ئهوێن رهحما خودێ ژێ دگرت
رهحـمـا خودێ ئارمانج وهیڤیا ههمی خودان باوهرانه، وئهو داخوازه یا ئهو هــهمـــی د دوعـایـێـن خۆ دا بۆ خۆ ژ خودێ دكهن، وخودێ خودانێ رهحمێ ب خۆ د جههكی دا ژ قورئانێ سالۆخهتێن وان عهبدان ئاشكهرا دكهت یێن كو رهحما وی ڤێڕا دگههت، ودبێژت:
وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ ۚ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ ۖ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ(156)الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ(157). الأعراف 156-157
وئهڤه پشكهكه ژ وێ دوعایێ یا مووسایی -سلاڤ لێ بن- ژ خودایێ خۆ كری، مووسا داخوازێ ژ خودایێ خۆ دكهت ودبێژت: تو مه بكه ژ وان یێن تـه كـریارێـن چاك د دنیایێ وئاخرهتێ دا بۆ نـڤیسین، هندی ئهمین ئهم ب پهشێمانی وتۆبهكرن ڤه ل ته زڤڕین..
وخودێ د بهرسڤێ دا گۆته پێغهمبهرێ خۆ مووسای: عهزابا خۆ ئهز دێ دهمه بــهر وی یـــێ مـــن بــڤــێــت ژ چـێـكـریێن خـۆ، وهكی من دایه بهر ئهڤان مرۆڤان ژ مللهتێ ته، ودلـۆڤانیا من چێكری ههمی ڤهگرتینه، ڤێجا ئهز دێ وێ بـۆ وان نڤیسم یێن ژ خودێ وعهزابا وی دتـرسن، وفهرمانێن وی ب جهـ دئینن وخۆ ژ بێ ئهمریا وی ددهنه پاش، وئهوێن باوهریێ ب تهوحیدێ ودهلیلێن وێ دئینن. ئهڤێ دلـۆڤانیێ ئهز دێ بـۆ وان نڤیسم یێن ژ خودێ دترسن وخۆ ژ بێ ئهمریا وی ددهنه پاش، ودویكهفتنا وی پێغهمبهرێ نهخواندهڤا دكهن، كو موحهممهده -سلاڤ لێ بن-، یێ بهحس وسالۆخهتێ وی ل نك خۆ د تهوراتێ وئنجیلێ دا نڤیسی دبینن، ئهو فهرمانێ ب تهوحیدێ وههر باشیهكا ههبت ل وان دكهت، وبهرێ وان ژ شركێ ونهگوهداریێ وههر تشتهكێ خراب ددهته پاش، وتشتێن پاقژ بـۆ وان حهلال دكهت، وتشتێن پیس بـۆ وان حهرام دكهت، ووی بارێ گران یێ كو ل وان هاتیه كرن ژ سهر وان ڕادكهت، ڤێجا ئهوێن باوهری ب پێغهمبهرێ نهخواندهڤا موحهممهدی -سلاڤ لێ بن- ئینای، وبهایێ وی مهزنكری وپشتهڤانیا وی كری، ودویكهفـتـنـا وێ قـورئانێ كری یا بـۆ وی هاتیه خوارێ، وكار ب سوننهتا وی كری، ئهو ئهون یێن ئهو سۆز ب دهست خۆ ڤه ئینای یا خودێ دایه بهنیێن خۆ یێن خودان باوهر.
وئهگهر ئهم باش هزرا خۆ د ڤان ههردو ئایهتان دا بكهین دێ سالۆخهتێن وان كهسان تێدا بینین یێن خودێ دلۆڤانیا خۆ بۆ وان نڤیسی، ژ وان سالۆخهتان:
1- تهقواداری:
وتهقواداری سهرپشكا ههمی سالۆخهتانه، ودهسپێكا ههمی قهنجیانه، لهو خــودایــێ مـهزن ژێ دهست پێ دكهت، وههر ژ بهر گرنگیا تهقوایێ دهمێ پسیار ژ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- هاتیهكرن: ب قهدرترین مرۆڤ كیه؟ وی گۆت: (أتقاهم) ئهوێ تهقواترینێ وان بت.
وهكی بوخاری وموسلم ژێ ڤهدگوهێزن.
وئهڤ حهدیسه ههر دوبارهكرنه بۆ وێ ئایهتا پیرۆز ئهوا تێدا هاتی:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ(الحجرات13)
باشترین وب قهدرترینێ ههوه گهلی مرۆڤان ل نك خودێ ئهوه یێ ب تهقواتر بت.
ومــوسـلــم ژ عهبدللاهێ كوڕێ مهسعوودی ڤهدگوهێزت، دبێژت: پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- دگۆت: (اللهم إنی أسألك الهدی والتقی والعفاف والغنی) یا رهبی ئهز داخوازا هیدایهتێ وتهقوایێ ودههمهن پاقژی ودهولهمهندیێ ژ ته دكهم.
وتهقوادار ئهو مرۆڤه یێ هند ترسا خودێ د دلی دا ههبت كو ئهو پێگیریێ ب فهرمانا خودێ بكهت، ئهمرێ وی ب جهـ بینت وخۆ ژ نههیا وی بدهته پاش.
