بهایێ نڤێژێ د ئیسلامێ دا
خودایێ مەزن د قورئانا پیرۆز دا ئاشكەرا دكەت كو وی كرنا نڤێژان نە ب تنێ ل سەر ئوممەتا ئیسلامێ فەركرییە بەلكی وی ئەو ل سەر ئوممەتێن بەری مە ژی فەركرییە ، وەكی دبێژت : [ وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ (4)وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ(5)ـ وئەوێن كیتاب بۆ هاتی د دەر حەقا ڕاستییا پێغەمبەرینییا موحەممەدی دا سلاڤ لـێ بن ژێك جودا نەبوون ، حەتا بۆ وان ئاشكەرا نەبووی كو ئەو ئەو پێغەمبەرە یێ بەحسێ وی د كتێبێن وان دا هاتی ، و د هەمی شریعەتان دا فەرمان ب تشتەكی ل وان نەهاتبوو كرن ژبلی هندێ كو ئەو پەرستنا خودێ ب تنێ بكەن و ب عیبادەتی قەستا كنارێ وی بكەن ، ڕوییێ خۆ ژ شركێ وەرگێڕنە باوەرییێ ، و ب كرنا نڤێژێ ڕاببن ، وزەكاتێ بدەن ، وئەوە دینێ ڕاست ] .
و د ئایەتەكا دی دا خودایێ مەزن ئاشكەرا دكەت كو نڤێژ ل سەر مە فەرضەكا دەمدارە ، وكرنا وێ ب هندەك دەمێن دەسنیشانكری ڤە یا گرێدایە ، دەمێ دبێژت : [ إِنّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا ـ هندی نڤێژە ل سەر خودان باوەران فەرزەكا دەمدارە ] .
وحەدیسێن پێغەمبەری ژی ـ سلاڤ لـێ بن ـ ل سەر گرنگی وقەدر وبهایێ نڤێژێ گەلەكن ، ژ وان حەدیسان : ئیمامێ طەبەرانی ژ ( عبادە بن الصامت ) ی ڤەدگوهێزت ، دبێژت : پێغەمبەری ـ سلاڤ لێ بن ـ گۆت : [ فَإِنَّ رَبَّكُمْ ، يَقُولُ : مَنْ صَلّى الصَّلاةَ لِوَقْتِهَا ، وَحَافَظَ عَلَيْهَا ، وَلَمْ يُضَيِّعْهَا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا ، فَلَهُ عَلِيَّ عَهْدٌ أَنْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ ، وَمَنْ لَمْ يُصَلِّهَا لِوَقْتِهَا ، وَلَمْ يُحَافِظْ عَلَيْهَا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا فَلا عَهْدَ لَهُ عَلِيَّ ، إِنْ شِئْتُ عَذَّبْتُهُ ، وَإِنْ شِئْتُ غَفَرْتُ لَه ـ هندی خودایێ هەوەیە دبێژت : هەچییێ نڤێژێ ل دەمێ وێ بكەت ، ووێ بپارێزت ، و ژ سستییا د دەر حەقێ وێ دا وێ بەرزە نەكەت ، وی عەهدەك ل سەر من هەیە كو ئەز وی ببەمە بەحەشتێ ، وهەچییێ وێ ل دەمێ نەكەت ، و ژ سستییا د دەر حەقێ وێ دا ئەو وێ بەرزە بكەت ، وی چو عەهد ل سەر من نینن ئەگەر من بڤێت ئەز دێ وی عەزاب دەم ، وئەگەر من بڤێت ئەز دێ وی غەفرینم ] .
