڕى قانوونهكا لێ ههى، ئهفسهرۆ.
ــ ڤان ههمى درهوان تو دێ ژ سهرێ خۆ ئینیه دهر دهمێ تو دكهڤیه ناڤـ دهستێت عهگوه بهگێ وباشچاویش یاسینى، ته گوه ل ناڤێت وان ههر دووان بوویه؟
وهكى خهونهكا ب ترس ئهڤـ دهمێ هه د سهر ڕا بۆرى، جیهانا گرتیخانێ ههمى وهكى جههنهمێیه، یا تژى قامچى وخهبهر وگۆتنێت پیسه، مرۆڤینى لێ نینه.. گازى وقێژینه.. (ئهى خودێ..) بهس ئهڤـ پهیڤهیه شهربهتا دلان.. ههر چهنده كهسێ گوهــ ل ڤێ پهیڤێ نابت ژى ژ بهر قهرهبالغا گرتیان وپسیارێت چاویشان وڕكداریا وان كو گرتى وى تشتى بێژن یێ وان دڤێت نه كو یێ چێبووى.
ل ڤێ نهالا هه.. چاویش یێت هاتین دا كو شانۆگهریهكێ بدانن، ئهو ئاخفتنێ ژ نك خۆ دئینن و ل سهر كهسان لێكڤه دكهن، ههر كهسهك وهكى زارڤهكهرى دڤێت هندهك پهیڤان بێژت بلا چو ڕاستى بۆ نهبن ژى..
ل ڤێرێ مهحموودى خۆ دیت سهرۆكێ كۆمهكا چهكدارانه، هۆسا وان گۆتێ، مهحموود یێ ئاماده بوو بێژتێ: هوین ڕاست دبێژن، دا ژ وێ عهزابێ رحهت ببت یا ئهو ب شهڤـ وڕۆژ دئیننه سهرى، و ژ بهر وێ تێن وبرسا زێده ژى یا وى دیتى.. دهمێ ئهو گههشتیه ڤێ هزرێ پیچهكێ تهنا بوو.. بلا، ههما بهس دا ئهو دهمهكى هزرا خۆ د ڤێ بهلایێ دا بكهت ئهوا ب سهرێ وى هاتى..
چاویش ههمى كهیفخۆش بوون وگـڕنژین گاڤا وان گوه ل مهحموودێ بووى گۆتى:
ــ بهلێ.. ئهز سهرۆكێ كۆمێمه.
عهطوهى خۆ نێزیك كر وخۆ ب نهرمیێ ئینا دهر وگۆت:
ــ ڤێجا پا بۆچى تو هنده یێ ڕكۆیى؟ بۆچى ههر ژ سهرى وهره ته و نهدگۆت؟ بۆچى ته ئهو عهزاب ههمى خوار؟
مهحموودى گۆت:
ــ ببۆره ئهفهندى..
ــ گرفتارى ئهوه ههڤالێت ته نابێژن تو سهرۆكێ وانى.
ــ بیننه نك من دا ئهز وان قانع بكهم.
چار گهنج ئینانه نك مهحموودى دا ئهو بێژته وان: ئهز سهرۆكێ ههوهمه، ههر چاران ب حێبهتى ڤه بهرێ خۆ دایێ وگۆت:
ــ وه نینه.. یا ڕاست نه ئهڤهیه.
مهحموودى سهرێ خۆ هژاند وگۆت:
ــ ئهز باش دزانم كانێ ئهز چ دبێژم.
ههر چاران بهرێ خۆ دا لهشێ وى یێ ڕویس وخوینهلۆ، ڕویێ وهرمتى.. وبهرێ خۆ دانه خودانێت قامچیان وصهیێت تهعلیمداى ل ڕهخ ودۆرێت وى.. سهحكرنه عهگوهى وچاڤێت وى یێن حلى وهكى چاڤێت صهیێت وى، ههر چاران گۆت: مهحموود ڕاست دبێژت!