2- دانا زهكاتێ:
خودێ دبێژت: رهحما خۆ ئهز دێ دهمه وان كهسان یێن ب تهقوا بن ووان ژی یێن زهكاتا مالـێ خۆ ددهن.. وئهو كهسێ باوهریا هند ههبت مالـێ خۆ د ڕێكا خودێ دا خهرج بكهت، وهند رهحم د دلی دا ههبت دهستێ هاریكاریێ بۆ مرۆڤێن ههژار وبێ ڕێ درێژ بكهت دێ یێ ههژی هندێ بت خودێ ژی رهحمێ پێ ببهت.
وبهحسكرنا ژ زهكاتێ پشتی تهقوایێ ئێكسهر نیشانا هندێ یه كو تهقوایه بهرێ خودانی ددهته دانا زهكاتێ، ئهگهر نه تشتهكێ ب ساناهی نینه ل سهر نهفسا مرۆڤی پشكهكێ ژ مالـێ خۆ هۆسا ب ساناهی بدهت!
3- باوهری ئینانا ب ئایهتێن خودێ:
باوهری ئینان ب ئایهتێن خودێ د وان كیتابان دا یێن وی بۆ پێغهمبهرێن خۆ ئیناینه خوارێ، و ب تایبهتی د قورئانێ دا، ئێكه ژ ستوینێن باوهریا خودانی، وباوهری ئینان هندێ دخوازت مرۆڤ ب دلی و ب دهڤی ژی ئعتـرافێ بكهت كو ئهڤ ئایهته حهقینه و ژ نك خودێ هاتینه، وچو گومان د ڕاستیا وان دا نینه، وئهو بۆ هندێ هاتینه دا بۆ مرۆڤی ببنه هیدایهت ومهنههجێ ژینێ.
4- دویكهفتنا پێغهمبهری:
سالۆخهتێ دی یێ وان كهسێن رهحما خودێ ژێ دگرت ئهڤهیه(الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ ) خودان باوهرێن دورست ئهون یێن دویكهفتنا پێغهمبهرێ خودێ دكهن، ئهو پێغهبهرێ نهخواندهڤا یێ ناڤێ وی وسالۆخهتێن وی ب ئاشكهرایی د تهوراتێ وئنجیلێ دا هاتین.
ودویكهفتنا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- هنگی ب دورستی ب جهـ دئێت دهمێ مرۆڤ حهز ژ پێغهمبهری دكهت وباوهریێ دئینت كو ههر تشتهكێ ئهو پێ هاتی ژ نك خودێ حهقیه، وكـــاری ب سونـنهتـا وی دكــهت، چــونــكــی كاركرنا ب سوننهتا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- نیشانا باوهری ئینانا خودانیه ب وی.
د ئایهتهكا دی دا خودایێ مهزن فهرمانێ ل پێغهمبهرێ خۆ دكهت كو ئهو بێژته مرۆڤان:
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ(آل عمران31).
تو بێژه: ئهگهر ڕاسته ههوه خودێ دڤێت هوین دویكهفتنا من بكهن وڤهشارتی وئاشكهرا باوهریێ ب من بینن، خودێ ژی دێ هوین ڤێن، وگونههێن ههوه دێ ژێ بهت، چونكی خودێ گونهه ژێبرێ گونههێن بهنیێن خـۆیه، ب وان یێ دلـۆڤانكاره .
وئهڤ ئایهته حوكمی ب هندێ دكهت كو ههر كهسێ بێژت من خودێ دڤێت ودویكهفتنا پێغهمبهرێ وی موحهممهدی -سلاڤ لێ بن- ب دورستی نهكهت، وگوهداریا وی د فهرمانێن وی دا نهكهت، ئهو د ڤێ گۆتنا خـۆ دا یێ درهوینه، وئهو ڕاست نابێژت حـهتا ب دورستی دویكهفتنا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- نهكهت، وئهڤ ئایهته هندێ دگههینت كو دویكهفتنا پێغهمبهری دو مفایێن مهزن دگههینته خودانی: كو خودێ حهز ژ وی بكهت، وكو ئهو گونههێن وی بۆ ژێ ببهت.
5- فهرمانا ب باشیێ وپاشڤهلێدانا ژ خرابیێ:
وئهڤه ژ سالۆخهتێن وی پیغهمبهرینه یێ تهوراتێ وئنجیلێ بهحسێ وی كری ومزگینی ب هاتنا وی دای، كو موحهممهده -سلاڤ لێ بن- وئهو بهختهوهرێن خودێ رهحمێ پێ دبهت ووان ب دلۆڤانیا خۆ شاد دكهت ئهو ژی چاڤ ل ڤی پێغهمبهری دكهن، ووهك پشكداری ژ لایێ وان ڤه د ئاڤاكرنا جڤاكهكا پاقژ وبژوین دا ئـهو فـهرمانا خهلكی ب باشیێ دكهن، وبهرێ وان ژ خرابیێ ددهنه پاش.
6- پشتهڤانیا پێغهمبهری:
وپشتهڤانیا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- وقهدرگرتنا وی ئهگهر د ژینا وی دا تشتهكێ مهعلووم بت، پشتی مرنا وی ئهڤ چهنده ب پشتهڤانی وقهدرگرتنا سوننهتا وی ب جهـ دئێت.