و د دەر حەقا خێرا ڤان هەر پێنج نڤێژان دا ئیمامێ بوخاری وموسلم ژ ( أبو هریرە ) ی ڤـەدگــوهـێـزن ، دبێژت : من گوهــ ل پێغەمبەری بوو ـ سلاڤ لـێ بن ـ گۆت : [ أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ نَهَرًا بِبَابِ أَحَدِكُمْ يَغْتَسِلُ فِيهِ كُلّ يَوْمٍ خَمْسًا مَا تَقُولُ ذلِكَ يُبْقِي مِنْ دَرَنِهِ ؟ـ بێژنە من ئەگەر ڕویبارەك د بەر دەرگەهێ ئێك ژ هەوە ڕا ببۆرت وئەو هەر ڕۆژ پێنج جاران خۆ تێدا بشۆت ، ئەرێ تشتەك ژ قرێژا وی دێ مینت ؟ ] گۆتن : تشتەك ژ قرێژا وی نامینت ، پێغەمبەری گۆت : [ فَذَلِكَ مِثْلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ يَمْحُو اللّهُ بِهِ الْخَطَايَا ـ مەتەلا هەر پێنج نڤێژان ژی وەكی مەتەلا وی ڕویبارییە خودێ گونەهان پێ ژێ دبەت ] .
و د حەدیسەكا دی دا ئیمامێ موسلم ژ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ هاتییە كو [ هەر پێنج نڤێژ ، وئەینی حەتا ئەینییێ ، ورەمەزان حەتا رەمەزانێ گونەهێن د ناڤبەرا خۆ دا ژێ دبەن یێن مەزن تێ نەبن ] .
و د دەر حەقا وی كەسی دا یێ باوەری ب نڤێژێ نەبت ، و ب كرنا وان ڕانەبت هژمارەكا ئایەت وحەدیسان هەنە كو ئەو كەس مرۆڤەكێ كافرە ووی وئیسلامێ چو د گەل ئێك نینە ، و ل ئاخرەتێ جهێ وی جەهنەمە ، د ئایەتەكێ دا خودایێ مەزن بەحسێ جەهنەمییان دكەت دەمێ ئەو ئەگەرێن چوونا خۆ بۆ جەهنەمێ ڤەدگێڕن ودبێژت : [ مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ(42)قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ(43) ـ گۆتن : ئەو چ بوو هوین برینە ئاگری ؟ گۆتن : ئەم ژ نڤێژكەران نەبووین ] یەعنی : چوونا وان بۆ جەهنەمێ ژ بەر هندێ بوو چونكی وان نڤێژ نەدكرن .
وبۆری د گەل مە حەدیسا ( جابری ) ئەوا موسلم ژێ ڤەدگوهێزت ، كو پێغەمبەری ـ سلاڤ لێ بن ـ گۆتییە : د ناڤبەرا زەلامی وكوفرێ وشركێ دا نەكرنا نڤێژێ یە ، ژ بەر ڤێ چەندێ هەمی زانایێن ئیسلامێ ل وێ باوەرێنە كو هـەچییێ باوەری ب فەربوونا نڤێژێ نەبت ئەو كافرە ، وحوكمێ ( مرتد ) ی ل سەر دئێتە ب جهئینان ، وخیلاف ل سەر هندێ هەیە ئەگەر كەسەك هەبت باوەری ب فەربوونا نڤێژێ هەبت بەلـێ ژ بێ خیرەتی نەكەت ، هـنـدەك زانا دبێژن : ئەڤە ژی وەكی وی یە یێ باوەری ب نڤێژێ نەهەی ، ودەلیلێ وان ل سـەر ڤێ چەندێ ڤاهرێ ڤێ حەدیسا بۆرییە .
بەلـێ جـمهوورێ زانایان دبێژن : ئەوێ ژ بێ خیرەتی نڤێژان نەكەت وباوەری ب فەربوونا وان هەبت كافر نابت بەلـێ ژ مرۆڤێن گونەهكار دئێتە هژمارتن ، وحوكمێ وی حوكمێ زناكەرێ موحصەنە ، وهندەك زانایێن دی ژ ڤان دبێژن : ئەو كافر نابت ونائێتە كوشتن ژی ، بەلـێ دڤێت بێتەگرتن وتەعزیردان حەتا ڤێ گونەهێ بهێلت .