عهگوه رحهت بوو، بێنا خۆ هلكێشا، چوو وێڤه ل سهر كورسیكهكێ ڕوینشت وجگارهك هلكر.. پاشى گۆت:
ــ ئێ ئێ.. وكانێ چهك؟
چــو نــهمــا بــوو دلێ مهحموودى بێته گرتن.. چـهكێ چ؟ د ههمى ژیێ خۆ دا وى چهك نههلگرتیه ونهبریه د مالا خۆ ژى ڤه، نه وى ونه كهسێ ژ مرۆڤێت وى.. وپشتى هنگى مانێ چاویشان مالا وان ههمى تهفتێش كر.. بالیفك ودۆشهك دڕاندن، جهڕ وگۆسكێت پهنیرى وڕوینى شكاندن، سندۆق وچهكمهچه هویر هویر كرن، قورئان وكتێبێت حهدیس وسیرهتێ ژێك ژهنین، خۆ بنێ مالێ ژى هلكۆلا وچو نهدیت.. ڤێجا ئهڤه چ پسیارا غهریبه؟
مهحموودى ب عێجزى ڤه گۆت:
ــ چهكێ چ؟
عهطوه ب لهز ڕابووڤه ولێ خوڕى:
ــ ئهز ته دنیاسم وئهز دزانم نوكه تو یێ چ هزرێ دكهى.
ــ سویند بت.. ئهز چو ژ ڤێ مهسهلێ نزانم!
ــ دێ باشه من تێ بگههینه.. چاوا تو سهرۆكێ كۆمهكا چهكداران بى وههوه چو چهك نهبت؟
ڕۆندك ژ چاڤێت مهحموودى هاتن، وگۆت:
ــ من گۆت ئهز سهرۆكێ وانم ههما بهس بۆ هندێ دا هون رازى ببن، ووهكى ههوه دڤێت.
ــ یهعنى ئهم درهوان ب دویڤ خهلكى ڤهدنین صهیێ صه!
ــ ئهى بهگ، مه چو چهك نینه.
عهطوه بهگ ل دۆر خۆ زڤڕى وگۆت:
ــ ئهز دزانم ب چ ڕێ تو دێ ئعترافێ كهى..
سهرێ خۆ هژاند.. بارانا قامچیان ب سهر لهشێ بریندار دا بارى.. ههڤالێت وى ژێ دویركرن وئهو هێلا د بن عهزابهكا درێژ ڤه، بهس دو پهیڤ ژ دهڤێ مهحموودى دهردكهفتن: (ئاخ.. خودێ).
چاویشهكێ درێژ وزراڤـ د گهل لێخوڕینێ قامچى لێ ددان ودگۆت:
ــ مهلایێ مه، باخڤه.. نه نه، نه ئاخڤه.. من نهڤێت تو باخڤى، یێت وهكى ته دڤێت نهژین.
ل نێزیكى مهحموودى گهنجهكێ دى دهڤێ صهیان وداڤێت قامچیان ژ لهشێ وى دخوار، چهند چاویشهك ل دۆر وى كــۆم بـووبـوون، قهلهم وكاغهز د دهستێت وان دا بوون.. و د گــهل وێ هێرشا بهربهرى ل سهر وى گهنجێ ههژار ئێك ژ وان دگۆتێ:
ــ ئێ دهمێ وان گۆتیه ته ڕویدانا (ئهلمهنشیه) درهوه موخابهراتێ یا چێكرى ته چ گۆت؟
ــ من چو نهگۆت.. بهلا ڤان ژ من ڤهكه دا ئهز بشێم باخڤم.
ــ زهلام! نابت ب ڤى ڕهنگى تو بهرسڤێت خۆ بدهى.
ــ ئهى بهگ، نێ حهرامه.
ــ حهرامه؟ حهیوانێ حهیوان! ئێ ئێ.. تو چ دبێژى ڕویدانا (ئهلمهنشیه) درهوه یان نه؟
ــ ئهز چو ژێ نزانم.
ــ ئهز ته ناهێلم حهتا نهبێژى ئهو درهوه یان ڕاسته؟
ڕاسته ئهى بهگ ڕاسته.. رهحمێ ب من بهن، ئهز خلاس، ب خودێ ئهز نه ژ ئیخوانامه..
مهحموودى هاى ژ خۆ نهما دلێ وى هاته گرتن.. ئهو نزانت كانێ دهمهكێ كورت ما یان دهمهكێ درێژ، بهس ئهو دزانت كو ئهو هشیار بوو پشتى وان ئهو هاڤێتیه د گهڕهكا ئاڤێ دا.. باش بوو، ئهو خۆش دهلیڤه بوو بۆ وى كو ئهو تێر ئاڤێ ڤهخوت حهتا زكێ وى تژى بووى.. پاشى وى دیت لهشكهرهكى شرانقهك بۆ وى دانا وگۆت:
ــ ئهڤه شرانقا كافووریه، یا قهوهتێ یه دا زیرهك ببى.
مهحموودى بهرێ خۆ دا دۆر وڕهخێت خۆ، دیت عهطوه ب كهرب ڤه یێ سهح دكهتێ، ب ڕهخ وى ڤه ئهفسهرهكێ دختۆر یێ ڕاوهستیاى بوو، پلا (رائد) ل سهر ملێن وى بوو، دهستێن وى د بهریكێ دا بوون، وبهرچاڤكهكا سپى ل بهر چاڤان بوو، ژ دیمێ وى یێ سپى وسار ئاشكهرایه كو وى هاى ژ چو نینه.. قهسابخانه ل دۆر وڕهخێت وان یا دانایه، قێژى وههوار وقامچى دبهردهوامن.
مهحموودى بهرێ خۆ دا عهسمانێ تژى ستێرێت گهش، دهستێت خۆ بلندكرن و ب كزگریۆك ڤه گۆت:
ــ تو ل كیڤهیى؟
پێ حهسیا ههر وهكى دهنگهكێ نهرم ورحهت هاته گوهان وگۆت: (ئهزێ د گهل ته) جارهكا دى ب كزگریۆك ڤه گۆت:
ــ من ببه نك خۆ.. ئهز ژ مرنێ ناترسم.. من ببه نك خۆ تویى خۆشتڤیێ من.. تویى خودانێ رهحمێ، ته رهحم ب من بر دهمێ دلێ من هاتیهگرتن.. ئاخ بۆچى ئهز ههر دلگرتى نهدمام ئهى خودێ؟ تشتهك د ژیانێ دا نهمایه ژ ههژى هندێ بت مرۆڤـ ژ بهر بمینته ساخ؟
دختۆرى گۆت:
ــ یێ ژ بهر دئاخڤت.
عهطوهى گۆت:
ــ نوكه دێ وى هشیار كهم.
عهطوهى گازى خودانێت قامچیان كر.. بهلێ دختۆرى نههێلا وگۆت:
ــ دێ مرت وهوین فایدهى ژێ نابینن.
ــ بلا بمرت ماچیه؟ ژیانا وى ودهرزیكهك وهكى ئێكن! من دهستویرى ههیه مهژى هشكان بكوژم.
ــ بهلێ ئعترافا وى ژ ژیانا وى ب بهاتره.
ــ پا چ لێ بكهین دختۆر؟
ــ ئهڤرۆ بهێلن وسوباهى ئاخفتنان ژێ وهربگرن.
وان ئهو بر وهاڤێته د زیندانا وى دا، ئهو زیندانا ڤالا ویا سار وتارى، جهێ خهون وبیرهاتنان..
ههر وێ ڕۆژێ عهطوه چوو نك دهزگرا خۆ نهبیلایێ، هزر دكــر دێ شـــهڤـــهكـا دلـڤــهكــهر د گهل وێ بۆرینت، بهلێ ئهو ل دویڤ وى نههات وهندهك شهرتێت نهخۆش هاڤێتنه بهر، لهو كهربێت وى گهلهك ڤهبوون.. دهركهفت و ل تورمبێلا خۆ سویار بوو و ب لهز قهستا گرتیخانا حهربى كر.. مهحموود صهقر ئێكهمین تشت بوو هاتیه سهر هزرا وى، چونكى ئهو ژى وهكى نهبلایێ یێ مهژى هشكه وهكى عهطوه دبینت.. ڤێجا ئهگهر ئهو شیا ڤى دێ مینته ل وێرێ نهبیلا.
